{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1317955"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1317955","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Θερμοσταθερότητα πρωτεϊνών μέσα στην εξέλιξη: η περίπτωση της διϋδροφολικής αναγωγάση (DHFR)","abstract":"Οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν προσαρμοστεί σε ποικίλες θερμοκρασίες περιβάλλοντος που εκτείνονται από θερμοκρασίες χαμηλότερες από 0°C έως θερμοκρασίες άνω των 113°C. Η θερμόφιλη προσαρμογή των πρωτεϊνών μπορεί να διαφέρει από πρωτεΐνη σε πρωτεΐνη καθώς καθεμιά από αυτές ακολουθεί τη δική της στρατηγική προσαρμογής. Η διϋδροφολική αναγωγάση (DHFR) είναι ένα ένζυμο κλειδί του μεταβολισμού, του οποίου μελετήσαμε εκτενώς την στρατηγική προσαρμογής του σε διαφορετικές θερμοκρασίες σαν παράδειγμα. Την στρατηγική αυτή θελήσαμε να την συσχετίσουμε με την εξέλιξη της πρωτεΐνης αυτής. Για τον σκοπό αυτό, συλλέχθηκαν δομές DHFR υψηλής διακριτικότητας από ψυχρόφιλα, μεσόφιλα και υπερθερμόφιλα βακτήρια κι από αυτές επιλέχθηκαν δομές συμπλόκων με τα ίδια προσδετικά μόρια. Έτσι επιλλέχθηκε μια τριάδα DHFR δομών. Η αμινοξική ακολουθία τους ήταν σημαντικά συντηρημένη και επέτρεπε την περαιτέρω συγκριτική τους μελέτη,με απλή παρατήρηση αλλά και με τη βοήθεια υπολογιστικών προγραμμάτων. Έτσι μελετήθηκαν οι φυσικοχημικές ιδιότητες τους, η αμινοξική τους σύστασης (η συνολική αλλά και οι επιμέρους σε σημαντικές περιοχές), το κάθε επίπεδο οργάνωσης της δομής τους, οι λειτουργικά σημαντικές περιοχές τους και η δυναμική της πολυπεπτιδικής αλυσίδας τους. Επίσης πραγματοποιήθηκε φυλογενετική ανάλυση της DHFR βάσει των ακολουθιών από ψυχρόφιλες, μεσόφιλες και θερμόφιλες DHFR κι έγινε εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την εξέλιξη του ενζύμου βάσει της θερμοσταθερότητας αυτού αλλά και άλλων πρωτεϊνών. Παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές στην αμινοξική σύσταση των παραπάνω πρωτεϊνών, στο σύνολο της καθεμιάς πρωτεΐνης αλλά και σε διάφορες περιοχές της που ορίζονται γεωμετρικά ή λειτουργικά. Για τον λόγο αυτό η διαφοροποίηση στην αμινοξική ακολουθία, η οποία επηρεάζει και σε κάποιο βαθμό την κατανομή και τον αριθμό των μη-ομοιοπολικών αλληλεπιδράσεων, συμβάλει σημαντικά στην προσαρμογή της πρωτεΐνης αυτής σε ακραίες θερμοκρασίες. Η αυξημένη συχνότητα των φορτισμένων καταλοίπων στην θερμόφιλη πρωτεΐνη και η ορθότερη κατανομή τους στην δομή έχει ως αποτέλεσμα τον ιδιαίτερα αυξημένο σχηματισμό δεσμών άλατος, ο οποίος και ορίζει σε μεγάλο βαθμό την θερμοσταθερότητα της πρωτεΐνης. Επίσης ο ομοδιμερισμός της θερμόφιλης πρωτεΐνης ενισχύει το πλήθος των μη-ομοιοπολικών δεσμών της και συμβάλλει σημαντικά στην θερμοσταθερότητα της όπως επίσης και η αυξημένη παρουσία των β- κλώνων και η αυξημένη σταθερότητα των α-ελίκων της. Τέλος, οι αλληλεπιδράσεις της πρωτεΐνης με τον διαλύτη έχουν καθοριστική σημασία για την ψυχρόφιλη προσαρμογή της.Οι πρωτεΐνες που ακολουθούν αυτό το είδος θερμόφιλης προσαρμογής συνηθέστερα δεν ανήκουν στους αρχαίους υπερθερμόφιλους οργανισμούς που εξελίχθηκαν απευθείας σε θερμό περιβάλλον αλλά σε οργανισμούς των οποίων η θερμόφιλη προσαρμογή ήταν συνέπεια της επαναποικιοποίησης τους σε θερμό περιβάλλον, όπως τα Βακτήρια και το γεγονός αυτό επιβεβαιώνει για την εξελικτική ιστορία της DHFR πρωτεΐνης ότι δεν έχει πραγματοποιηθεί οριζόντια μεταφορά γονιδίων από κάποιο άλλο οργανισμό που να ανήκει στα Αρχαία. Εντούτοις, η θερμοσταθερότητα επηρεάζει την εξέλιξη της πρωτεΐνης αυτής βάσει της φυλογενετικής ανάλυσης που έγινε σε πλήθος τέτοιων πρωτεϊνών που είχαν προσαρμοστεί σε διαφορετικά θερμοκρασιακά περιβάλλοντα και εκδήλωναν διαφορετικούς βαθμούς θερμοσταθερότητας","abstract_html":"Οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν προσαρμοστεί σε ποικίλες θερμοκρασίες περιβάλλοντος που εκτείνονται από θερμοκρασίες χαμηλότερες από 0°C έως θερμοκρασίες άνω των 113°C. Η θερμόφιλη προσαρμογή των πρωτεϊνών μπορεί να διαφέρει από πρωτεΐνη σε πρωτεΐνη καθώς καθεμιά από αυτές ακολουθεί τη δική της στρατηγική προσαρμογής. Η διϋδροφολική αναγωγάση (DHFR) είναι ένα ένζυμο κλειδί του μεταβολισμού, του οποίου μελετήσαμε εκτενώς την στρατηγική προσαρμογής του σε διαφορετικές θερμοκρασίες σαν παράδειγμα. Την στρατηγική αυτή θελήσαμε να την συσχετίσουμε με την εξέλιξη της πρωτεΐνης αυτής. Για τον σκοπό αυτό, συλλέχθηκαν δομές DHFR υψηλής διακριτικότητας από ψυχρόφιλα, μεσόφιλα και υπερθερμόφιλα βακτήρια κι από αυτές επιλέχθηκαν δομές συμπλόκων με τα ίδια προσδετικά μόρια. Έτσι επιλλέχθηκε μια τριάδα DHFR δομών. Η αμινοξική ακολουθία τους ήταν σημαντικά συντηρημένη και επέτρεπε την περαιτέρω συγκριτική τους μελέτη,με απλή παρατήρηση αλλά και με τη βοήθεια υπολογιστικών προγραμμάτων. Έτσι μελετήθηκαν οι φυσικοχημικές ιδιότητες τους, η αμινοξική τους σύστασης (η συνολική αλλά και οι επιμέρους σε σημαντικές περιοχές), το κάθε επίπεδο οργάνωσης της δομής τους, οι λειτουργικά σημαντικές περιοχές τους και η δυναμική της πολυπεπτιδικής αλυσίδας τους. Επίσης πραγματοποιήθηκε φυλογενετική ανάλυση της DHFR βάσει των ακολουθιών από ψυχρόφιλες, μεσόφιλες και θερμόφιλες DHFR κι έγινε εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την εξέλιξη του ενζύμου βάσει της θερμοσταθερότητας αυτού αλλά και άλλων πρωτεϊνών. Παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές στην αμινοξική σύσταση των παραπάνω πρωτεϊνών, στο σύνολο της καθεμιάς πρωτεΐνης αλλά και σε διάφορες περιοχές της που ορίζονται γεωμετρικά ή λειτουργικά. Για τον λόγο αυτό η διαφοροποίηση στην αμινοξική ακολουθία, η οποία επηρεάζει και σε κάποιο βαθμό την κατανομή και τον αριθμό των μη-ομοιοπολικών αλληλεπιδράσεων, συμβάλει σημαντικά στην προσαρμογή της πρωτεΐνης αυτής σε ακραίες θερμοκρασίες. Η αυξημένη συχνότητα των φορτισμένων καταλοίπων στην θερμόφιλη πρωτεΐνη και η ορθότερη κατανομή τους στην δομή έχει ως αποτέλεσμα τον ιδιαίτερα αυξημένο σχηματισμό δεσμών άλατος, ο οποίος και ορίζει σε μεγάλο βαθμό την θερμοσταθερότητα της πρωτεΐνης. Επίσης ο ομοδιμερισμός της θερμόφιλης πρωτεΐνης ενισχύει το πλήθος των μη-ομοιοπολικών δεσμών της και συμβάλλει σημαντικά στην θερμοσταθερότητα της όπως επίσης και η αυξημένη παρουσία των β- κλώνων και η αυξημένη σταθερότητα των α-ελίκων της. Τέλος, οι αλληλεπιδράσεις της πρωτεΐνης με τον διαλύτη έχουν καθοριστική σημασία για την ψυχρόφιλη προσαρμογή της.Οι πρωτεΐνες που ακολουθούν αυτό το είδος θερμόφιλης προσαρμογής συνηθέστερα δεν ανήκουν στους αρχαίους υπερθερμόφιλους οργανισμούς που εξελίχθηκαν απευθείας σε θερμό περιβάλλον αλλά σε οργανισμούς των οποίων η θερμόφιλη προσαρμογή ήταν συνέπεια της επαναποικιοποίησης τους σε θερμό περιβάλλον, όπως τα Βακτήρια και το γεγονός αυτό επιβεβαιώνει για την εξελικτική ιστορία της DHFR πρωτεΐνης ότι δεν έχει πραγματοποιηθεί οριζόντια μεταφορά γονιδίων από κάποιο άλλο οργανισμό που να ανήκει στα Αρχαία. Εντούτοις, η θερμοσταθερότητα επηρεάζει την εξέλιξη της πρωτεΐνης αυτής βάσει της φυλογενετικής ανάλυσης που έγινε σε πλήθος τέτοιων πρωτεϊνών που είχαν προσαρμοστεί σε διαφορετικά θερμοκρασιακά περιβάλλοντα και εκδήλωναν διαφορετικούς βαθμούς θερμοσταθερότητας","abstract_has_math":false,"creators":["Μπουλάκη Βασιλική-Σταματία"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2015,"date_issued":"2015","date_published":"2015","updated_at":"2026-11-19T05:25:14Z","subjects":[],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1317955"],"render_values":[{"text":"uoadl:1317955","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1317955","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1317955","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1317955","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μπουλάκη Βασιλική-Σταματία"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2015"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1317955","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1317955"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν προσαρμοστεί σε ποικίλες θερμοκρασίες περιβάλλοντος που εκτείνονται από θερμοκρασίες χαμηλότερες από 0°C έως θερμοκρασίες άνω των 113°C. Η θερμόφιλη προσαρμογή των πρωτεϊνών μπορεί να διαφέρει από πρωτεΐνη σε πρωτεΐνη καθώς καθεμιά από αυτές ακολουθεί τη δική της στρατηγική προσαρμογής. Η διϋδροφολική αναγωγάση (DHFR) είναι ένα ένζυμο κλειδί του μεταβολισμού, του οποίου μελετήσαμε εκτενώς την στρατηγική προσαρμογής του σε διαφορετικές θερμοκρασίες σαν παράδειγμα. Την στρατηγική αυτή θελήσαμε να την συσχετίσουμε με την εξέλιξη της πρωτεΐνης αυτής. Για τον σκοπό αυτό, συλλέχθηκαν δομές DHFR υψηλής διακριτικότητας από ψυχρόφιλα, μεσόφιλα και υπερθερμόφιλα βακτήρια κι από αυτές επιλέχθηκαν δομές συμπλόκων με τα ίδια προσδετικά μόρια. Έτσι επιλλέχθηκε μια τριάδα DHFR δομών. Η αμινοξική ακολουθία τους ήταν σημαντικά συντηρημένη και επέτρεπε την περαιτέρω συγκριτική τους μελέτη,με απλή παρατήρηση αλλά και με τη βοήθεια υπολογιστικών προγραμμάτων. Έτσι μελετήθηκαν οι φυσικοχημικές ιδιότητες τους, η αμινοξική τους σύστασης (η συνολική αλλά και οι επιμέρους σε σημαντικές περιοχές), το κάθε επίπεδο οργάνωσης της δομής τους, οι λειτουργικά σημαντικές περιοχές τους και η δυναμική της πολυπεπτιδικής αλυσίδας τους. Επίσης πραγματοποιήθηκε φυλογενετική ανάλυση της DHFR βάσει των ακολουθιών από ψυχρόφιλες, μεσόφιλες και θερμόφιλες DHFR κι έγινε εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την εξέλιξη του ενζύμου βάσει της θερμοσταθερότητας αυτού αλλά και άλλων πρωτεϊνών. Παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές στην αμινοξική σύσταση των παραπάνω πρωτεϊνών, στο σύνολο της καθεμιάς πρωτεΐνης αλλά και σε διάφορες περιοχές της που ορίζονται γεωμετρικά ή λειτουργικά. Για τον λόγο αυτό η διαφοροποίηση στην αμινοξική ακολουθία, η οποία επηρεάζει και σε κάποιο βαθμό την κατανομή και τον αριθμό των μη-ομοιοπολικών αλληλεπιδράσεων, συμβάλει σημαντικά στην προσαρμογή της πρωτεΐνης αυτής σε ακραίες θερμοκρασίες. Η αυξημένη συχνότητα των φορτισμένων καταλοίπων στην θερμόφιλη πρωτεΐνη και η ορθότερη κατανομή τους στην δομή έχει ως αποτέλεσμα τον ιδιαίτερα αυξημένο σχηματισμό δεσμών άλατος, ο οποίος και ορίζει σε μεγάλο βαθμό την θερμοσταθερότητα της πρωτεΐνης. Επίσης ο ομοδιμερισμός της θερμόφιλης πρωτεΐνης ενισχύει το πλήθος των μη-ομοιοπολικών δεσμών της και συμβάλλει σημαντικά στην θερμοσταθερότητα της όπως επίσης και η αυξημένη παρουσία των β- κλώνων και η αυξημένη σταθερότητα των α-ελίκων της. Τέλος, οι αλληλεπιδράσεις της πρωτεΐνης με τον διαλύτη έχουν καθοριστική σημασία για την ψυχρόφιλη προσαρμογή της.Οι πρωτεΐνες που ακολουθούν αυτό το είδος θερμόφιλης προσαρμογής συνηθέστερα δεν ανήκουν στους αρχαίους υπερθερμόφιλους οργανισμούς που εξελίχθηκαν απευθείας σε θερμό περιβάλλον αλλά σε οργανισμούς των οποίων η θερμόφιλη προσαρμογή ήταν συνέπεια της επαναποικιοποίησης τους σε θερμό περιβάλλον, όπως τα Βακτήρια και το γεγονός αυτό επιβεβαιώνει για την εξελικτική ιστορία της DHFR πρωτεΐνης ότι δεν έχει πραγματοποιηθεί οριζόντια μεταφορά γονιδίων από κάποιο άλλο οργανισμό που να ανήκει στα Αρχαία. Εντούτοις, η θερμοσταθερότητα επηρεάζει την εξέλιξη της πρωτεΐνης αυτής βάσει της φυλογενετικής ανάλυσης που έγινε σε πλήθος τέτοιων πρωτεϊνών που είχαν προσαρμοστεί σε διαφορετικά θερμοκρασιακά περιβάλλοντα και εκδήλωναν διαφορετικούς βαθμούς θερμοσταθερότητας","Life has been adapted to a variety of niche temperatures. Especially, prokaryotic life is compatible with temperatures well below 0°C, as well as temperatures above 113°C. Proteins retain their function at different environments depending on their three-dimensional structure and dynamics of their polypeptide chain. Thermophilic adaptation reflected on the structure of the proteins of thermophilic organisms, may contain information about the strategy they adopt in order to adapt at different environments, which is a direct consequence of the evolutionary history of the source organism and the particular protein family. Dihydrofolate reductase (DHFR) is a key enzyme in metabolism. Blocking this important enzyme may result to cell death. The DHFR crystal structures from psychrophilic, mesophilic and hyperthermophilic bacteria, determined by X-ray crystallography, were studied in this work, hoping that the comparative analysis of these, homologous in sequence, structures may give us insights on how this enzyme has been adapted at different temperatures. We collected DHFR structures isolated from the psychrophilic Moritella profunda (PDB ID: 3IA4), the mesophilic Escherichia coli (PDB ID: 3DAU) and thermophilic Thermotoga maritima (PDB ID: 1D1G), as complexes with Methotrexate. The selected DHFR structures were compared in detail. The comparison was based on their physicochemical properties, amino acid composition, sequence, secondary and tertiary structure and functionally important protein regions. These structures were also superimposed and their non covalent interactions were studied in detail. We note as a significant differentiation the composition of these proteins, fact that encourage as believe that DHFR’s strategy of thermal adaptation is based mainly on sequence that influence the number and the distribution of non covalent interactions.In fact, non covalent interactions and especially salt bridges and cation-pi interactions, seem to be very important for the thermostability of DHFR. DHFRs’ interactions with solvent has been noted as a very important factor for DHFR cold adaptation. This strategy of thermostability is characteristic for bacteria and not for archaea and that makes us conclude that dhfr has not been transfered from archae that are supposed to be the first living beings in hot environment. However, thermostability is responsible for the evolution of this protein as observed from phylogenetic analysis of different dhfr sequences of proteins with different degrees of thermostability."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Θερμοσταθερότητα πρωτεϊνών μέσα στην εξέλιξη: η περίπτωση της διϋδροφολικής αναγωγάση (DHFR)"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μπουλάκη Βασιλική-Σταματία"],"dc:date":["2015"],"dc:description":["Οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν προσαρμοστεί σε ποικίλες θερμοκρασίες περιβάλλοντος που εκτείνονται από θερμοκρασίες χαμηλότερες από 0°C έως θερμοκρασίες άνω των 113°C. Η θερμόφιλη προσαρμογή των πρωτεϊνών μπορεί να διαφέρει από πρωτεΐνη σε πρωτεΐνη καθώς καθεμιά από αυτές ακολουθεί τη δική της στρατηγική προσαρμογής. Η διϋδροφολική αναγωγάση (DHFR) είναι ένα ένζυμο κλειδί του μεταβολισμού, του οποίου μελετήσαμε εκτενώς την στρατηγική προσαρμογής του σε διαφορετικές θερμοκρασίες σαν παράδειγμα. Την στρατηγική αυτή θελήσαμε να την συσχετίσουμε με την εξέλιξη της πρωτεΐνης αυτής. Για τον σκοπό αυτό, συλλέχθηκαν δομές DHFR υψηλής διακριτικότητας από ψυχρόφιλα, μεσόφιλα και υπερθερμόφιλα βακτήρια κι από αυτές επιλέχθηκαν δομές συμπλόκων με τα ίδια προσδετικά μόρια. Έτσι επιλλέχθηκε μια τριάδα DHFR δομών. Η αμινοξική ακολουθία τους ήταν σημαντικά συντηρημένη και επέτρεπε την περαιτέρω συγκριτική τους μελέτη,με απλή παρατήρηση αλλά και με τη βοήθεια υπολογιστικών προγραμμάτων. Έτσι μελετήθηκαν οι φυσικοχημικές ιδιότητες τους, η αμινοξική τους σύστασης (η συνολική αλλά και οι επιμέρους σε σημαντικές περιοχές), το κάθε επίπεδο οργάνωσης της δομής τους, οι λειτουργικά σημαντικές περιοχές τους και η δυναμική της πολυπεπτιδικής αλυσίδας τους. Επίσης πραγματοποιήθηκε φυλογενετική ανάλυση της DHFR βάσει των ακολουθιών από ψυχρόφιλες, μεσόφιλες και θερμόφιλες DHFR κι έγινε εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την εξέλιξη του ενζύμου βάσει της θερμοσταθερότητας αυτού αλλά και άλλων πρωτεϊνών. Παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές στην αμινοξική σύσταση των παραπάνω πρωτεϊνών, στο σύνολο της καθεμιάς πρωτεΐνης αλλά και σε διάφορες περιοχές της που ορίζονται γεωμετρικά ή λειτουργικά. Για τον λόγο αυτό η διαφοροποίηση στην αμινοξική ακολουθία, η οποία επηρεάζει και σε κάποιο βαθμό την κατανομή και τον αριθμό των μη-ομοιοπολικών αλληλεπιδράσεων, συμβάλει σημαντικά στην προσαρμογή της πρωτεΐνης αυτής σε ακραίες θερμοκρασίες. Η αυξημένη συχνότητα των φορτισμένων καταλοίπων στην θερμόφιλη πρωτεΐνη και η ορθότερη κατανομή τους στην δομή έχει ως αποτέλεσμα τον ιδιαίτερα αυξημένο σχηματισμό δεσμών άλατος, ο οποίος και ορίζει σε μεγάλο βαθμό την θερμοσταθερότητα της πρωτεΐνης. Επίσης ο ομοδιμερισμός της θερμόφιλης πρωτεΐνης ενισχύει το πλήθος των μη-ομοιοπολικών δεσμών της και συμβάλλει σημαντικά στην θερμοσταθερότητα της όπως επίσης και η αυξημένη παρουσία των β- κλώνων και η αυξημένη σταθερότητα των α-ελίκων της. Τέλος, οι αλληλεπιδράσεις της πρωτεΐνης με τον διαλύτη έχουν καθοριστική σημασία για την ψυχρόφιλη προσαρμογή της.Οι πρωτεΐνες που ακολουθούν αυτό το είδος θερμόφιλης προσαρμογής συνηθέστερα δεν ανήκουν στους αρχαίους υπερθερμόφιλους οργανισμούς που εξελίχθηκαν απευθείας σε θερμό περιβάλλον αλλά σε οργανισμούς των οποίων η θερμόφιλη προσαρμογή ήταν συνέπεια της επαναποικιοποίησης τους σε θερμό περιβάλλον, όπως τα Βακτήρια και το γεγονός αυτό επιβεβαιώνει για την εξελικτική ιστορία της DHFR πρωτεΐνης ότι δεν έχει πραγματοποιηθεί οριζόντια μεταφορά γονιδίων από κάποιο άλλο οργανισμό που να ανήκει στα Αρχαία. Εντούτοις, η θερμοσταθερότητα επηρεάζει την εξέλιξη της πρωτεΐνης αυτής βάσει της φυλογενετικής ανάλυσης που έγινε σε πλήθος τέτοιων πρωτεϊνών που είχαν προσαρμοστεί σε διαφορετικά θερμοκρασιακά περιβάλλοντα και εκδήλωναν διαφορετικούς βαθμούς θερμοσταθερότητας","Life has been adapted to a variety of niche temperatures. Especially, prokaryotic life is compatible with temperatures well below 0°C, as well as temperatures above 113°C. Proteins retain their function at different environments depending on their three-dimensional structure and dynamics of their polypeptide chain. Thermophilic adaptation reflected on the structure of the proteins of thermophilic organisms, may contain information about the strategy they adopt in order to adapt at different environments, which is a direct consequence of the evolutionary history of the source organism and the particular protein family. Dihydrofolate reductase (DHFR) is a key enzyme in metabolism. Blocking this important enzyme may result to cell death. The DHFR crystal structures from psychrophilic, mesophilic and hyperthermophilic bacteria, determined by X-ray crystallography, were studied in this work, hoping that the comparative analysis of these, homologous in sequence, structures may give us insights on how this enzyme has been adapted at different temperatures. We collected DHFR structures isolated from the psychrophilic Moritella profunda (PDB ID: 3IA4), the mesophilic Escherichia coli (PDB ID: 3DAU) and thermophilic Thermotoga maritima (PDB ID: 1D1G), as complexes with Methotrexate. The selected DHFR structures were compared in detail. The comparison was based on their physicochemical properties, amino acid composition, sequence, secondary and tertiary structure and functionally important protein regions. These structures were also superimposed and their non covalent interactions were studied in detail. We note as a significant differentiation the composition of these proteins, fact that encourage as believe that DHFR’s strategy of thermal adaptation is based mainly on sequence that influence the number and the distribution of non covalent interactions.In fact, non covalent interactions and especially salt bridges and cation-pi interactions, seem to be very important for the thermostability of DHFR. DHFRs’ interactions with solvent has been noted as a very important factor for DHFR cold adaptation. This strategy of thermostability is characteristic for bacteria and not for archaea and that makes us conclude that dhfr has not been transfered from archae that are supposed to be the first living beings in hot environment. However, thermostability is responsible for the evolution of this protein as observed from phylogenetic analysis of different dhfr sequences of proteins with different degrees of thermostability."],"dc:identifier":["uoadl:1317955","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1317955"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:title":["Θερμοσταθερότητα πρωτεϊνών μέσα στην εξέλιξη: η περίπτωση της διϋδροφολικής αναγωγάση (DHFR)"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:25:14Z"}