Spelling suggestions: "subject:"emocijų"" "subject:"emocine""
1 |
Efekat srećnog i disforiĉnog afekta i vulnerabilnosti za depresiju na proces paţnje: studija oĉnih pokretaJovanovic Veljko 31 March 2015 (has links)
<p>Osnovni cilj ovog istraţivanja je bio ispitivanje uticaja indukovanog srećnog i tuţnog afekta i vulnerabilnosti za depresiju na proces paţnje. U istraţivanju su integrisane i proveravane osnovne pretpostavke Teorije proširenja i izgradnje (Fredrickson, 1998, 2001) koje se tiĉu uticaja pozitivnih i negativnih emocija na opseg paţnje, i pretpostavke Bekove teorije depresije (Beck, 1967) u vezi sa efektima kognitivne vulnerabilnosti za depresiju na proces paţnje. Dva kljuĉna pitanja na koja je ovo istraţivanje pokušalo da pruţi odgovore su: 1) da li opseg paţnje zavisi od emocionalnog stanja koje osoba trenutno doţivljava; 2) da li osobe sa kognitivnom vulnerabilnošću za depresiju ispoljavaju negativne pristrasnosti paţnje. Istraţivanje je sprovedeno u dve faze. U prvoj fazi je uĉestvovalo 731 ispitanika (84% ţenskog pola), studenata Filozofskog fakulteta u Novom Sadu, proseĉne starosti 20.52 godine (SD = 1.80). Cilj ovog dela istraţivanja je bio da se selektuju osobe sa visokim i niskim rizikom za razvoj depresije, na osnovu skorova na dve mere kognitivne vulnerabilnosti za depresiju: 1) testa za procenu pristrasnosti u kognitivnom procesiranju informacija (Scrambled Sentences Test; Wenzlaff, 1988, 1993); 2) skale samoprocene depresivnih kognicija (Dysfunctional Attitude Scale-Form A; Weissman & Beck, 1978). Na osnovu rezultata na testovima vulnerabilnosti za depresiju i subskali depresivnosti PDSQ (The Psychiatric Diagnostic Screening Questionnaire; Zimmerman & Mattia, 2001), iz inicijalnog uzorka su formirane dve grupe ispitanika - vulnerabilni za depresiju (N = 82; 69 ţenskog pola i 13 muškog) i nevulnerabilni (N = 88; 79 ţenskog pola i 9 muškog). Od ukupnog broja ispitanika koji su zadovoljavali kriterijume visoke i niske vulnerabilnosti za depresiju, u eksperimentalnom delu istraţivanja je uĉestvovalo 120 ispitanika (po 60 u svakoj grupi), koji su pristali da doĊu na drugu fazu istraţivanja. Druga faza istraţivanja je sprovedena u Laboratoriji za eksperimentalnu psihologiju, Filozofskog fakulteta, Univerziteta u Novom Sadu, i sastojala se iz sledećih delova: 1) popunjavanja baterije testova za procenu kontrolnih varijabli: pozitivnog i negativnog afekta, anksioznosti, depresivnosti, psihološke fleksibilnosti, optimizma i radoznalosti; 2) indukcije emocija, procedurom kombinovanja muzike i prisećanja i zapisivanja autobiografskog dogaĊaja; 3) eksperimenta praćenja oĉnih pokreta, u kojem je korišćen Eye-tracking sistem EyeLink II; 4) debrifinga. Stimulus u eksperimentu je bio slajd sa tri slike iste valence (tuţne, srećne, neutralne), prikazane na sivoj pozadini. Na slajdu je uvek jedna slika bila centralno, a dve periferno. Polje u kojem su slike prikazivane je bilo podeljeno u devet kvadranata, u koje su slike rasporeĊene sluĉajnim izborom. Korišćeno je ukupno 90 slika (po 30 svake valence) koje su izabrane iz baze IAPS (International Affective Picture System; Lang, Bradley, & Cuthbert, 2008). Pokreti dominantnog oka su monokularno snimani, a zadatak ispitanika je bio da posmatra slike prirodno i da gleda ono što ga zanima, kao da gleda televiziju. Indikatori opsega paţnje su bili: a) procenat gledanja perifernih slika u odnosu na centralne; b) proseĉan broj fiksacija po slajda. Kao mere pristrasnosti paţnje su definisane: a) proseĉno trajanje svih fiksacija na slajdu odreĊene emocionalne valence; b) proseĉno trajanje prve fiksacije na centralnoj slici. Radi provere glavnih efekata vulnerabilnosti, indukovanog afekta i valence stimulusa, kao i njihovih interakcija, na opseg i pristrasnosti paţnje, u analizi podataka je korišćen trofaktorski mešoviti model analize varijanse (ANOVA). Rezultati istraţivanja su pokazali da laboratorijski indukovan afekat nema robustan efekat na opseg paţnje, kao i da negativne pristrasnosti paţnje nisu primetne kod osoba koje ispoljavaju kognitivnu vulnerabilnost za depresiju. Nalazi istraţivanja nisu potvrdili pretpostavke Teorije proširenja i izgradnje o uticaju pozitivnih i negativnih emocija na proces paţnje. Pri tom, nalazi su osporili operacionalizaciju depresivne kognitivne šeme kao opšte kognitivno-organizacion</p>
|
2 |
Telesne, individualne i društvene dimenzije emocija: ka razvoju integrisane sociološke teorijeKišjuhas Aleksej 11 March 2015 (has links)
<p>Ova disertacija se bavi telesnim, individualnim i društvenim dimenzijama emocija u cilju razvoja integrisane sociološke teorije (emocija). U uvodnom poglavlju je data podrobna analiza određenja emocija kroz istoriju i u istoriji filozofije, kako bi se analiza njihovog naučnog istraživanja ukorenila u prikladni socioistorijski i epistemološki kontekst. Ovo poglavlje odlikuje i pojmovna analiza, odnosno izlaganje različitih definicija emocija u naukama, kao i razgraničenje između pojmova emocija, osećanja, afekata, raspoloženja, osećaja i emocionalnosti.<br />Drugo poglavlje posvećeno je analizi telesnih dimenzija emocija i emocionalnosti. Ono obuhvata evolucione osnove emocija, pre svega putem analize izražavanja i evolucije emocija kod čoveka i ne-ljudskih životinja. U ovom poglavlju predstavljene su i neurofiziološke determinante emocija, uz lociranje emocionalnog iskustva u ljudskoj neuroanatomiji i neurohemiji. Zatim je analiziran teorijski program afektivne neuronauke kao korak ka integraciji saznanja iz neuronauka, evolucione biologije i (kognitivne) psihologije.<br />Naredno poglavlje obuhvata analizu individualnog iskustva emocija, odnosno osećanja individue, fokusirajući se na teoretisanje o elementima i sekvencama navedenog iskustva. Analiziran je međuodnos emocija i individualnog ponašanja, uključujući tu i psihofiziološku i psihoneurološku tradiciju, kao i psihodinamičke, bihevioralne, razvojne i motivacione aspekte osećajnosti. Drugi deo poglavlja čini analiza veze između emocija i spoznaje, odnosno kognitivnih dimenzija osećajnosti. Kao integrativni poduhvat u okviru izučavanja individualnih dimenzija emocija analizirane su psihoevoluciona tradicija i evoluciona psihologija (emocija) kao modeli za integraciju saznanja iz evolucione biologije i psihologije emocija.<br />Zatim se predstavljaju i problematizuju međuodnos (izučavanja) emocija i društva, odnosno društvene dimenzije emocija. Na prvom mestu prikazano je ambivalentno mesto (i implicitno prisustvo) koje su emocije i ljudska emocionalnost imali u klasičnim sociološkim teorijama, kao teorijskoj osnovi za potonje razmatranje veze emocija i društva. Predstavljeni su i razvoj, institucionalizacija i debate u samoj sociologiji emocija kao zasebnoj sociološkoj disciplini, uz poseban naglasak na metateoriji ove sociološke discipline. Na kraju je, kao korak ka integrisanoj sociološkoj teoriji, analiziran program neurosociologije (emocija), kao specifične integracije sociologije i neuronauka.<br />Peto poglavlje bavi se fenomenom i relevantnošću sociologije emocija po sociološku teoriju, odnosno istraživanjem emocija u sociologiji kao modelom za rekonstrukciju sociološke teorije na adekvatnijim epistemološkim osnovama. Da bi se ovo postiglo, polje emocija prikazuje se u kontekstu nekoliko fundamentalnih koncepata klasične sociologije, odnosno sociološke teorije: društvene moći (i klase i statusa), rituala, identiteta i kulture. Naime, uz analizu klasičnih socioloških teorija ovih fenomena, ponuđeni su modeli njihove (re)konceptualizacije u svetlu saznanja sociologije emocija, ali i drugih disciplina koje izučavaju emocije.<br />U šestom i zaključnom poglavlju detaljno se pristupa problemu nivoa ili jedinice analize u sociologiji, kao i problemu odnosa sociologije prema drugim naukama o životu (a samim tim i problemu naučnog karaktera sociologije), te načinima za njihovo rešavanje upotrebom saznanja, koncepata i modela sociologije emocija. Posebnu ulogu u tom zadatku imaju konkretni aspekti pojedinih teorija emocija koje su predstavljene kao egzemplari integrisanih teorija u metateorijskom, odnosno epistemološkom smislu.<br />U skladu sa tim, u zaključku je data i procena ranije predstavljenih teorija sa integrišućim ambicijama, poput afektivne neuronauke, psihoevolucione teorije, neurosociologije i drugih. Na osnovu saznanja i zaključaka izvedenih iz prethodnih poglavlja disertacije, analiziraju se i razvijaju modeli mikro–makro i biopsihosocijalne integrisane teorije ljudskih emocija, i nude sugestije za razvoj integrisane teorije ljudske socijalnosti (i/ili ljudskog društva). Dakle, telesne, individualne i društvene dimenzije emocija i determinante emocionalnosti se koriste i predstavljaju u svetlu dokaza za mogućnost prevazilaženja metodoloških, metateorijskih i epistemoloških problema sociološke teorije.</p>
|
Page generated in 0.0505 seconds