{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1316816"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1316816","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Διερεύνηση ακτινιδών σε παράκτιες άμμους της Βορείου Ελλάδος με αυξημένες συγκεντρώσεις λανθανιδών (REE)","abstract":"Η παρούσα Μεταπτυχιακή Διατριβή έχει σκοπό τη διερεύνηση της αυξημένης παρουσίας ακτινιδών (Th, U) σε μαύρες άμμους πλούσιες σε λανθανίδες (REE) που απαντούν στην παράκτια ζώνη του νομού Καβάλας. Οι σπάνιες γαίες (REE) χρησιμοποιούνται στην καινοτόμο βιομηχανία της υψηλής τεχνολογίας και με βάση σχετική έκθεση της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας για τις Πρώτες Υλες θεωρούνται κρίσιμα και στρατηγικής σημασίας μέταλλα για την Eυρωπαϊκή βιομηχανία. Το υπομελέτη υλικό προέρχεται από παράκτιες αποθέσεις της ακτογραμμής του νομού Καβάλας, επιλέχθηκε με βάση μετρήσεις φυσικής ραδιενέργειας στο ύπαιθρο και σύμφωνα με γεωχημικά διαγράμματα διάκρισης αποτελεί ώριμο προς υπερώριμο προϊόν αποσάθρωσης του παρακείμενου γρανοδιορίτη του Συμβόλου. Από τα δείγματα που χαρακτηρίσθηκαν με XRD και SEM-EDS προκύπτει ότι το μαγνητικό μέρος αποτελείται σχεδόν εξ’ολοκλήρου από μαγνητίτη και αιματίτη με χαρακτηριστική απουσία ιλμενίτη ενώ το μη μαγνητικό από χαλαζία, μικροκλινή και αλβίτη με αυξημένη την παρουσία των ορυκτών αλλανίτη (A2M3Si3O12[OH], CA-REETHz-U στην θέση Α και Al-Fe-MN στην θέση M) -με εγκλείσματα μοναζίτη (REEPO4)-, ζιρκονίου (ZrSio4) και τιτανίτη (CaTiSiO5). Οι χημικές αναλύσεις με ICP-MS έδειξαν σημαντικό ποσοστό σπάνιων γαιών (1.3 wt.% στο μη μαγνητικό κλάσμα) που αποδίδεται στην παρουσία αλλανίτη, ζιρκονίου και τιτανίτη. Τα κανονονικοποιημένα ως προς UCC γεωχημικά διαγράμματα έδειξαν εμπλουτισμό του υλικού σε Nb, Ta, W, Co και Ti (3,24 wt.% στο μη μαγνητικό κλάσμα) και απεμπλουτισμό σε στοιχεία LILE και σε ορισμένα χαλκόφιλα στοιχεία. Το σημαντικό στοιχείο είναι οτι στο υλικό εμφανίζονται και αυξημένες συγκεντρώσεις ακτινιδών (Th: 1600 ppm, U: 213 ppm), που απαντούν στα ίδια ορυκτά, και προσδίδουν φυσική ραδιενέργεια, η οποία εξετάσθηκε εργαστηριακά με φασματοσκοπία ακτίνων-γ. Εκτιμάται οτι η διαχείριση της φυσικής ραδιενέργειας (Th και U), σε συνδυασμό με τη δυνατότητα μεταλλουργικής ανάκτησης των REE απο τα προαναφερθέντα πυριτικά ορυκτά, αποτελούν τους κύριους παράγοντες βιώσιμης και περιβαλλοντικά αποδεκτής αξιοποίησης των μαύρων άμμων της παράκτιας ζώνης της Καβάλας.","abstract_html":"Η παρούσα Μεταπτυχιακή Διατριβή έχει σκοπό τη διερεύνηση της αυξημένης παρουσίας ακτινιδών (Th, U) σε μαύρες άμμους πλούσιες σε λανθανίδες (REE) που απαντούν στην παράκτια ζώνη του νομού Καβάλας. Οι σπάνιες γαίες (REE) χρησιμοποιούνται στην καινοτόμο βιομηχανία της υψηλής τεχνολογίας και με βάση σχετική έκθεση της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας για τις Πρώτες Υλες θεωρούνται κρίσιμα και στρατηγικής σημασίας μέταλλα για την Eυρωπαϊκή βιομηχανία. Το υπομελέτη υλικό προέρχεται από παράκτιες αποθέσεις της ακτογραμμής του νομού Καβάλας, επιλέχθηκε με βάση μετρήσεις φυσικής ραδιενέργειας στο ύπαιθρο και σύμφωνα με γεωχημικά διαγράμματα διάκρισης αποτελεί ώριμο προς υπερώριμο προϊόν αποσάθρωσης του παρακείμενου γρανοδιορίτη του Συμβόλου. Από τα δείγματα που χαρακτηρίσθηκαν με XRD και SEM-EDS προκύπτει ότι το μαγνητικό μέρος αποτελείται σχεδόν εξ’ολοκλήρου από μαγνητίτη και αιματίτη με χαρακτηριστική απουσία ιλμενίτη ενώ το μη μαγνητικό από χαλαζία, μικροκλινή και αλβίτη με αυξημένη την παρουσία των ορυκτών αλλανίτη (A2M3Si3O12[OH], CA-REETHz-U στην θέση Α και Al-Fe-MN στην θέση M) -με εγκλείσματα μοναζίτη (REEPO4)-, ζιρκονίου (ZrSio4) και τιτανίτη (CaTiSiO5). Οι χημικές αναλύσεις με ICP-MS έδειξαν σημαντικό ποσοστό σπάνιων γαιών (1.3 wt.% στο μη μαγνητικό κλάσμα) που αποδίδεται στην παρουσία αλλανίτη, ζιρκονίου και τιτανίτη. Τα κανονονικοποιημένα ως προς UCC γεωχημικά διαγράμματα έδειξαν εμπλουτισμό του υλικού σε Nb, Ta, W, Co και Ti (3,24 wt.% στο μη μαγνητικό κλάσμα) και απεμπλουτισμό σε στοιχεία LILE και σε ορισμένα χαλκόφιλα στοιχεία. Το σημαντικό στοιχείο είναι οτι στο υλικό εμφανίζονται και αυξημένες συγκεντρώσεις ακτινιδών (Th: 1600 ppm, U: 213 ppm), που απαντούν στα ίδια ορυκτά, και προσδίδουν φυσική ραδιενέργεια, η οποία εξετάσθηκε εργαστηριακά με φασματοσκοπία ακτίνων-γ. Εκτιμάται οτι η διαχείριση της φυσικής ραδιενέργειας (Th και U), σε συνδυασμό με τη δυνατότητα μεταλλουργικής ανάκτησης των REE απο τα προαναφερθέντα πυριτικά ορυκτά, αποτελούν τους κύριους παράγοντες βιώσιμης και περιβαλλοντικά αποδεκτής αξιοποίησης των μαύρων άμμων της παράκτιας ζώνης της Καβάλας.","abstract_has_math":false,"creators":["Κοντοφάκας Αντώνιος"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2016,"date_issued":"2016","date_published":"2016","updated_at":"2026-11-19T05:24:56Z","subjects":[],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1316816"],"render_values":[{"text":"uoadl:1316816","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1316816","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1316816","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1316816","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κοντοφάκας Αντώνιος"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2016"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1316816","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1316816"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα Μεταπτυχιακή Διατριβή έχει σκοπό τη διερεύνηση της αυξημένης παρουσίας ακτινιδών (Th, U) σε μαύρες άμμους πλούσιες σε λανθανίδες (REE) που απαντούν στην παράκτια ζώνη του νομού Καβάλας. Οι σπάνιες γαίες (REE) χρησιμοποιούνται στην καινοτόμο βιομηχανία της υψηλής τεχνολογίας και με βάση σχετική έκθεση της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας για τις Πρώτες Υλες θεωρούνται κρίσιμα και στρατηγικής σημασίας μέταλλα για την Eυρωπαϊκή βιομηχανία. Το υπομελέτη υλικό προέρχεται από παράκτιες αποθέσεις της ακτογραμμής του νομού Καβάλας, επιλέχθηκε με βάση μετρήσεις φυσικής ραδιενέργειας στο ύπαιθρο και σύμφωνα με γεωχημικά διαγράμματα διάκρισης αποτελεί ώριμο προς υπερώριμο προϊόν αποσάθρωσης του παρακείμενου γρανοδιορίτη του Συμβόλου. Από τα δείγματα που χαρακτηρίσθηκαν με XRD και SEM-EDS προκύπτει ότι το μαγνητικό μέρος αποτελείται σχεδόν εξ’ολοκλήρου από μαγνητίτη και αιματίτη με χαρακτηριστική απουσία ιλμενίτη ενώ το μη μαγνητικό από χαλαζία, μικροκλινή και αλβίτη με αυξημένη την παρουσία των ορυκτών αλλανίτη (A2M3Si3O12[OH], CA-REETHz-U στην θέση Α και Al-Fe-MN στην θέση M) -με εγκλείσματα μοναζίτη (REEPO4)-, ζιρκονίου (ZrSio4) και τιτανίτη (CaTiSiO5). Οι χημικές αναλύσεις με ICP-MS έδειξαν σημαντικό ποσοστό σπάνιων γαιών (1.3 wt.% στο μη μαγνητικό κλάσμα) που αποδίδεται στην παρουσία αλλανίτη, ζιρκονίου και τιτανίτη. Τα κανονονικοποιημένα ως προς UCC γεωχημικά διαγράμματα έδειξαν εμπλουτισμό του υλικού σε Nb, Ta, W, Co και Ti (3,24 wt.% στο μη μαγνητικό κλάσμα) και απεμπλουτισμό σε στοιχεία LILE και σε ορισμένα χαλκόφιλα στοιχεία. Το σημαντικό στοιχείο είναι οτι στο υλικό εμφανίζονται και αυξημένες συγκεντρώσεις ακτινιδών (Th: 1600 ppm, U: 213 ppm), που απαντούν στα ίδια ορυκτά, και προσδίδουν φυσική ραδιενέργεια, η οποία εξετάσθηκε εργαστηριακά με φασματοσκοπία ακτίνων-γ. Εκτιμάται οτι η διαχείριση της φυσικής ραδιενέργειας (Th και U), σε συνδυασμό με τη δυνατότητα μεταλλουργικής ανάκτησης των REE απο τα προαναφερθέντα πυριτικά ορυκτά, αποτελούν τους κύριους παράγοντες βιώσιμης και περιβαλλοντικά αποδεκτής αξιοποίησης των μαύρων άμμων της παράκτιας ζώνης της Καβάλας.","This study aims to investigate and evaluate the increased presence of actinides in REE-bearing black magnetic sands along the coastal zone of Kavala region, northern Greece. Rare earth elements are a group of seventeen metals with remarkable properties, having gradually played a significant role in the development of the high technology industries. According to the report made by the European Comission in 2014, regarding the European perspective on REE raw materials, most of elements included in the lanthanide group are considered to be critical and strategic metals for the European industry. Given this assumption it becomes obvious that the demand for mineralogical and geochemical research is imperative not only for locating principal REE deposits but to highlight potential environmental risks that would terminate the possibility of a sustainable development. The studied samples originate in coastal black magnetic sands, geographically located along the coastline of Kavala region. On the basis of geochemical discrimination diagrams, it represents a mature weathering product of the adjacent Symbolon Plutonic Complex. The study by powder-XRD and SEM-EDS showed that the magnetic part consists of magnetite and hematite with a significant absence of ilmenite while the non magnetic part is mainly composed by by quartz, K-feldspars and albite with zircons, allanites -with monazite inclusions- and titanite as secondary minerals. The ICP-MS analyses showed a significant REE content (ΣREE+Y = 1.3 wt. %, in the non magnetic part), mainly attributed to allanite, zircon and titanite, as well as a high actinide content (Th: 1600 ppm, U: 213 ppm) due to the same mineral phases exhibiting natural radioactivity. UCC-normalized bulk spidergrams indicated that the sands are enriched in Nb, Ta, W, Co and Ti (3,24 % wt. in the non magnetic part), while they are depleted in LILE and particular incompatible elements."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Διερεύνηση ακτινιδών σε παράκτιες άμμους της Βορείου Ελλάδος με αυξημένες συγκεντρώσεις λανθανιδών (REE)"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κοντοφάκας Αντώνιος"],"dc:date":["2016"],"dc:description":["Η παρούσα Μεταπτυχιακή Διατριβή έχει σκοπό τη διερεύνηση της αυξημένης παρουσίας ακτινιδών (Th, U) σε μαύρες άμμους πλούσιες σε λανθανίδες (REE) που απαντούν στην παράκτια ζώνη του νομού Καβάλας. Οι σπάνιες γαίες (REE) χρησιμοποιούνται στην καινοτόμο βιομηχανία της υψηλής τεχνολογίας και με βάση σχετική έκθεση της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας για τις Πρώτες Υλες θεωρούνται κρίσιμα και στρατηγικής σημασίας μέταλλα για την Eυρωπαϊκή βιομηχανία. Το υπομελέτη υλικό προέρχεται από παράκτιες αποθέσεις της ακτογραμμής του νομού Καβάλας, επιλέχθηκε με βάση μετρήσεις φυσικής ραδιενέργειας στο ύπαιθρο και σύμφωνα με γεωχημικά διαγράμματα διάκρισης αποτελεί ώριμο προς υπερώριμο προϊόν αποσάθρωσης του παρακείμενου γρανοδιορίτη του Συμβόλου. Από τα δείγματα που χαρακτηρίσθηκαν με XRD και SEM-EDS προκύπτει ότι το μαγνητικό μέρος αποτελείται σχεδόν εξ’ολοκλήρου από μαγνητίτη και αιματίτη με χαρακτηριστική απουσία ιλμενίτη ενώ το μη μαγνητικό από χαλαζία, μικροκλινή και αλβίτη με αυξημένη την παρουσία των ορυκτών αλλανίτη (A2M3Si3O12[OH], CA-REETHz-U στην θέση Α και Al-Fe-MN στην θέση M) -με εγκλείσματα μοναζίτη (REEPO4)-, ζιρκονίου (ZrSio4) και τιτανίτη (CaTiSiO5). Οι χημικές αναλύσεις με ICP-MS έδειξαν σημαντικό ποσοστό σπάνιων γαιών (1.3 wt.% στο μη μαγνητικό κλάσμα) που αποδίδεται στην παρουσία αλλανίτη, ζιρκονίου και τιτανίτη. Τα κανονονικοποιημένα ως προς UCC γεωχημικά διαγράμματα έδειξαν εμπλουτισμό του υλικού σε Nb, Ta, W, Co και Ti (3,24 wt.% στο μη μαγνητικό κλάσμα) και απεμπλουτισμό σε στοιχεία LILE και σε ορισμένα χαλκόφιλα στοιχεία. Το σημαντικό στοιχείο είναι οτι στο υλικό εμφανίζονται και αυξημένες συγκεντρώσεις ακτινιδών (Th: 1600 ppm, U: 213 ppm), που απαντούν στα ίδια ορυκτά, και προσδίδουν φυσική ραδιενέργεια, η οποία εξετάσθηκε εργαστηριακά με φασματοσκοπία ακτίνων-γ. Εκτιμάται οτι η διαχείριση της φυσικής ραδιενέργειας (Th και U), σε συνδυασμό με τη δυνατότητα μεταλλουργικής ανάκτησης των REE απο τα προαναφερθέντα πυριτικά ορυκτά, αποτελούν τους κύριους παράγοντες βιώσιμης και περιβαλλοντικά αποδεκτής αξιοποίησης των μαύρων άμμων της παράκτιας ζώνης της Καβάλας.","This study aims to investigate and evaluate the increased presence of actinides in REE-bearing black magnetic sands along the coastal zone of Kavala region, northern Greece. Rare earth elements are a group of seventeen metals with remarkable properties, having gradually played a significant role in the development of the high technology industries. According to the report made by the European Comission in 2014, regarding the European perspective on REE raw materials, most of elements included in the lanthanide group are considered to be critical and strategic metals for the European industry. Given this assumption it becomes obvious that the demand for mineralogical and geochemical research is imperative not only for locating principal REE deposits but to highlight potential environmental risks that would terminate the possibility of a sustainable development. The studied samples originate in coastal black magnetic sands, geographically located along the coastline of Kavala region. On the basis of geochemical discrimination diagrams, it represents a mature weathering product of the adjacent Symbolon Plutonic Complex. The study by powder-XRD and SEM-EDS showed that the magnetic part consists of magnetite and hematite with a significant absence of ilmenite while the non magnetic part is mainly composed by by quartz, K-feldspars and albite with zircons, allanites -with monazite inclusions- and titanite as secondary minerals. The ICP-MS analyses showed a significant REE content (ΣREE+Y = 1.3 wt. %, in the non magnetic part), mainly attributed to allanite, zircon and titanite, as well as a high actinide content (Th: 1600 ppm, U: 213 ppm) due to the same mineral phases exhibiting natural radioactivity. UCC-normalized bulk spidergrams indicated that the sands are enriched in Nb, Ta, W, Co and Ti (3,24 % wt. in the non magnetic part), while they are depleted in LILE and particular incompatible elements."],"dc:identifier":["uoadl:1316816","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1316816"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:title":["Διερεύνηση ακτινιδών σε παράκτιες άμμους της Βορείου Ελλάδος με αυξημένες συγκεντρώσεις λανθανιδών (REE)"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:24:56Z"}