{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1314765"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1314765","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Eπιγενετικές αλλαγές στα λεμφώματα","abstract":"Η επιστήμη της επιγενετικής επικεντρώνεται στη μελέτη των κληρονομήσιμων αλλαγών της γονιδιακής έκφρασης οι οποίες δεν εμπλέκουν αλλαγές στην αλληλουχία του DNA. Οι πιο καλά μελετημένες επιγενετικές τροποποιήσεις περιλαμβάνουν τη μεθυλίωση του DNA και τις μετα-μεταφραστικές τροποποιήσεις των ιστονών, ενώ τα μη κοδικεύοντα RNA (miRNA) αποτελούν μία νέα ομάδα μικρών μορίων RNA που δεν κωδικοποιούν για πρωτείνες και θεωρούνται σημαντικοί αρνητικοί ρυθμιστές της έκφρασης γονιδίων. Και οι τρεις αυτοί μηχανισμοί παίζουν βασικό ρόλο στη ρύθμιση διαφόρων βιολογικών διεργασιών, ενώ η απορρύθμιση τους εμπλέκεται σε διάφορες ασθένειες. Σημαντικός αριθμός βιβλιογραφικών δεδομένων συνδέει τις επιγενετικές αυτές αλλαγές με τις νεοπλασίες. Ωστόσο ο μηχανισμός δράσης τους και κατ΄ επέκταση ο τρόπος που επιδρούν στη γονιδιακή έκφραση δεν είναι εξολοκλήρου κατανοητά. Στην παρούσα μεταπτυχιακή εργασία θελήσαμε να ανασκοπήσουμε τις επιγενετικές αλλαγές που εμπλέκονται στην ανάπτυξη των επιθετικών Νon Hodgkin λεμφωμάτων από Β-κύτταρα (B-NHL) και στο Hodgkin λέμφωμα (HL). Έτσι λοιπόν στο διάχυτο λέμφωμα από μεγάλα Β-κύτταρα (DLBCL) οι μεταλλάξεις των επιγενετικών τροποποιητών ΕΖΗ2, ΕP300, CREBBP και KMT2D συναντούνται σε ποσοστό 21.7%, 5 – 10%, 18 – 23% και 23 – 27% αντίστοιχα αποτελώντας σήμα κατατεθέν στο συγκεκριμένο τύπο λεμφώματος. Οι DNMT1, DNMT3Α και DNMT3Β υπερεκφράζονται στο 48%, 13% και 45% των 81 de novo DLBCL και σχετίζονται με το προχωρημένο κλινικό στάδιο ενώ η έκφραση των miR-18a, miR-181a και miR-222 προβλέπει τη συνολική επιβίωση και επιβίωση ελεύθερης νόσου σε αυτούς τους ασθενείς. Στο πρωτοπαθές λέμφωμα μεσοθωρακίου (PMBL), έναν ξεχωριστό υπότυπο του DLBCL, όπου μια γονιδιωματική περιοχή ενίσχυσης στη χρωμοσωμική λωρίδα 9p24 απαντάται σε ποσοστό 35 – 45% των PMBL, το γονίδιο JAK, μια τυροσινική κινάση, προκαλεί μια συνολική μείωση στη μεθυλίωση της λυσίνης 9 στην Η3 και στη δημιουργία της ετεροχρωματίνης, ενώ το γονίδιο JMJD2C, που κωδικοποιεί για δυο απομεθυλάσες των ιστονών στην ίδια περιοχή ενίσχυσης ασκεί ογκογενετική δράση. Επιπλέον η υψηλή έκφραση του miR-155 στο PMBL πιθανά το εμπλέκει στη παθοφυσιολογία αυτού του νοσήματος. Το λέμφωμα Burkitt (BL) απαντάται σε τρεις κλινικές μορφές. Το ενδημικό BL (eBL) το οποίο στο 95% των περιπτώσεων είναι EBV +, το σπαραδικό (sBL), και τη μορφή που συνδέεται με τη HIV λοίμωξη. Το ογκοκατασταλτικό γονίδιο p16INK4α είναι συνήθως απενεργοποιημένο μέσω μεθυλίωσης του υποκινητή, ενώ η απώλεια του miR-155 μπορεί να χρησιμεύσει στη διάκριση του από το DLBCL (υπερέκφραση miR-155). H απώλεια του miR-155 συνδέεται και με τη παρουσία της μετάθεσης MYC-IGH, το σήμα κατατεθέν στο BL. Ο EBV κωδικοποιεί 22 τουλάχιστον miRNAs μέσω των οποίων μπορεί να χειρίζεται την έκφραση των κυτταρικών miRNAs ενώ τα EBV+ και EBV- BL παρουσιάζουν διαφορετική έκφραση αυτών των μορίων, υποστηρίζοντας την άποψη ότι δεν αντιπροσωπεύουν την ίδια νοσολογική οντότητα. Τέλος στο λέμφωμα Hodgkin (HL) εκτός από τις επιγενετικές ρυθμίσεις που αφορούν τα γονίδια JAK και JMJD2C όπως και στο PMBL, οι περισσότερες μελέτες επικεντρώνονται στη μεθυλίωση των CpG περιοχών στους υποκινητές των γονιδίων, η οποία επάγει την αποσιώπηση των ογκοκατασταλτικών γονιδίων CDKN2C (p18-INK4c), CHEK2, RASSF1A και KLF4. Η επιγενετική αποσιώπηση Β-κυτταρικών γονιδίων σε κύτταρα HRS, εμπλέκει επίσης την υποακετυλίωση στην ιστόνη H3 και την τριμεθυλίωση Η3Κ27 πολλών Β-κυτταρικών γονιδίων, τυπικά χαρακτηριστικά της μεταγραφικά ανενεργής χρωματίνης , με επακόλουθη υποέκφραση του Β-κυτταρικού φαινοτύπου, υπερέκφραση των μη Β-κυτταρικών γονιδίων και απόκτηση των χαρακτηριστικών γονιδιακής έκφρασης των κυττάρων HRS. Η αποκωδικοποίηση και η κατανόηση των επιγενετικών μηχανισμών, εκτός από το να αποσαφηνίσουν τους αιτιολογικούς και παθογενετικούς μηχανισμούς στα λεμφουπερπλαστικά νοσήματα δύνανται να προσφέρουν και νέες θεραπείες, λόγω του ότι πρόκειται για μηχανισμούς που δεν προκαλούν μετάλλαξη στην αλληλουχία του DNA και κυρίως ότι είναι εξ ορισμού αναστρέψιμοι.","abstract_html":"Η επιστήμη της επιγενετικής επικεντρώνεται στη μελέτη των κληρονομήσιμων αλλαγών της γονιδιακής έκφρασης οι οποίες δεν εμπλέκουν αλλαγές στην αλληλουχία του DNA. Οι πιο καλά μελετημένες επιγενετικές τροποποιήσεις περιλαμβάνουν τη μεθυλίωση του DNA και τις μετα-μεταφραστικές τροποποιήσεις των ιστονών, ενώ τα μη κοδικεύοντα RNA (miRNA) αποτελούν μία νέα ομάδα μικρών μορίων RNA που δεν κωδικοποιούν για πρωτείνες και θεωρούνται σημαντικοί αρνητικοί ρυθμιστές της έκφρασης γονιδίων. Και οι τρεις αυτοί μηχανισμοί παίζουν βασικό ρόλο στη ρύθμιση διαφόρων βιολογικών διεργασιών, ενώ η απορρύθμιση τους εμπλέκεται σε διάφορες ασθένειες. Σημαντικός αριθμός βιβλιογραφικών δεδομένων συνδέει τις επιγενετικές αυτές αλλαγές με τις νεοπλασίες. Ωστόσο ο μηχανισμός δράσης τους και κατ΄ επέκταση ο τρόπος που επιδρούν στη γονιδιακή έκφραση δεν είναι εξολοκλήρου κατανοητά. Στην παρούσα μεταπτυχιακή εργασία θελήσαμε να ανασκοπήσουμε τις επιγενετικές αλλαγές που εμπλέκονται στην ανάπτυξη των επιθετικών Νon Hodgkin λεμφωμάτων από Β-κύτταρα (B-NHL) και στο Hodgkin λέμφωμα (HL). Έτσι λοιπόν στο διάχυτο λέμφωμα από μεγάλα Β-κύτταρα (DLBCL) οι μεταλλάξεις των επιγενετικών τροποποιητών ΕΖΗ2, ΕP300, CREBBP και KMT2D συναντούνται σε ποσοστό 21.7%, 5 – 10%, 18 – 23% και 23 – 27% αντίστοιχα αποτελώντας σήμα κατατεθέν στο συγκεκριμένο τύπο λεμφώματος. Οι DNMT1, DNMT3Α και DNMT3Β υπερεκφράζονται στο 48%, 13% και 45% των 81 de novo DLBCL και σχετίζονται με το προχωρημένο κλινικό στάδιο ενώ η έκφραση των miR-18a, miR-181a και miR-222 προβλέπει τη συνολική επιβίωση και επιβίωση ελεύθερης νόσου σε αυτούς τους ασθενείς. Στο πρωτοπαθές λέμφωμα μεσοθωρακίου (PMBL), έναν ξεχωριστό υπότυπο του DLBCL, όπου μια γονιδιωματική περιοχή ενίσχυσης στη χρωμοσωμική λωρίδα 9p24 απαντάται σε ποσοστό 35 – 45% των PMBL, το γονίδιο JAK, μια τυροσινική κινάση, προκαλεί μια συνολική μείωση στη μεθυλίωση της λυσίνης 9 στην Η3 και στη δημιουργία της ετεροχρωματίνης, ενώ το γονίδιο JMJD2C, που κωδικοποιεί για δυο απομεθυλάσες των ιστονών στην ίδια περιοχή ενίσχυσης ασκεί ογκογενετική δράση. Επιπλέον η υψηλή έκφραση του miR-155 στο PMBL πιθανά το εμπλέκει στη παθοφυσιολογία αυτού του νοσήματος. Το λέμφωμα Burkitt (BL) απαντάται σε τρεις κλινικές μορφές. Το ενδημικό BL (eBL) το οποίο στο 95% των περιπτώσεων είναι EBV +, το σπαραδικό (sBL), και τη μορφή που συνδέεται με τη HIV λοίμωξη. Το ογκοκατασταλτικό γονίδιο p16INK4α είναι συνήθως απενεργοποιημένο μέσω μεθυλίωσης του υποκινητή, ενώ η απώλεια του miR-155 μπορεί να χρησιμεύσει στη διάκριση του από το DLBCL (υπερέκφραση miR-155). H απώλεια του miR-155 συνδέεται και με τη παρουσία της μετάθεσης MYC-IGH, το σήμα κατατεθέν στο BL. Ο EBV κωδικοποιεί 22 τουλάχιστον miRNAs μέσω των οποίων μπορεί να χειρίζεται την έκφραση των κυτταρικών miRNAs ενώ τα EBV+ και EBV- BL παρουσιάζουν διαφορετική έκφραση αυτών των μορίων, υποστηρίζοντας την άποψη ότι δεν αντιπροσωπεύουν την ίδια νοσολογική οντότητα. Τέλος στο λέμφωμα Hodgkin (HL) εκτός από τις επιγενετικές ρυθμίσεις που αφορούν τα γονίδια JAK και JMJD2C όπως και στο PMBL, οι περισσότερες μελέτες επικεντρώνονται στη μεθυλίωση των CpG περιοχών στους υποκινητές των γονιδίων, η οποία επάγει την αποσιώπηση των ογκοκατασταλτικών γονιδίων CDKN2C (p18-INK4c), CHEK2, RASSF1A και KLF4. Η επιγενετική αποσιώπηση Β-κυτταρικών γονιδίων σε κύτταρα HRS, εμπλέκει επίσης την υποακετυλίωση στην ιστόνη H3 και την τριμεθυλίωση Η3Κ27 πολλών Β-κυτταρικών γονιδίων, τυπικά χαρακτηριστικά της μεταγραφικά ανενεργής χρωματίνης , με επακόλουθη υποέκφραση του Β-κυτταρικού φαινοτύπου, υπερέκφραση των μη Β-κυτταρικών γονιδίων και απόκτηση των χαρακτηριστικών γονιδιακής έκφρασης των κυττάρων HRS. Η αποκωδικοποίηση και η κατανόηση των επιγενετικών μηχανισμών, εκτός από το να αποσαφηνίσουν τους αιτιολογικούς και παθογενετικούς μηχανισμούς στα λεμφουπερπλαστικά νοσήματα δύνανται να προσφέρουν και νέες θεραπείες, λόγω του ότι πρόκειται για μηχανισμούς που δεν προκαλούν μετάλλαξη στην αλληλουχία του DNA και κυρίως ότι είναι εξ ορισμού αναστρέψιμοι.","abstract_has_math":false,"creators":["Βάρδακα Mαρία"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2016,"date_issued":"2016","date_published":"2016","updated_at":"2026-11-19T05:23:53Z","subjects":[],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1314765"],"render_values":[{"text":"uoadl:1314765","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1314765","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1314765","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1314765","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Βάρδακα Mαρία"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2016"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1314765","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1314765"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η επιστήμη της επιγενετικής επικεντρώνεται στη μελέτη των κληρονομήσιμων αλλαγών της γονιδιακής έκφρασης οι οποίες δεν εμπλέκουν αλλαγές στην αλληλουχία του DNA. Οι πιο καλά μελετημένες επιγενετικές τροποποιήσεις περιλαμβάνουν τη μεθυλίωση του DNA και τις μετα-μεταφραστικές τροποποιήσεις των ιστονών, ενώ τα μη κοδικεύοντα RNA (miRNA) αποτελούν μία νέα ομάδα μικρών μορίων RNA που δεν κωδικοποιούν για πρωτείνες και θεωρούνται σημαντικοί αρνητικοί ρυθμιστές της έκφρασης γονιδίων. Και οι τρεις αυτοί μηχανισμοί παίζουν βασικό ρόλο στη ρύθμιση διαφόρων βιολογικών διεργασιών, ενώ η απορρύθμιση τους εμπλέκεται σε διάφορες ασθένειες. Σημαντικός αριθμός βιβλιογραφικών δεδομένων συνδέει τις επιγενετικές αυτές αλλαγές με τις νεοπλασίες. Ωστόσο ο μηχανισμός δράσης τους και κατ΄ επέκταση ο τρόπος που επιδρούν στη γονιδιακή έκφραση δεν είναι εξολοκλήρου κατανοητά. Στην παρούσα μεταπτυχιακή εργασία θελήσαμε να ανασκοπήσουμε τις επιγενετικές αλλαγές που εμπλέκονται στην ανάπτυξη των επιθετικών Νon Hodgkin λεμφωμάτων από Β-κύτταρα (B-NHL) και στο Hodgkin λέμφωμα (HL). Έτσι λοιπόν στο διάχυτο λέμφωμα από μεγάλα Β-κύτταρα (DLBCL) οι μεταλλάξεις των επιγενετικών τροποποιητών ΕΖΗ2, ΕP300, CREBBP και KMT2D συναντούνται σε ποσοστό 21.7%, 5 – 10%, 18 – 23% και 23 – 27% αντίστοιχα αποτελώντας σήμα κατατεθέν στο συγκεκριμένο τύπο λεμφώματος. Οι DNMT1, DNMT3Α και DNMT3Β υπερεκφράζονται στο 48%, 13% και 45% των 81 de novo DLBCL και σχετίζονται με το προχωρημένο κλινικό στάδιο ενώ η έκφραση των miR-18a, miR-181a και miR-222 προβλέπει τη συνολική επιβίωση και επιβίωση ελεύθερης νόσου σε αυτούς τους ασθενείς. Στο πρωτοπαθές λέμφωμα μεσοθωρακίου (PMBL), έναν ξεχωριστό υπότυπο του DLBCL, όπου μια γονιδιωματική περιοχή ενίσχυσης στη χρωμοσωμική λωρίδα 9p24 απαντάται σε ποσοστό 35 – 45% των PMBL, το γονίδιο JAK, μια τυροσινική κινάση, προκαλεί μια συνολική μείωση στη μεθυλίωση της λυσίνης 9 στην Η3 και στη δημιουργία της ετεροχρωματίνης, ενώ το γονίδιο JMJD2C, που κωδικοποιεί για δυο απομεθυλάσες των ιστονών στην ίδια περιοχή ενίσχυσης ασκεί ογκογενετική δράση. Επιπλέον η υψηλή έκφραση του miR-155 στο PMBL πιθανά το εμπλέκει στη παθοφυσιολογία αυτού του νοσήματος. Το λέμφωμα Burkitt (BL) απαντάται σε τρεις κλινικές μορφές. Το ενδημικό BL (eBL) το οποίο στο 95% των περιπτώσεων είναι EBV +, το σπαραδικό (sBL), και τη μορφή που συνδέεται με τη HIV λοίμωξη. Το ογκοκατασταλτικό γονίδιο p16INK4α είναι συνήθως απενεργοποιημένο μέσω μεθυλίωσης του υποκινητή, ενώ η απώλεια του miR-155 μπορεί να χρησιμεύσει στη διάκριση του από το DLBCL (υπερέκφραση miR-155). H απώλεια του miR-155 συνδέεται και με τη παρουσία της μετάθεσης MYC-IGH, το σήμα κατατεθέν στο BL. Ο EBV κωδικοποιεί 22 τουλάχιστον miRNAs μέσω των οποίων μπορεί να χειρίζεται την έκφραση των κυτταρικών miRNAs ενώ τα EBV+ και EBV- BL παρουσιάζουν διαφορετική έκφραση αυτών των μορίων, υποστηρίζοντας την άποψη ότι δεν αντιπροσωπεύουν την ίδια νοσολογική οντότητα. Τέλος στο λέμφωμα Hodgkin (HL) εκτός από τις επιγενετικές ρυθμίσεις που αφορούν τα γονίδια JAK και JMJD2C όπως και στο PMBL, οι περισσότερες μελέτες επικεντρώνονται στη μεθυλίωση των CpG περιοχών στους υποκινητές των γονιδίων, η οποία επάγει την αποσιώπηση των ογκοκατασταλτικών γονιδίων CDKN2C (p18-INK4c), CHEK2, RASSF1A και KLF4. Η επιγενετική αποσιώπηση Β-κυτταρικών γονιδίων σε κύτταρα HRS, εμπλέκει επίσης την υποακετυλίωση στην ιστόνη H3 και την τριμεθυλίωση Η3Κ27 πολλών Β-κυτταρικών γονιδίων, τυπικά χαρακτηριστικά της μεταγραφικά ανενεργής χρωματίνης , με επακόλουθη υποέκφραση του Β-κυτταρικού φαινοτύπου, υπερέκφραση των μη Β-κυτταρικών γονιδίων και απόκτηση των χαρακτηριστικών γονιδιακής έκφρασης των κυττάρων HRS. Η αποκωδικοποίηση και η κατανόηση των επιγενετικών μηχανισμών, εκτός από το να αποσαφηνίσουν τους αιτιολογικούς και παθογενετικούς μηχανισμούς στα λεμφουπερπλαστικά νοσήματα δύνανται να προσφέρουν και νέες θεραπείες, λόγω του ότι πρόκειται για μηχανισμούς που δεν προκαλούν μετάλλαξη στην αλληλουχία του DNA και κυρίως ότι είναι εξ ορισμού αναστρέψιμοι.","The science of epigenetics focuses on the study of inheritance changes in gene expression that do not concern changes in DNA sequence. The most well understood epigenetic mechanisms include DNA methylation and histone modifications. Non-coding RNAs (miRNAs) are a new class of small molecules RNA that do not code for proteins and are considered potent negative regulators of gene expression. All three mechanisms play an important role in a broad range of biological functions, whereas their deregulation is involved in many disease states. An important number of bibliography reports correlates the epigenetics modification with neoplasia. However, their mechanism of action and the way that they affect gene expression are not entirely understood. In this thesis, the epigenetic changes that are involved in the pathogenesis of aggressive B-cell lymphomas (B-NHL) and in Hodgkin lymphoma (HL) are reviewed. In the diffuse large B-cell lymphoma (DLBCL), the mutations of epigenetics modifiers ΕΖΗ2, ΕP300, CREBBP and KMT2D are present in 21.7%, 5 – 10%, 18 – 23% και 23 – 27% respectively, constituting a trademark for the specific type of lymphoma. The DNMT1, DNMT3Α and DNMT3Β are overexpressed in 48%, 13% and 45% of 81 de novo DLBCL and correlate with the advanced disease state, while miR-18a, miR-181a and miR-222 expressions predict overall survival (OS) and progression-free survival (PFS). In primary mediastinal B-cell lymphoma (PMBL), a distinct subtype of DLBCL, JAK2, a tyrosine kinase, in which a genomic amplification in chromosome band 9p24 is found in 35 – 45% of PMBL, causes a global reduction in lysine 9 methylation of histone H3 and the formation of heterochromatin. JMJD2C, a second gene in the same chromosomal area, that codes two histone demethylases, has oncogenic function. Moreover, the high expression of miR-155 in PMBL probably involves it in the pathophysiology of this neoplasm. Burkitt lymphoma (BL) is found in three clinical forms. These are the endemic BL (eBL) that in 95% of cases is EBV+, the sporadic form (eBL) and last, the form that is linked with HIV infection. The tumor suppressor gene p16INK4α is usually inactivated by methylation of promoter, while the loss of miR-155 can be used in order to be distinguished from DLBCL (high expression of miR-155). Loss of miR-155 is also associated with the translocation MYC-IGH, the trademark of BL. EBV virus codes at least 22 miRNAs through which can affect the cellular miRNAs expression. The EBV+ and EBV- BL, on the other hand, display a different expression of these molecules supporting the view that do not represent the same disease entity. Finally, in Hodgkin lymphoma (HL), apart from the epigenetic regulations that concern JAK and JMJD2C genes, as well as in PMBL, most of the studies are focused on CpG methylation of gene promoters that induces silence of tumor suppressor genes CDKN2C (p18-INK4c), CHEK2, RASSF1A and KLF4. The epigenetic suppression of B-cellular genes in HRS cells additionally involves histone H3 deacetylation and H3K27 trimethylation of many B-cellular genes, typical characteristics of transcriptional inactivating chromatin with subsequent subexpression of B-cell phenotype, overexpression of non B-cellular genes and acquisition of gene expression characteristics of HRS cells. The decoding and the understanding of epigenetic mechanisms, other than the fact that could clarify the causative and pathogenic mechanisms in lymphohyperplastic diseases, could also offer new strategies of therapy, since the involved mechanisms do not cause mutations in DNA sequence and above all, are by definition reversible."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Eπιγενετικές αλλαγές στα λεμφώματα"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Βάρδακα Mαρία"],"dc:date":["2016"],"dc:description":["Η επιστήμη της επιγενετικής επικεντρώνεται στη μελέτη των κληρονομήσιμων αλλαγών της γονιδιακής έκφρασης οι οποίες δεν εμπλέκουν αλλαγές στην αλληλουχία του DNA. Οι πιο καλά μελετημένες επιγενετικές τροποποιήσεις περιλαμβάνουν τη μεθυλίωση του DNA και τις μετα-μεταφραστικές τροποποιήσεις των ιστονών, ενώ τα μη κοδικεύοντα RNA (miRNA) αποτελούν μία νέα ομάδα μικρών μορίων RNA που δεν κωδικοποιούν για πρωτείνες και θεωρούνται σημαντικοί αρνητικοί ρυθμιστές της έκφρασης γονιδίων. Και οι τρεις αυτοί μηχανισμοί παίζουν βασικό ρόλο στη ρύθμιση διαφόρων βιολογικών διεργασιών, ενώ η απορρύθμιση τους εμπλέκεται σε διάφορες ασθένειες. Σημαντικός αριθμός βιβλιογραφικών δεδομένων συνδέει τις επιγενετικές αυτές αλλαγές με τις νεοπλασίες. Ωστόσο ο μηχανισμός δράσης τους και κατ΄ επέκταση ο τρόπος που επιδρούν στη γονιδιακή έκφραση δεν είναι εξολοκλήρου κατανοητά. Στην παρούσα μεταπτυχιακή εργασία θελήσαμε να ανασκοπήσουμε τις επιγενετικές αλλαγές που εμπλέκονται στην ανάπτυξη των επιθετικών Νon Hodgkin λεμφωμάτων από Β-κύτταρα (B-NHL) και στο Hodgkin λέμφωμα (HL). Έτσι λοιπόν στο διάχυτο λέμφωμα από μεγάλα Β-κύτταρα (DLBCL) οι μεταλλάξεις των επιγενετικών τροποποιητών ΕΖΗ2, ΕP300, CREBBP και KMT2D συναντούνται σε ποσοστό 21.7%, 5 – 10%, 18 – 23% και 23 – 27% αντίστοιχα αποτελώντας σήμα κατατεθέν στο συγκεκριμένο τύπο λεμφώματος. Οι DNMT1, DNMT3Α και DNMT3Β υπερεκφράζονται στο 48%, 13% και 45% των 81 de novo DLBCL και σχετίζονται με το προχωρημένο κλινικό στάδιο ενώ η έκφραση των miR-18a, miR-181a και miR-222 προβλέπει τη συνολική επιβίωση και επιβίωση ελεύθερης νόσου σε αυτούς τους ασθενείς. Στο πρωτοπαθές λέμφωμα μεσοθωρακίου (PMBL), έναν ξεχωριστό υπότυπο του DLBCL, όπου μια γονιδιωματική περιοχή ενίσχυσης στη χρωμοσωμική λωρίδα 9p24 απαντάται σε ποσοστό 35 – 45% των PMBL, το γονίδιο JAK, μια τυροσινική κινάση, προκαλεί μια συνολική μείωση στη μεθυλίωση της λυσίνης 9 στην Η3 και στη δημιουργία της ετεροχρωματίνης, ενώ το γονίδιο JMJD2C, που κωδικοποιεί για δυο απομεθυλάσες των ιστονών στην ίδια περιοχή ενίσχυσης ασκεί ογκογενετική δράση. Επιπλέον η υψηλή έκφραση του miR-155 στο PMBL πιθανά το εμπλέκει στη παθοφυσιολογία αυτού του νοσήματος. Το λέμφωμα Burkitt (BL) απαντάται σε τρεις κλινικές μορφές. Το ενδημικό BL (eBL) το οποίο στο 95% των περιπτώσεων είναι EBV +, το σπαραδικό (sBL), και τη μορφή που συνδέεται με τη HIV λοίμωξη. Το ογκοκατασταλτικό γονίδιο p16INK4α είναι συνήθως απενεργοποιημένο μέσω μεθυλίωσης του υποκινητή, ενώ η απώλεια του miR-155 μπορεί να χρησιμεύσει στη διάκριση του από το DLBCL (υπερέκφραση miR-155). H απώλεια του miR-155 συνδέεται και με τη παρουσία της μετάθεσης MYC-IGH, το σήμα κατατεθέν στο BL. Ο EBV κωδικοποιεί 22 τουλάχιστον miRNAs μέσω των οποίων μπορεί να χειρίζεται την έκφραση των κυτταρικών miRNAs ενώ τα EBV+ και EBV- BL παρουσιάζουν διαφορετική έκφραση αυτών των μορίων, υποστηρίζοντας την άποψη ότι δεν αντιπροσωπεύουν την ίδια νοσολογική οντότητα. Τέλος στο λέμφωμα Hodgkin (HL) εκτός από τις επιγενετικές ρυθμίσεις που αφορούν τα γονίδια JAK και JMJD2C όπως και στο PMBL, οι περισσότερες μελέτες επικεντρώνονται στη μεθυλίωση των CpG περιοχών στους υποκινητές των γονιδίων, η οποία επάγει την αποσιώπηση των ογκοκατασταλτικών γονιδίων CDKN2C (p18-INK4c), CHEK2, RASSF1A και KLF4. Η επιγενετική αποσιώπηση Β-κυτταρικών γονιδίων σε κύτταρα HRS, εμπλέκει επίσης την υποακετυλίωση στην ιστόνη H3 και την τριμεθυλίωση Η3Κ27 πολλών Β-κυτταρικών γονιδίων, τυπικά χαρακτηριστικά της μεταγραφικά ανενεργής χρωματίνης , με επακόλουθη υποέκφραση του Β-κυτταρικού φαινοτύπου, υπερέκφραση των μη Β-κυτταρικών γονιδίων και απόκτηση των χαρακτηριστικών γονιδιακής έκφρασης των κυττάρων HRS. Η αποκωδικοποίηση και η κατανόηση των επιγενετικών μηχανισμών, εκτός από το να αποσαφηνίσουν τους αιτιολογικούς και παθογενετικούς μηχανισμούς στα λεμφουπερπλαστικά νοσήματα δύνανται να προσφέρουν και νέες θεραπείες, λόγω του ότι πρόκειται για μηχανισμούς που δεν προκαλούν μετάλλαξη στην αλληλουχία του DNA και κυρίως ότι είναι εξ ορισμού αναστρέψιμοι.","The science of epigenetics focuses on the study of inheritance changes in gene expression that do not concern changes in DNA sequence. The most well understood epigenetic mechanisms include DNA methylation and histone modifications. Non-coding RNAs (miRNAs) are a new class of small molecules RNA that do not code for proteins and are considered potent negative regulators of gene expression. All three mechanisms play an important role in a broad range of biological functions, whereas their deregulation is involved in many disease states. An important number of bibliography reports correlates the epigenetics modification with neoplasia. However, their mechanism of action and the way that they affect gene expression are not entirely understood. In this thesis, the epigenetic changes that are involved in the pathogenesis of aggressive B-cell lymphomas (B-NHL) and in Hodgkin lymphoma (HL) are reviewed. In the diffuse large B-cell lymphoma (DLBCL), the mutations of epigenetics modifiers ΕΖΗ2, ΕP300, CREBBP and KMT2D are present in 21.7%, 5 – 10%, 18 – 23% και 23 – 27% respectively, constituting a trademark for the specific type of lymphoma. The DNMT1, DNMT3Α and DNMT3Β are overexpressed in 48%, 13% and 45% of 81 de novo DLBCL and correlate with the advanced disease state, while miR-18a, miR-181a and miR-222 expressions predict overall survival (OS) and progression-free survival (PFS). In primary mediastinal B-cell lymphoma (PMBL), a distinct subtype of DLBCL, JAK2, a tyrosine kinase, in which a genomic amplification in chromosome band 9p24 is found in 35 – 45% of PMBL, causes a global reduction in lysine 9 methylation of histone H3 and the formation of heterochromatin. JMJD2C, a second gene in the same chromosomal area, that codes two histone demethylases, has oncogenic function. Moreover, the high expression of miR-155 in PMBL probably involves it in the pathophysiology of this neoplasm. Burkitt lymphoma (BL) is found in three clinical forms. These are the endemic BL (eBL) that in 95% of cases is EBV+, the sporadic form (eBL) and last, the form that is linked with HIV infection. The tumor suppressor gene p16INK4α is usually inactivated by methylation of promoter, while the loss of miR-155 can be used in order to be distinguished from DLBCL (high expression of miR-155). Loss of miR-155 is also associated with the translocation MYC-IGH, the trademark of BL. EBV virus codes at least 22 miRNAs through which can affect the cellular miRNAs expression. The EBV+ and EBV- BL, on the other hand, display a different expression of these molecules supporting the view that do not represent the same disease entity. Finally, in Hodgkin lymphoma (HL), apart from the epigenetic regulations that concern JAK and JMJD2C genes, as well as in PMBL, most of the studies are focused on CpG methylation of gene promoters that induces silence of tumor suppressor genes CDKN2C (p18-INK4c), CHEK2, RASSF1A and KLF4. The epigenetic suppression of B-cellular genes in HRS cells additionally involves histone H3 deacetylation and H3K27 trimethylation of many B-cellular genes, typical characteristics of transcriptional inactivating chromatin with subsequent subexpression of B-cell phenotype, overexpression of non B-cellular genes and acquisition of gene expression characteristics of HRS cells. The decoding and the understanding of epigenetic mechanisms, other than the fact that could clarify the causative and pathogenic mechanisms in lymphohyperplastic diseases, could also offer new strategies of therapy, since the involved mechanisms do not cause mutations in DNA sequence and above all, are by definition reversible."],"dc:identifier":["uoadl:1314765","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1314765"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:title":["Eπιγενετικές αλλαγές στα λεμφώματα"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:23:53Z"}