<p>U ovom radu testirane su pretpostavke Opšteg modela agresije o činiocima koji utiču na javljanje agresivnog ponašanja. Osnovni cilj istraživanja bio je ispitivanje efekata osobina ličnosti i nivoa situacione provokacije na agresivno ponašanje. Pri tome, ispitivao se i njihov efekat na pristrasnosti u pažnji i emocionalno stanje, koji predstavljaju važne činioce u oblikovanju agresije. Na uzorku od 226 studenata primenjeni su inventar ličnosti HEXACO–PI–R i upitnik agresivnosti BODH. Nekoliko nedelja nakon popunjavanja upitnika, ispitanici su učestovali u takmičarskim zadacima brzine reakcije s ciljem indukcije i merenja agresivnog ponašanja. Ispitanici su slučajnim redosledom bili raspoređeni u jedan od četiri uslova manipulacije koji odgovaraju različitim nivoima situacione provokacije. Nakon učešća u takmičarskim zadacima, ispitanici su popunjavali upitnik stanja afekta, pa su potom učestovali u emocionalnom Strupovom zadatku. U tom zadatku merene su pristrasnosti u pažnji na agresivne, prijatne i neutralne stimuluse. Rezultati pokazuju da uslovi manipulacije nisu ostvarili efekat na agresiju, ali jesu na promenu u agresivnom ponašanju tokom učešča u zadacima u okviru visokoprovokativnog i niskoprovokativnog uslova. Agresija u visokoprovokativnom uslovu se povećavala kako procedura odmiče, a u niskoprovokativnom uslovu se smanjivala. Od osobina ličnosti, poštenje (HEXACO) i osvetoljubivost (BODH) ostvarili su dosledne efekte na agresiju, nezavisno od uslova. Efekti emocionalnosti, savesnosti i otvorenosti, kao i dimenzije agresivnosti – hostilnost, zavisili su od uslova provokacije ili dužine izloženosti provokaciji. U slučaju efekata na pristrasnosti u pažnji, rezultati su pokazali da se poštenje povezuje s pristrasnostima prema agresivnim sadržajima, nezavisno od uslova. Savesnost i osvetoljubivost se takođe mogu povezati s pristrasnostima u pažnji, ali njihovi efekti na određene sadržaje pristrasnosti zavise od nivoa provokacije. Iako je stanje besa bilo povišeno u visokoprovokativnom uslovu, u tom uslovu ono nije ostvarilo značajan medijatorski efekat u odnosu između osobina ličnosti i agresije, kao ni u odnosu između osobina ličnosti i pristrasnosti u pažnji, što nije u skladu s Opštim modelom agresije. Rezultati ukazuju na značaj interaktivnog pristupa prilikom ispitivanja člinilaca koji doprinose ispoljavanju agresije.</p>
Identifer | oai:union.ndltd.org:uns.ac.rs/oai:CRISUNS:(BISIS)90185 |
Date | 24 September 2014 |
Creators | Dinić Bojana |
Contributors | Smederevac Snežana, Milin Petar, Janičić Bojan, Knežević Goran |
Publisher | Univerzitet u Novom Sadu, Filozofski fakultet u Novom Sadu, University of Novi Sad, Faculty of Philosophy at Novi Sad |
Source Sets | University of Novi Sad |
Language | Serbian |
Detected Language | Unknown |
Type | PhD thesis |
Page generated in 0.0014 seconds