{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1318190"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1318190","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Κυκλώνες με Τροπικά Χαρακτηριστικά στη Μεσόγειο (Medicanes): Μέσες /Ανώμαλες Συνοπτικές Μετεωρολογικές Συνθήκες και Επιπτώσεις","abstract":"Οι Μεσογειακοί κυκλώνες τροπικών χαρακτηριστικών (γνωστοί και ως Medicanes) είναι μετεωρολογικά φαινόμενα τα οποία εμφανίζονται σποραδικά στον χώρο της Μεσογείου και συνοδεύονται από θυελλώδεις ανέμους και έντονες βροχοπτώσεις. Κύριο χαρακτηριστικό τους είναι η εμφάνιση μίας περιοχής χαμηλών πιέσεων στο κέντρο τους, γύρω από την οποία λαμβάνει χώρα η περιστροφική κίνηση μίας μάζας νεφών, ενώ τα στοιχεία που τους διαφοροποιούν από τους συνήθεις κυκλώνες είναι ο θερμός πυρήνας τους, η έντονη κατακόρυφη μεταφορά και οι ισχυρές επιφανειακές ροές, που αποτελούν χαρακτηριστικά διάκρισης των τροπικών κυκλώνων. Η διάκριση αυτών των συστημάτων γίνεται εφικτή με την χρήση δορυφορικών εικόνων του ορατού και του υπερύθρου, που είναι χρήσιμες και για την παρακολούθηση της συνολικής της πορείας τους και της δομής τους. Οι κυκλώνες αυτού του τύπου έχουν μικρή συχνότητα εμφάνισης στην περιοχή της Μεσογείου, λόγω των μικρών διαστάσεών της που δεν ευνοούν την ανάπτυξη τροπικών συστημάτων. Παρόλα αυτά, η ιδιαίτερη γεωγραφία της, που συνίσταται κυρίως στην παρουσία περιθωριακών ορεινών όγκων και πολλών εγκολπώσεων, βοηθά στην ανάπτυξη συνθηκών ευνοϊκών για των σχηματισμό των medicanes. Αυτές είναι κυρίως η έντονη κατακόρυφη μεταφορά και η συνεισφορά θερμού και πλούσιου σε υγρασία αέρα, προερχόμενου από τα ύδατα της Μεσογείου, μία διαδικασία που ευνοείται κυρίως μετά το πέρας του καλοκαιριού. Στην παρούσα εργασία εξετάζεται ένα σύνολο γεγονότων medicanes (64 περιπτώσεις) που αφορά την περίοδο 1947-2014, όσον αφορά τις μετεωρολογικές παραμέτρους που συνδέονται με τον σχηματισμό τους, αλλά και τις επιπτώσεις που προκαλούν αυτοί στις διάφορες περιοχές της Μεσογείου. Παρουσιάζονται τα γεγονότα των medicanes και δημιουργείται μία βάση δεδομένων, η οποία περιλαμβάνει, εκτός από τις ημερομηνίες εκδήλωσης, τα χαρακτηριστικά των φαινομένων και τις επιπτώσεις τους. Επίσης, γίνεται εποχιακή και γεωγραφική μελέτη φαινομένων και επιπτώσεων, ενώ εξετάζονται οι συνοπτικές καταστάσεις των μετεωρολογικών παραμέτρων και των ανωμαλιών τους, για τις ημέρες εκδήλωσης των φαινομένων. Η μεθοδολογία που ακολουθείται περιλαμβάνει την αναζήτηση των γεγονότων των medicanes και των υπόλοιπων σχετικών στοιχείων στην βιβλιογραφία, την συνδυασμένη μελέτη τόσο αυτών όσο και των δορυφορικών εικόνων και την κατάρτιση της βάσης δεδομένων. Στην συνέχεια, η επεξεργασία των δεδομένων περιλαμβάνει την κατασκευή διαγραμμάτων της εποχιακής και διαχρονικής κατανομής τους, την χρήση λογισμικού GIS για την απεικόνιση της γεωγραφικής κατανομής τους και τον εντοπισμό περιοχών με τα περισσότερα γεγονότα γένεσης των medicanes. Όσον αφορά τις επιπτώσεις τους, αυτές ταξινομούνται σε επιμέρους κατηγορίες και μελετώνται εποχιακά ανά κατηγορία, ενώ γίνεται χρήση λογισμικού GIS για την απεικόνιση του συνόλου των επιπτώσεων γεωγραφικά, σε συνδυασμό με τις καταγραφές της ταχύτητας των ανέμων και των σιφώνων (tornadoes) που έλαβαν χώρα λόγω των φαινομένων. Για την μελέτη των συνοπτικών καταστάσεων και ανωμαλιών των μετεωρολογικών παραμέτρων που συνδέονται με τους medicanes, έγινε η λήψη των δεδομένων επαναναλύσεων από το NCEP/NCARReanalysisProject του NationalOceanicandAtmosphericAdministration (NOAA), για τις ημερομηνίες των φαινομένων που έλαβαν χώρα τον Σεπτέμβριο, που είναι ο μήνας με την μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης των medicanes. Παρουσιάζονται και σχολιάζονται τα διαγράμματα των συγκεντρωτικών μέσων και των ανωμαλιών για ένα σύνολο παραμέτρων (πίεση της θαλάσσιας επιφανείας, θερμοκρασία θαλάσσιας επιφανείας, ρυθμός βροχόπτωσης, δείκτης ατμοσφαιρικής αστάθειας, θερμοκρασία του αέρα στα 500 hPa, γεωδυναμικό ύψος στα 500 hPa, διατμητικός άνεμο επιφανείας και διανυσματική ταχύτητα ανέμου). Στη συνέχεια, συνδυάζονται τα αποτελέσματα των επιμέρους διαγραμμάτων με σκοπό την εξαγωγή συμπερασμάτων για τον μήνα που εξετάσθηκε. Τα αποτελέσματα που προέκυψαν ήταν χρήσιμα για την κατανομή των φαινομένων των medicanes. Το εποχιακό τους πρότυπο έδειξε ότι οι μήνες με την μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης των φαινομένων είναι ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος, ενώ η μέση συχνότητα εμφάνισής τους υπολογίσθηκε στους 1.79 medicanes ανά έτος. Επίσης, εντοπίσθηκαν δύο περιοχές στις οποίες ευνοείται η δημιουργία τους: η κεντρική Μεσόγειος (νότια της Ιταλίας, ανάμεσα στην Σικελία και τις ακτές της Τυνησίας και της Λιβύης) και η δυτική Μεσόγειος (κυρίως στην θάλασσα των Βαλεαρίδων, στην περιοχή δυτικά της Σαρδηνίας). Επιπλέον, παρουσιάσθηκε η διαφορά ανάμεσα στο εποχιακό πρότυπο αυτών των δύο περιοχών, με αυτήν της κεντρικής Μεσογείου να εμφανίζει έναν πολύ μεγάλο αριθμό γεγονότων τον Σεπτέμβριο σε σχέση με την δυτική. Η εξέταση των συνοπτικών καταστάσεων και ανωμαλιών των μετεωρολογικών παραμέτρων έδειξε ότι οι συγκεντρωτικοί μέσοι όροι παρουσιάζονται αυξημένοι για την περιοχή της κεντρικής λεκάνης της Μεσογείου, ανάμεσα στην Σικελία και τις ακτές της βόρειας Αφρικής, που χωρικά αντιστοιχεί στην περιοχή όπου εντοπίζονται οι περισσότερες τοποθεσίες γένεσης των medicanes. Επίσης, εντοπίσθηκε και μία δεύτερη περιοχή, όπου οι συγκεντρωτικοί μέσοι όροι είναι αυξημένοι, γύρω από τις Βαλεαρίδες νήσους. Επίσης, οι αντίστοιχες ανωμαλίες των μετεωρολογικών παραμέτρων εμφανίζουν τις μεγαλύτερες τιμές τους στις ίδιες περιοχές. Αυτά τα αποτελέσματα έρχονται σε συμφωνία με τον μεγάλο αριθμό medicanes, που εκδηλώθηκε τον Σεπτέμβριο στην περιοχή της κεντρικής και της κεντρικής-δυτικής Μεσογείου, σύμφωνα με την βιβλιογραφία. Η γεωγραφική κατανομή των επιπτώσεων των medicanes έδειξε ότι υπάρχει ένα πλήθος περιοχών στις οποίες αυτές γίνονται αισθητές, με τον μεγαλύτερο αριθμό επιπτώσεων να παρουσιάζεται στην κεντρική Μεσόγειο (Ιταλία και Μάλτα). Επίσης, παρουσιάστηκαν οι περιοχές με την μεγαλύτερη εμφάνιση επιπτώσεων των διάφορων κατηγοριών. Υπολογίσθηκε ότι το 62.5% των γεγονότων που εξετάσθηκαν προκάλεσε επιπτώσεις μεγάλης έντασης, γεγονός που οφείλεται στην ελλιπή καταγραφή των επιπτώσεων μικρότερης έντασης και έκτασης, καθώς και την ελλιπή αντιστοίχησή τους με συγκεκριμένα γεγονότα medicanes. Μελλοντικά, θα ήταν χρήσιμη η επιπλέον έρευνα και μελέτη των γεγονότων των medicanes, με έμφαση στα γεγονότα μεγάλων επιπτώσεων, αλλά και σε αυτά που έχουν επηρεάσει τον ελλαδικό χώρο. Επίσης, σημαντική θα ήταν η μελέτη των συνοπτικών καταστάσεων και των ανωμαλιών των παραμέτρων και για τους υπόλοιπους μήνες εμφάνισης των φαινομένων, καθώς και η προσπάθεια της συγκρότησης μία πλήρους βάσης δεδομένων των επιπτώσεών τους.","abstract_html":"Οι Μεσογειακοί κυκλώνες τροπικών χαρακτηριστικών (γνωστοί και ως Medicanes) είναι μετεωρολογικά φαινόμενα τα οποία εμφανίζονται σποραδικά στον χώρο της Μεσογείου και συνοδεύονται από θυελλώδεις ανέμους και έντονες βροχοπτώσεις. Κύριο χαρακτηριστικό τους είναι η εμφάνιση μίας περιοχής χαμηλών πιέσεων στο κέντρο τους, γύρω από την οποία λαμβάνει χώρα η περιστροφική κίνηση μίας μάζας νεφών, ενώ τα στοιχεία που τους διαφοροποιούν από τους συνήθεις κυκλώνες είναι ο θερμός πυρήνας τους, η έντονη κατακόρυφη μεταφορά και οι ισχυρές επιφανειακές ροές, που αποτελούν χαρακτηριστικά διάκρισης των τροπικών κυκλώνων. Η διάκριση αυτών των συστημάτων γίνεται εφικτή με την χρήση δορυφορικών εικόνων του ορατού και του υπερύθρου, που είναι χρήσιμες και για την παρακολούθηση της συνολικής της πορείας τους και της δομής τους. Οι κυκλώνες αυτού του τύπου έχουν μικρή συχνότητα εμφάνισης στην περιοχή της Μεσογείου, λόγω των μικρών διαστάσεών της που δεν ευνοούν την ανάπτυξη τροπικών συστημάτων. Παρόλα αυτά, η ιδιαίτερη γεωγραφία της, που συνίσταται κυρίως στην παρουσία περιθωριακών ορεινών όγκων και πολλών εγκολπώσεων, βοηθά στην ανάπτυξη συνθηκών ευνοϊκών για των σχηματισμό των medicanes. Αυτές είναι κυρίως η έντονη κατακόρυφη μεταφορά και η συνεισφορά θερμού και πλούσιου σε υγρασία αέρα, προερχόμενου από τα ύδατα της Μεσογείου, μία διαδικασία που ευνοείται κυρίως μετά το πέρας του καλοκαιριού. Στην παρούσα εργασία εξετάζεται ένα σύνολο γεγονότων medicanes (64 περιπτώσεις) που αφορά την περίοδο 1947-2014, όσον αφορά τις μετεωρολογικές παραμέτρους που συνδέονται με τον σχηματισμό τους, αλλά και τις επιπτώσεις που προκαλούν αυτοί στις διάφορες περιοχές της Μεσογείου. Παρουσιάζονται τα γεγονότα των medicanes και δημιουργείται μία βάση δεδομένων, η οποία περιλαμβάνει, εκτός από τις ημερομηνίες εκδήλωσης, τα χαρακτηριστικά των φαινομένων και τις επιπτώσεις τους. Επίσης, γίνεται εποχιακή και γεωγραφική μελέτη φαινομένων και επιπτώσεων, ενώ εξετάζονται οι συνοπτικές καταστάσεις των μετεωρολογικών παραμέτρων και των ανωμαλιών τους, για τις ημέρες εκδήλωσης των φαινομένων. Η μεθοδολογία που ακολουθείται περιλαμβάνει την αναζήτηση των γεγονότων των medicanes και των υπόλοιπων σχετικών στοιχείων στην βιβλιογραφία, την συνδυασμένη μελέτη τόσο αυτών όσο και των δορυφορικών εικόνων και την κατάρτιση της βάσης δεδομένων. Στην συνέχεια, η επεξεργασία των δεδομένων περιλαμβάνει την κατασκευή διαγραμμάτων της εποχιακής και διαχρονικής κατανομής τους, την χρήση λογισμικού GIS για την απεικόνιση της γεωγραφικής κατανομής τους και τον εντοπισμό περιοχών με τα περισσότερα γεγονότα γένεσης των medicanes. Όσον αφορά τις επιπτώσεις τους, αυτές ταξινομούνται σε επιμέρους κατηγορίες και μελετώνται εποχιακά ανά κατηγορία, ενώ γίνεται χρήση λογισμικού GIS για την απεικόνιση του συνόλου των επιπτώσεων γεωγραφικά, σε συνδυασμό με τις καταγραφές της ταχύτητας των ανέμων και των σιφώνων (tornadoes) που έλαβαν χώρα λόγω των φαινομένων. Για την μελέτη των συνοπτικών καταστάσεων και ανωμαλιών των μετεωρολογικών παραμέτρων που συνδέονται με τους medicanes, έγινε η λήψη των δεδομένων επαναναλύσεων από το NCEP/NCARReanalysisProject του NationalOceanicandAtmosphericAdministration (NOAA), για τις ημερομηνίες των φαινομένων που έλαβαν χώρα τον Σεπτέμβριο, που είναι ο μήνας με την μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης των medicanes. Παρουσιάζονται και σχολιάζονται τα διαγράμματα των συγκεντρωτικών μέσων και των ανωμαλιών για ένα σύνολο παραμέτρων (πίεση της θαλάσσιας επιφανείας, θερμοκρασία θαλάσσιας επιφανείας, ρυθμός βροχόπτωσης, δείκτης ατμοσφαιρικής αστάθειας, θερμοκρασία του αέρα στα 500 hPa, γεωδυναμικό ύψος στα 500 hPa, διατμητικός άνεμο επιφανείας και διανυσματική ταχύτητα ανέμου). Στη συνέχεια, συνδυάζονται τα αποτελέσματα των επιμέρους διαγραμμάτων με σκοπό την εξαγωγή συμπερασμάτων για τον μήνα που εξετάσθηκε. Τα αποτελέσματα που προέκυψαν ήταν χρήσιμα για την κατανομή των φαινομένων των medicanes. Το εποχιακό τους πρότυπο έδειξε ότι οι μήνες με την μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης των φαινομένων είναι ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος, ενώ η μέση συχνότητα εμφάνισής τους υπολογίσθηκε στους 1.79 medicanes ανά έτος. Επίσης, εντοπίσθηκαν δύο περιοχές στις οποίες ευνοείται η δημιουργία τους: η κεντρική Μεσόγειος (νότια της Ιταλίας, ανάμεσα στην Σικελία και τις ακτές της Τυνησίας και της Λιβύης) και η δυτική Μεσόγειος (κυρίως στην θάλασσα των Βαλεαρίδων, στην περιοχή δυτικά της Σαρδηνίας). Επιπλέον, παρουσιάσθηκε η διαφορά ανάμεσα στο εποχιακό πρότυπο αυτών των δύο περιοχών, με αυτήν της κεντρικής Μεσογείου να εμφανίζει έναν πολύ μεγάλο αριθμό γεγονότων τον Σεπτέμβριο σε σχέση με την δυτική. Η εξέταση των συνοπτικών καταστάσεων και ανωμαλιών των μετεωρολογικών παραμέτρων έδειξε ότι οι συγκεντρωτικοί μέσοι όροι παρουσιάζονται αυξημένοι για την περιοχή της κεντρικής λεκάνης της Μεσογείου, ανάμεσα στην Σικελία και τις ακτές της βόρειας Αφρικής, που χωρικά αντιστοιχεί στην περιοχή όπου εντοπίζονται οι περισσότερες τοποθεσίες γένεσης των medicanes. Επίσης, εντοπίσθηκε και μία δεύτερη περιοχή, όπου οι συγκεντρωτικοί μέσοι όροι είναι αυξημένοι, γύρω από τις Βαλεαρίδες νήσους. Επίσης, οι αντίστοιχες ανωμαλίες των μετεωρολογικών παραμέτρων εμφανίζουν τις μεγαλύτερες τιμές τους στις ίδιες περιοχές. Αυτά τα αποτελέσματα έρχονται σε συμφωνία με τον μεγάλο αριθμό medicanes, που εκδηλώθηκε τον Σεπτέμβριο στην περιοχή της κεντρικής και της κεντρικής-δυτικής Μεσογείου, σύμφωνα με την βιβλιογραφία. Η γεωγραφική κατανομή των επιπτώσεων των medicanes έδειξε ότι υπάρχει ένα πλήθος περιοχών στις οποίες αυτές γίνονται αισθητές, με τον μεγαλύτερο αριθμό επιπτώσεων να παρουσιάζεται στην κεντρική Μεσόγειο (Ιταλία και Μάλτα). Επίσης, παρουσιάστηκαν οι περιοχές με την μεγαλύτερη εμφάνιση επιπτώσεων των διάφορων κατηγοριών. Υπολογίσθηκε ότι το 62.5% των γεγονότων που εξετάσθηκαν προκάλεσε επιπτώσεις μεγάλης έντασης, γεγονός που οφείλεται στην ελλιπή καταγραφή των επιπτώσεων μικρότερης έντασης και έκτασης, καθώς και την ελλιπή αντιστοίχησή τους με συγκεκριμένα γεγονότα medicanes. Μελλοντικά, θα ήταν χρήσιμη η επιπλέον έρευνα και μελέτη των γεγονότων των medicanes, με έμφαση στα γεγονότα μεγάλων επιπτώσεων, αλλά και σε αυτά που έχουν επηρεάσει τον ελλαδικό χώρο. Επίσης, σημαντική θα ήταν η μελέτη των συνοπτικών καταστάσεων και των ανωμαλιών των παραμέτρων και για τους υπόλοιπους μήνες εμφάνισης των φαινομένων, καθώς και η προσπάθεια της συγκρότησης μία πλήρους βάσης δεδομένων των επιπτώσεών τους.","abstract_has_math":false,"creators":["Καραβανά-Παπαδήμου Κωνσταντίνα"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2016,"date_issued":"2016","date_published":"2016","updated_at":"2026-11-19T05:25:18Z","subjects":[],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1318190"],"render_values":[{"text":"uoadl:1318190","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1318190","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1318190","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1318190","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Καραβανά-Παπαδήμου Κωνσταντίνα"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2016"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1318190","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1318190"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Οι Μεσογειακοί κυκλώνες τροπικών χαρακτηριστικών (γνωστοί και ως Medicanes) είναι μετεωρολογικά φαινόμενα τα οποία εμφανίζονται σποραδικά στον χώρο της Μεσογείου και συνοδεύονται από θυελλώδεις ανέμους και έντονες βροχοπτώσεις. Κύριο χαρακτηριστικό τους είναι η εμφάνιση μίας περιοχής χαμηλών πιέσεων στο κέντρο τους, γύρω από την οποία λαμβάνει χώρα η περιστροφική κίνηση μίας μάζας νεφών, ενώ τα στοιχεία που τους διαφοροποιούν από τους συνήθεις κυκλώνες είναι ο θερμός πυρήνας τους, η έντονη κατακόρυφη μεταφορά και οι ισχυρές επιφανειακές ροές, που αποτελούν χαρακτηριστικά διάκρισης των τροπικών κυκλώνων. Η διάκριση αυτών των συστημάτων γίνεται εφικτή με την χρήση δορυφορικών εικόνων του ορατού και του υπερύθρου, που είναι χρήσιμες και για την παρακολούθηση της συνολικής της πορείας τους και της δομής τους. Οι κυκλώνες αυτού του τύπου έχουν μικρή συχνότητα εμφάνισης στην περιοχή της Μεσογείου, λόγω των μικρών διαστάσεών της που δεν ευνοούν την ανάπτυξη τροπικών συστημάτων. Παρόλα αυτά, η ιδιαίτερη γεωγραφία της, που συνίσταται κυρίως στην παρουσία περιθωριακών ορεινών όγκων και πολλών εγκολπώσεων, βοηθά στην ανάπτυξη συνθηκών ευνοϊκών για των σχηματισμό των medicanes. Αυτές είναι κυρίως η έντονη κατακόρυφη μεταφορά και η συνεισφορά θερμού και πλούσιου σε υγρασία αέρα, προερχόμενου από τα ύδατα της Μεσογείου, μία διαδικασία που ευνοείται κυρίως μετά το πέρας του καλοκαιριού. Στην παρούσα εργασία εξετάζεται ένα σύνολο γεγονότων medicanes (64 περιπτώσεις) που αφορά την περίοδο 1947-2014, όσον αφορά τις μετεωρολογικές παραμέτρους που συνδέονται με τον σχηματισμό τους, αλλά και τις επιπτώσεις που προκαλούν αυτοί στις διάφορες περιοχές της Μεσογείου. Παρουσιάζονται τα γεγονότα των medicanes και δημιουργείται μία βάση δεδομένων, η οποία περιλαμβάνει, εκτός από τις ημερομηνίες εκδήλωσης, τα χαρακτηριστικά των φαινομένων και τις επιπτώσεις τους. Επίσης, γίνεται εποχιακή και γεωγραφική μελέτη φαινομένων και επιπτώσεων, ενώ εξετάζονται οι συνοπτικές καταστάσεις των μετεωρολογικών παραμέτρων και των ανωμαλιών τους, για τις ημέρες εκδήλωσης των φαινομένων. Η μεθοδολογία που ακολουθείται περιλαμβάνει την αναζήτηση των γεγονότων των medicanes και των υπόλοιπων σχετικών στοιχείων στην βιβλιογραφία, την συνδυασμένη μελέτη τόσο αυτών όσο και των δορυφορικών εικόνων και την κατάρτιση της βάσης δεδομένων. Στην συνέχεια, η επεξεργασία των δεδομένων περιλαμβάνει την κατασκευή διαγραμμάτων της εποχιακής και διαχρονικής κατανομής τους, την χρήση λογισμικού GIS για την απεικόνιση της γεωγραφικής κατανομής τους και τον εντοπισμό περιοχών με τα περισσότερα γεγονότα γένεσης των medicanes. Όσον αφορά τις επιπτώσεις τους, αυτές ταξινομούνται σε επιμέρους κατηγορίες και μελετώνται εποχιακά ανά κατηγορία, ενώ γίνεται χρήση λογισμικού GIS για την απεικόνιση του συνόλου των επιπτώσεων γεωγραφικά, σε συνδυασμό με τις καταγραφές της ταχύτητας των ανέμων και των σιφώνων (tornadoes) που έλαβαν χώρα λόγω των φαινομένων. Για την μελέτη των συνοπτικών καταστάσεων και ανωμαλιών των μετεωρολογικών παραμέτρων που συνδέονται με τους medicanes, έγινε η λήψη των δεδομένων επαναναλύσεων από το NCEP/NCARReanalysisProject του NationalOceanicandAtmosphericAdministration (NOAA), για τις ημερομηνίες των φαινομένων που έλαβαν χώρα τον Σεπτέμβριο, που είναι ο μήνας με την μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης των medicanes. Παρουσιάζονται και σχολιάζονται τα διαγράμματα των συγκεντρωτικών μέσων και των ανωμαλιών για ένα σύνολο παραμέτρων (πίεση της θαλάσσιας επιφανείας, θερμοκρασία θαλάσσιας επιφανείας, ρυθμός βροχόπτωσης, δείκτης ατμοσφαιρικής αστάθειας, θερμοκρασία του αέρα στα 500 hPa, γεωδυναμικό ύψος στα 500 hPa, διατμητικός άνεμο επιφανείας και διανυσματική ταχύτητα ανέμου). Στη συνέχεια, συνδυάζονται τα αποτελέσματα των επιμέρους διαγραμμάτων με σκοπό την εξαγωγή συμπερασμάτων για τον μήνα που εξετάσθηκε. Τα αποτελέσματα που προέκυψαν ήταν χρήσιμα για την κατανομή των φαινομένων των medicanes. Το εποχιακό τους πρότυπο έδειξε ότι οι μήνες με την μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης των φαινομένων είναι ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος, ενώ η μέση συχνότητα εμφάνισής τους υπολογίσθηκε στους 1.79 medicanes ανά έτος. Επίσης, εντοπίσθηκαν δύο περιοχές στις οποίες ευνοείται η δημιουργία τους: η κεντρική Μεσόγειος (νότια της Ιταλίας, ανάμεσα στην Σικελία και τις ακτές της Τυνησίας και της Λιβύης) και η δυτική Μεσόγειος (κυρίως στην θάλασσα των Βαλεαρίδων, στην περιοχή δυτικά της Σαρδηνίας). Επιπλέον, παρουσιάσθηκε η διαφορά ανάμεσα στο εποχιακό πρότυπο αυτών των δύο περιοχών, με αυτήν της κεντρικής Μεσογείου να εμφανίζει έναν πολύ μεγάλο αριθμό γεγονότων τον Σεπτέμβριο σε σχέση με την δυτική. Η εξέταση των συνοπτικών καταστάσεων και ανωμαλιών των μετεωρολογικών παραμέτρων έδειξε ότι οι συγκεντρωτικοί μέσοι όροι παρουσιάζονται αυξημένοι για την περιοχή της κεντρικής λεκάνης της Μεσογείου, ανάμεσα στην Σικελία και τις ακτές της βόρειας Αφρικής, που χωρικά αντιστοιχεί στην περιοχή όπου εντοπίζονται οι περισσότερες τοποθεσίες γένεσης των medicanes. Επίσης, εντοπίσθηκε και μία δεύτερη περιοχή, όπου οι συγκεντρωτικοί μέσοι όροι είναι αυξημένοι, γύρω από τις Βαλεαρίδες νήσους. Επίσης, οι αντίστοιχες ανωμαλίες των μετεωρολογικών παραμέτρων εμφανίζουν τις μεγαλύτερες τιμές τους στις ίδιες περιοχές. Αυτά τα αποτελέσματα έρχονται σε συμφωνία με τον μεγάλο αριθμό medicanes, που εκδηλώθηκε τον Σεπτέμβριο στην περιοχή της κεντρικής και της κεντρικής-δυτικής Μεσογείου, σύμφωνα με την βιβλιογραφία. Η γεωγραφική κατανομή των επιπτώσεων των medicanes έδειξε ότι υπάρχει ένα πλήθος περιοχών στις οποίες αυτές γίνονται αισθητές, με τον μεγαλύτερο αριθμό επιπτώσεων να παρουσιάζεται στην κεντρική Μεσόγειο (Ιταλία και Μάλτα). Επίσης, παρουσιάστηκαν οι περιοχές με την μεγαλύτερη εμφάνιση επιπτώσεων των διάφορων κατηγοριών. Υπολογίσθηκε ότι το 62.5% των γεγονότων που εξετάσθηκαν προκάλεσε επιπτώσεις μεγάλης έντασης, γεγονός που οφείλεται στην ελλιπή καταγραφή των επιπτώσεων μικρότερης έντασης και έκτασης, καθώς και την ελλιπή αντιστοίχησή τους με συγκεκριμένα γεγονότα medicanes. Μελλοντικά, θα ήταν χρήσιμη η επιπλέον έρευνα και μελέτη των γεγονότων των medicanes, με έμφαση στα γεγονότα μεγάλων επιπτώσεων, αλλά και σε αυτά που έχουν επηρεάσει τον ελλαδικό χώρο. Επίσης, σημαντική θα ήταν η μελέτη των συνοπτικών καταστάσεων και των ανωμαλιών των παραμέτρων και για τους υπόλοιπους μήνες εμφάνισης των φαινομένων, καθώς και η προσπάθεια της συγκρότησης μία πλήρους βάσης δεδομένων των επιπτώσεών τους.","Mediterrenean tropical-like cyclones, also known as Medicanes, are meteorological phenomena that occur occasionally in the Mediterranean area accompanied by gale winds and severe precipitation. They are characterized by a low-pressure area in their center, around which a rotation of a dense cloud mass can be observed. Their warm core, strong convection and surface flows, all characteristics of tropical cyclones, make them differ from ordinary cyclones. The detection of these systems becomes feasible by using visible and infrared satellite images, which are also useful to monitor their total trajectory and structure. Cyclones of this type occur with low frequency in the Mediterranean region, due to its size that does not favor the genesis of tropical systems. However, its particular geography (presence of marginal orographic systems and intense engulfment) offers favorable conditions to medicanes’ formation. These conditions are mainly a strong convection and the contribution of warm and moisture-rich air from the Mediterranean waters, a process mainly favored after the summer season. This study examines a number of medicane cases (64 events), that refers to the period 1947-2014, in reference to the meteorological parameters connected to their formation, as well as their impacts in the Mediterranean region. Medicane events and a database, including the characteristics and the impacts of these phenomena, are presented. Moreover, the events and their impacts are seasonally and geographically studied, as well as the synoptic conditions and anomalies of the meteorological parameters, regarding the days these phenomena occur. The methodology includes bibliographical research regarding medicane events and relevant data, followed by their combined study with the corresponding satellite images and the organization of the database. Data processing includes the construction of diagrams showing the seasonal and temporal distribution of medicanes, and the use of GIS software to illustrate their geographical distribution and to locate areas where most of them have been developed. Their impacts have been classified in categories and studied seasonally. Moreover, all impacts and records of wind speed and tornadoes attributed to these phenomena have been presented geographically, using GIS software. To study the synoptic conditions and anomalies of the meteorological parameters related to medicanes, NCEP/NCAR reanalysis data (Project of the National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA)), regarding the days of medicane occurrence during September, have been received, due to the fact that their highest frequency appears in that month. Composite mean and anomalies diagrams regarding a number of parameters (sea level pressure, sea surface temperature, precipitation rate, lifted index (LI), air temperature at 500 hPa, geopotential height at 500 hPa, surface wind shear and vector wind speed) have been presented and commented. Also, the results have been combined in order to draw conclusions concerning the examined month. The results of this study were useful regarding the distribution of the medicane events. Their seasonal pattern has shown that September and October are the months with the highest occurrence frequency and that their mean annual frequency is 1.79. Moreover, two areas which favor the genesis of medicanes have been detected: the first extends south of Italy, between Sicily and the Tunisian and Libyan coast, in central Mediterranean, while the second extends from the Balearic sea to the west of Sardinia, in the west Mediterranean. These areas present differences in their seasonal pattern, mainly regarding the high number of medicane events in the central area during September, opposed to the west area. The study of the synoptic conditions and anomalies of the meteorological parameters has shown that composite means appear to be higher in the area between Sicily and the north African coasts in the central Mediterranean, which spatially corresponds to the area where most of the medicanes’ genesis occurs. Also, a second area with high composite mean values has been located around the Balearic Islands. The respective anomalies of the meteorological parameters also present high values in the same regions. These results agree with the high number of medicanes taking place in the central and west-central area of the Mediterranean during September, according the bibliography. The geographical distribution of the medicane impacts has shown a number of areas where those impacts occur (maximum in the area of Italy and Malta, in the central Mediterranean). Also, the areas with the maximum occurrence of categorized impacts have been presented. A percentage of 62.5% of the examined events has caused high intensity impacts. This high percentage is mainly due to the fact that the recording of low intensity and small extent impacts is incomplete and that these have not been connected to medicane events. Further study of the medicane events would be useful, especially regarding high impact events and events that have affected Greece. Also, it would be important to study the synoptic conditions and anomalies of the meteorological parameters that correspond to the remaining months with medicane occurrence, as well as to organize a complete database of their impacts."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Κυκλώνες με Τροπικά Χαρακτηριστικά στη Μεσόγειο (Medicanes): Μέσες /Ανώμαλες Συνοπτικές Μετεωρολογικές Συνθήκες και Επιπτώσεις"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Καραβανά-Παπαδήμου Κωνσταντίνα"],"dc:date":["2016"],"dc:description":["Οι Μεσογειακοί κυκλώνες τροπικών χαρακτηριστικών (γνωστοί και ως Medicanes) είναι μετεωρολογικά φαινόμενα τα οποία εμφανίζονται σποραδικά στον χώρο της Μεσογείου και συνοδεύονται από θυελλώδεις ανέμους και έντονες βροχοπτώσεις. Κύριο χαρακτηριστικό τους είναι η εμφάνιση μίας περιοχής χαμηλών πιέσεων στο κέντρο τους, γύρω από την οποία λαμβάνει χώρα η περιστροφική κίνηση μίας μάζας νεφών, ενώ τα στοιχεία που τους διαφοροποιούν από τους συνήθεις κυκλώνες είναι ο θερμός πυρήνας τους, η έντονη κατακόρυφη μεταφορά και οι ισχυρές επιφανειακές ροές, που αποτελούν χαρακτηριστικά διάκρισης των τροπικών κυκλώνων. Η διάκριση αυτών των συστημάτων γίνεται εφικτή με την χρήση δορυφορικών εικόνων του ορατού και του υπερύθρου, που είναι χρήσιμες και για την παρακολούθηση της συνολικής της πορείας τους και της δομής τους. Οι κυκλώνες αυτού του τύπου έχουν μικρή συχνότητα εμφάνισης στην περιοχή της Μεσογείου, λόγω των μικρών διαστάσεών της που δεν ευνοούν την ανάπτυξη τροπικών συστημάτων. Παρόλα αυτά, η ιδιαίτερη γεωγραφία της, που συνίσταται κυρίως στην παρουσία περιθωριακών ορεινών όγκων και πολλών εγκολπώσεων, βοηθά στην ανάπτυξη συνθηκών ευνοϊκών για των σχηματισμό των medicanes. Αυτές είναι κυρίως η έντονη κατακόρυφη μεταφορά και η συνεισφορά θερμού και πλούσιου σε υγρασία αέρα, προερχόμενου από τα ύδατα της Μεσογείου, μία διαδικασία που ευνοείται κυρίως μετά το πέρας του καλοκαιριού. Στην παρούσα εργασία εξετάζεται ένα σύνολο γεγονότων medicanes (64 περιπτώσεις) που αφορά την περίοδο 1947-2014, όσον αφορά τις μετεωρολογικές παραμέτρους που συνδέονται με τον σχηματισμό τους, αλλά και τις επιπτώσεις που προκαλούν αυτοί στις διάφορες περιοχές της Μεσογείου. Παρουσιάζονται τα γεγονότα των medicanes και δημιουργείται μία βάση δεδομένων, η οποία περιλαμβάνει, εκτός από τις ημερομηνίες εκδήλωσης, τα χαρακτηριστικά των φαινομένων και τις επιπτώσεις τους. Επίσης, γίνεται εποχιακή και γεωγραφική μελέτη φαινομένων και επιπτώσεων, ενώ εξετάζονται οι συνοπτικές καταστάσεις των μετεωρολογικών παραμέτρων και των ανωμαλιών τους, για τις ημέρες εκδήλωσης των φαινομένων. Η μεθοδολογία που ακολουθείται περιλαμβάνει την αναζήτηση των γεγονότων των medicanes και των υπόλοιπων σχετικών στοιχείων στην βιβλιογραφία, την συνδυασμένη μελέτη τόσο αυτών όσο και των δορυφορικών εικόνων και την κατάρτιση της βάσης δεδομένων. Στην συνέχεια, η επεξεργασία των δεδομένων περιλαμβάνει την κατασκευή διαγραμμάτων της εποχιακής και διαχρονικής κατανομής τους, την χρήση λογισμικού GIS για την απεικόνιση της γεωγραφικής κατανομής τους και τον εντοπισμό περιοχών με τα περισσότερα γεγονότα γένεσης των medicanes. Όσον αφορά τις επιπτώσεις τους, αυτές ταξινομούνται σε επιμέρους κατηγορίες και μελετώνται εποχιακά ανά κατηγορία, ενώ γίνεται χρήση λογισμικού GIS για την απεικόνιση του συνόλου των επιπτώσεων γεωγραφικά, σε συνδυασμό με τις καταγραφές της ταχύτητας των ανέμων και των σιφώνων (tornadoes) που έλαβαν χώρα λόγω των φαινομένων. Για την μελέτη των συνοπτικών καταστάσεων και ανωμαλιών των μετεωρολογικών παραμέτρων που συνδέονται με τους medicanes, έγινε η λήψη των δεδομένων επαναναλύσεων από το NCEP/NCARReanalysisProject του NationalOceanicandAtmosphericAdministration (NOAA), για τις ημερομηνίες των φαινομένων που έλαβαν χώρα τον Σεπτέμβριο, που είναι ο μήνας με την μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης των medicanes. Παρουσιάζονται και σχολιάζονται τα διαγράμματα των συγκεντρωτικών μέσων και των ανωμαλιών για ένα σύνολο παραμέτρων (πίεση της θαλάσσιας επιφανείας, θερμοκρασία θαλάσσιας επιφανείας, ρυθμός βροχόπτωσης, δείκτης ατμοσφαιρικής αστάθειας, θερμοκρασία του αέρα στα 500 hPa, γεωδυναμικό ύψος στα 500 hPa, διατμητικός άνεμο επιφανείας και διανυσματική ταχύτητα ανέμου). Στη συνέχεια, συνδυάζονται τα αποτελέσματα των επιμέρους διαγραμμάτων με σκοπό την εξαγωγή συμπερασμάτων για τον μήνα που εξετάσθηκε. Τα αποτελέσματα που προέκυψαν ήταν χρήσιμα για την κατανομή των φαινομένων των medicanes. Το εποχιακό τους πρότυπο έδειξε ότι οι μήνες με την μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης των φαινομένων είναι ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος, ενώ η μέση συχνότητα εμφάνισής τους υπολογίσθηκε στους 1.79 medicanes ανά έτος. Επίσης, εντοπίσθηκαν δύο περιοχές στις οποίες ευνοείται η δημιουργία τους: η κεντρική Μεσόγειος (νότια της Ιταλίας, ανάμεσα στην Σικελία και τις ακτές της Τυνησίας και της Λιβύης) και η δυτική Μεσόγειος (κυρίως στην θάλασσα των Βαλεαρίδων, στην περιοχή δυτικά της Σαρδηνίας). Επιπλέον, παρουσιάσθηκε η διαφορά ανάμεσα στο εποχιακό πρότυπο αυτών των δύο περιοχών, με αυτήν της κεντρικής Μεσογείου να εμφανίζει έναν πολύ μεγάλο αριθμό γεγονότων τον Σεπτέμβριο σε σχέση με την δυτική. Η εξέταση των συνοπτικών καταστάσεων και ανωμαλιών των μετεωρολογικών παραμέτρων έδειξε ότι οι συγκεντρωτικοί μέσοι όροι παρουσιάζονται αυξημένοι για την περιοχή της κεντρικής λεκάνης της Μεσογείου, ανάμεσα στην Σικελία και τις ακτές της βόρειας Αφρικής, που χωρικά αντιστοιχεί στην περιοχή όπου εντοπίζονται οι περισσότερες τοποθεσίες γένεσης των medicanes. Επίσης, εντοπίσθηκε και μία δεύτερη περιοχή, όπου οι συγκεντρωτικοί μέσοι όροι είναι αυξημένοι, γύρω από τις Βαλεαρίδες νήσους. Επίσης, οι αντίστοιχες ανωμαλίες των μετεωρολογικών παραμέτρων εμφανίζουν τις μεγαλύτερες τιμές τους στις ίδιες περιοχές. Αυτά τα αποτελέσματα έρχονται σε συμφωνία με τον μεγάλο αριθμό medicanes, που εκδηλώθηκε τον Σεπτέμβριο στην περιοχή της κεντρικής και της κεντρικής-δυτικής Μεσογείου, σύμφωνα με την βιβλιογραφία. Η γεωγραφική κατανομή των επιπτώσεων των medicanes έδειξε ότι υπάρχει ένα πλήθος περιοχών στις οποίες αυτές γίνονται αισθητές, με τον μεγαλύτερο αριθμό επιπτώσεων να παρουσιάζεται στην κεντρική Μεσόγειο (Ιταλία και Μάλτα). Επίσης, παρουσιάστηκαν οι περιοχές με την μεγαλύτερη εμφάνιση επιπτώσεων των διάφορων κατηγοριών. Υπολογίσθηκε ότι το 62.5% των γεγονότων που εξετάσθηκαν προκάλεσε επιπτώσεις μεγάλης έντασης, γεγονός που οφείλεται στην ελλιπή καταγραφή των επιπτώσεων μικρότερης έντασης και έκτασης, καθώς και την ελλιπή αντιστοίχησή τους με συγκεκριμένα γεγονότα medicanes. Μελλοντικά, θα ήταν χρήσιμη η επιπλέον έρευνα και μελέτη των γεγονότων των medicanes, με έμφαση στα γεγονότα μεγάλων επιπτώσεων, αλλά και σε αυτά που έχουν επηρεάσει τον ελλαδικό χώρο. Επίσης, σημαντική θα ήταν η μελέτη των συνοπτικών καταστάσεων και των ανωμαλιών των παραμέτρων και για τους υπόλοιπους μήνες εμφάνισης των φαινομένων, καθώς και η προσπάθεια της συγκρότησης μία πλήρους βάσης δεδομένων των επιπτώσεών τους.","Mediterrenean tropical-like cyclones, also known as Medicanes, are meteorological phenomena that occur occasionally in the Mediterranean area accompanied by gale winds and severe precipitation. They are characterized by a low-pressure area in their center, around which a rotation of a dense cloud mass can be observed. Their warm core, strong convection and surface flows, all characteristics of tropical cyclones, make them differ from ordinary cyclones. The detection of these systems becomes feasible by using visible and infrared satellite images, which are also useful to monitor their total trajectory and structure. Cyclones of this type occur with low frequency in the Mediterranean region, due to its size that does not favor the genesis of tropical systems. However, its particular geography (presence of marginal orographic systems and intense engulfment) offers favorable conditions to medicanes’ formation. These conditions are mainly a strong convection and the contribution of warm and moisture-rich air from the Mediterranean waters, a process mainly favored after the summer season. This study examines a number of medicane cases (64 events), that refers to the period 1947-2014, in reference to the meteorological parameters connected to their formation, as well as their impacts in the Mediterranean region. Medicane events and a database, including the characteristics and the impacts of these phenomena, are presented. Moreover, the events and their impacts are seasonally and geographically studied, as well as the synoptic conditions and anomalies of the meteorological parameters, regarding the days these phenomena occur. The methodology includes bibliographical research regarding medicane events and relevant data, followed by their combined study with the corresponding satellite images and the organization of the database. Data processing includes the construction of diagrams showing the seasonal and temporal distribution of medicanes, and the use of GIS software to illustrate their geographical distribution and to locate areas where most of them have been developed. Their impacts have been classified in categories and studied seasonally. Moreover, all impacts and records of wind speed and tornadoes attributed to these phenomena have been presented geographically, using GIS software. To study the synoptic conditions and anomalies of the meteorological parameters related to medicanes, NCEP/NCAR reanalysis data (Project of the National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA)), regarding the days of medicane occurrence during September, have been received, due to the fact that their highest frequency appears in that month. Composite mean and anomalies diagrams regarding a number of parameters (sea level pressure, sea surface temperature, precipitation rate, lifted index (LI), air temperature at 500 hPa, geopotential height at 500 hPa, surface wind shear and vector wind speed) have been presented and commented. Also, the results have been combined in order to draw conclusions concerning the examined month. The results of this study were useful regarding the distribution of the medicane events. Their seasonal pattern has shown that September and October are the months with the highest occurrence frequency and that their mean annual frequency is 1.79. Moreover, two areas which favor the genesis of medicanes have been detected: the first extends south of Italy, between Sicily and the Tunisian and Libyan coast, in central Mediterranean, while the second extends from the Balearic sea to the west of Sardinia, in the west Mediterranean. These areas present differences in their seasonal pattern, mainly regarding the high number of medicane events in the central area during September, opposed to the west area. The study of the synoptic conditions and anomalies of the meteorological parameters has shown that composite means appear to be higher in the area between Sicily and the north African coasts in the central Mediterranean, which spatially corresponds to the area where most of the medicanes’ genesis occurs. Also, a second area with high composite mean values has been located around the Balearic Islands. The respective anomalies of the meteorological parameters also present high values in the same regions. These results agree with the high number of medicanes taking place in the central and west-central area of the Mediterranean during September, according the bibliography. The geographical distribution of the medicane impacts has shown a number of areas where those impacts occur (maximum in the area of Italy and Malta, in the central Mediterranean). Also, the areas with the maximum occurrence of categorized impacts have been presented. A percentage of 62.5% of the examined events has caused high intensity impacts. This high percentage is mainly due to the fact that the recording of low intensity and small extent impacts is incomplete and that these have not been connected to medicane events. Further study of the medicane events would be useful, especially regarding high impact events and events that have affected Greece. Also, it would be important to study the synoptic conditions and anomalies of the meteorological parameters that correspond to the remaining months with medicane occurrence, as well as to organize a complete database of their impacts."],"dc:identifier":["uoadl:1318190","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1318190"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:title":["Κυκλώνες με Τροπικά Χαρακτηριστικά στη Μεσόγειο (Medicanes): Μέσες /Ανώμαλες Συνοπτικές Μετεωρολογικές Συνθήκες και Επιπτώσεις"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:25:18Z"}