{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1316916"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1316916","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Διερεύνηση της φαρμακοκινητικής του DONEPEZIL- Εφαρμογή πληθυσμιακής φαρμακοκινητικής","abstract":"Εισαγωγή: Το donepezil είναι ένα φάρμακο που χρησιμοποιείται, ευρέως, για τη συμπτωματική ανακούφιση της νόσου του Alzheimer. Είναι ένας αναστολέας της ακετυλοχολινεστεράσης, που αυξάνει τη συγκέντρωση της ακετυλοχολίνης στην προσυναπτική χολινεργική σύναψη, η οποία μειώνεται εξαιτίας του εκφυλισμού των χολινεργικών νευρώνων. Ωστόσο, δεδομένα κλινικών μελετών φανερώνουν μεγάλη μεταβλητότητα στην απόκριση ασθενών στο donepezil, γεγονός το οποίο κυρίως σχετίζεται με τις διατομικές διαφορές, που παρατηρούνται στις συγκεντρώσεις του φαρμάκου στο πλάσμα. Για το λόγο αυτό είναι απαραίτητη η εξατομίκευση της δοσολογίας των ασθενών. Ένα χρήσιμο εργαλείο, προς αυτή την κατεύθυνση, είναι η εφαρμογή πληθυσμιακής φαρμακοκινητικής. Ωστόσο, μ’εχρι σήμερα, δεν υπάρχουν αρκετά διαθέσιμα στοιχεία στη βιβλιογραφία που να συνδέουν την επίδραση κρίσιμων δημογραφικών δεδομένων με τη φαρμακοκινητική του donepezil. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση της φαρμακοκινητικής του donepezil με την χρήση πληθυσμιακών μοντέλων και η αξιολόγηση της επίδρασης βασικών δημογραφικών χαρακτηριστικών (βάρος σώματος, ύψος, ηλικία, ΒΜΙ και φύλο) των ανθρώπων στη φαρμακοκινητική. Μέθοδοι: Η συγκεκριμένη εργασία βασίστηκε σε δεδομένα συγκέντρωσης - χρόνου του donepezil, που συλλέχθηκαν στα πλαίσια μιας συγκριτικής, τυχαιοποιημένης, διασταυρωτής, μελέτης βιοϊσοδυναμίας. Στη μελέτη συμμετείχαν 30 υγιείς εθελοντές, που έλαβαν μια απλή δόση donepezil 10 mg, είτε του σκευάσματος υπό έλεγχο, είτε του σκευάσματος αναφοράς. Για την ποσοτικοποίηση του donepezil στα δείγματα, χρησιμοποιήθηκε η αυτοματοποιημένη μέθοδος της υγρής χρωματογραφίας υψηλής απόδοσης, σε σύζευξη με τη φασματοσκοπία μάζας (LC-MS/MS). Η πληθυσμιακή φαρμακοκινητική ανάλυση των δεδομένων συγκέντρωσης - χρόνου του donepezil, έγινε με τη βοήθεια του υπολογιστικού προγράμματος MONOLIX 4.3.3. Αξιολογήθηκαν μόνο- και δι-διαμερισματικά φαρμακοκινητικά μοντέλα και διερευνήθηκε μία σειρά σημαντικών παραγόντων όπως το μοντέλο σφάλματος (προσθετικό, πολλαπλασιαστικό και συνδυαστικό), οι αρχικές τιμές των παραμέτρων και η επίδραση των συμμεταβλητών του βάρους σώματος, του ύψους, του φύλου και του ΒΜΙ στις φαρμακοκινητικές παραμέτρους του donepezil. Η επιλογή του καλύτερου μοντέλου βασίστηκε τόσο στην περιγραφική ικανότητά του στα πειραματικά δεδομένα, όσο και στην επικύρωσή του με μία σειρά από διαγνωστικά εργαλεία πχ. έλεγχος εικονικής πρόβλεψης, διαγράμματα (πληθυσμιακά και εξατομικευμένα) προβλεπόμενων- παρατηρούμενων τιμών συγκεντρώσεων του donepezil, τιμή λογαρίθμου πιθανοφάνειας, κριτήρια Akaike και Bayesian κλπ. Αποτελέσματα: Η κινητική του donepezil περιγράφηκε καλύτερα με τη βοήθεια ενός διδιαμερισματικού μοντέλου, με πρωτοταξική κινητικής απορρόφησης και απομάκρυνσης. Το μοντέλο σφάλματος που οδήγησε στα καλύτερα αποτελέσματα, τόσο στο μόνο- όσο και στο διδιαμερισματικό μοντέλο, ήταν το αθροιστικό. Η μέση τιμή της σταθεράς του πρωτοταξικού ρυθμού απορρόφησης του donepezil στον πληθυσμό των 30 ατόμων βρέθηκε ίση με 0.30 h-1, η μέση φαινόμενη κάθαρση ήταν 11.3 L/h, ενώ η μέση φαινόμενη κάθαρση μεταξύ των διαμερισμάτων βρέθηκε 50 L/h. Ακόμα, ο μέσος φαινόμενος όγκος κατανομής στο κεντρικό διαμέρισμα βρέθηκε ίσος με 259 L και στο περιφερικό διαμέρισμα ίσος με 603 L. Το βάρος σώματος και το φύλο βρέθηκαν να επηρεάζουν τις τιμές του όγκου κατανομής στο κεντρικό διαμέρισμα και της κάθαρσης. Πιο συγκεκριμένα, βρέθηκε ότι όσο αυξάνεται το βάρος σώματος, αυξάνεται ο όγκος κατανομής στο κεντρικό διαμέρισμα και η κάθαρση του φαρμάκου. Επίσης, βρέθηκε ότι οι γυναίκες της μελέτης είχαν μεγαλύτερο όγκο κατανομής και μεγαλύτερη κάθαρση του donepezil, από τους άνδρες. Συμπέρασμα: Η εφαρμογή πληθυσμιακών μεθόδων ανάλυσης οδήγησε στην περιγραφή της κινητικής του donepezil με τη βοήθεια ενός διδιαμερισματικού μοντέλου. Το βάρος σώματος και το φύλο βρέθηκαν να επηρέαζουν τις τιμές του όγκου κατανομής στο κεντρικό διαμέρισμα και της κάθαρσης. Η περαιτέρω επιβεβαίωση των ευρημάτων της παρούσας μελέτης, θα οδηγούσε στη δυνατότητα εξατομίκευσης της δοσολογίας των ασθενών.","abstract_html":"Εισαγωγή: Το donepezil είναι ένα φάρμακο που χρησιμοποιείται, ευρέως, για τη συμπτωματική ανακούφιση της νόσου του Alzheimer. Είναι ένας αναστολέας της ακετυλοχολινεστεράσης, που αυξάνει τη συγκέντρωση της ακετυλοχολίνης στην προσυναπτική χολινεργική σύναψη, η οποία μειώνεται εξαιτίας του εκφυλισμού των χολινεργικών νευρώνων. Ωστόσο, δεδομένα κλινικών μελετών φανερώνουν μεγάλη μεταβλητότητα στην απόκριση ασθενών στο donepezil, γεγονός το οποίο κυρίως σχετίζεται με τις διατομικές διαφορές, που παρατηρούνται στις συγκεντρώσεις του φαρμάκου στο πλάσμα. Για το λόγο αυτό είναι απαραίτητη η εξατομίκευση της δοσολογίας των ασθενών. Ένα χρήσιμο εργαλείο, προς αυτή την κατεύθυνση, είναι η εφαρμογή πληθυσμιακής φαρμακοκινητικής. Ωστόσο, μ’εχρι σήμερα, δεν υπάρχουν αρκετά διαθέσιμα στοιχεία στη βιβλιογραφία που να συνδέουν την επίδραση κρίσιμων δημογραφικών δεδομένων με τη φαρμακοκινητική του donepezil. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση της φαρμακοκινητικής του donepezil με την χρήση πληθυσμιακών μοντέλων και η αξιολόγηση της επίδρασης βασικών δημογραφικών χαρακτηριστικών (βάρος σώματος, ύψος, ηλικία, ΒΜΙ και φύλο) των ανθρώπων στη φαρμακοκινητική. Μέθοδοι: Η συγκεκριμένη εργασία βασίστηκε σε δεδομένα συγκέντρωσης - χρόνου του donepezil, που συλλέχθηκαν στα πλαίσια μιας συγκριτικής, τυχαιοποιημένης, διασταυρωτής, μελέτης βιοϊσοδυναμίας. Στη μελέτη συμμετείχαν 30 υγιείς εθελοντές, που έλαβαν μια απλή δόση donepezil 10 mg, είτε του σκευάσματος υπό έλεγχο, είτε του σκευάσματος αναφοράς. Για την ποσοτικοποίηση του donepezil στα δείγματα, χρησιμοποιήθηκε η αυτοματοποιημένη μέθοδος της υγρής χρωματογραφίας υψηλής απόδοσης, σε σύζευξη με τη φασματοσκοπία μάζας (LC-MS/MS). Η πληθυσμιακή φαρμακοκινητική ανάλυση των δεδομένων συγκέντρωσης - χρόνου του donepezil, έγινε με τη βοήθεια του υπολογιστικού προγράμματος MONOLIX 4.3.3. Αξιολογήθηκαν μόνο- και δι-διαμερισματικά φαρμακοκινητικά μοντέλα και διερευνήθηκε μία σειρά σημαντικών παραγόντων όπως το μοντέλο σφάλματος (προσθετικό, πολλαπλασιαστικό και συνδυαστικό), οι αρχικές τιμές των παραμέτρων και η επίδραση των συμμεταβλητών του βάρους σώματος, του ύψους, του φύλου και του ΒΜΙ στις φαρμακοκινητικές παραμέτρους του donepezil. Η επιλογή του καλύτερου μοντέλου βασίστηκε τόσο στην περιγραφική ικανότητά του στα πειραματικά δεδομένα, όσο και στην επικύρωσή του με μία σειρά από διαγνωστικά εργαλεία πχ. έλεγχος εικονικής πρόβλεψης, διαγράμματα (πληθυσμιακά και εξατομικευμένα) προβλεπόμενων- παρατηρούμενων τιμών συγκεντρώσεων του donepezil, τιμή λογαρίθμου πιθανοφάνειας, κριτήρια Akaike και Bayesian κλπ. Αποτελέσματα: Η κινητική του donepezil περιγράφηκε καλύτερα με τη βοήθεια ενός διδιαμερισματικού μοντέλου, με πρωτοταξική κινητικής απορρόφησης και απομάκρυνσης. Το μοντέλο σφάλματος που οδήγησε στα καλύτερα αποτελέσματα, τόσο στο μόνο- όσο και στο διδιαμερισματικό μοντέλο, ήταν το αθροιστικό. Η μέση τιμή της σταθεράς του πρωτοταξικού ρυθμού απορρόφησης του donepezil στον πληθυσμό των 30 ατόμων βρέθηκε ίση με 0.30 h-1, η μέση φαινόμενη κάθαρση ήταν 11.3 L/h, ενώ η μέση φαινόμενη κάθαρση μεταξύ των διαμερισμάτων βρέθηκε 50 L/h. Ακόμα, ο μέσος φαινόμενος όγκος κατανομής στο κεντρικό διαμέρισμα βρέθηκε ίσος με 259 L και στο περιφερικό διαμέρισμα ίσος με 603 L. Το βάρος σώματος και το φύλο βρέθηκαν να επηρεάζουν τις τιμές του όγκου κατανομής στο κεντρικό διαμέρισμα και της κάθαρσης. Πιο συγκεκριμένα, βρέθηκε ότι όσο αυξάνεται το βάρος σώματος, αυξάνεται ο όγκος κατανομής στο κεντρικό διαμέρισμα και η κάθαρση του φαρμάκου. Επίσης, βρέθηκε ότι οι γυναίκες της μελέτης είχαν μεγαλύτερο όγκο κατανομής και μεγαλύτερη κάθαρση του donepezil, από τους άνδρες. Συμπέρασμα: Η εφαρμογή πληθυσμιακών μεθόδων ανάλυσης οδήγησε στην περιγραφή της κινητικής του donepezil με τη βοήθεια ενός διδιαμερισματικού μοντέλου. Το βάρος σώματος και το φύλο βρέθηκαν να επηρέαζουν τις τιμές του όγκου κατανομής στο κεντρικό διαμέρισμα και της κάθαρσης. Η περαιτέρω επιβεβαίωση των ευρημάτων της παρούσας μελέτης, θα οδηγούσε στη δυνατότητα εξατομίκευσης της δοσολογίας των ασθενών.","abstract_has_math":false,"creators":["Στρατογιάννη Αικατερίνη"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2016,"date_issued":"2016","date_published":"2016","updated_at":"2026-11-19T05:24:56Z","subjects":[],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1316916"],"render_values":[{"text":"uoadl:1316916","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1316916","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1316916","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1316916","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Στρατογιάννη Αικατερίνη"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2016"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1316916","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1316916"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Το donepezil είναι ένα φάρμακο που χρησιμοποιείται, ευρέως, για τη συμπτωματική ανακούφιση της νόσου του Alzheimer. Είναι ένας αναστολέας της ακετυλοχολινεστεράσης, που αυξάνει τη συγκέντρωση της ακετυλοχολίνης στην προσυναπτική χολινεργική σύναψη, η οποία μειώνεται εξαιτίας του εκφυλισμού των χολινεργικών νευρώνων. Ωστόσο, δεδομένα κλινικών μελετών φανερώνουν μεγάλη μεταβλητότητα στην απόκριση ασθενών στο donepezil, γεγονός το οποίο κυρίως σχετίζεται με τις διατομικές διαφορές, που παρατηρούνται στις συγκεντρώσεις του φαρμάκου στο πλάσμα. Για το λόγο αυτό είναι απαραίτητη η εξατομίκευση της δοσολογίας των ασθενών. Ένα χρήσιμο εργαλείο, προς αυτή την κατεύθυνση, είναι η εφαρμογή πληθυσμιακής φαρμακοκινητικής. Ωστόσο, μ’εχρι σήμερα, δεν υπάρχουν αρκετά διαθέσιμα στοιχεία στη βιβλιογραφία που να συνδέουν την επίδραση κρίσιμων δημογραφικών δεδομένων με τη φαρμακοκινητική του donepezil. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση της φαρμακοκινητικής του donepezil με την χρήση πληθυσμιακών μοντέλων και η αξιολόγηση της επίδρασης βασικών δημογραφικών χαρακτηριστικών (βάρος σώματος, ύψος, ηλικία, ΒΜΙ και φύλο) των ανθρώπων στη φαρμακοκινητική. Μέθοδοι: Η συγκεκριμένη εργασία βασίστηκε σε δεδομένα συγκέντρωσης - χρόνου του donepezil, που συλλέχθηκαν στα πλαίσια μιας συγκριτικής, τυχαιοποιημένης, διασταυρωτής, μελέτης βιοϊσοδυναμίας. Στη μελέτη συμμετείχαν 30 υγιείς εθελοντές, που έλαβαν μια απλή δόση donepezil 10 mg, είτε του σκευάσματος υπό έλεγχο, είτε του σκευάσματος αναφοράς. Για την ποσοτικοποίηση του donepezil στα δείγματα, χρησιμοποιήθηκε η αυτοματοποιημένη μέθοδος της υγρής χρωματογραφίας υψηλής απόδοσης, σε σύζευξη με τη φασματοσκοπία μάζας (LC-MS/MS). Η πληθυσμιακή φαρμακοκινητική ανάλυση των δεδομένων συγκέντρωσης - χρόνου του donepezil, έγινε με τη βοήθεια του υπολογιστικού προγράμματος MONOLIX 4.3.3. Αξιολογήθηκαν μόνο- και δι-διαμερισματικά φαρμακοκινητικά μοντέλα και διερευνήθηκε μία σειρά σημαντικών παραγόντων όπως το μοντέλο σφάλματος (προσθετικό, πολλαπλασιαστικό και συνδυαστικό), οι αρχικές τιμές των παραμέτρων και η επίδραση των συμμεταβλητών του βάρους σώματος, του ύψους, του φύλου και του ΒΜΙ στις φαρμακοκινητικές παραμέτρους του donepezil. Η επιλογή του καλύτερου μοντέλου βασίστηκε τόσο στην περιγραφική ικανότητά του στα πειραματικά δεδομένα, όσο και στην επικύρωσή του με μία σειρά από διαγνωστικά εργαλεία πχ. έλεγχος εικονικής πρόβλεψης, διαγράμματα (πληθυσμιακά και εξατομικευμένα) προβλεπόμενων- παρατηρούμενων τιμών συγκεντρώσεων του donepezil, τιμή λογαρίθμου πιθανοφάνειας, κριτήρια Akaike και Bayesian κλπ. Αποτελέσματα: Η κινητική του donepezil περιγράφηκε καλύτερα με τη βοήθεια ενός διδιαμερισματικού μοντέλου, με πρωτοταξική κινητικής απορρόφησης και απομάκρυνσης. Το μοντέλο σφάλματος που οδήγησε στα καλύτερα αποτελέσματα, τόσο στο μόνο- όσο και στο διδιαμερισματικό μοντέλο, ήταν το αθροιστικό. Η μέση τιμή της σταθεράς του πρωτοταξικού ρυθμού απορρόφησης του donepezil στον πληθυσμό των 30 ατόμων βρέθηκε ίση με 0.30 h-1, η μέση φαινόμενη κάθαρση ήταν 11.3 L/h, ενώ η μέση φαινόμενη κάθαρση μεταξύ των διαμερισμάτων βρέθηκε 50 L/h. Ακόμα, ο μέσος φαινόμενος όγκος κατανομής στο κεντρικό διαμέρισμα βρέθηκε ίσος με 259 L και στο περιφερικό διαμέρισμα ίσος με 603 L. Το βάρος σώματος και το φύλο βρέθηκαν να επηρεάζουν τις τιμές του όγκου κατανομής στο κεντρικό διαμέρισμα και της κάθαρσης. Πιο συγκεκριμένα, βρέθηκε ότι όσο αυξάνεται το βάρος σώματος, αυξάνεται ο όγκος κατανομής στο κεντρικό διαμέρισμα και η κάθαρση του φαρμάκου. Επίσης, βρέθηκε ότι οι γυναίκες της μελέτης είχαν μεγαλύτερο όγκο κατανομής και μεγαλύτερη κάθαρση του donepezil, από τους άνδρες. Συμπέρασμα: Η εφαρμογή πληθυσμιακών μεθόδων ανάλυσης οδήγησε στην περιγραφή της κινητικής του donepezil με τη βοήθεια ενός διδιαμερισματικού μοντέλου. Το βάρος σώματος και το φύλο βρέθηκαν να επηρέαζουν τις τιμές του όγκου κατανομής στο κεντρικό διαμέρισμα και της κάθαρσης. Η περαιτέρω επιβεβαίωση των ευρημάτων της παρούσας μελέτης, θα οδηγούσε στη δυνατότητα εξατομίκευσης της δοσολογίας των ασθενών.","Introduction: Donepezil is one of the most widely prescribed drugs, used for the symptomatic relief of Alzheimer's disease (AD). The mode of action of donepezil refers to the inhibition of acetylcholinesterase which in turn increases the level of acetylcholine (Ach) in the synaptic cleft and thus improves the cholinergic transmission, which is impaired in AD pathology. However, several clinical studies reported great variability in the drug response to donepezil among the patients, which is mainly due to the interindividual differences in plasma concentrations of the drug. For this reason, the individualization of dosing regimen is necessary to achieve the optimal therapeutic result. A useful tool in this regard, is the application of population pharmacokinetics. To date, there are not enough available data, in the literature, that links the effect of critical demographic data on the pharmacokinetics of donepezil. Purpose: The purpose of this study is to investigate the pharmacokinetics (PK) of donepezil using population models and to evaluate the impact of the crucial demographic characteristics (body weight, height, age, BMI and gender) of the people. Methods: This population pharmacokinetic study was performed including data from 30 healthy volunteers, received a single dose of donepezil 10 mg. Plasma concentration (C) – time (t) data were obtained from a two-sequence, two-period, crossover (2  2) bioequivalence (BE) study for two donepezil’s formulations (test and reference). An automated high-throughput liquid chromatography/tandem mass spectrometry (LC–MS/MS) method was developed for the quantitative determination of donepezil in human plasma. The pharmacokinetic analysis was performed using MONOLIX version 4.3.3. The C–t data were pooled and analysed together. A variety of structural (one and two compartment) and residual error (additive, multiplying and combined) models were tested to fit the C–t data the best. A number of important factors were also investigated such as the initial values of the parameters and the effect of covariates. ‘Treatment’ (i.e., test or reference) of the BE study was considered as covariate. The demographic data (body weight, height, gender, age and BMI), as main covariates, were analytically evaluated for their impact on the PK parameters of donepezil. Several goodness of fit criteria were utilized to find the best model. These are the descriptive ability of the experimental data and some statistical and graphic diagnostic tools e.g., the 2LL (Log-Likelihood) function, the Akaike and Bayesian information criteria, the predicted–observed plots, the individual weighted residuals (IWRES) versus the individual predicted (IPRED) concentrations values, and the VPC plots etc. Results: The population PK analysis showed that donepezil data were described by a two compartment model with first-order absorption and elimination kinetics. An additive error model was assigned to estimate the residual variability for both, one and two compartment model. The estimated mean first order absorption rate constant for the study population was equal to 0.30 h-1, the mean apparent clearance was equal to 11.3 L/h and the mean apparent intercompartmental clearance was 50 L/h. The apparent volume of distribution of the central compartment was 259 L and that of the peripheral compartment equal to 603 L. Body weight and sex were found to affect significantly volume of distribution of the central compartment and clearance. As body weight increases, the volume of distribution in the central compartment and clearance of the drug also rise. Also it was observed that the women of the study had a greater volume of distribution in the central compartment and clearance, than men. Conclusions: According to the population pharmacokinetic analysis, based on nonlinear mixed effects modeling approach, a two-compartment model was found to best describe the C–t data of donepezil, assuming first-order absorption and elimination kinetics from the central compartment. An additive residual error model led to the optimum performance. Body weight and sex were found to influence significantly the volume of distribution of central compartment and the clearance. Further confirmation based on the findings of this study will lead to a possible benefit of individualization of donepezil dosing."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Διερεύνηση της φαρμακοκινητικής του DONEPEZIL- Εφαρμογή πληθυσμιακής φαρμακοκινητικής"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Στρατογιάννη Αικατερίνη"],"dc:date":["2016"],"dc:description":["Εισαγωγή: Το donepezil είναι ένα φάρμακο που χρησιμοποιείται, ευρέως, για τη συμπτωματική ανακούφιση της νόσου του Alzheimer. Είναι ένας αναστολέας της ακετυλοχολινεστεράσης, που αυξάνει τη συγκέντρωση της ακετυλοχολίνης στην προσυναπτική χολινεργική σύναψη, η οποία μειώνεται εξαιτίας του εκφυλισμού των χολινεργικών νευρώνων. Ωστόσο, δεδομένα κλινικών μελετών φανερώνουν μεγάλη μεταβλητότητα στην απόκριση ασθενών στο donepezil, γεγονός το οποίο κυρίως σχετίζεται με τις διατομικές διαφορές, που παρατηρούνται στις συγκεντρώσεις του φαρμάκου στο πλάσμα. Για το λόγο αυτό είναι απαραίτητη η εξατομίκευση της δοσολογίας των ασθενών. Ένα χρήσιμο εργαλείο, προς αυτή την κατεύθυνση, είναι η εφαρμογή πληθυσμιακής φαρμακοκινητικής. Ωστόσο, μ’εχρι σήμερα, δεν υπάρχουν αρκετά διαθέσιμα στοιχεία στη βιβλιογραφία που να συνδέουν την επίδραση κρίσιμων δημογραφικών δεδομένων με τη φαρμακοκινητική του donepezil. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση της φαρμακοκινητικής του donepezil με την χρήση πληθυσμιακών μοντέλων και η αξιολόγηση της επίδρασης βασικών δημογραφικών χαρακτηριστικών (βάρος σώματος, ύψος, ηλικία, ΒΜΙ και φύλο) των ανθρώπων στη φαρμακοκινητική. Μέθοδοι: Η συγκεκριμένη εργασία βασίστηκε σε δεδομένα συγκέντρωσης - χρόνου του donepezil, που συλλέχθηκαν στα πλαίσια μιας συγκριτικής, τυχαιοποιημένης, διασταυρωτής, μελέτης βιοϊσοδυναμίας. Στη μελέτη συμμετείχαν 30 υγιείς εθελοντές, που έλαβαν μια απλή δόση donepezil 10 mg, είτε του σκευάσματος υπό έλεγχο, είτε του σκευάσματος αναφοράς. Για την ποσοτικοποίηση του donepezil στα δείγματα, χρησιμοποιήθηκε η αυτοματοποιημένη μέθοδος της υγρής χρωματογραφίας υψηλής απόδοσης, σε σύζευξη με τη φασματοσκοπία μάζας (LC-MS/MS). Η πληθυσμιακή φαρμακοκινητική ανάλυση των δεδομένων συγκέντρωσης - χρόνου του donepezil, έγινε με τη βοήθεια του υπολογιστικού προγράμματος MONOLIX 4.3.3. Αξιολογήθηκαν μόνο- και δι-διαμερισματικά φαρμακοκινητικά μοντέλα και διερευνήθηκε μία σειρά σημαντικών παραγόντων όπως το μοντέλο σφάλματος (προσθετικό, πολλαπλασιαστικό και συνδυαστικό), οι αρχικές τιμές των παραμέτρων και η επίδραση των συμμεταβλητών του βάρους σώματος, του ύψους, του φύλου και του ΒΜΙ στις φαρμακοκινητικές παραμέτρους του donepezil. Η επιλογή του καλύτερου μοντέλου βασίστηκε τόσο στην περιγραφική ικανότητά του στα πειραματικά δεδομένα, όσο και στην επικύρωσή του με μία σειρά από διαγνωστικά εργαλεία πχ. έλεγχος εικονικής πρόβλεψης, διαγράμματα (πληθυσμιακά και εξατομικευμένα) προβλεπόμενων- παρατηρούμενων τιμών συγκεντρώσεων του donepezil, τιμή λογαρίθμου πιθανοφάνειας, κριτήρια Akaike και Bayesian κλπ. Αποτελέσματα: Η κινητική του donepezil περιγράφηκε καλύτερα με τη βοήθεια ενός διδιαμερισματικού μοντέλου, με πρωτοταξική κινητικής απορρόφησης και απομάκρυνσης. Το μοντέλο σφάλματος που οδήγησε στα καλύτερα αποτελέσματα, τόσο στο μόνο- όσο και στο διδιαμερισματικό μοντέλο, ήταν το αθροιστικό. Η μέση τιμή της σταθεράς του πρωτοταξικού ρυθμού απορρόφησης του donepezil στον πληθυσμό των 30 ατόμων βρέθηκε ίση με 0.30 h-1, η μέση φαινόμενη κάθαρση ήταν 11.3 L/h, ενώ η μέση φαινόμενη κάθαρση μεταξύ των διαμερισμάτων βρέθηκε 50 L/h. Ακόμα, ο μέσος φαινόμενος όγκος κατανομής στο κεντρικό διαμέρισμα βρέθηκε ίσος με 259 L και στο περιφερικό διαμέρισμα ίσος με 603 L. Το βάρος σώματος και το φύλο βρέθηκαν να επηρεάζουν τις τιμές του όγκου κατανομής στο κεντρικό διαμέρισμα και της κάθαρσης. Πιο συγκεκριμένα, βρέθηκε ότι όσο αυξάνεται το βάρος σώματος, αυξάνεται ο όγκος κατανομής στο κεντρικό διαμέρισμα και η κάθαρση του φαρμάκου. Επίσης, βρέθηκε ότι οι γυναίκες της μελέτης είχαν μεγαλύτερο όγκο κατανομής και μεγαλύτερη κάθαρση του donepezil, από τους άνδρες. Συμπέρασμα: Η εφαρμογή πληθυσμιακών μεθόδων ανάλυσης οδήγησε στην περιγραφή της κινητικής του donepezil με τη βοήθεια ενός διδιαμερισματικού μοντέλου. Το βάρος σώματος και το φύλο βρέθηκαν να επηρέαζουν τις τιμές του όγκου κατανομής στο κεντρικό διαμέρισμα και της κάθαρσης. Η περαιτέρω επιβεβαίωση των ευρημάτων της παρούσας μελέτης, θα οδηγούσε στη δυνατότητα εξατομίκευσης της δοσολογίας των ασθενών.","Introduction: Donepezil is one of the most widely prescribed drugs, used for the symptomatic relief of Alzheimer's disease (AD). The mode of action of donepezil refers to the inhibition of acetylcholinesterase which in turn increases the level of acetylcholine (Ach) in the synaptic cleft and thus improves the cholinergic transmission, which is impaired in AD pathology. However, several clinical studies reported great variability in the drug response to donepezil among the patients, which is mainly due to the interindividual differences in plasma concentrations of the drug. For this reason, the individualization of dosing regimen is necessary to achieve the optimal therapeutic result. A useful tool in this regard, is the application of population pharmacokinetics. To date, there are not enough available data, in the literature, that links the effect of critical demographic data on the pharmacokinetics of donepezil. Purpose: The purpose of this study is to investigate the pharmacokinetics (PK) of donepezil using population models and to evaluate the impact of the crucial demographic characteristics (body weight, height, age, BMI and gender) of the people. Methods: This population pharmacokinetic study was performed including data from 30 healthy volunteers, received a single dose of donepezil 10 mg. Plasma concentration (C) – time (t) data were obtained from a two-sequence, two-period, crossover (2  2) bioequivalence (BE) study for two donepezil’s formulations (test and reference). An automated high-throughput liquid chromatography/tandem mass spectrometry (LC–MS/MS) method was developed for the quantitative determination of donepezil in human plasma. The pharmacokinetic analysis was performed using MONOLIX version 4.3.3. The C–t data were pooled and analysed together. A variety of structural (one and two compartment) and residual error (additive, multiplying and combined) models were tested to fit the C–t data the best. A number of important factors were also investigated such as the initial values of the parameters and the effect of covariates. ‘Treatment’ (i.e., test or reference) of the BE study was considered as covariate. The demographic data (body weight, height, gender, age and BMI), as main covariates, were analytically evaluated for their impact on the PK parameters of donepezil. Several goodness of fit criteria were utilized to find the best model. These are the descriptive ability of the experimental data and some statistical and graphic diagnostic tools e.g., the 2LL (Log-Likelihood) function, the Akaike and Bayesian information criteria, the predicted–observed plots, the individual weighted residuals (IWRES) versus the individual predicted (IPRED) concentrations values, and the VPC plots etc. Results: The population PK analysis showed that donepezil data were described by a two compartment model with first-order absorption and elimination kinetics. An additive error model was assigned to estimate the residual variability for both, one and two compartment model. The estimated mean first order absorption rate constant for the study population was equal to 0.30 h-1, the mean apparent clearance was equal to 11.3 L/h and the mean apparent intercompartmental clearance was 50 L/h. The apparent volume of distribution of the central compartment was 259 L and that of the peripheral compartment equal to 603 L. Body weight and sex were found to affect significantly volume of distribution of the central compartment and clearance. As body weight increases, the volume of distribution in the central compartment and clearance of the drug also rise. Also it was observed that the women of the study had a greater volume of distribution in the central compartment and clearance, than men. Conclusions: According to the population pharmacokinetic analysis, based on nonlinear mixed effects modeling approach, a two-compartment model was found to best describe the C–t data of donepezil, assuming first-order absorption and elimination kinetics from the central compartment. An additive residual error model led to the optimum performance. Body weight and sex were found to influence significantly the volume of distribution of central compartment and the clearance. Further confirmation based on the findings of this study will lead to a possible benefit of individualization of donepezil dosing."],"dc:identifier":["uoadl:1316916","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1316916"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:title":["Διερεύνηση της φαρμακοκινητικής του DONEPEZIL- Εφαρμογή πληθυσμιακής φαρμακοκινητικής"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:24:56Z"}