{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1317004"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1317004","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Δομικές Μελέτες της χιτοβιάσης του S.marsescens ως συμπλόκου με παράγωγα Ν-ακετυλο-γλυκοζαμίνης με πρωτεϊνική κρυσταλλογραφία ακτίνων-Χ","abstract":"Η χιτίνη είναι ένας πολυσακχαρίτης που αποτελείται από κατάλοιπα N-ακετυλο- γλυκοζαμίνης (GlcNAc) τα οποία συνδέονται μεταξύ τους με β-1-4-γλυκοζιτικούς δεσμούς. Μετά την κυτταρίνη, αποτελεί τον δεύτερο σε αφθονία πολυσακχαρίτη στη φύση. Μελέτες δείχνουν ότι το Serattia marcescens είναι από τους πιο αποτελεσματικούς μικροοργανισμούς για την αποικοδόμηση της χιτίνης. Τα ένζυμα που διασπούν τη χιτίνη σε αυτόν τον μικροοργανισμό είναι οι χιτινάσες, η χιτοβιάση και η GBP21. Οι διάφορες κατηγορίες χιτινασών αποικοδομούν την χιτίνη παράγοντας ολιγοσακχαρίτες και διμερή (GlcNAc)2 . Το τελικό στάδιο της αποικοδόμησης πραγματοποιείται από τη χιτοβιάση που υδρολύει τον β-1,4 γλυκοζιτικό δεσμό του διμερούς και άλλων ολιγοσακχαριτών με αποτέλεσμα την παραγωγή μονομερών GlcNAc. Η χιτοβιάση είναι μια μονομερής πρωτεΐνη (98.5 kDa) που αποτελείται από τέσσερις δομικά αυτοτελείς περιοχές (domains). Η ώριμη πρωτεΐνη φέρει τρεις δισουλφιδικούς δεσμούς που σταθεροποιούν το μόριο, ενώ δεν χρειάζεται συμπαράγοντες, προσδέτες ή μέταλλα για να είναι λειτουργική. Η καταλυτική της περιοχή ανήκει στην οικογένεια 20 των γλυκοζιδικών υδρολασών. (GH20). Η χιτοβιάση εμφανίζει σημαντική δομική ομολογία με την ανθρώπινη εξοζαμινιδάση, η οποία ανήκει στην ίδια οικογένεια, και έχει συσχετιστεί με ασθένειες όπως η Tay-Sachs και η Sandoff. Η ομοιότητα αυτή αποτέλεσε το έναυσμα για την χρήση της χιτοβιάσης ως μοριακού μοντέλου για την ανθρώπινη εξοζαμινιδάση. Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται η τρισδιάστατη δομή της χιτοβιάσης καθώς και η δομή της παρουσία των τριών αναστολέων, παραγώγων GlcNAc, για τους οποίους έχουν ήδη πραγματοποιηθεί οι κινητικές μελέτες για την διευκρίνηση της ανασταλτικής τους δράσης. Αναπτύχθηκαν εκ νέου κρύσταλλοι της χιτοβιάσης στη φυσική διαμόρφωση, σε νέες συνθήκες από τις προηγούμενα δημοσιευμένες, παρουσία PEG3350 και κιτρικού νατρίου. Στη συνέχεια συλλέχθηκαν δεδομένα περίθλασης με χρήση συγχροτρονικής ακτινοβολίας σε υψηλή ευκρίνεια και για τα τρία παράγωγα με τη μορφή συμπλόκου με το ένζυμο αλλά και για το ένζυμο στη φυσική του διαμόρφωση, σε διακριτική ικανότητα 1.31 A. Όλες οι νέες κρυσταλλικές δομές που προέκυψαν ανήκαν στην ομάδα χώρου συμμετρίας P21 και τα μόρια είχαν διαφορετική διευθέτηση στο χώρο έναντι της αναμενόμενης από την ήδη γνωστή δ ομή (ομάδα χώρου συμμετρίας P21212). Η νέα δομή χρησιμοποιήθηκε για τον προσδιορισμό των συμπλόκων χιτοβιάση:ένωση 1, 2, 3. Και οι τρεις προσδέτες βρέθηκε ότι συνδέονται κατά μήκος του (βα)8-βαρελιού της ενεργής περιοχής του ενζύμου. Οι μεν δύο εξ αυτών (ενώσεις 1,3) δεν προκαλούν μεταβολές στο καταλυτικό κέντρο γεγονός που αντανακλάται στην ισχυρή αναστολή που επιδεικνύουν στη δράση της χιτοβιάσης. Ο τρίτος αναστολέας είναι πολύ ασθενέστερος και αντίθετα με τους άλλους δύο αλλάζει τη διαμόρφωση ενός εκ των καταλυτικών αμινοξέων κατά τη σύνδεσή του. Στην περίπτωση της ένωσης 3, παρατηρείται ένα επιπλέον μόριο προσδέτη στη διεπιφάνεια μεταξύ δύο συμμετρικών μορίων της χιτοβιάσης προκαλώντας επιμήκυνση της μιας εκ των τριών διαστάσεων της μοναδιαίας κυψελίδας κατά ~6 . Συγκριτικές μελέτες για την αποτύπωση της ομολογίας της χιτοβιάσης με την ανθρώπινη εξοζαμινιδάση έδειξαν ότι τόσο τα δύο καταλυτικά αμινοξέα των ενζύμων όσο και αμινοξέα που συνθέτουν την ευρύτερη περιοχή του καταλυτικού κέντρου διατηρούνται και στα δύο ένζυμα. Τα αμινοξέα αυτά ενδεχομένως να ευνοούν τον προσανατολισμό των ολιγοσακχαριτών στο καταλυτικό κέντρο. Μελέτες της δομικής ομολογίας που παρουσιάζουν τα δύο ένζυμα έδειξαν ότι η χιτοβιάση και η ανθρώπινη β-εξοζαμινιδάση επιδεικνύουν z-score ~35 που αντιστοιχεί σε υψηλή συμφωνία γεγονός που επιβεβαιώνει τις προσπάθειες που έχουν γίνει έως σήμερα να αξιοποιηθεί η χιτοβιάση ως μοντέλο για την καλύτερη κατανόηση της δομής-δράσης της ανθρώπινης εξοζαμινιδάσης. Επιπρόσθετα, αναζητήθηκαν άλλες ομόλογες πρωτεΐνες τόσο σε επίπεδο ακολουθίας όσο και σε επίπεδο τρισδιάστατης δομής της χιτοβιάσης. Η έρευνα που αφορά στη χιτοβιάση και τον S. marcescens παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον κι αυτό γιατί η καλύτερη κατανόηση του καταλυτικού μηχανισμού δράσης του ενζύμου θα μπορούσε να οδηγήσει στην αξιοποίησή του για βιοτεχνολογικές εφαρμογές με εκμετάλλευση του ρόλου του στην επιβίωση και τον πολλαπλασιασμό του μικροοργανισμού.","abstract_html":"Η χιτίνη είναι ένας πολυσακχαρίτης που αποτελείται από κατάλοιπα N-ακετυλο- γλυκοζαμίνης (GlcNAc) τα οποία συνδέονται μεταξύ τους με β-1-4-γλυκοζιτικούς δεσμούς. Μετά την κυτταρίνη, αποτελεί τον δεύτερο σε αφθονία πολυσακχαρίτη στη φύση. Μελέτες δείχνουν ότι το Serattia marcescens είναι από τους πιο αποτελεσματικούς μικροοργανισμούς για την αποικοδόμηση της χιτίνης. Τα ένζυμα που διασπούν τη χιτίνη σε αυτόν τον μικροοργανισμό είναι οι χιτινάσες, η χιτοβιάση και η GBP21. Οι διάφορες κατηγορίες χιτινασών αποικοδομούν την χιτίνη παράγοντας ολιγοσακχαρίτες και διμερή (GlcNAc)2 . Το τελικό στάδιο της αποικοδόμησης πραγματοποιείται από τη χιτοβιάση που υδρολύει τον β-1,4 γλυκοζιτικό δεσμό του διμερούς και άλλων ολιγοσακχαριτών με αποτέλεσμα την παραγωγή μονομερών GlcNAc. Η χιτοβιάση είναι μια μονομερής πρωτεΐνη (98.5 kDa) που αποτελείται από τέσσερις δομικά αυτοτελείς περιοχές (domains). Η ώριμη πρωτεΐνη φέρει τρεις δισουλφιδικούς δεσμούς που σταθεροποιούν το μόριο, ενώ δεν χρειάζεται συμπαράγοντες, προσδέτες ή μέταλλα για να είναι λειτουργική. Η καταλυτική της περιοχή ανήκει στην οικογένεια 20 των γλυκοζιδικών υδρολασών. (GH20). Η χιτοβιάση εμφανίζει σημαντική δομική ομολογία με την ανθρώπινη εξοζαμινιδάση, η οποία ανήκει στην ίδια οικογένεια, και έχει συσχετιστεί με ασθένειες όπως η Tay-Sachs και η Sandoff. Η ομοιότητα αυτή αποτέλεσε το έναυσμα για την χρήση της χιτοβιάσης ως μοριακού μοντέλου για την ανθρώπινη εξοζαμινιδάση. Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται η τρισδιάστατη δομή της χιτοβιάσης καθώς και η δομή της παρουσία των τριών αναστολέων, παραγώγων GlcNAc, για τους οποίους έχουν ήδη πραγματοποιηθεί οι κινητικές μελέτες για την διευκρίνηση της ανασταλτικής τους δράσης. Αναπτύχθηκαν εκ νέου κρύσταλλοι της χιτοβιάσης στη φυσική διαμόρφωση, σε νέες συνθήκες από τις προηγούμενα δημοσιευμένες, παρουσία PEG3350 και κιτρικού νατρίου. Στη συνέχεια συλλέχθηκαν δεδομένα περίθλασης με χρήση συγχροτρονικής ακτινοβολίας σε υψηλή ευκρίνεια και για τα τρία παράγωγα με τη μορφή συμπλόκου με το ένζυμο αλλά και για το ένζυμο στη φυσική του διαμόρφωση, σε διακριτική ικανότητα 1.31 A. Όλες οι νέες κρυσταλλικές δομές που προέκυψαν ανήκαν στην ομάδα χώρου συμμετρίας P21 και τα μόρια είχαν διαφορετική διευθέτηση στο χώρο έναντι της αναμενόμενης από την ήδη γνωστή δ ομή (ομάδα χώρου συμμετρίας P21212). Η νέα δομή χρησιμοποιήθηκε για τον προσδιορισμό των συμπλόκων χιτοβιάση:ένωση 1, 2, 3. Και οι τρεις προσδέτες βρέθηκε ότι συνδέονται κατά μήκος του (βα)8-βαρελιού της ενεργής περιοχής του ενζύμου. Οι μεν δύο εξ αυτών (ενώσεις 1,3) δεν προκαλούν μεταβολές στο καταλυτικό κέντρο γεγονός που αντανακλάται στην ισχυρή αναστολή που επιδεικνύουν στη δράση της χιτοβιάσης. Ο τρίτος αναστολέας είναι πολύ ασθενέστερος και αντίθετα με τους άλλους δύο αλλάζει τη διαμόρφωση ενός εκ των καταλυτικών αμινοξέων κατά τη σύνδεσή του. Στην περίπτωση της ένωσης 3, παρατηρείται ένα επιπλέον μόριο προσδέτη στη διεπιφάνεια μεταξύ δύο συμμετρικών μορίων της χιτοβιάσης προκαλώντας επιμήκυνση της μιας εκ των τριών διαστάσεων της μοναδιαίας κυψελίδας κατά ~6 . Συγκριτικές μελέτες για την αποτύπωση της ομολογίας της χιτοβιάσης με την ανθρώπινη εξοζαμινιδάση έδειξαν ότι τόσο τα δύο καταλυτικά αμινοξέα των ενζύμων όσο και αμινοξέα που συνθέτουν την ευρύτερη περιοχή του καταλυτικού κέντρου διατηρούνται και στα δύο ένζυμα. Τα αμινοξέα αυτά ενδεχομένως να ευνοούν τον προσανατολισμό των ολιγοσακχαριτών στο καταλυτικό κέντρο. Μελέτες της δομικής ομολογίας που παρουσιάζουν τα δύο ένζυμα έδειξαν ότι η χιτοβιάση και η ανθρώπινη β-εξοζαμινιδάση επιδεικνύουν z-score ~35 που αντιστοιχεί σε υψηλή συμφωνία γεγονός που επιβεβαιώνει τις προσπάθειες που έχουν γίνει έως σήμερα να αξιοποιηθεί η χιτοβιάση ως μοντέλο για την καλύτερη κατανόηση της δομής-δράσης της ανθρώπινης εξοζαμινιδάσης. Επιπρόσθετα, αναζητήθηκαν άλλες ομόλογες πρωτεΐνες τόσο σε επίπεδο ακολουθίας όσο και σε επίπεδο τρισδιάστατης δομής της χιτοβιάσης. Η έρευνα που αφορά στη χιτοβιάση και τον S. marcescens παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον κι αυτό γιατί η καλύτερη κατανόηση του καταλυτικού μηχανισμού δράσης του ενζύμου θα μπορούσε να οδηγήσει στην αξιοποίησή του για βιοτεχνολογικές εφαρμογές με εκμετάλλευση του ρόλου του στην επιβίωση και τον πολλαπλασιασμό του μικροοργανισμού.","abstract_has_math":false,"creators":["Καραμολέγκου Μαρία"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2015,"date_issued":"2015","date_published":"2015","updated_at":"2026-11-19T05:24:57Z","subjects":[],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1317004"],"render_values":[{"text":"uoadl:1317004","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1317004","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1317004","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1317004","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Καραμολέγκου Μαρία"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2015"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1317004","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1317004"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η χιτίνη είναι ένας πολυσακχαρίτης που αποτελείται από κατάλοιπα N-ακετυλο- γλυκοζαμίνης (GlcNAc) τα οποία συνδέονται μεταξύ τους με β-1-4-γλυκοζιτικούς δεσμούς. Μετά την κυτταρίνη, αποτελεί τον δεύτερο σε αφθονία πολυσακχαρίτη στη φύση. Μελέτες δείχνουν ότι το Serattia marcescens είναι από τους πιο αποτελεσματικούς μικροοργανισμούς για την αποικοδόμηση της χιτίνης. Τα ένζυμα που διασπούν τη χιτίνη σε αυτόν τον μικροοργανισμό είναι οι χιτινάσες, η χιτοβιάση και η GBP21. Οι διάφορες κατηγορίες χιτινασών αποικοδομούν την χιτίνη παράγοντας ολιγοσακχαρίτες και διμερή (GlcNAc)2 . Το τελικό στάδιο της αποικοδόμησης πραγματοποιείται από τη χιτοβιάση που υδρολύει τον β-1,4 γλυκοζιτικό δεσμό του διμερούς και άλλων ολιγοσακχαριτών με αποτέλεσμα την παραγωγή μονομερών GlcNAc. Η χιτοβιάση είναι μια μονομερής πρωτεΐνη (98.5 kDa) που αποτελείται από τέσσερις δομικά αυτοτελείς περιοχές (domains). Η ώριμη πρωτεΐνη φέρει τρεις δισουλφιδικούς δεσμούς που σταθεροποιούν το μόριο, ενώ δεν χρειάζεται συμπαράγοντες, προσδέτες ή μέταλλα για να είναι λειτουργική. Η καταλυτική της περιοχή ανήκει στην οικογένεια 20 των γλυκοζιδικών υδρολασών. (GH20). Η χιτοβιάση εμφανίζει σημαντική δομική ομολογία με την ανθρώπινη εξοζαμινιδάση, η οποία ανήκει στην ίδια οικογένεια, και έχει συσχετιστεί με ασθένειες όπως η Tay-Sachs και η Sandoff. Η ομοιότητα αυτή αποτέλεσε το έναυσμα για την χρήση της χιτοβιάσης ως μοριακού μοντέλου για την ανθρώπινη εξοζαμινιδάση. Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται η τρισδιάστατη δομή της χιτοβιάσης καθώς και η δομή της παρουσία των τριών αναστολέων, παραγώγων GlcNAc, για τους οποίους έχουν ήδη πραγματοποιηθεί οι κινητικές μελέτες για την διευκρίνηση της ανασταλτικής τους δράσης. Αναπτύχθηκαν εκ νέου κρύσταλλοι της χιτοβιάσης στη φυσική διαμόρφωση, σε νέες συνθήκες από τις προηγούμενα δημοσιευμένες, παρουσία PEG3350 και κιτρικού νατρίου. Στη συνέχεια συλλέχθηκαν δεδομένα περίθλασης με χρήση συγχροτρονικής ακτινοβολίας σε υψηλή ευκρίνεια και για τα τρία παράγωγα με τη μορφή συμπλόκου με το ένζυμο αλλά και για το ένζυμο στη φυσική του διαμόρφωση, σε διακριτική ικανότητα 1.31 A. Όλες οι νέες κρυσταλλικές δομές που προέκυψαν ανήκαν στην ομάδα χώρου συμμετρίας P21 και τα μόρια είχαν διαφορετική διευθέτηση στο χώρο έναντι της αναμενόμενης από την ήδη γνωστή δ ομή (ομάδα χώρου συμμετρίας P21212). Η νέα δομή χρησιμοποιήθηκε για τον προσδιορισμό των συμπλόκων χιτοβιάση:ένωση 1, 2, 3. Και οι τρεις προσδέτες βρέθηκε ότι συνδέονται κατά μήκος του (βα)8-βαρελιού της ενεργής περιοχής του ενζύμου. Οι μεν δύο εξ αυτών (ενώσεις 1,3) δεν προκαλούν μεταβολές στο καταλυτικό κέντρο γεγονός που αντανακλάται στην ισχυρή αναστολή που επιδεικνύουν στη δράση της χιτοβιάσης. Ο τρίτος αναστολέας είναι πολύ ασθενέστερος και αντίθετα με τους άλλους δύο αλλάζει τη διαμόρφωση ενός εκ των καταλυτικών αμινοξέων κατά τη σύνδεσή του. Στην περίπτωση της ένωσης 3, παρατηρείται ένα επιπλέον μόριο προσδέτη στη διεπιφάνεια μεταξύ δύο συμμετρικών μορίων της χιτοβιάσης προκαλώντας επιμήκυνση της μιας εκ των τριών διαστάσεων της μοναδιαίας κυψελίδας κατά ~6 . Συγκριτικές μελέτες για την αποτύπωση της ομολογίας της χιτοβιάσης με την ανθρώπινη εξοζαμινιδάση έδειξαν ότι τόσο τα δύο καταλυτικά αμινοξέα των ενζύμων όσο και αμινοξέα που συνθέτουν την ευρύτερη περιοχή του καταλυτικού κέντρου διατηρούνται και στα δύο ένζυμα. Τα αμινοξέα αυτά ενδεχομένως να ευνοούν τον προσανατολισμό των ολιγοσακχαριτών στο καταλυτικό κέντρο. Μελέτες της δομικής ομολογίας που παρουσιάζουν τα δύο ένζυμα έδειξαν ότι η χιτοβιάση και η ανθρώπινη β-εξοζαμινιδάση επιδεικνύουν z-score ~35 που αντιστοιχεί σε υψηλή συμφωνία γεγονός που επιβεβαιώνει τις προσπάθειες που έχουν γίνει έως σήμερα να αξιοποιηθεί η χιτοβιάση ως μοντέλο για την καλύτερη κατανόηση της δομής-δράσης της ανθρώπινης εξοζαμινιδάσης. Επιπρόσθετα, αναζητήθηκαν άλλες ομόλογες πρωτεΐνες τόσο σε επίπεδο ακολουθίας όσο και σε επίπεδο τρισδιάστατης δομής της χιτοβιάσης. Η έρευνα που αφορά στη χιτοβιάση και τον S. marcescens παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον κι αυτό γιατί η καλύτερη κατανόηση του καταλυτικού μηχανισμού δράσης του ενζύμου θα μπορούσε να οδηγήσει στην αξιοποίησή του για βιοτεχνολογικές εφαρμογές με εκμετάλλευση του ρόλου του στην επιβίωση και τον πολλαπλασιασμό του μικροοργανισμού.","Chitin is a long-chain polymer of N-acetyl-glucosamine (GlcNAc) linked by β- 1-4-glycosidic bonds. It is the second most abundant oligosaccharide in nature. Studies have shown that Serratia marcescens is one of the most effective microorganisms for chitin degradation. Additonal enzymes that degrade chitin are chitinases, chitobiase and GBP21. Chitinases degrade chitin producing oligosaccharides and dimers (GlcNAc)2. The last step in chitobiase induced degradation involves hydrolysis of β-1,4 glucosidic bond of the dimer and other oligosaccharides that produces GlcNAc. Chitobiase is a monomeric protein (98.5 kDa) that comprises four distinct domains. The protein bears three disulfide bonds that stabilize the molecule. It is independent of any other co-factors or metal ions. that would facilitate its action. The catalytic domain belongs to family 20 of the glycosidic hydrolatses. Chitobiase presents considerable structural homology with human hexosaminidase that belongs to the same family and has been associated wtih Tay-Saychs and Sandoff diseases. This homology has been the driving force for ChB as molecular model for human hexosaminidase. In the frame of the present study the three dimensional study of chitobiase along with the structures of the three complexes GlcNAc derivatives for which previously performed kinetic studies showed that they are strong inhibitors. New chitobiase crystals were grown in the presence of PEG3350 and citric acid in the primitive monoclinic lattice. Diffraction data were collected at high resolution using synchrotron radiation sources for all three derivatives and for the native enzyme (the latter at 1.31 A). All the new crystal structures belonged to the same spacegroup P21 as compared to the P21212 that the previously one was grown. The new native structure was used for the determination of the complex structures chitobiase:ligand 1, 2, 3. All three ligands were bound along the (βα)8-barrel of the active site. Out of these, two ligands (compounds 1,3) did not cause any modifications upon binding at the catalytic site as reflected at the significant inhibition they exhibit. The third ligand is weaker and unlike the other two changes the conformation of one of the catalytic amino acids upon binding. One more ligand molecule is observed at the inteface between the two chitobiase symmetry related molecules inducing slight extension of the b-axis of the unit cell by ~6 Α. Comparison studies for the homology of chitobiase with human hexosaminidase showed that the two catalytic aminoacids of the enzymes remain conserved along with the broader area that that these belong. These aminoacids might facilitate the orientation of the oligasaccharides upon binding at the catalytic site. Studies on the structural homology that the two enzyme exhibit showed that chitobiase and human hexosaminidase and the two enzymes share z-score ~35 that corresponds to high structural homology. The latter confirms the efforts that have taken place until present using chitobiase as a model for shedding light in the structure-function relations of human hexosaminidase. In addition, a search for more sequence and strucutral homologues has been performed. The research conducted on chitobiase and S. marcescens is of special interest in order to improve the existing knowledge on the catalytic action of the enzyme with ultimate aim its use for biotechnological applications making the most of its role in the survival and reproduction of the microorganism."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Δομικές Μελέτες της χιτοβιάσης του S.marsescens ως συμπλόκου με παράγωγα Ν-ακετυλο-γλυκοζαμίνης με πρωτεϊνική κρυσταλλογραφία ακτίνων-Χ"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Καραμολέγκου Μαρία"],"dc:date":["2015"],"dc:description":["Η χιτίνη είναι ένας πολυσακχαρίτης που αποτελείται από κατάλοιπα N-ακετυλο- γλυκοζαμίνης (GlcNAc) τα οποία συνδέονται μεταξύ τους με β-1-4-γλυκοζιτικούς δεσμούς. Μετά την κυτταρίνη, αποτελεί τον δεύτερο σε αφθονία πολυσακχαρίτη στη φύση. Μελέτες δείχνουν ότι το Serattia marcescens είναι από τους πιο αποτελεσματικούς μικροοργανισμούς για την αποικοδόμηση της χιτίνης. Τα ένζυμα που διασπούν τη χιτίνη σε αυτόν τον μικροοργανισμό είναι οι χιτινάσες, η χιτοβιάση και η GBP21. Οι διάφορες κατηγορίες χιτινασών αποικοδομούν την χιτίνη παράγοντας ολιγοσακχαρίτες και διμερή (GlcNAc)2 . Το τελικό στάδιο της αποικοδόμησης πραγματοποιείται από τη χιτοβιάση που υδρολύει τον β-1,4 γλυκοζιτικό δεσμό του διμερούς και άλλων ολιγοσακχαριτών με αποτέλεσμα την παραγωγή μονομερών GlcNAc. Η χιτοβιάση είναι μια μονομερής πρωτεΐνη (98.5 kDa) που αποτελείται από τέσσερις δομικά αυτοτελείς περιοχές (domains). Η ώριμη πρωτεΐνη φέρει τρεις δισουλφιδικούς δεσμούς που σταθεροποιούν το μόριο, ενώ δεν χρειάζεται συμπαράγοντες, προσδέτες ή μέταλλα για να είναι λειτουργική. Η καταλυτική της περιοχή ανήκει στην οικογένεια 20 των γλυκοζιδικών υδρολασών. (GH20). Η χιτοβιάση εμφανίζει σημαντική δομική ομολογία με την ανθρώπινη εξοζαμινιδάση, η οποία ανήκει στην ίδια οικογένεια, και έχει συσχετιστεί με ασθένειες όπως η Tay-Sachs και η Sandoff. Η ομοιότητα αυτή αποτέλεσε το έναυσμα για την χρήση της χιτοβιάσης ως μοριακού μοντέλου για την ανθρώπινη εξοζαμινιδάση. Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται η τρισδιάστατη δομή της χιτοβιάσης καθώς και η δομή της παρουσία των τριών αναστολέων, παραγώγων GlcNAc, για τους οποίους έχουν ήδη πραγματοποιηθεί οι κινητικές μελέτες για την διευκρίνηση της ανασταλτικής τους δράσης. Αναπτύχθηκαν εκ νέου κρύσταλλοι της χιτοβιάσης στη φυσική διαμόρφωση, σε νέες συνθήκες από τις προηγούμενα δημοσιευμένες, παρουσία PEG3350 και κιτρικού νατρίου. Στη συνέχεια συλλέχθηκαν δεδομένα περίθλασης με χρήση συγχροτρονικής ακτινοβολίας σε υψηλή ευκρίνεια και για τα τρία παράγωγα με τη μορφή συμπλόκου με το ένζυμο αλλά και για το ένζυμο στη φυσική του διαμόρφωση, σε διακριτική ικανότητα 1.31 A. Όλες οι νέες κρυσταλλικές δομές που προέκυψαν ανήκαν στην ομάδα χώρου συμμετρίας P21 και τα μόρια είχαν διαφορετική διευθέτηση στο χώρο έναντι της αναμενόμενης από την ήδη γνωστή δ ομή (ομάδα χώρου συμμετρίας P21212). Η νέα δομή χρησιμοποιήθηκε για τον προσδιορισμό των συμπλόκων χιτοβιάση:ένωση 1, 2, 3. Και οι τρεις προσδέτες βρέθηκε ότι συνδέονται κατά μήκος του (βα)8-βαρελιού της ενεργής περιοχής του ενζύμου. Οι μεν δύο εξ αυτών (ενώσεις 1,3) δεν προκαλούν μεταβολές στο καταλυτικό κέντρο γεγονός που αντανακλάται στην ισχυρή αναστολή που επιδεικνύουν στη δράση της χιτοβιάσης. Ο τρίτος αναστολέας είναι πολύ ασθενέστερος και αντίθετα με τους άλλους δύο αλλάζει τη διαμόρφωση ενός εκ των καταλυτικών αμινοξέων κατά τη σύνδεσή του. Στην περίπτωση της ένωσης 3, παρατηρείται ένα επιπλέον μόριο προσδέτη στη διεπιφάνεια μεταξύ δύο συμμετρικών μορίων της χιτοβιάσης προκαλώντας επιμήκυνση της μιας εκ των τριών διαστάσεων της μοναδιαίας κυψελίδας κατά ~6 . Συγκριτικές μελέτες για την αποτύπωση της ομολογίας της χιτοβιάσης με την ανθρώπινη εξοζαμινιδάση έδειξαν ότι τόσο τα δύο καταλυτικά αμινοξέα των ενζύμων όσο και αμινοξέα που συνθέτουν την ευρύτερη περιοχή του καταλυτικού κέντρου διατηρούνται και στα δύο ένζυμα. Τα αμινοξέα αυτά ενδεχομένως να ευνοούν τον προσανατολισμό των ολιγοσακχαριτών στο καταλυτικό κέντρο. Μελέτες της δομικής ομολογίας που παρουσιάζουν τα δύο ένζυμα έδειξαν ότι η χιτοβιάση και η ανθρώπινη β-εξοζαμινιδάση επιδεικνύουν z-score ~35 που αντιστοιχεί σε υψηλή συμφωνία γεγονός που επιβεβαιώνει τις προσπάθειες που έχουν γίνει έως σήμερα να αξιοποιηθεί η χιτοβιάση ως μοντέλο για την καλύτερη κατανόηση της δομής-δράσης της ανθρώπινης εξοζαμινιδάσης. Επιπρόσθετα, αναζητήθηκαν άλλες ομόλογες πρωτεΐνες τόσο σε επίπεδο ακολουθίας όσο και σε επίπεδο τρισδιάστατης δομής της χιτοβιάσης. Η έρευνα που αφορά στη χιτοβιάση και τον S. marcescens παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον κι αυτό γιατί η καλύτερη κατανόηση του καταλυτικού μηχανισμού δράσης του ενζύμου θα μπορούσε να οδηγήσει στην αξιοποίησή του για βιοτεχνολογικές εφαρμογές με εκμετάλλευση του ρόλου του στην επιβίωση και τον πολλαπλασιασμό του μικροοργανισμού.","Chitin is a long-chain polymer of N-acetyl-glucosamine (GlcNAc) linked by β- 1-4-glycosidic bonds. It is the second most abundant oligosaccharide in nature. Studies have shown that Serratia marcescens is one of the most effective microorganisms for chitin degradation. Additonal enzymes that degrade chitin are chitinases, chitobiase and GBP21. Chitinases degrade chitin producing oligosaccharides and dimers (GlcNAc)2. The last step in chitobiase induced degradation involves hydrolysis of β-1,4 glucosidic bond of the dimer and other oligosaccharides that produces GlcNAc. Chitobiase is a monomeric protein (98.5 kDa) that comprises four distinct domains. The protein bears three disulfide bonds that stabilize the molecule. It is independent of any other co-factors or metal ions. that would facilitate its action. The catalytic domain belongs to family 20 of the glycosidic hydrolatses. Chitobiase presents considerable structural homology with human hexosaminidase that belongs to the same family and has been associated wtih Tay-Saychs and Sandoff diseases. This homology has been the driving force for ChB as molecular model for human hexosaminidase. In the frame of the present study the three dimensional study of chitobiase along with the structures of the three complexes GlcNAc derivatives for which previously performed kinetic studies showed that they are strong inhibitors. New chitobiase crystals were grown in the presence of PEG3350 and citric acid in the primitive monoclinic lattice. Diffraction data were collected at high resolution using synchrotron radiation sources for all three derivatives and for the native enzyme (the latter at 1.31 A). All the new crystal structures belonged to the same spacegroup P21 as compared to the P21212 that the previously one was grown. The new native structure was used for the determination of the complex structures chitobiase:ligand 1, 2, 3. All three ligands were bound along the (βα)8-barrel of the active site. Out of these, two ligands (compounds 1,3) did not cause any modifications upon binding at the catalytic site as reflected at the significant inhibition they exhibit. The third ligand is weaker and unlike the other two changes the conformation of one of the catalytic amino acids upon binding. One more ligand molecule is observed at the inteface between the two chitobiase symmetry related molecules inducing slight extension of the b-axis of the unit cell by ~6 Α. Comparison studies for the homology of chitobiase with human hexosaminidase showed that the two catalytic aminoacids of the enzymes remain conserved along with the broader area that that these belong. These aminoacids might facilitate the orientation of the oligasaccharides upon binding at the catalytic site. Studies on the structural homology that the two enzyme exhibit showed that chitobiase and human hexosaminidase and the two enzymes share z-score ~35 that corresponds to high structural homology. The latter confirms the efforts that have taken place until present using chitobiase as a model for shedding light in the structure-function relations of human hexosaminidase. In addition, a search for more sequence and strucutral homologues has been performed. The research conducted on chitobiase and S. marcescens is of special interest in order to improve the existing knowledge on the catalytic action of the enzyme with ultimate aim its use for biotechnological applications making the most of its role in the survival and reproduction of the microorganism."],"dc:identifier":["uoadl:1317004","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1317004"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:title":["Δομικές Μελέτες της χιτοβιάσης του S.marsescens ως συμπλόκου με παράγωγα Ν-ακετυλο-γλυκοζαμίνης με πρωτεϊνική κρυσταλλογραφία ακτίνων-Χ"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:24:57Z"}