{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1315563"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1315563","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μηχανισμοί δράσης της πρωτεΐνης UCH-L1 σε νευρικά κύτταρα","abstract":"ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η νόσος του Parkinson είναι μια χρόνια νευροεκφυλιστική νόσος και αποτελεί τη δεύτερη πιο κοινή νευρολογική διαταραχή μετά τη νόσο Alzheimer. Η ασθένεια χαρακτηρίζεται από κινητικά και μη κινητικά συμπτώματα. Τα τέσσερα κύρια κινητικά συμπτώματα της νόσου είναι ο τρόμος, η βραδυκινησία, η αστάθεια στάσης και βάδισης και η μυϊκή δυσκαμψία. Η παθολογία της νόσου χαρακτηρίζεται από επιλεκτικό θάνατο των ντοπαμινεργικών νευρώνων στη συμπαγή μοίρα της μέλαινας ουσίας του εγκεφάλου και από επακόλουθη μείωση των επιπέδων ντοπαμίνης στο ραβδωτό σώμα λόγω εκφύλισης της μελαινοραβδωτής οδού. Χαρακτηριστική είναι και η παρουσία στους νευρώνες κυτταροπλασματικών εγκλείστων, που περιέχουν συσσωματώματα πρωτεϊνών και ονομάζονται Lewy Bodies (LBs). Την πλειονότητα των περιστατικών με τη νόσο του Parkinson αποτελούν οι σποραδικές περιπτώσεις ενώ, μόνο το 10-15% των περιπτώσεων είναι οικογενείς. Στην περίπτωση των σποραδικών περιστατικών, φαίνεται ότι εμπλέκονται τόσο περιβαλλοντικοί παράγοντες όσο και γενετικοί παράγοντες προδιάθεσης. Υπάρχουν ενδείξεις ότι διαταραχές στη μιτοχονδριακή λειτουργία, στα συστήματα πρωτεόλυσης του κυττάρου αλλά και το οξειδωτικό στρες, μέσω της δημιουργίας δραστικών μορφών οξυγόνου, συνδέονται με την παθολογία της νόσου. Όσον αφορά στις οικογενείς περιπτώσεις, αρκετά γονίδια έχουν συσχετιστεί με την εμφάνιση της νόσου και ακολουθούν αυτοσωμικό επικρατή ή υπολειπόμενο τύπο κληρονομικότητας. Μεταξύ των γονιδίων αυτών, είναι και το γονίδιο που κωδικοποιεί την πρωτεΐνη UCH-L1. Η UCH-L1 αποτελεί το 1-2% του συνόλου των διαλυτών πρωτεϊνών στον εγκέφαλο και φαίνεται να εντοπίζεται αποκλειστικά στους νευρώνες. Η UCH-L1 έχει δειχθεί in vitro να έχει ενεργότητα υδρολάσης του καρβοξυτελικού άκρου της ουμπικουιτίνης (Ubiquitin C terminal Hydrolase, UCH), ενεργότητα λιγάσης της ουμπικουιτίνης (όταν διμερίζεται) (Ubiquitin Ligase), αλλά και να συνδέεται με τη μονομερή ουμπικουιτίνη, αποτρέποντας την αποικοδόμησή της και σταθεροποιώντας τα επίπεδά της στα κύτταρα. Παρόλη την αφθονία της πρωτεΐνης UCH-L1 στα νευρικά κύτταρα, ο ρόλος της in vivo παραμένει σε μεγάλο βαθμό αδιευκρίνιστος. Το γονίδιο UCH-L1 συσχετίστηκε με τη νόσο του Parkinson για πρώτη φορά το 1998, σε μια γερμανική οικογένεια στην οποία η νόσος του Parkinson εμφάνιζε επικρατή τύπο κληρονομικότητας. Το μεταλλαγμένο γονίδιο κωδικοποιεί την πρωτεΐνη I93M UCH-L1 η οποία πιθανότατα έχει τοξική δράση στα νευρικά κύτταρα. To 1999, δημοσιεύτηκε ότι ο πολυμορφισμός S18Y της πρωτεΐνης UCH-L1 πιθανόν να δρα προστατευτικά έναντι της νόσου του Parkinson σε διάφορους πληθυσμούς και ιδιαίτερα στις σποραδικές περιπτώσεις. Από τότε μέχρι σήμερα, έχουν πραγματοποιηθεί αρκετές μελέτες και γονιδιακές αναλύσεις ευρείας κλίμακας, κάποιες εκ των οποίων δεν υποστηρίζουν τη γενετική σύνδεση μεταξύ του πολυμορφισμού S18Y και της νόσου του Parkinson. Πρόσφατα δείχθηκε ότι η πρωτεΐνη S18Y UCH-L1 έχει ειδική αντιοξειδωτική δράση και προάγει την επιβίωση νευρικών κυττάρων που υφίστανται την επίδραση οξειδωτικών παραγόντων, όπως της μιτοχονδριακής τοξίνης MPP+ και του Η2Ο2 (Kyratzi et al., 2008). Επιπλέον, έχει προταθεί ότι η προστατευτική δράση του πολυμορφισμού πραγματοποιείται, τουλάχιστον εν μέρη, μέσω της μείωσης της παραγωγής δραστικών μορφών οξυγόνου και πιθανότατα δεν προϋποθέτει την ενζυμική ενεργότητα υδρολάσης και λιγάσης, ούτε και την πρόσδεση της πρωτεΐνης UCH-L1 στην ουμπικουιτίνη. Ο σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η προσέγγιση του μηχανισμού με τον οποίο ο πολυμορφισμός S18Y της πρωτεΐνης UCH-L1 διεξάγει την ειδική, προστατευτική, αντιοξειδωτική του δράση. Σύμφωνα με τα πειραματικά αποτελέσματα, η πρωτεΐνη S18Y UCH-L1 εντοπίζεται εκτός από το κυτταρόπλασμα, στον πυρήνα, στα μιτοχόνδρια αλλά και στα λυσοσώματα, σε παρόμοια επίπεδα με τη φυσικού τύπου πρωτεΐνη (WT UCH-L1). Συνεπώς, ο μηχανισμός με τον οποίο ο πολυμορφισμός S18Y ασκεί την προστατευτική του δράση, πιθανότατα δεν περιλαμβάνει μεταβολή της ενδοκυτταρικής θέσης της πρωτεΐνης. Καθώς παρουσία της μιτοχονδριακής τοξίνης MPP+ παράγονται δραστικές μορφές οξυγόνου στα μιτοχόνδρια και πιθανότατα και στα λυσοσώματα, ενδεχομένως η πρωτεΐνη S18Y UCH-L1 να περιορίζει, με κάποιον άγνωστο μέχρι σήμερα μηχανισμό, την παραγωγή δραστικών μορφών οξυγόνου στα οργανίδια αυτά. Χρησιμοποιώντας μία μεταλλαγμένη μορφή της S18Y UCH-L1 που συνδέεται σε μικρότερο βαθμό με μεμβράνες, βρήκαμε ότι η πρόσδεση της πρωτεΐνης S18Y UCH-L1 σε μεμβρανικά συστατικά του κυττάρου είναι εν μέρη υπεύθυνη για την αντιοξειδωτική δράση του πολυμορφισμού S18Y. Καθώς το οξειδωτικό στρες εμπλέκεται στην παθολογία της νόσου του Parkinson, αλλά και άλλων νευροεκφυλιστικών διαταραχών, η περαιτέρω διερεύνηση του μηχανισμού με τον οποίο η πρωτεΐνη S18Y UCH-L1 δρα νευροπροστατευτικά, προάγοντας την επιβίωση των νευρικών κυττάρων παρουσία οξειδωτικών παραγόντων, θα δώσει ώθηση στην ανάπτυξη νέων θεραπευτικών στρατηγικών για την αντιμετώπιση νευροεκφυλιστικών παθήσεων.","abstract_html":"ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η νόσος του Parkinson είναι μια χρόνια νευροεκφυλιστική νόσος και αποτελεί τη δεύτερη πιο κοινή νευρολογική διαταραχή μετά τη νόσο Alzheimer. Η ασθένεια χαρακτηρίζεται από κινητικά και μη κινητικά συμπτώματα. Τα τέσσερα κύρια κινητικά συμπτώματα της νόσου είναι ο τρόμος, η βραδυκινησία, η αστάθεια στάσης και βάδισης και η μυϊκή δυσκαμψία. Η παθολογία της νόσου χαρακτηρίζεται από επιλεκτικό θάνατο των ντοπαμινεργικών νευρώνων στη συμπαγή μοίρα της μέλαινας ουσίας του εγκεφάλου και από επακόλουθη μείωση των επιπέδων ντοπαμίνης στο ραβδωτό σώμα λόγω εκφύλισης της μελαινοραβδωτής οδού. Χαρακτηριστική είναι και η παρουσία στους νευρώνες κυτταροπλασματικών εγκλείστων, που περιέχουν συσσωματώματα πρωτεϊνών και ονομάζονται Lewy Bodies (LBs). Την πλειονότητα των περιστατικών με τη νόσο του Parkinson αποτελούν οι σποραδικές περιπτώσεις ενώ, μόνο το 10-15% των περιπτώσεων είναι οικογενείς. Στην περίπτωση των σποραδικών περιστατικών, φαίνεται ότι εμπλέκονται τόσο περιβαλλοντικοί παράγοντες όσο και γενετικοί παράγοντες προδιάθεσης. Υπάρχουν ενδείξεις ότι διαταραχές στη μιτοχονδριακή λειτουργία, στα συστήματα πρωτεόλυσης του κυττάρου αλλά και το οξειδωτικό στρες, μέσω της δημιουργίας δραστικών μορφών οξυγόνου, συνδέονται με την παθολογία της νόσου. Όσον αφορά στις οικογενείς περιπτώσεις, αρκετά γονίδια έχουν συσχετιστεί με την εμφάνιση της νόσου και ακολουθούν αυτοσωμικό επικρατή ή υπολειπόμενο τύπο κληρονομικότητας. Μεταξύ των γονιδίων αυτών, είναι και το γονίδιο που κωδικοποιεί την πρωτεΐνη UCH-L1. Η UCH-L1 αποτελεί το 1-2% του συνόλου των διαλυτών πρωτεϊνών στον εγκέφαλο και φαίνεται να εντοπίζεται αποκλειστικά στους νευρώνες. Η UCH-L1 έχει δειχθεί in vitro να έχει ενεργότητα υδρολάσης του καρβοξυτελικού άκρου της ουμπικουιτίνης (Ubiquitin C terminal Hydrolase, UCH), ενεργότητα λιγάσης της ουμπικουιτίνης (όταν διμερίζεται) (Ubiquitin Ligase), αλλά και να συνδέεται με τη μονομερή ουμπικουιτίνη, αποτρέποντας την αποικοδόμησή της και σταθεροποιώντας τα επίπεδά της στα κύτταρα. Παρόλη την αφθονία της πρωτεΐνης UCH-L1 στα νευρικά κύτταρα, ο ρόλος της in vivo παραμένει σε μεγάλο βαθμό αδιευκρίνιστος. Το γονίδιο UCH-L1 συσχετίστηκε με τη νόσο του Parkinson για πρώτη φορά το 1998, σε μια γερμανική οικογένεια στην οποία η νόσος του Parkinson εμφάνιζε επικρατή τύπο κληρονομικότητας. Το μεταλλαγμένο γονίδιο κωδικοποιεί την πρωτεΐνη I93M UCH-L1 η οποία πιθανότατα έχει τοξική δράση στα νευρικά κύτταρα. To 1999, δημοσιεύτηκε ότι ο πολυμορφισμός S18Y της πρωτεΐνης UCH-L1 πιθανόν να δρα προστατευτικά έναντι της νόσου του Parkinson σε διάφορους πληθυσμούς και ιδιαίτερα στις σποραδικές περιπτώσεις. Από τότε μέχρι σήμερα, έχουν πραγματοποιηθεί αρκετές μελέτες και γονιδιακές αναλύσεις ευρείας κλίμακας, κάποιες εκ των οποίων δεν υποστηρίζουν τη γενετική σύνδεση μεταξύ του πολυμορφισμού S18Y και της νόσου του Parkinson. Πρόσφατα δείχθηκε ότι η πρωτεΐνη S18Y UCH-L1 έχει ειδική αντιοξειδωτική δράση και προάγει την επιβίωση νευρικών κυττάρων που υφίστανται την επίδραση οξειδωτικών παραγόντων, όπως της μιτοχονδριακής τοξίνης MPP+ και του Η2Ο2 (Kyratzi et al., 2008). Επιπλέον, έχει προταθεί ότι η προστατευτική δράση του πολυμορφισμού πραγματοποιείται, τουλάχιστον εν μέρη, μέσω της μείωσης της παραγωγής δραστικών μορφών οξυγόνου και πιθανότατα δεν προϋποθέτει την ενζυμική ενεργότητα υδρολάσης και λιγάσης, ούτε και την πρόσδεση της πρωτεΐνης UCH-L1 στην ουμπικουιτίνη. Ο σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η προσέγγιση του μηχανισμού με τον οποίο ο πολυμορφισμός S18Y της πρωτεΐνης UCH-L1 διεξάγει την ειδική, προστατευτική, αντιοξειδωτική του δράση. Σύμφωνα με τα πειραματικά αποτελέσματα, η πρωτεΐνη S18Y UCH-L1 εντοπίζεται εκτός από το κυτταρόπλασμα, στον πυρήνα, στα μιτοχόνδρια αλλά και στα λυσοσώματα, σε παρόμοια επίπεδα με τη φυσικού τύπου πρωτεΐνη (WT UCH-L1). Συνεπώς, ο μηχανισμός με τον οποίο ο πολυμορφισμός S18Y ασκεί την προστατευτική του δράση, πιθανότατα δεν περιλαμβάνει μεταβολή της ενδοκυτταρικής θέσης της πρωτεΐνης. Καθώς παρουσία της μιτοχονδριακής τοξίνης MPP+ παράγονται δραστικές μορφές οξυγόνου στα μιτοχόνδρια και πιθανότατα και στα λυσοσώματα, ενδεχομένως η πρωτεΐνη S18Y UCH-L1 να περιορίζει, με κάποιον άγνωστο μέχρι σήμερα μηχανισμό, την παραγωγή δραστικών μορφών οξυγόνου στα οργανίδια αυτά. Χρησιμοποιώντας μία μεταλλαγμένη μορφή της S18Y UCH-L1 που συνδέεται σε μικρότερο βαθμό με μεμβράνες, βρήκαμε ότι η πρόσδεση της πρωτεΐνης S18Y UCH-L1 σε μεμβρανικά συστατικά του κυττάρου είναι εν μέρη υπεύθυνη για την αντιοξειδωτική δράση του πολυμορφισμού S18Y. Καθώς το οξειδωτικό στρες εμπλέκεται στην παθολογία της νόσου του Parkinson, αλλά και άλλων νευροεκφυλιστικών διαταραχών, η περαιτέρω διερεύνηση του μηχανισμού με τον οποίο η πρωτεΐνη S18Y UCH-L1 δρα νευροπροστατευτικά, προάγοντας την επιβίωση των νευρικών κυττάρων παρουσία οξειδωτικών παραγόντων, θα δώσει ώθηση στην ανάπτυξη νέων θεραπευτικών στρατηγικών για την αντιμετώπιση νευροεκφυλιστικών παθήσεων.","abstract_has_math":false,"creators":["Κούβαρη Ευανθία"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2011,"date_issued":"2011","date_published":"2011","updated_at":"2026-11-19T05:24:14Z","subjects":[],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1315563"],"render_values":[{"text":"uoadl:1315563","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1315563","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1315563","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1315563","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κούβαρη Ευανθία"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2011"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1315563","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1315563"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η νόσος του Parkinson είναι μια χρόνια νευροεκφυλιστική νόσος και αποτελεί τη δεύτερη πιο κοινή νευρολογική διαταραχή μετά τη νόσο Alzheimer. Η ασθένεια χαρακτηρίζεται από κινητικά και μη κινητικά συμπτώματα. Τα τέσσερα κύρια κινητικά συμπτώματα της νόσου είναι ο τρόμος, η βραδυκινησία, η αστάθεια στάσης και βάδισης και η μυϊκή δυσκαμψία. Η παθολογία της νόσου χαρακτηρίζεται από επιλεκτικό θάνατο των ντοπαμινεργικών νευρώνων στη συμπαγή μοίρα της μέλαινας ουσίας του εγκεφάλου και από επακόλουθη μείωση των επιπέδων ντοπαμίνης στο ραβδωτό σώμα λόγω εκφύλισης της μελαινοραβδωτής οδού. Χαρακτηριστική είναι και η παρουσία στους νευρώνες κυτταροπλασματικών εγκλείστων, που περιέχουν συσσωματώματα πρωτεϊνών και ονομάζονται Lewy Bodies (LBs). Την πλειονότητα των περιστατικών με τη νόσο του Parkinson αποτελούν οι σποραδικές περιπτώσεις ενώ, μόνο το 10-15% των περιπτώσεων είναι οικογενείς. Στην περίπτωση των σποραδικών περιστατικών, φαίνεται ότι εμπλέκονται τόσο περιβαλλοντικοί παράγοντες όσο και γενετικοί παράγοντες προδιάθεσης. Υπάρχουν ενδείξεις ότι διαταραχές στη μιτοχονδριακή λειτουργία, στα συστήματα πρωτεόλυσης του κυττάρου αλλά και το οξειδωτικό στρες, μέσω της δημιουργίας δραστικών μορφών οξυγόνου, συνδέονται με την παθολογία της νόσου. Όσον αφορά στις οικογενείς περιπτώσεις, αρκετά γονίδια έχουν συσχετιστεί με την εμφάνιση της νόσου και ακολουθούν αυτοσωμικό επικρατή ή υπολειπόμενο τύπο κληρονομικότητας. Μεταξύ των γονιδίων αυτών, είναι και το γονίδιο που κωδικοποιεί την πρωτεΐνη UCH-L1. Η UCH-L1 αποτελεί το 1-2% του συνόλου των διαλυτών πρωτεϊνών στον εγκέφαλο και φαίνεται να εντοπίζεται αποκλειστικά στους νευρώνες. Η UCH-L1 έχει δειχθεί in vitro να έχει ενεργότητα υδρολάσης του καρβοξυτελικού άκρου της ουμπικουιτίνης (Ubiquitin C terminal Hydrolase, UCH), ενεργότητα λιγάσης της ουμπικουιτίνης (όταν διμερίζεται) (Ubiquitin Ligase), αλλά και να συνδέεται με τη μονομερή ουμπικουιτίνη, αποτρέποντας την αποικοδόμησή της και σταθεροποιώντας τα επίπεδά της στα κύτταρα. Παρόλη την αφθονία της πρωτεΐνης UCH-L1 στα νευρικά κύτταρα, ο ρόλος της in vivo παραμένει σε μεγάλο βαθμό αδιευκρίνιστος. Το γονίδιο UCH-L1 συσχετίστηκε με τη νόσο του Parkinson για πρώτη φορά το 1998, σε μια γερμανική οικογένεια στην οποία η νόσος του Parkinson εμφάνιζε επικρατή τύπο κληρονομικότητας. Το μεταλλαγμένο γονίδιο κωδικοποιεί την πρωτεΐνη I93M UCH-L1 η οποία πιθανότατα έχει τοξική δράση στα νευρικά κύτταρα. To 1999, δημοσιεύτηκε ότι ο πολυμορφισμός S18Y της πρωτεΐνης UCH-L1 πιθανόν να δρα προστατευτικά έναντι της νόσου του Parkinson σε διάφορους πληθυσμούς και ιδιαίτερα στις σποραδικές περιπτώσεις. Από τότε μέχρι σήμερα, έχουν πραγματοποιηθεί αρκετές μελέτες και γονιδιακές αναλύσεις ευρείας κλίμακας, κάποιες εκ των οποίων δεν υποστηρίζουν τη γενετική σύνδεση μεταξύ του πολυμορφισμού S18Y και της νόσου του Parkinson. Πρόσφατα δείχθηκε ότι η πρωτεΐνη S18Y UCH-L1 έχει ειδική αντιοξειδωτική δράση και προάγει την επιβίωση νευρικών κυττάρων που υφίστανται την επίδραση οξειδωτικών παραγόντων, όπως της μιτοχονδριακής τοξίνης MPP+ και του Η2Ο2 (Kyratzi et al., 2008). Επιπλέον, έχει προταθεί ότι η προστατευτική δράση του πολυμορφισμού πραγματοποιείται, τουλάχιστον εν μέρη, μέσω της μείωσης της παραγωγής δραστικών μορφών οξυγόνου και πιθανότατα δεν προϋποθέτει την ενζυμική ενεργότητα υδρολάσης και λιγάσης, ούτε και την πρόσδεση της πρωτεΐνης UCH-L1 στην ουμπικουιτίνη. Ο σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η προσέγγιση του μηχανισμού με τον οποίο ο πολυμορφισμός S18Y της πρωτεΐνης UCH-L1 διεξάγει την ειδική, προστατευτική, αντιοξειδωτική του δράση. Σύμφωνα με τα πειραματικά αποτελέσματα, η πρωτεΐνη S18Y UCH-L1 εντοπίζεται εκτός από το κυτταρόπλασμα, στον πυρήνα, στα μιτοχόνδρια αλλά και στα λυσοσώματα, σε παρόμοια επίπεδα με τη φυσικού τύπου πρωτεΐνη (WT UCH-L1). Συνεπώς, ο μηχανισμός με τον οποίο ο πολυμορφισμός S18Y ασκεί την προστατευτική του δράση, πιθανότατα δεν περιλαμβάνει μεταβολή της ενδοκυτταρικής θέσης της πρωτεΐνης. Καθώς παρουσία της μιτοχονδριακής τοξίνης MPP+ παράγονται δραστικές μορφές οξυγόνου στα μιτοχόνδρια και πιθανότατα και στα λυσοσώματα, ενδεχομένως η πρωτεΐνη S18Y UCH-L1 να περιορίζει, με κάποιον άγνωστο μέχρι σήμερα μηχανισμό, την παραγωγή δραστικών μορφών οξυγόνου στα οργανίδια αυτά. Χρησιμοποιώντας μία μεταλλαγμένη μορφή της S18Y UCH-L1 που συνδέεται σε μικρότερο βαθμό με μεμβράνες, βρήκαμε ότι η πρόσδεση της πρωτεΐνης S18Y UCH-L1 σε μεμβρανικά συστατικά του κυττάρου είναι εν μέρη υπεύθυνη για την αντιοξειδωτική δράση του πολυμορφισμού S18Y. Καθώς το οξειδωτικό στρες εμπλέκεται στην παθολογία της νόσου του Parkinson, αλλά και άλλων νευροεκφυλιστικών διαταραχών, η περαιτέρω διερεύνηση του μηχανισμού με τον οποίο η πρωτεΐνη S18Y UCH-L1 δρα νευροπροστατευτικά, προάγοντας την επιβίωση των νευρικών κυττάρων παρουσία οξειδωτικών παραγόντων, θα δώσει ώθηση στην ανάπτυξη νέων θεραπευτικών στρατηγικών για την αντιμετώπιση νευροεκφυλιστικών παθήσεων.","SUMMARY Parkinson’s disease (PD) is the second most common neurodegenerative disorder after Alzheimer’s disease. Its cardinal clinical features include motor abnormalities such as tremor, slowness of voluntary movement, postural instability and rigidity. The disease is characterized by selective loss of dopaminergic neurons in the substantia nigra pars compacta (SNpc), causing a decrease in striatal dopamine (DA). In addition, one of the pathological hallmarks of PD is the presence of cytoplasmic proteinaceous inclusions composed of fibrillar filaments, called Lewy Bodies (LBs). Most PD cases are sporadic and idiopathic while only 10-15% of cases are familial. In the case of sporadic incidents, defects in mitochondrial function, alterations in protein degradation and oxidative stress (through the creation of reactive oxygen species, ROS), are thought to play prominent roles in the pathogenesis of PD. Regarding the familial cases, several genes have been associated with the disease. Among them is the gene UCH-L1. UCH-L1 is an abundant neuronal protein. It consists 1-2% of total soluble protein in the brain and data suggest that is expressed exclusively in neurons. UCH-L1 was originally characterized as a deubiquitinating enzyme but it also functions as an ubiquitin ligase and a mono-ubiquitin stabilizer, in vitro. Despite the abundance of the protein in the brain, its true in vivo role remains unclear. UCH-L1 was genetically linked to PD for the first time in 1998, when a missense mutation (I93M) in the UCH-L1 gene was identified in a German family with inherited PD. In 1999 a population study showed that a UCH-L1 polymorphism, S18Y UCH-L1, is protective against the development of PD, especially in sporadic cases. Since then there have been several studies and large - scale genetic analysis, some of which do not support the genetic association between the S18Y polymorphism and PD. Recently, it was shown that the S18Y UCH-L1 confers an antioxidant function and promotes the survival of neurons against the mitochondrial toxin MPP+ or H2O2 induced death, probably through the reduction of ROS generation. Furthermore, it has been suggested that the protective effect of the polymorphism S18Y UCH-L1 does not require the enzymatic activity or the binding of UCH-L1 to ubiquitin (Kyratzi et al., 2008). The aim of this study was to investigate the mechanisms through which S18Y UCH-L1 exerts its survival-promoting effects. According to our results, S18Y UCH-L1 can be detected in cytoplasm, in nuclei, in mitochondria and in lysosomes, at similar levels to the wild type protein (WT UCH-L1). Given that, it is assumed that the protective mechanism does not require changes in the localization of the protein. As in the presence of the mitochondrial toxin MPP+, reactive oxygen species (ROS) are produced in mitochondria and possibly in lysosomes, it is possible that S18Y UCH-L1 causes the reduction of ROS by acting at the level of these organelles. Indeed, we observed, using a mutant form of S18Y UCH-L1 that demonstrates reduced localization to cell membranes, that the binding of S18Y UCH-L1 to cell membranes is partially required for its neuroprotective activity. Since oxidative stress is involved in the pathology of neurodegenerative disorders, including Parkinson’s disease, further investigation of the mechanism by which S18Y UCH-L1 exerts its antioxidant action, may open the avenue for the discovery of potential novel therapeutic strategies for neurodegenerative conditions."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μηχανισμοί δράσης της πρωτεΐνης UCH-L1 σε νευρικά κύτταρα"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κούβαρη Ευανθία"],"dc:date":["2011"],"dc:description":["ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η νόσος του Parkinson είναι μια χρόνια νευροεκφυλιστική νόσος και αποτελεί τη δεύτερη πιο κοινή νευρολογική διαταραχή μετά τη νόσο Alzheimer. Η ασθένεια χαρακτηρίζεται από κινητικά και μη κινητικά συμπτώματα. Τα τέσσερα κύρια κινητικά συμπτώματα της νόσου είναι ο τρόμος, η βραδυκινησία, η αστάθεια στάσης και βάδισης και η μυϊκή δυσκαμψία. Η παθολογία της νόσου χαρακτηρίζεται από επιλεκτικό θάνατο των ντοπαμινεργικών νευρώνων στη συμπαγή μοίρα της μέλαινας ουσίας του εγκεφάλου και από επακόλουθη μείωση των επιπέδων ντοπαμίνης στο ραβδωτό σώμα λόγω εκφύλισης της μελαινοραβδωτής οδού. Χαρακτηριστική είναι και η παρουσία στους νευρώνες κυτταροπλασματικών εγκλείστων, που περιέχουν συσσωματώματα πρωτεϊνών και ονομάζονται Lewy Bodies (LBs). Την πλειονότητα των περιστατικών με τη νόσο του Parkinson αποτελούν οι σποραδικές περιπτώσεις ενώ, μόνο το 10-15% των περιπτώσεων είναι οικογενείς. Στην περίπτωση των σποραδικών περιστατικών, φαίνεται ότι εμπλέκονται τόσο περιβαλλοντικοί παράγοντες όσο και γενετικοί παράγοντες προδιάθεσης. Υπάρχουν ενδείξεις ότι διαταραχές στη μιτοχονδριακή λειτουργία, στα συστήματα πρωτεόλυσης του κυττάρου αλλά και το οξειδωτικό στρες, μέσω της δημιουργίας δραστικών μορφών οξυγόνου, συνδέονται με την παθολογία της νόσου. Όσον αφορά στις οικογενείς περιπτώσεις, αρκετά γονίδια έχουν συσχετιστεί με την εμφάνιση της νόσου και ακολουθούν αυτοσωμικό επικρατή ή υπολειπόμενο τύπο κληρονομικότητας. Μεταξύ των γονιδίων αυτών, είναι και το γονίδιο που κωδικοποιεί την πρωτεΐνη UCH-L1. Η UCH-L1 αποτελεί το 1-2% του συνόλου των διαλυτών πρωτεϊνών στον εγκέφαλο και φαίνεται να εντοπίζεται αποκλειστικά στους νευρώνες. Η UCH-L1 έχει δειχθεί in vitro να έχει ενεργότητα υδρολάσης του καρβοξυτελικού άκρου της ουμπικουιτίνης (Ubiquitin C terminal Hydrolase, UCH), ενεργότητα λιγάσης της ουμπικουιτίνης (όταν διμερίζεται) (Ubiquitin Ligase), αλλά και να συνδέεται με τη μονομερή ουμπικουιτίνη, αποτρέποντας την αποικοδόμησή της και σταθεροποιώντας τα επίπεδά της στα κύτταρα. Παρόλη την αφθονία της πρωτεΐνης UCH-L1 στα νευρικά κύτταρα, ο ρόλος της in vivo παραμένει σε μεγάλο βαθμό αδιευκρίνιστος. Το γονίδιο UCH-L1 συσχετίστηκε με τη νόσο του Parkinson για πρώτη φορά το 1998, σε μια γερμανική οικογένεια στην οποία η νόσος του Parkinson εμφάνιζε επικρατή τύπο κληρονομικότητας. Το μεταλλαγμένο γονίδιο κωδικοποιεί την πρωτεΐνη I93M UCH-L1 η οποία πιθανότατα έχει τοξική δράση στα νευρικά κύτταρα. To 1999, δημοσιεύτηκε ότι ο πολυμορφισμός S18Y της πρωτεΐνης UCH-L1 πιθανόν να δρα προστατευτικά έναντι της νόσου του Parkinson σε διάφορους πληθυσμούς και ιδιαίτερα στις σποραδικές περιπτώσεις. Από τότε μέχρι σήμερα, έχουν πραγματοποιηθεί αρκετές μελέτες και γονιδιακές αναλύσεις ευρείας κλίμακας, κάποιες εκ των οποίων δεν υποστηρίζουν τη γενετική σύνδεση μεταξύ του πολυμορφισμού S18Y και της νόσου του Parkinson. Πρόσφατα δείχθηκε ότι η πρωτεΐνη S18Y UCH-L1 έχει ειδική αντιοξειδωτική δράση και προάγει την επιβίωση νευρικών κυττάρων που υφίστανται την επίδραση οξειδωτικών παραγόντων, όπως της μιτοχονδριακής τοξίνης MPP+ και του Η2Ο2 (Kyratzi et al., 2008). Επιπλέον, έχει προταθεί ότι η προστατευτική δράση του πολυμορφισμού πραγματοποιείται, τουλάχιστον εν μέρη, μέσω της μείωσης της παραγωγής δραστικών μορφών οξυγόνου και πιθανότατα δεν προϋποθέτει την ενζυμική ενεργότητα υδρολάσης και λιγάσης, ούτε και την πρόσδεση της πρωτεΐνης UCH-L1 στην ουμπικουιτίνη. Ο σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η προσέγγιση του μηχανισμού με τον οποίο ο πολυμορφισμός S18Y της πρωτεΐνης UCH-L1 διεξάγει την ειδική, προστατευτική, αντιοξειδωτική του δράση. Σύμφωνα με τα πειραματικά αποτελέσματα, η πρωτεΐνη S18Y UCH-L1 εντοπίζεται εκτός από το κυτταρόπλασμα, στον πυρήνα, στα μιτοχόνδρια αλλά και στα λυσοσώματα, σε παρόμοια επίπεδα με τη φυσικού τύπου πρωτεΐνη (WT UCH-L1). Συνεπώς, ο μηχανισμός με τον οποίο ο πολυμορφισμός S18Y ασκεί την προστατευτική του δράση, πιθανότατα δεν περιλαμβάνει μεταβολή της ενδοκυτταρικής θέσης της πρωτεΐνης. Καθώς παρουσία της μιτοχονδριακής τοξίνης MPP+ παράγονται δραστικές μορφές οξυγόνου στα μιτοχόνδρια και πιθανότατα και στα λυσοσώματα, ενδεχομένως η πρωτεΐνη S18Y UCH-L1 να περιορίζει, με κάποιον άγνωστο μέχρι σήμερα μηχανισμό, την παραγωγή δραστικών μορφών οξυγόνου στα οργανίδια αυτά. Χρησιμοποιώντας μία μεταλλαγμένη μορφή της S18Y UCH-L1 που συνδέεται σε μικρότερο βαθμό με μεμβράνες, βρήκαμε ότι η πρόσδεση της πρωτεΐνης S18Y UCH-L1 σε μεμβρανικά συστατικά του κυττάρου είναι εν μέρη υπεύθυνη για την αντιοξειδωτική δράση του πολυμορφισμού S18Y. Καθώς το οξειδωτικό στρες εμπλέκεται στην παθολογία της νόσου του Parkinson, αλλά και άλλων νευροεκφυλιστικών διαταραχών, η περαιτέρω διερεύνηση του μηχανισμού με τον οποίο η πρωτεΐνη S18Y UCH-L1 δρα νευροπροστατευτικά, προάγοντας την επιβίωση των νευρικών κυττάρων παρουσία οξειδωτικών παραγόντων, θα δώσει ώθηση στην ανάπτυξη νέων θεραπευτικών στρατηγικών για την αντιμετώπιση νευροεκφυλιστικών παθήσεων.","SUMMARY Parkinson’s disease (PD) is the second most common neurodegenerative disorder after Alzheimer’s disease. Its cardinal clinical features include motor abnormalities such as tremor, slowness of voluntary movement, postural instability and rigidity. The disease is characterized by selective loss of dopaminergic neurons in the substantia nigra pars compacta (SNpc), causing a decrease in striatal dopamine (DA). In addition, one of the pathological hallmarks of PD is the presence of cytoplasmic proteinaceous inclusions composed of fibrillar filaments, called Lewy Bodies (LBs). Most PD cases are sporadic and idiopathic while only 10-15% of cases are familial. In the case of sporadic incidents, defects in mitochondrial function, alterations in protein degradation and oxidative stress (through the creation of reactive oxygen species, ROS), are thought to play prominent roles in the pathogenesis of PD. Regarding the familial cases, several genes have been associated with the disease. Among them is the gene UCH-L1. UCH-L1 is an abundant neuronal protein. It consists 1-2% of total soluble protein in the brain and data suggest that is expressed exclusively in neurons. UCH-L1 was originally characterized as a deubiquitinating enzyme but it also functions as an ubiquitin ligase and a mono-ubiquitin stabilizer, in vitro. Despite the abundance of the protein in the brain, its true in vivo role remains unclear. UCH-L1 was genetically linked to PD for the first time in 1998, when a missense mutation (I93M) in the UCH-L1 gene was identified in a German family with inherited PD. In 1999 a population study showed that a UCH-L1 polymorphism, S18Y UCH-L1, is protective against the development of PD, especially in sporadic cases. Since then there have been several studies and large - scale genetic analysis, some of which do not support the genetic association between the S18Y polymorphism and PD. Recently, it was shown that the S18Y UCH-L1 confers an antioxidant function and promotes the survival of neurons against the mitochondrial toxin MPP+ or H2O2 induced death, probably through the reduction of ROS generation. Furthermore, it has been suggested that the protective effect of the polymorphism S18Y UCH-L1 does not require the enzymatic activity or the binding of UCH-L1 to ubiquitin (Kyratzi et al., 2008). The aim of this study was to investigate the mechanisms through which S18Y UCH-L1 exerts its survival-promoting effects. According to our results, S18Y UCH-L1 can be detected in cytoplasm, in nuclei, in mitochondria and in lysosomes, at similar levels to the wild type protein (WT UCH-L1). Given that, it is assumed that the protective mechanism does not require changes in the localization of the protein. As in the presence of the mitochondrial toxin MPP+, reactive oxygen species (ROS) are produced in mitochondria and possibly in lysosomes, it is possible that S18Y UCH-L1 causes the reduction of ROS by acting at the level of these organelles. Indeed, we observed, using a mutant form of S18Y UCH-L1 that demonstrates reduced localization to cell membranes, that the binding of S18Y UCH-L1 to cell membranes is partially required for its neuroprotective activity. Since oxidative stress is involved in the pathology of neurodegenerative disorders, including Parkinson’s disease, further investigation of the mechanism by which S18Y UCH-L1 exerts its antioxidant action, may open the avenue for the discovery of potential novel therapeutic strategies for neurodegenerative conditions."],"dc:identifier":["uoadl:1315563","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1315563"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:title":["Μηχανισμοί δράσης της πρωτεΐνης UCH-L1 σε νευρικά κύτταρα"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:24:14Z"}