{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1317983"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1317983","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Θεωρία Μεγάλων Αποκλίσεων και Εφαρμογές","abstract":"Η θεωρία των μεγάλων αποκλίσεων ασχολείται με τις πιθανότητες των σπάνιων γεγονότων (ή διακυμάνσεων) που είναι εκθετικά μικρές ως συνάρτηση κάποιας παραμέτρου, π.χ., ο αριθμός των τυχαίων συστατικών ενός συστήματος, ο χρόνος κατά τον οποίο ένα στοχαστικό σύστημα παρατηρείται, το πλάτος του θορύβου, ο οποίος διαταράσσει ένα δυναμικό σύστημα ή την θερμοκρασία μιας χημικής αντίδρασης. Η θεωρία έχει εφαρμογές σε πολλούς διαφορετικούς επιστημονικούς τομείς, που κυμαίνονται από την θεωρία ουρών στη στατιστική και από τις οικονομικές επιστήμες στις επιστήμες των μηχανικών. Επίσης, χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο στη στατιστική φυσική για τη μελέτη ισορροπημένων και μη- ισορροπημένων συστημάτων. Σε αυτό το πλαίσιο, βαθιές αναλογίες μπορούν να γίνουν μεταξύ γνωστών εννοιών της στατιστικής φυσικής, όπως η εντροπία και η ελεύθερη ενέργεια, και εννοιών της θεωρίας μεγάλων αποκλίσεων, οι οποίες έχουν περισσότερο τεχνικές ονομασίες, όπως η συνάρτηση ρυθμού και η ανηγμένη αθροιστική γεννήτρια συνάρτηση. Το πρώτο κεφάλαιο αυτής της μεταπτυχιακής εργασίας παρουσιάζει τα βασικά στοιχεία της θεωρίας των μεγάλων αποκλίσεων στα μαθηματικά. Εστιάζουμε στις απλές αλλά πολύ σημαντικές ιδέες πίσω από τη συγκεκριμένη θεωρία, αναφέρεται σε μη τεχνικούς όρους, και για την εφαρμογή αυτών των ιδεών σε απλές στοχαστικές διαδικασίες, όπως οι δειγματικοί μέσοι των ανεξάρτητων και όμοια κατανεμημένων τυχαίων μεταβλητών και οι διαδικασίες Markov. Στο δεύτερο κεφάλαιο, το αριθμητικό πρόβλημα της αξιολόγησης πιθανοτήτων μεγάλης απόκλισης αντιμετωπίζεται σε βασικό επίπεδο. Η βασική ιδέα της δειγματοληψίας σημαντικότητας εισάγεται εκεί μαζί με την συγγενική της ιδέα, την εκθετική αλλαγή του μέτρου. Επίσης, υπάρχει μια βασική αναφορά σχετικά με τις εφαρμογές της θεωρίας των μεγάλων αποκλίσεων στη φυσική, τις οικονομικές επιστήμες και την ασφάλιση. Τέλος, στο τρίτο κεφάλαιο, θα επανεξετάσουμε τη θεωρία των μεγάλων αποκλίσεων για στοχαστικές διαφορικές εξισώσεις στο όριο μικρού θορύβου.","abstract_html":"Η θεωρία των μεγάλων αποκλίσεων ασχολείται με τις πιθανότητες των σπάνιων γεγονότων (ή διακυμάνσεων) που είναι εκθετικά μικρές ως συνάρτηση κάποιας παραμέτρου, π.χ., ο αριθμός των τυχαίων συστατικών ενός συστήματος, ο χρόνος κατά τον οποίο ένα στοχαστικό σύστημα παρατηρείται, το πλάτος του θορύβου, ο οποίος διαταράσσει ένα δυναμικό σύστημα ή την θερμοκρασία μιας χημικής αντίδρασης. Η θεωρία έχει εφαρμογές σε πολλούς διαφορετικούς επιστημονικούς τομείς, που κυμαίνονται από την θεωρία ουρών στη στατιστική και από τις οικονομικές επιστήμες στις επιστήμες των μηχανικών. Επίσης, χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο στη στατιστική φυσική για τη μελέτη ισορροπημένων και μη- ισορροπημένων συστημάτων. Σε αυτό το πλαίσιο, βαθιές αναλογίες μπορούν να γίνουν μεταξύ γνωστών εννοιών της στατιστικής φυσικής, όπως η εντροπία και η ελεύθερη ενέργεια, και εννοιών της θεωρίας μεγάλων αποκλίσεων, οι οποίες έχουν περισσότερο τεχνικές ονομασίες, όπως η συνάρτηση ρυθμού και η ανηγμένη αθροιστική γεννήτρια συνάρτηση. Το πρώτο κεφάλαιο αυτής της μεταπτυχιακής εργασίας παρουσιάζει τα βασικά στοιχεία της θεωρίας των μεγάλων αποκλίσεων στα μαθηματικά. Εστιάζουμε στις απλές αλλά πολύ σημαντικές ιδέες πίσω από τη συγκεκριμένη θεωρία, αναφέρεται σε μη τεχνικούς όρους, και για την εφαρμογή αυτών των ιδεών σε απλές στοχαστικές διαδικασίες, όπως οι δειγματικοί μέσοι των ανεξάρτητων και όμοια κατανεμημένων τυχαίων μεταβλητών και οι διαδικασίες Markov. Στο δεύτερο κεφάλαιο, το αριθμητικό πρόβλημα της αξιολόγησης πιθανοτήτων μεγάλης απόκλισης αντιμετωπίζεται σε βασικό επίπεδο. Η βασική ιδέα της δειγματοληψίας σημαντικότητας εισάγεται εκεί μαζί με την συγγενική της ιδέα, την εκθετική αλλαγή του μέτρου. Επίσης, υπάρχει μια βασική αναφορά σχετικά με τις εφαρμογές της θεωρίας των μεγάλων αποκλίσεων στη φυσική, τις οικονομικές επιστήμες και την ασφάλιση. Τέλος, στο τρίτο κεφάλαιο, θα επανεξετάσουμε τη θεωρία των μεγάλων αποκλίσεων για στοχαστικές διαφορικές εξισώσεις στο όριο μικρού θορύβου.","abstract_has_math":false,"creators":["Μαθιουδάκης Ιωάννης"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2013,"date_issued":"2013","date_published":"2013","updated_at":"2026-11-19T05:25:14Z","subjects":[],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1317983"],"render_values":[{"text":"uoadl:1317983","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1317983","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1317983","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1317983","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μαθιουδάκης Ιωάννης"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2013"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1317983","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1317983"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η θεωρία των μεγάλων αποκλίσεων ασχολείται με τις πιθανότητες των σπάνιων γεγονότων (ή διακυμάνσεων) που είναι εκθετικά μικρές ως συνάρτηση κάποιας παραμέτρου, π.χ., ο αριθμός των τυχαίων συστατικών ενός συστήματος, ο χρόνος κατά τον οποίο ένα στοχαστικό σύστημα παρατηρείται, το πλάτος του θορύβου, ο οποίος διαταράσσει ένα δυναμικό σύστημα ή την θερμοκρασία μιας χημικής αντίδρασης. Η θεωρία έχει εφαρμογές σε πολλούς διαφορετικούς επιστημονικούς τομείς, που κυμαίνονται από την θεωρία ουρών στη στατιστική και από τις οικονομικές επιστήμες στις επιστήμες των μηχανικών. Επίσης, χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο στη στατιστική φυσική για τη μελέτη ισορροπημένων και μη- ισορροπημένων συστημάτων. Σε αυτό το πλαίσιο, βαθιές αναλογίες μπορούν να γίνουν μεταξύ γνωστών εννοιών της στατιστικής φυσικής, όπως η εντροπία και η ελεύθερη ενέργεια, και εννοιών της θεωρίας μεγάλων αποκλίσεων, οι οποίες έχουν περισσότερο τεχνικές ονομασίες, όπως η συνάρτηση ρυθμού και η ανηγμένη αθροιστική γεννήτρια συνάρτηση. Το πρώτο κεφάλαιο αυτής της μεταπτυχιακής εργασίας παρουσιάζει τα βασικά στοιχεία της θεωρίας των μεγάλων αποκλίσεων στα μαθηματικά. Εστιάζουμε στις απλές αλλά πολύ σημαντικές ιδέες πίσω από τη συγκεκριμένη θεωρία, αναφέρεται σε μη τεχνικούς όρους, και για την εφαρμογή αυτών των ιδεών σε απλές στοχαστικές διαδικασίες, όπως οι δειγματικοί μέσοι των ανεξάρτητων και όμοια κατανεμημένων τυχαίων μεταβλητών και οι διαδικασίες Markov. Στο δεύτερο κεφάλαιο, το αριθμητικό πρόβλημα της αξιολόγησης πιθανοτήτων μεγάλης απόκλισης αντιμετωπίζεται σε βασικό επίπεδο. Η βασική ιδέα της δειγματοληψίας σημαντικότητας εισάγεται εκεί μαζί με την συγγενική της ιδέα, την εκθετική αλλαγή του μέτρου. Επίσης, υπάρχει μια βασική αναφορά σχετικά με τις εφαρμογές της θεωρίας των μεγάλων αποκλίσεων στη φυσική, τις οικονομικές επιστήμες και την ασφάλιση. Τέλος, στο τρίτο κεφάλαιο, θα επανεξετάσουμε τη θεωρία των μεγάλων αποκλίσεων για στοχαστικές διαφορικές εξισώσεις στο όριο μικρού θορύβου.","The theory of large deviations deals with the probabilities of rare events (or fluctuations) that are exponentially small as a function of some parameter, e.g., the number of random components of a system, the time over which a stochastic system is observed, the amplitude of the noise perturbing a dynamical system or the temperature of a chemical reaction. The theory has applications in many different scientific fields, ranging from queuing theory to statistics and from finance to engineering. It is also increasingly used in statistical physics for studying both equilibrium and nonequilibrium systems. In this context, deep analogies can be made between familiar concepts of statistical physics, such as the entropy and the free energy, and concepts of large deviation theory having more technical names, such as the rate function and the scaled cumulant generating function. The first part of this Master thesis introduces the basic elements of large deviation theory in mathematics. The focus there is on the simple but powerful ideas behind large deviation theory, stated in non-technical terms, and on the application of these ideas in simple stochastic processes, such as sums of independent and identically distributed random variables and Markov processes. In the second part, the problem of numerically evaluating large deviation probabilities is treated at a basic level. The fundamental idea of importance sampling is introduced there together with its sister idea, the exponential change of measure. Also, there is a basic reference about the applications of large deviation theory in physics, finance and insurance. Finally, in the third part, we revisit large deviation theory for stochastic differential equations in the small-noise limit."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Θεωρία Μεγάλων Αποκλίσεων και Εφαρμογές"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μαθιουδάκης Ιωάννης"],"dc:date":["2013"],"dc:description":["Η θεωρία των μεγάλων αποκλίσεων ασχολείται με τις πιθανότητες των σπάνιων γεγονότων (ή διακυμάνσεων) που είναι εκθετικά μικρές ως συνάρτηση κάποιας παραμέτρου, π.χ., ο αριθμός των τυχαίων συστατικών ενός συστήματος, ο χρόνος κατά τον οποίο ένα στοχαστικό σύστημα παρατηρείται, το πλάτος του θορύβου, ο οποίος διαταράσσει ένα δυναμικό σύστημα ή την θερμοκρασία μιας χημικής αντίδρασης. Η θεωρία έχει εφαρμογές σε πολλούς διαφορετικούς επιστημονικούς τομείς, που κυμαίνονται από την θεωρία ουρών στη στατιστική και από τις οικονομικές επιστήμες στις επιστήμες των μηχανικών. Επίσης, χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο στη στατιστική φυσική για τη μελέτη ισορροπημένων και μη- ισορροπημένων συστημάτων. Σε αυτό το πλαίσιο, βαθιές αναλογίες μπορούν να γίνουν μεταξύ γνωστών εννοιών της στατιστικής φυσικής, όπως η εντροπία και η ελεύθερη ενέργεια, και εννοιών της θεωρίας μεγάλων αποκλίσεων, οι οποίες έχουν περισσότερο τεχνικές ονομασίες, όπως η συνάρτηση ρυθμού και η ανηγμένη αθροιστική γεννήτρια συνάρτηση. Το πρώτο κεφάλαιο αυτής της μεταπτυχιακής εργασίας παρουσιάζει τα βασικά στοιχεία της θεωρίας των μεγάλων αποκλίσεων στα μαθηματικά. Εστιάζουμε στις απλές αλλά πολύ σημαντικές ιδέες πίσω από τη συγκεκριμένη θεωρία, αναφέρεται σε μη τεχνικούς όρους, και για την εφαρμογή αυτών των ιδεών σε απλές στοχαστικές διαδικασίες, όπως οι δειγματικοί μέσοι των ανεξάρτητων και όμοια κατανεμημένων τυχαίων μεταβλητών και οι διαδικασίες Markov. Στο δεύτερο κεφάλαιο, το αριθμητικό πρόβλημα της αξιολόγησης πιθανοτήτων μεγάλης απόκλισης αντιμετωπίζεται σε βασικό επίπεδο. Η βασική ιδέα της δειγματοληψίας σημαντικότητας εισάγεται εκεί μαζί με την συγγενική της ιδέα, την εκθετική αλλαγή του μέτρου. Επίσης, υπάρχει μια βασική αναφορά σχετικά με τις εφαρμογές της θεωρίας των μεγάλων αποκλίσεων στη φυσική, τις οικονομικές επιστήμες και την ασφάλιση. Τέλος, στο τρίτο κεφάλαιο, θα επανεξετάσουμε τη θεωρία των μεγάλων αποκλίσεων για στοχαστικές διαφορικές εξισώσεις στο όριο μικρού θορύβου.","The theory of large deviations deals with the probabilities of rare events (or fluctuations) that are exponentially small as a function of some parameter, e.g., the number of random components of a system, the time over which a stochastic system is observed, the amplitude of the noise perturbing a dynamical system or the temperature of a chemical reaction. The theory has applications in many different scientific fields, ranging from queuing theory to statistics and from finance to engineering. It is also increasingly used in statistical physics for studying both equilibrium and nonequilibrium systems. In this context, deep analogies can be made between familiar concepts of statistical physics, such as the entropy and the free energy, and concepts of large deviation theory having more technical names, such as the rate function and the scaled cumulant generating function. The first part of this Master thesis introduces the basic elements of large deviation theory in mathematics. The focus there is on the simple but powerful ideas behind large deviation theory, stated in non-technical terms, and on the application of these ideas in simple stochastic processes, such as sums of independent and identically distributed random variables and Markov processes. In the second part, the problem of numerically evaluating large deviation probabilities is treated at a basic level. The fundamental idea of importance sampling is introduced there together with its sister idea, the exponential change of measure. Also, there is a basic reference about the applications of large deviation theory in physics, finance and insurance. Finally, in the third part, we revisit large deviation theory for stochastic differential equations in the small-noise limit."],"dc:identifier":["uoadl:1317983","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1317983"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:title":["Θεωρία Μεγάλων Αποκλίσεων και Εφαρμογές"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:25:14Z"}