{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1314249"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1314249","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Τεχνικές διαχείρισης του στρες στην πρωτοπαθή αϋπνία: τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη","abstract":"Εισαγωγή: Η αϋπνία ορίζεται ως το υποκειμενικό σύμπτωμα μειωμένης ποιότητας ή/και ποσότητας ύπνου. Προκειμένου να γίνει η διάγνωση, αυτό το σύμπτωμα πρέπει να εμφανίζεται συχνά (τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα) για συγκεκριμένη χρονική περίοδο (τουλάχιστον για ένα μήνα). Ψυχοφυσιολογικοί παράγοντες όπως το στρες φαίνεται ότι παίζουν σημαντικό ρόλο στην έναρξη και συντήρηση της πρωτοπαθούς αϋπνίας. Η θεραπεία δεν θα πρέπει να επικεντρώνεται μόνο στην βελτίωση της αϋπνίας, θα πρέπει επίσης να αντιμετωπίζει όλους τους παράγοντες οι οποίοι προκαλούν και συντηρούν την αϋπνία, μετατρέποντας την σε χρόνια κατάσταση. Μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις, όπως οι τεχνικές διαχείρισης του στρες μπορούν εύκολα να ενσωματωθούν στην θεραπεία αυτή με ικανοποιητικά αποτελέσματα. Ο σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να διερευνήσει την αποτελεσματικότητα των τεχνικών διαχείρισης του στρες ως θεραπεία στην πρωτοπαθή αϋπνία. Μέθοδος: Η μελέτη είναι τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη, παράλληλου τύπου. Οι ασθενείς με πρωτοπαθή αϋπνία τυχαιοποιήθηκαν σε πρόγραμμα διαχείρισης του στρες με τη χρήση ηχογραφημένων οδηγιών σε CD (N=27) (διαφραγματικές αναπνοές, προοδευτική μυϊκή χαλάρωση και καθοδηγούμενο οραματισμό δύο φορές την ημέρα για 8 εβδομάδες) ή μη (Ν=26). Και οι δύο ομάδες έλαβαν πληροφορίες για την αϋπνία και συμμετείχαν μια φορά την εβδομάδα σε συμβουλευτικές συναντήσεις για την αντιμετώπιση της. Χρησιμοποιήθηκαν αυτο-αναφερόμενες κλίμακες ύπνου για την εκτίμηση της αϋπνίας, την ποιότητα του ύπνου και για τα συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους στην αρχή της παρέμβασης, στην 4η εβδομάδα και στο τέλος των 8 εβδομάδων. Επίσης, μετρήθηκε η υποκειμενική αίσθηση του στρες και το «κέντρο ελέγχου της υγείας» (μέσω κλίμακας η οποία διερευνά την εκτίμηση του ερωτώμενου για το τι είναι υπεύθυνο για τα προβλήματα υγείας) στην αρχή της παρέμβασης, στην 4η εβδομάδα και στο τέλος των 8 εβδομάδων. Τέλος, μετρήθηκε η κορτιζόλη σιέλου ως βιολογικός δείκτης του στρες σε τρεις μετρήσεις την ημέρα στην αρχή της παρέμβασης, στην 4η εβδομάδα και στο τέλος των 8 εβδομάδων. Τέλος, συμπληρώθηκαν κλίμακες για την εκτίμηση της συμμόρφωσης με τις θεραπευτικές οδηγίες και την ικανοποίηση από την παρέμβαση. Αποτελέσματα: Μετά το τέλος των 8 εβδομάδων εξάσκησης των τεχνικών διαχείρισης του στρες, παρατηρήθηκε στην ομάδα παρέμβασης σημαντική μείωση της αϋπνίας και βελτίωση της ποιότητας του ύπνου. Επίσης στην ομάδα αυτή μειώθηκε σημαντικά η υποκειμενική αίσθηση του στρες και η κορτιζόλη σιέλου, βιολογικός δείκτης του στρες. Όσον αφορά τα συμπτώματα τους άγχους και της κατάθλιψης, υπήρξε σημαντική μείωση μετά την εξάσκηση των τεχνικών χαλάρωσης. Τέλος, το κέντρο ελέγχου της υγείας δεν φάνηκε να μεταβάλλεται μετά το τέλος του προγράμματος διαχείρισης του στρες. Συμπεράσματα: Η εκπαίδευση των ασθενών με πρωτοπαθή αϋπνία στις τεχνικές χαλάρωσης συμβάλλει στην μείωση του στρες και στην μείωση των συμπτωμάτων της πρωτοπαθούς αϋπνίας. Απλές τεχνικές όπως οι διαφραγματικές αναπνοές, η προοδευτική μυϊκή χαλάρωση και ο καθοδηγούμενος οραματισμός οι οποίες είναι εύκολα εφαρμόσιμες μπορούν να θεωρηθούν ως αποτελεσματική και χαμηλού κόστους μη φαρμακευτική παρέμβαση στην αϋπνία.","abstract_html":"Εισαγωγή: Η αϋπνία ορίζεται ως το υποκειμενικό σύμπτωμα μειωμένης ποιότητας ή/και ποσότητας ύπνου. Προκειμένου να γίνει η διάγνωση, αυτό το σύμπτωμα πρέπει να εμφανίζεται συχνά (τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα) για συγκεκριμένη χρονική περίοδο (τουλάχιστον για ένα μήνα). Ψυχοφυσιολογικοί παράγοντες όπως το στρες φαίνεται ότι παίζουν σημαντικό ρόλο στην έναρξη και συντήρηση της πρωτοπαθούς αϋπνίας. Η θεραπεία δεν θα πρέπει να επικεντρώνεται μόνο στην βελτίωση της αϋπνίας, θα πρέπει επίσης να αντιμετωπίζει όλους τους παράγοντες οι οποίοι προκαλούν και συντηρούν την αϋπνία, μετατρέποντας την σε χρόνια κατάσταση. Μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις, όπως οι τεχνικές διαχείρισης του στρες μπορούν εύκολα να ενσωματωθούν στην θεραπεία αυτή με ικανοποιητικά αποτελέσματα. Ο σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να διερευνήσει την αποτελεσματικότητα των τεχνικών διαχείρισης του στρες ως θεραπεία στην πρωτοπαθή αϋπνία. Μέθοδος: Η μελέτη είναι τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη, παράλληλου τύπου. Οι ασθενείς με πρωτοπαθή αϋπνία τυχαιοποιήθηκαν σε πρόγραμμα διαχείρισης του στρες με τη χρήση ηχογραφημένων οδηγιών σε CD (N=27) (διαφραγματικές αναπνοές, προοδευτική μυϊκή χαλάρωση και καθοδηγούμενο οραματισμό δύο φορές την ημέρα για 8 εβδομάδες) ή μη (Ν=26). Και οι δύο ομάδες έλαβαν πληροφορίες για την αϋπνία και συμμετείχαν μια φορά την εβδομάδα σε συμβουλευτικές συναντήσεις για την αντιμετώπιση της. Χρησιμοποιήθηκαν αυτο-αναφερόμενες κλίμακες ύπνου για την εκτίμηση της αϋπνίας, την ποιότητα του ύπνου και για τα συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους στην αρχή της παρέμβασης, στην 4η εβδομάδα και στο τέλος των 8 εβδομάδων. Επίσης, μετρήθηκε η υποκειμενική αίσθηση του στρες και το «κέντρο ελέγχου της υγείας» (μέσω κλίμακας η οποία διερευνά την εκτίμηση του ερωτώμενου για το τι είναι υπεύθυνο για τα προβλήματα υγείας) στην αρχή της παρέμβασης, στην 4η εβδομάδα και στο τέλος των 8 εβδομάδων. Τέλος, μετρήθηκε η κορτιζόλη σιέλου ως βιολογικός δείκτης του στρες σε τρεις μετρήσεις την ημέρα στην αρχή της παρέμβασης, στην 4η εβδομάδα και στο τέλος των 8 εβδομάδων. Τέλος, συμπληρώθηκαν κλίμακες για την εκτίμηση της συμμόρφωσης με τις θεραπευτικές οδηγίες και την ικανοποίηση από την παρέμβαση. Αποτελέσματα: Μετά το τέλος των 8 εβδομάδων εξάσκησης των τεχνικών διαχείρισης του στρες, παρατηρήθηκε στην ομάδα παρέμβασης σημαντική μείωση της αϋπνίας και βελτίωση της ποιότητας του ύπνου. Επίσης στην ομάδα αυτή μειώθηκε σημαντικά η υποκειμενική αίσθηση του στρες και η κορτιζόλη σιέλου, βιολογικός δείκτης του στρες. Όσον αφορά τα συμπτώματα τους άγχους και της κατάθλιψης, υπήρξε σημαντική μείωση μετά την εξάσκηση των τεχνικών χαλάρωσης. Τέλος, το κέντρο ελέγχου της υγείας δεν φάνηκε να μεταβάλλεται μετά το τέλος του προγράμματος διαχείρισης του στρες. Συμπεράσματα: Η εκπαίδευση των ασθενών με πρωτοπαθή αϋπνία στις τεχνικές χαλάρωσης συμβάλλει στην μείωση του στρες και στην μείωση των συμπτωμάτων της πρωτοπαθούς αϋπνίας. Απλές τεχνικές όπως οι διαφραγματικές αναπνοές, η προοδευτική μυϊκή χαλάρωση και ο καθοδηγούμενος οραματισμός οι οποίες είναι εύκολα εφαρμόσιμες μπορούν να θεωρηθούν ως αποτελεσματική και χαμηλού κόστους μη φαρμακευτική παρέμβαση στην αϋπνία.","abstract_has_math":false,"creators":["Κώνστα Αγγελική"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2013,"date_issued":"2013","date_published":"2013","updated_at":"2026-11-19T05:23:25Z","subjects":[],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1314249"],"render_values":[{"text":"uoadl:1314249","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1314249","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1314249","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1314249","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κώνστα Αγγελική"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2013"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1314249","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1314249"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Η αϋπνία ορίζεται ως το υποκειμενικό σύμπτωμα μειωμένης ποιότητας ή/και ποσότητας ύπνου. Προκειμένου να γίνει η διάγνωση, αυτό το σύμπτωμα πρέπει να εμφανίζεται συχνά (τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα) για συγκεκριμένη χρονική περίοδο (τουλάχιστον για ένα μήνα). Ψυχοφυσιολογικοί παράγοντες όπως το στρες φαίνεται ότι παίζουν σημαντικό ρόλο στην έναρξη και συντήρηση της πρωτοπαθούς αϋπνίας. Η θεραπεία δεν θα πρέπει να επικεντρώνεται μόνο στην βελτίωση της αϋπνίας, θα πρέπει επίσης να αντιμετωπίζει όλους τους παράγοντες οι οποίοι προκαλούν και συντηρούν την αϋπνία, μετατρέποντας την σε χρόνια κατάσταση. Μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις, όπως οι τεχνικές διαχείρισης του στρες μπορούν εύκολα να ενσωματωθούν στην θεραπεία αυτή με ικανοποιητικά αποτελέσματα. Ο σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να διερευνήσει την αποτελεσματικότητα των τεχνικών διαχείρισης του στρες ως θεραπεία στην πρωτοπαθή αϋπνία. Μέθοδος: Η μελέτη είναι τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη, παράλληλου τύπου. Οι ασθενείς με πρωτοπαθή αϋπνία τυχαιοποιήθηκαν σε πρόγραμμα διαχείρισης του στρες με τη χρήση ηχογραφημένων οδηγιών σε CD (N=27) (διαφραγματικές αναπνοές, προοδευτική μυϊκή χαλάρωση και καθοδηγούμενο οραματισμό δύο φορές την ημέρα για 8 εβδομάδες) ή μη (Ν=26). Και οι δύο ομάδες έλαβαν πληροφορίες για την αϋπνία και συμμετείχαν μια φορά την εβδομάδα σε συμβουλευτικές συναντήσεις για την αντιμετώπιση της. Χρησιμοποιήθηκαν αυτο-αναφερόμενες κλίμακες ύπνου για την εκτίμηση της αϋπνίας, την ποιότητα του ύπνου και για τα συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους στην αρχή της παρέμβασης, στην 4η εβδομάδα και στο τέλος των 8 εβδομάδων. Επίσης, μετρήθηκε η υποκειμενική αίσθηση του στρες και το «κέντρο ελέγχου της υγείας» (μέσω κλίμακας η οποία διερευνά την εκτίμηση του ερωτώμενου για το τι είναι υπεύθυνο για τα προβλήματα υγείας) στην αρχή της παρέμβασης, στην 4η εβδομάδα και στο τέλος των 8 εβδομάδων. Τέλος, μετρήθηκε η κορτιζόλη σιέλου ως βιολογικός δείκτης του στρες σε τρεις μετρήσεις την ημέρα στην αρχή της παρέμβασης, στην 4η εβδομάδα και στο τέλος των 8 εβδομάδων. Τέλος, συμπληρώθηκαν κλίμακες για την εκτίμηση της συμμόρφωσης με τις θεραπευτικές οδηγίες και την ικανοποίηση από την παρέμβαση. Αποτελέσματα: Μετά το τέλος των 8 εβδομάδων εξάσκησης των τεχνικών διαχείρισης του στρες, παρατηρήθηκε στην ομάδα παρέμβασης σημαντική μείωση της αϋπνίας και βελτίωση της ποιότητας του ύπνου. Επίσης στην ομάδα αυτή μειώθηκε σημαντικά η υποκειμενική αίσθηση του στρες και η κορτιζόλη σιέλου, βιολογικός δείκτης του στρες. Όσον αφορά τα συμπτώματα τους άγχους και της κατάθλιψης, υπήρξε σημαντική μείωση μετά την εξάσκηση των τεχνικών χαλάρωσης. Τέλος, το κέντρο ελέγχου της υγείας δεν φάνηκε να μεταβάλλεται μετά το τέλος του προγράμματος διαχείρισης του στρες. Συμπεράσματα: Η εκπαίδευση των ασθενών με πρωτοπαθή αϋπνία στις τεχνικές χαλάρωσης συμβάλλει στην μείωση του στρες και στην μείωση των συμπτωμάτων της πρωτοπαθούς αϋπνίας. Απλές τεχνικές όπως οι διαφραγματικές αναπνοές, η προοδευτική μυϊκή χαλάρωση και ο καθοδηγούμενος οραματισμός οι οποίες είναι εύκολα εφαρμόσιμες μπορούν να θεωρηθούν ως αποτελεσματική και χαμηλού κόστους μη φαρμακευτική παρέμβαση στην αϋπνία.","Background Insomnia is conceived as the subjective complaint of reduced sleep quantity and/or quality. Ιn order for the diagnosis to be made, this complaint must be present quite frequently (at least three times per week) for a considerable period of time (at least for one month). Psychophysiological factors such as stress are often presumed to play a major role in the onset and maintenance of primary insomnia. The treatment should not only focus on ameliorating sleeplessness, it should also address all those factors that cause and maintain insomnia, turning it to a chronic condition. Non-pharmacological treatments, such as stress management techniques can be easily and inexpensively administered in treatment with good results. The aim of this study is to identify the effectiveness of stress management techniques as a treatment in primary insomnia. Methods This is a two-armed parallel group, randomized controlled trial. Primary insomniacs were randomly assigned to undergo either an 8-week CD-based stress management program (n=27) (relaxation breathing, progressive muscle relaxation and guided imagery twice a day) or a control condition (n=26) both of the groups took information about insomnia and they participate once in a week in consultative meetings for the treatment of insomnia). Self-reported validated measures were used to evaluate insomnia, quality of sleep and symptoms of depression and anxiety at baseline, at the 4th week and at the end of 8 weeks. Also, we measured perceived stress and “health locus of control” (through scale which is appropriate to identify what it is responsible for the heath problems of an individual) at baseline and at the end of the 8 weeks. Also, free cortisol, as a biological marker of stress, was measured in saliva samples taken three times a day at baseline, at the 4th week and at the end of 8 weeks. Finally, we measured the satisfaction with the stress management program and the compliance with the therapeutic instructions. Results At the end of 8 weeks of the relaxation program, in the intervention group, we noticed decrease in insomnia and improvement on sleep quality. Also, in this group, we found improvements on perceived stress and salivary cortisol, biological marker of stress. As far as symptoms of depression and anxiety are concerned, there was significant decrease at the end of the relaxation program. Finally, there was no change in health locus of control after the practice of stress management techniques. Conclusion The training of patients with primary insomnia in relaxation techniques contributes to decrease in stress and the symptoms of primary insomnia. Simple techniques such as diaphragmatic breathing, progressive muscle relaxation and guided imagery which are easily applicable, may be regarded as effective and low cost non-pharmacological treatment of insomnia."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Τεχνικές διαχείρισης του στρες στην πρωτοπαθή αϋπνία: τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κώνστα Αγγελική"],"dc:date":["2013"],"dc:description":["Εισαγωγή: Η αϋπνία ορίζεται ως το υποκειμενικό σύμπτωμα μειωμένης ποιότητας ή/και ποσότητας ύπνου. Προκειμένου να γίνει η διάγνωση, αυτό το σύμπτωμα πρέπει να εμφανίζεται συχνά (τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα) για συγκεκριμένη χρονική περίοδο (τουλάχιστον για ένα μήνα). Ψυχοφυσιολογικοί παράγοντες όπως το στρες φαίνεται ότι παίζουν σημαντικό ρόλο στην έναρξη και συντήρηση της πρωτοπαθούς αϋπνίας. Η θεραπεία δεν θα πρέπει να επικεντρώνεται μόνο στην βελτίωση της αϋπνίας, θα πρέπει επίσης να αντιμετωπίζει όλους τους παράγοντες οι οποίοι προκαλούν και συντηρούν την αϋπνία, μετατρέποντας την σε χρόνια κατάσταση. Μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις, όπως οι τεχνικές διαχείρισης του στρες μπορούν εύκολα να ενσωματωθούν στην θεραπεία αυτή με ικανοποιητικά αποτελέσματα. Ο σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να διερευνήσει την αποτελεσματικότητα των τεχνικών διαχείρισης του στρες ως θεραπεία στην πρωτοπαθή αϋπνία. Μέθοδος: Η μελέτη είναι τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη, παράλληλου τύπου. Οι ασθενείς με πρωτοπαθή αϋπνία τυχαιοποιήθηκαν σε πρόγραμμα διαχείρισης του στρες με τη χρήση ηχογραφημένων οδηγιών σε CD (N=27) (διαφραγματικές αναπνοές, προοδευτική μυϊκή χαλάρωση και καθοδηγούμενο οραματισμό δύο φορές την ημέρα για 8 εβδομάδες) ή μη (Ν=26). Και οι δύο ομάδες έλαβαν πληροφορίες για την αϋπνία και συμμετείχαν μια φορά την εβδομάδα σε συμβουλευτικές συναντήσεις για την αντιμετώπιση της. Χρησιμοποιήθηκαν αυτο-αναφερόμενες κλίμακες ύπνου για την εκτίμηση της αϋπνίας, την ποιότητα του ύπνου και για τα συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους στην αρχή της παρέμβασης, στην 4η εβδομάδα και στο τέλος των 8 εβδομάδων. Επίσης, μετρήθηκε η υποκειμενική αίσθηση του στρες και το «κέντρο ελέγχου της υγείας» (μέσω κλίμακας η οποία διερευνά την εκτίμηση του ερωτώμενου για το τι είναι υπεύθυνο για τα προβλήματα υγείας) στην αρχή της παρέμβασης, στην 4η εβδομάδα και στο τέλος των 8 εβδομάδων. Τέλος, μετρήθηκε η κορτιζόλη σιέλου ως βιολογικός δείκτης του στρες σε τρεις μετρήσεις την ημέρα στην αρχή της παρέμβασης, στην 4η εβδομάδα και στο τέλος των 8 εβδομάδων. Τέλος, συμπληρώθηκαν κλίμακες για την εκτίμηση της συμμόρφωσης με τις θεραπευτικές οδηγίες και την ικανοποίηση από την παρέμβαση. Αποτελέσματα: Μετά το τέλος των 8 εβδομάδων εξάσκησης των τεχνικών διαχείρισης του στρες, παρατηρήθηκε στην ομάδα παρέμβασης σημαντική μείωση της αϋπνίας και βελτίωση της ποιότητας του ύπνου. Επίσης στην ομάδα αυτή μειώθηκε σημαντικά η υποκειμενική αίσθηση του στρες και η κορτιζόλη σιέλου, βιολογικός δείκτης του στρες. Όσον αφορά τα συμπτώματα τους άγχους και της κατάθλιψης, υπήρξε σημαντική μείωση μετά την εξάσκηση των τεχνικών χαλάρωσης. Τέλος, το κέντρο ελέγχου της υγείας δεν φάνηκε να μεταβάλλεται μετά το τέλος του προγράμματος διαχείρισης του στρες. Συμπεράσματα: Η εκπαίδευση των ασθενών με πρωτοπαθή αϋπνία στις τεχνικές χαλάρωσης συμβάλλει στην μείωση του στρες και στην μείωση των συμπτωμάτων της πρωτοπαθούς αϋπνίας. Απλές τεχνικές όπως οι διαφραγματικές αναπνοές, η προοδευτική μυϊκή χαλάρωση και ο καθοδηγούμενος οραματισμός οι οποίες είναι εύκολα εφαρμόσιμες μπορούν να θεωρηθούν ως αποτελεσματική και χαμηλού κόστους μη φαρμακευτική παρέμβαση στην αϋπνία.","Background Insomnia is conceived as the subjective complaint of reduced sleep quantity and/or quality. Ιn order for the diagnosis to be made, this complaint must be present quite frequently (at least three times per week) for a considerable period of time (at least for one month). Psychophysiological factors such as stress are often presumed to play a major role in the onset and maintenance of primary insomnia. The treatment should not only focus on ameliorating sleeplessness, it should also address all those factors that cause and maintain insomnia, turning it to a chronic condition. Non-pharmacological treatments, such as stress management techniques can be easily and inexpensively administered in treatment with good results. The aim of this study is to identify the effectiveness of stress management techniques as a treatment in primary insomnia. Methods This is a two-armed parallel group, randomized controlled trial. Primary insomniacs were randomly assigned to undergo either an 8-week CD-based stress management program (n=27) (relaxation breathing, progressive muscle relaxation and guided imagery twice a day) or a control condition (n=26) both of the groups took information about insomnia and they participate once in a week in consultative meetings for the treatment of insomnia). Self-reported validated measures were used to evaluate insomnia, quality of sleep and symptoms of depression and anxiety at baseline, at the 4th week and at the end of 8 weeks. Also, we measured perceived stress and “health locus of control” (through scale which is appropriate to identify what it is responsible for the heath problems of an individual) at baseline and at the end of the 8 weeks. Also, free cortisol, as a biological marker of stress, was measured in saliva samples taken three times a day at baseline, at the 4th week and at the end of 8 weeks. Finally, we measured the satisfaction with the stress management program and the compliance with the therapeutic instructions. Results At the end of 8 weeks of the relaxation program, in the intervention group, we noticed decrease in insomnia and improvement on sleep quality. Also, in this group, we found improvements on perceived stress and salivary cortisol, biological marker of stress. As far as symptoms of depression and anxiety are concerned, there was significant decrease at the end of the relaxation program. Finally, there was no change in health locus of control after the practice of stress management techniques. Conclusion The training of patients with primary insomnia in relaxation techniques contributes to decrease in stress and the symptoms of primary insomnia. Simple techniques such as diaphragmatic breathing, progressive muscle relaxation and guided imagery which are easily applicable, may be regarded as effective and low cost non-pharmacological treatment of insomnia."],"dc:identifier":["uoadl:1314249","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1314249"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:title":["Τεχνικές διαχείρισης του στρες στην πρωτοπαθή αϋπνία: τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:23:25Z"}