{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1318509"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1318509","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μελέτη ρευμάτων Ηλιακού Ανέμου και διαπλανητικού μαγνητικού πεδίου με δεδομένα της αποστολής STEREO","abstract":"Ο Ηλιακός Άνεμος αποτελεί συνεχή ροή πλάσματος από το στέμ-μα του Ήλιου. Η ύπαρξή του προβλέφθηκε θεωρητικά το 1958 από τον E. Parker. Οι ιδιότητες του Ηλιακού Ανέμου στις οποίες είχε καταλήξει ο Parker επιβεβαιώθηκαν λίγα χρόνια αργότερα από διαστημικές μετρή-σεις. Η επιτυχής πρόβλεψη του Parker και η έναρξη της διαστημικής εποχής άνοιξαν το δρόμο για την ανάπτυξη της Φυσικής Διαστήματος. Παρά το ότι έχουμε διαθέσιμα δεδομένα για τον Ηλιακό Άνεμο εδώ και μισό περίπου αιώνα, πάρα πολλά ερωτήματα παραμένουν ανοιχτά. Είναι γνωστή ήδη από τις πρώτες παρατηρήσεις η ύπαρξη δύο κατηγοριών ρευμάτων Ηλιακού Ανέμου που διαφέρουν τόσο στις περιο-χές προέλευσής τους όσο και στις φυσικές παραμέτρους τους. Η μια κατηγορία ρευμάτων είναι ο καλούμενος αργός Ηλιακός Άνεμος. Έχει ταχύτητες μέχρι 400 kms-1 και φαίνεται να προέρχεται από τη ζώνη επι-σειόντων (streamer belt). Από την άλλη πλευρά, διακρίνουμε το γρήγο-ρο Ηλιακό Άνεμο που προέρχεται από τις στεμματικές οπές και η ταχύ-τητά του φτάνει τα 800 kms-1 (ορισμένες φορές και παραπάνω). Τα αρ- γά ρεύματα είναι πυκνότερα από τα γρήγορα. Τα πρωτόνια των αργών ρευμάτων έχουν θερμοκρασίες περίπου μια τάξη μεγέθους χαμηλότερη από των γρήγορων. Αντίθετα, η θερμοκρασία των ηλεκτρονίων φαίνεται να είναι συχνά περίπου η ίδια και για τις δύο κατηγορίες ρευμάτων. Ο Ηλιακός Άνεμος είναι πλάσμα πολύ μεγάλης αγωγιμότητας και ως εκ τούτου διατηρεί το μαγνητικό του πεδίο μέσα του για πολύ χρόνο. Αυτό το εκφράζουμε λέγοντας ότι το μαγνητικό πεδίο είναι παγωμένο στον Ηλιακό Άνεμο. Η εκτόνωση του Ηλιακού Ανέμου και το παγωμένο μαγνητικό του πεδίο είναι οι κύριοι παράγοντες που διαμορφώνουν το διαπλανητικό μαγνητικό πεδίο. Για τη μορφή των γραμμών του μαγνητι-κού πεδίου του Ηλιακού Ανέμου έχουν προταθεί διάφορα μοντέλα, με κυρίαρχο του Parker. Σύμφωνα με αυτό οι μαγνητικές δυναμικές γραμ- μές, εξαιτίας του ότι είναι παγωμένες μέσα στο πλάσμα και του ότι ο Ήλιος περιστρέφεται, έχουν τη μορφή έλικας του Αρχιμήδη. Αν και οι θεωρητικές προβλέψεις γενικά επιβεβαιώνονται από τις διαστημικές μετρήσεις, οι παρατηρήσεις ετών δείχνουν μεγάλο εύρος συμπεριφορών στον Ηλιακό Άνεμο και το διαπλανητικό μαγνητικό πε-δίο. Ακόμα και σε περιόδους ηλιακού ελαχίστου, μπορούμε να δούμε διάφορες μορφές δυναμικών γραμμών και ποικίλα χρονικά προφίλ των παραμέτρων του ηλιακού πλάσματος. Οι παρατηρούμενες συμπεριφο-ρές παρέχουν ενδείξεις για μεταβλητότητα των πηγών του Ηλιακού Ανέ- μου τις χρονικές και χωρικές μεταβολές. Επιπροσθέτως, όπως είναι γνωστό, το ηλιακό στέμμα είναι μια εξαιρετικά δυναμική περιοχή που δί-δει εκρηκτικά φαινόμενα τα οποία επηρρεάζουν το διαπλανητικό χώρο, άρα και τον Ηλιακό Άνεμο που ταξιδεύει σε αυτόν μαζί με το διαπλανη-τικό μαγνητικό πεδίο. Η αποστολή STEREO ξεκίνησε το 2006, δίδοντάς μας για πρώτη φορά την ευκαιρία στερεοσκοπικής παρατήρησης του Ήλιου και του διαπλανητικού χώρου. Αποτελείται από δύο σχεδόν πανομοιότυπα δια-στημόπλοια κινούμενα σε ηλιοκεντρικές τροχιές περίπου στη 1 AU που παρατηρούν ταυτόχρονα τον Ήλιο παρέχοντας εικόνες του σε διάφορα μήκη κύματος, παραμέτρους πλάσματος, υπέρθερμων και ενεργητικών ηλιακών σωματιδίων και μετρήσεις μαγνητικού πεδίου. Με την αποστο-λή STEREO αναμένουμε πληροφορίες που θα συμβάλλουν στην περαι- τέρω διαλεύκανση διαδικασιών στον Ήλιο και το διαπλανητικό χώρο, στο πώς προκαλούνται και εξελίσσονται, σε τρεις πλέον διαστάσεις, φαινόμενα και δομές, όπως οι Εκτινάξεις Στεμματικής Μάζας, ο Ηλιακός Άνεμος, οι στεμματικοί βρόχοι, τα μαγνητικά πεδία κλπ. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη ρευμάτων Ηλιακού Ανέμου και του διαπλανητικού μαγνητικού πεδίου με δεδομένα της απο-στολής STEREO τη διετία 2007 – 2008. Ειδικότερα, εξετάζονται σε συ-γκεκριμένες περιόδους η πιθανή μεταβλητότητα των πηγών του Ηλια-κού Ανέμου και η μορφή των γραμμών του διαπλανητικού μαγνητικού πεδίου. Επιχειρείται γεωμετρική κατασκευή των γραμμών για πρώτη φορά με τη βοήθεια μετρήσεων πλάσματος και μαγνητικού πεδίου από τα πειράματα PLASTIC και IMPACT της αποστολής. Επειδή εστιάζουμε στον Ηλιακό Άνεμο, η περίοδος ηλιακού ελαχίστου είναι η καλύτερη δυ-νατή για τη μελέτη μας, δεδομένου ότι δε λαμβάνει χώρα μεγάλος αριθ-μός μεταβατικών φαινομένων στο στέμμα και το διαπλανητικό χώρο και ο Ηλιακός Άνεμος κυριαρχεί. Στο πρώτο κεφάλαιο δίδονται θεωρητικά στοιχεία για τον Ηλιακό Άνεμο, το διαπλανητικό μαγνητικό πεδίο και την αλληλεπίδραση μεταξύ των ρευμάτων του Ηλιακού Ανέμου. Στο δεύτερο κεφάλαιο γίνεται περι-γραφή των μετρικών ηλιακών ραδιοεξάρσεων στη μελέτη των οποίων επικεντρώνεται σε σημαντικό βαθμό η αποστολή STEREO. Το τρίτο κεφάλαιο πελαμβάνει μια γενική εικόνα της αποστολής, των επιστημονι-κών της στόχων καθώς και τα αναγκαία θεωρητικά στοιχεία για την κατανόηση των διαδικασιών μέτρησης στα πειράματά της. Στο τέταρτο κεφάλαιο περιγράφονται λεπτομερώς οι λειτουργίες των πειραμάτων SECCHI και WAVES και εξηγούνται βασικές τεχνικές λεπτομέρειες. Στο πέμπτο κεφάλαιο αναλύεται η λειτουργία των πειραμάτων IMPACT και PLASTIC και εξηγείται η επιλογή των μετρήσεων από αυτά για την πα-ρούσα εργασία. Στο έκτο κεφάλαιο αναφερόμαστε στα κριτήρια επιλο-γής των περιόδων που μελετήσαμε και περιγράφεται η μέθοδος κατα- σκευής των γραμμών του διαπλανητικού μαγνητικού πεδίου με τη χρή-ση των πειραματικών δεδομένων της αποστολής. Στο έβδομο κεφάλαιο εξετάζονται διεξοδικά έξι περίοδοι τη διετία 2007-2008. Γίνεται συζήτη-ση επί της χρονικής μεταβολής των φυσικών μεγεθών που μετρήθηκαν καθώς και επί της πιθανής σύνδεσής τους με την κατάσταση στον Ήλιο την αντίστοιχη χρονική περίοδο. Σχολιάζεται η μορφή των γραμμών του διαπλανητικού μαγνητικού πεδίου για τις δύο περιοδους στις οποίες κατασκευάστηκαν. Τέλος συνοψίζονται τα κεντρικά συμπεράσματα που προέκυψαν από την παρούσα μελέτη.","abstract_html":"Ο Ηλιακός Άνεμος αποτελεί συνεχή ροή πλάσματος από το στέμ-μα του Ήλιου. Η ύπαρξή του προβλέφθηκε θεωρητικά το 1958 από τον E. Parker. Οι ιδιότητες του Ηλιακού Ανέμου στις οποίες είχε καταλήξει ο Parker επιβεβαιώθηκαν λίγα χρόνια αργότερα από διαστημικές μετρή-σεις. Η επιτυχής πρόβλεψη του Parker και η έναρξη της διαστημικής εποχής άνοιξαν το δρόμο για την ανάπτυξη της Φυσικής Διαστήματος. Παρά το ότι έχουμε διαθέσιμα δεδομένα για τον Ηλιακό Άνεμο εδώ και μισό περίπου αιώνα, πάρα πολλά ερωτήματα παραμένουν ανοιχτά. Είναι γνωστή ήδη από τις πρώτες παρατηρήσεις η ύπαρξη δύο κατηγοριών ρευμάτων Ηλιακού Ανέμου που διαφέρουν τόσο στις περιο-χές προέλευσής τους όσο και στις φυσικές παραμέτρους τους. Η μια κατηγορία ρευμάτων είναι ο καλούμενος αργός Ηλιακός Άνεμος. Έχει ταχύτητες μέχρι 400 kms-1 και φαίνεται να προέρχεται από τη ζώνη επι-σειόντων (streamer belt). Από την άλλη πλευρά, διακρίνουμε το γρήγο-ρο Ηλιακό Άνεμο που προέρχεται από τις στεμματικές οπές και η ταχύ-τητά του φτάνει τα 800 kms-1 (ορισμένες φορές και παραπάνω). Τα αρ- γά ρεύματα είναι πυκνότερα από τα γρήγορα. Τα πρωτόνια των αργών ρευμάτων έχουν θερμοκρασίες περίπου μια τάξη μεγέθους χαμηλότερη από των γρήγορων. Αντίθετα, η θερμοκρασία των ηλεκτρονίων φαίνεται να είναι συχνά περίπου η ίδια και για τις δύο κατηγορίες ρευμάτων. Ο Ηλιακός Άνεμος είναι πλάσμα πολύ μεγάλης αγωγιμότητας και ως εκ τούτου διατηρεί το μαγνητικό του πεδίο μέσα του για πολύ χρόνο. Αυτό το εκφράζουμε λέγοντας ότι το μαγνητικό πεδίο είναι παγωμένο στον Ηλιακό Άνεμο. Η εκτόνωση του Ηλιακού Ανέμου και το παγωμένο μαγνητικό του πεδίο είναι οι κύριοι παράγοντες που διαμορφώνουν το διαπλανητικό μαγνητικό πεδίο. Για τη μορφή των γραμμών του μαγνητι-κού πεδίου του Ηλιακού Ανέμου έχουν προταθεί διάφορα μοντέλα, με κυρίαρχο του Parker. Σύμφωνα με αυτό οι μαγνητικές δυναμικές γραμ- μές, εξαιτίας του ότι είναι παγωμένες μέσα στο πλάσμα και του ότι ο Ήλιος περιστρέφεται, έχουν τη μορφή έλικας του Αρχιμήδη. Αν και οι θεωρητικές προβλέψεις γενικά επιβεβαιώνονται από τις διαστημικές μετρήσεις, οι παρατηρήσεις ετών δείχνουν μεγάλο εύρος συμπεριφορών στον Ηλιακό Άνεμο και το διαπλανητικό μαγνητικό πε-δίο. Ακόμα και σε περιόδους ηλιακού ελαχίστου, μπορούμε να δούμε διάφορες μορφές δυναμικών γραμμών και ποικίλα χρονικά προφίλ των παραμέτρων του ηλιακού πλάσματος. Οι παρατηρούμενες συμπεριφο-ρές παρέχουν ενδείξεις για μεταβλητότητα των πηγών του Ηλιακού Ανέ- μου τις χρονικές και χωρικές μεταβολές. Επιπροσθέτως, όπως είναι γνωστό, το ηλιακό στέμμα είναι μια εξαιρετικά δυναμική περιοχή που δί-δει εκρηκτικά φαινόμενα τα οποία επηρρεάζουν το διαπλανητικό χώρο, άρα και τον Ηλιακό Άνεμο που ταξιδεύει σε αυτόν μαζί με το διαπλανη-τικό μαγνητικό πεδίο. Η αποστολή STEREO ξεκίνησε το 2006, δίδοντάς μας για πρώτη φορά την ευκαιρία στερεοσκοπικής παρατήρησης του Ήλιου και του διαπλανητικού χώρου. Αποτελείται από δύο σχεδόν πανομοιότυπα δια-στημόπλοια κινούμενα σε ηλιοκεντρικές τροχιές περίπου στη 1 AU που παρατηρούν ταυτόχρονα τον Ήλιο παρέχοντας εικόνες του σε διάφορα μήκη κύματος, παραμέτρους πλάσματος, υπέρθερμων και ενεργητικών ηλιακών σωματιδίων και μετρήσεις μαγνητικού πεδίου. Με την αποστο-λή STEREO αναμένουμε πληροφορίες που θα συμβάλλουν στην περαι- τέρω διαλεύκανση διαδικασιών στον Ήλιο και το διαπλανητικό χώρο, στο πώς προκαλούνται και εξελίσσονται, σε τρεις πλέον διαστάσεις, φαινόμενα και δομές, όπως οι Εκτινάξεις Στεμματικής Μάζας, ο Ηλιακός Άνεμος, οι στεμματικοί βρόχοι, τα μαγνητικά πεδία κλπ. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη ρευμάτων Ηλιακού Ανέμου και του διαπλανητικού μαγνητικού πεδίου με δεδομένα της απο-στολής STEREO τη διετία 2007 – 2008. Ειδικότερα, εξετάζονται σε συ-γκεκριμένες περιόδους η πιθανή μεταβλητότητα των πηγών του Ηλια-κού Ανέμου και η μορφή των γραμμών του διαπλανητικού μαγνητικού πεδίου. Επιχειρείται γεωμετρική κατασκευή των γραμμών για πρώτη φορά με τη βοήθεια μετρήσεων πλάσματος και μαγνητικού πεδίου από τα πειράματα PLASTIC και IMPACT της αποστολής. Επειδή εστιάζουμε στον Ηλιακό Άνεμο, η περίοδος ηλιακού ελαχίστου είναι η καλύτερη δυ-νατή για τη μελέτη μας, δεδομένου ότι δε λαμβάνει χώρα μεγάλος αριθ-μός μεταβατικών φαινομένων στο στέμμα και το διαπλανητικό χώρο και ο Ηλιακός Άνεμος κυριαρχεί. Στο πρώτο κεφάλαιο δίδονται θεωρητικά στοιχεία για τον Ηλιακό Άνεμο, το διαπλανητικό μαγνητικό πεδίο και την αλληλεπίδραση μεταξύ των ρευμάτων του Ηλιακού Ανέμου. Στο δεύτερο κεφάλαιο γίνεται περι-γραφή των μετρικών ηλιακών ραδιοεξάρσεων στη μελέτη των οποίων επικεντρώνεται σε σημαντικό βαθμό η αποστολή STEREO. Το τρίτο κεφάλαιο πελαμβάνει μια γενική εικόνα της αποστολής, των επιστημονι-κών της στόχων καθώς και τα αναγκαία θεωρητικά στοιχεία για την κατανόηση των διαδικασιών μέτρησης στα πειράματά της. Στο τέταρτο κεφάλαιο περιγράφονται λεπτομερώς οι λειτουργίες των πειραμάτων SECCHI και WAVES και εξηγούνται βασικές τεχνικές λεπτομέρειες. Στο πέμπτο κεφάλαιο αναλύεται η λειτουργία των πειραμάτων IMPACT και PLASTIC και εξηγείται η επιλογή των μετρήσεων από αυτά για την πα-ρούσα εργασία. Στο έκτο κεφάλαιο αναφερόμαστε στα κριτήρια επιλο-γής των περιόδων που μελετήσαμε και περιγράφεται η μέθοδος κατα- σκευής των γραμμών του διαπλανητικού μαγνητικού πεδίου με τη χρή-ση των πειραματικών δεδομένων της αποστολής. Στο έβδομο κεφάλαιο εξετάζονται διεξοδικά έξι περίοδοι τη διετία 2007-2008. Γίνεται συζήτη-ση επί της χρονικής μεταβολής των φυσικών μεγεθών που μετρήθηκαν καθώς και επί της πιθανής σύνδεσής τους με την κατάσταση στον Ήλιο την αντίστοιχη χρονική περίοδο. Σχολιάζεται η μορφή των γραμμών του διαπλανητικού μαγνητικού πεδίου για τις δύο περιοδους στις οποίες κατασκευάστηκαν. Τέλος συνοψίζονται τα κεντρικά συμπεράσματα που προέκυψαν από την παρούσα μελέτη.","abstract_has_math":false,"creators":["Πατσού Ιωάννα Αμαρυλλίς"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2012,"date_issued":"2012","date_published":"2012","updated_at":"2026-11-19T05:25:23Z","subjects":[],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1318509"],"render_values":[{"text":"uoadl:1318509","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1318509","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1318509","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1318509","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Πατσού Ιωάννα Αμαρυλλίς"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2012"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1318509","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1318509"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Ο Ηλιακός Άνεμος αποτελεί συνεχή ροή πλάσματος από το στέμ-μα του Ήλιου. Η ύπαρξή του προβλέφθηκε θεωρητικά το 1958 από τον E. Parker. Οι ιδιότητες του Ηλιακού Ανέμου στις οποίες είχε καταλήξει ο Parker επιβεβαιώθηκαν λίγα χρόνια αργότερα από διαστημικές μετρή-σεις. Η επιτυχής πρόβλεψη του Parker και η έναρξη της διαστημικής εποχής άνοιξαν το δρόμο για την ανάπτυξη της Φυσικής Διαστήματος. Παρά το ότι έχουμε διαθέσιμα δεδομένα για τον Ηλιακό Άνεμο εδώ και μισό περίπου αιώνα, πάρα πολλά ερωτήματα παραμένουν ανοιχτά. Είναι γνωστή ήδη από τις πρώτες παρατηρήσεις η ύπαρξη δύο κατηγοριών ρευμάτων Ηλιακού Ανέμου που διαφέρουν τόσο στις περιο-χές προέλευσής τους όσο και στις φυσικές παραμέτρους τους. Η μια κατηγορία ρευμάτων είναι ο καλούμενος αργός Ηλιακός Άνεμος. Έχει ταχύτητες μέχρι 400 kms-1 και φαίνεται να προέρχεται από τη ζώνη επι-σειόντων (streamer belt). Από την άλλη πλευρά, διακρίνουμε το γρήγο-ρο Ηλιακό Άνεμο που προέρχεται από τις στεμματικές οπές και η ταχύ-τητά του φτάνει τα 800 kms-1 (ορισμένες φορές και παραπάνω). Τα αρ- γά ρεύματα είναι πυκνότερα από τα γρήγορα. Τα πρωτόνια των αργών ρευμάτων έχουν θερμοκρασίες περίπου μια τάξη μεγέθους χαμηλότερη από των γρήγορων. Αντίθετα, η θερμοκρασία των ηλεκτρονίων φαίνεται να είναι συχνά περίπου η ίδια και για τις δύο κατηγορίες ρευμάτων. Ο Ηλιακός Άνεμος είναι πλάσμα πολύ μεγάλης αγωγιμότητας και ως εκ τούτου διατηρεί το μαγνητικό του πεδίο μέσα του για πολύ χρόνο. Αυτό το εκφράζουμε λέγοντας ότι το μαγνητικό πεδίο είναι παγωμένο στον Ηλιακό Άνεμο. Η εκτόνωση του Ηλιακού Ανέμου και το παγωμένο μαγνητικό του πεδίο είναι οι κύριοι παράγοντες που διαμορφώνουν το διαπλανητικό μαγνητικό πεδίο. Για τη μορφή των γραμμών του μαγνητι-κού πεδίου του Ηλιακού Ανέμου έχουν προταθεί διάφορα μοντέλα, με κυρίαρχο του Parker. Σύμφωνα με αυτό οι μαγνητικές δυναμικές γραμ- μές, εξαιτίας του ότι είναι παγωμένες μέσα στο πλάσμα και του ότι ο Ήλιος περιστρέφεται, έχουν τη μορφή έλικας του Αρχιμήδη. Αν και οι θεωρητικές προβλέψεις γενικά επιβεβαιώνονται από τις διαστημικές μετρήσεις, οι παρατηρήσεις ετών δείχνουν μεγάλο εύρος συμπεριφορών στον Ηλιακό Άνεμο και το διαπλανητικό μαγνητικό πε-δίο. Ακόμα και σε περιόδους ηλιακού ελαχίστου, μπορούμε να δούμε διάφορες μορφές δυναμικών γραμμών και ποικίλα χρονικά προφίλ των παραμέτρων του ηλιακού πλάσματος. Οι παρατηρούμενες συμπεριφο-ρές παρέχουν ενδείξεις για μεταβλητότητα των πηγών του Ηλιακού Ανέ- μου τις χρονικές και χωρικές μεταβολές. Επιπροσθέτως, όπως είναι γνωστό, το ηλιακό στέμμα είναι μια εξαιρετικά δυναμική περιοχή που δί-δει εκρηκτικά φαινόμενα τα οποία επηρρεάζουν το διαπλανητικό χώρο, άρα και τον Ηλιακό Άνεμο που ταξιδεύει σε αυτόν μαζί με το διαπλανη-τικό μαγνητικό πεδίο. Η αποστολή STEREO ξεκίνησε το 2006, δίδοντάς μας για πρώτη φορά την ευκαιρία στερεοσκοπικής παρατήρησης του Ήλιου και του διαπλανητικού χώρου. Αποτελείται από δύο σχεδόν πανομοιότυπα δια-στημόπλοια κινούμενα σε ηλιοκεντρικές τροχιές περίπου στη 1 AU που παρατηρούν ταυτόχρονα τον Ήλιο παρέχοντας εικόνες του σε διάφορα μήκη κύματος, παραμέτρους πλάσματος, υπέρθερμων και ενεργητικών ηλιακών σωματιδίων και μετρήσεις μαγνητικού πεδίου. Με την αποστο-λή STEREO αναμένουμε πληροφορίες που θα συμβάλλουν στην περαι- τέρω διαλεύκανση διαδικασιών στον Ήλιο και το διαπλανητικό χώρο, στο πώς προκαλούνται και εξελίσσονται, σε τρεις πλέον διαστάσεις, φαινόμενα και δομές, όπως οι Εκτινάξεις Στεμματικής Μάζας, ο Ηλιακός Άνεμος, οι στεμματικοί βρόχοι, τα μαγνητικά πεδία κλπ. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη ρευμάτων Ηλιακού Ανέμου και του διαπλανητικού μαγνητικού πεδίου με δεδομένα της απο-στολής STEREO τη διετία 2007 – 2008. Ειδικότερα, εξετάζονται σε συ-γκεκριμένες περιόδους η πιθανή μεταβλητότητα των πηγών του Ηλια-κού Ανέμου και η μορφή των γραμμών του διαπλανητικού μαγνητικού πεδίου. Επιχειρείται γεωμετρική κατασκευή των γραμμών για πρώτη φορά με τη βοήθεια μετρήσεων πλάσματος και μαγνητικού πεδίου από τα πειράματα PLASTIC και IMPACT της αποστολής. Επειδή εστιάζουμε στον Ηλιακό Άνεμο, η περίοδος ηλιακού ελαχίστου είναι η καλύτερη δυ-νατή για τη μελέτη μας, δεδομένου ότι δε λαμβάνει χώρα μεγάλος αριθ-μός μεταβατικών φαινομένων στο στέμμα και το διαπλανητικό χώρο και ο Ηλιακός Άνεμος κυριαρχεί. Στο πρώτο κεφάλαιο δίδονται θεωρητικά στοιχεία για τον Ηλιακό Άνεμο, το διαπλανητικό μαγνητικό πεδίο και την αλληλεπίδραση μεταξύ των ρευμάτων του Ηλιακού Ανέμου. Στο δεύτερο κεφάλαιο γίνεται περι-γραφή των μετρικών ηλιακών ραδιοεξάρσεων στη μελέτη των οποίων επικεντρώνεται σε σημαντικό βαθμό η αποστολή STEREO. Το τρίτο κεφάλαιο πελαμβάνει μια γενική εικόνα της αποστολής, των επιστημονι-κών της στόχων καθώς και τα αναγκαία θεωρητικά στοιχεία για την κατανόηση των διαδικασιών μέτρησης στα πειράματά της. Στο τέταρτο κεφάλαιο περιγράφονται λεπτομερώς οι λειτουργίες των πειραμάτων SECCHI και WAVES και εξηγούνται βασικές τεχνικές λεπτομέρειες. Στο πέμπτο κεφάλαιο αναλύεται η λειτουργία των πειραμάτων IMPACT και PLASTIC και εξηγείται η επιλογή των μετρήσεων από αυτά για την πα-ρούσα εργασία. Στο έκτο κεφάλαιο αναφερόμαστε στα κριτήρια επιλο-γής των περιόδων που μελετήσαμε και περιγράφεται η μέθοδος κατα- σκευής των γραμμών του διαπλανητικού μαγνητικού πεδίου με τη χρή-ση των πειραματικών δεδομένων της αποστολής. Στο έβδομο κεφάλαιο εξετάζονται διεξοδικά έξι περίοδοι τη διετία 2007-2008. Γίνεται συζήτη-ση επί της χρονικής μεταβολής των φυσικών μεγεθών που μετρήθηκαν καθώς και επί της πιθανής σύνδεσής τους με την κατάσταση στον Ήλιο την αντίστοιχη χρονική περίοδο. Σχολιάζεται η μορφή των γραμμών του διαπλανητικού μαγνητικού πεδίου για τις δύο περιοδους στις οποίες κατασκευάστηκαν. Τέλος συνοψίζονται τα κεντρικά συμπεράσματα που προέκυψαν από την παρούσα μελέτη.","Solar wind is a continuous flow of plasma emanating from the solar corona. Its existence was predicted theoretically by Parker in 1958 and its properties have been confirmed since the first space missions. Even though a huge amount of data is available nowadays, many issues concerning the processes that control the acceleration of the solar wind and the ones that take place during its propagation in the interplanetary medium remain open. Early in the spacecraft era data showed the existence of two solar wind streams whose origin and properties are quite unlike. The so – called slow solar wind streams have speeds less than 400 kms-1 and come from the streamer belt. On the other hand, fast solar wind streams escape from coronal holes and travel to the interplanetary space with speeds that can even excess 800 kms-1. Moreover, slow solar wind is more dense than the fast and protons in the former have temperatures one order of magnitude lower. The electron temperature is often observed to be pretty much the same for the two categories. The solar wind plasma is characterized by very large values of electrical conductivity, hence it is able to maintain its magnetic field for long periods. This ‘frozen-in’ magnetic field is carried outwards to great distances through the expansion of the solar wind and is the key factor that forms the interplanetary magnetic field. Interplanetary magnetic field lines are Archimedean spirals for two reasons: first, due to the fact that they are frozen in the solar wind plasma and, besides, because of the solar rotation. On the whole, the Parker model for the solar wind and its magnetic field has been well confirmed by space data. However, both of them may exhibit a great variety of behavior. Even in solar minimum periods, various changes have been observed both in plasma parameters and the shape of magnetic field lines, making clear that solar wind sources can be highly variable. One should also keep in mind that the solar corona is an extremely dynamic area where eruptive phenomena take place. The latest may have a high impact on the interplanetary medium, hence to the solar wind with its frozen-in magnetic field, too. The STEREO mission was launched in 2006 and is the first mission dedicated to stereoscopic observation of the solar atmosphere and the interplanetary space. It consists of two nearly identical spacecrafts which move in heliocentric orbits. STEREO-Ahead (or STEREO-A) travels ahead of Earth while STEREO-Behind (or STEREO-B) trails behind it. With the twin STEREO spacecraft nearly simultaneous images of the Sun in a variety of wavelengths are available. Furthermore, almost concurrent measurements of the interplanetary magnetic field and the parameters of thermal, suprathermal and energetic particles are provided. STEREO data will help us to elucidate the nature and the three-dimensional structure of Coronal Mass Ejections (CMEs), as well as any effects caused by CMEs during their propagation through the interplanetary space until they meet the terrestrial magnetosphere. Finally, through stereoscopic view we expect to gain insight into the three-dimensional structure of the solar wind, coronal loops, the solar and interplanetary magnetic fields in the inner heliosphere etc. The main purpose of this thesis is the study of solar wind streams and the interplanetary magnetic field based on STEREO data for the two-year period 2007 – 2008. Particularly, the variability of the solar wind sources and the shape of the interplanetary magnetic field lines is examined for specific periods. We attempt for the first time to construct geometrically the interplanetary magnetic field lines using plasma and magnetic field data from the IMPACT and the PLASTIC experiments on board the two STEREO. Since we concentrate on the solar wind, the solar minimum period is the best available for our study, since the number of transient events is very small and the solar wind is the dominating structure. In the first chapter of this thesis the main features of the solar wind are described, as well as the interplanetary magnetic field and the interaction between fast and solar wind streams. The second chapter includes major solar radio bursts characteristics, since the STEREO mission focuses very much on their study. In the third chapter after a general description of the STEREO measurements and the scientific objectives of the mission we mention theoretical issues that are necessary to understand the processes taking place during the STEREO measurements. A description of the SECCHI and the WAVES experiment follows in chapter four. In the fifth chapter the functions of the IMPACT and the PLASTIC experiment are described, as well as the data choice from them for the purposes of this thesis. The sixth chapter includes the criteria on which we based to choose specific periods to examine and the way the interplanetary magnetic field lines were constructed. In the seventh chapter we describe in detail the six periods we studied, providing the corresponding time profiles for all the physical parameters and commenting on the possible connections to the solar state during that period.The shape of the interplanetary magnetic field lines is constructed and described for two periods. Finally, the main conclusions of this work are discussed."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μελέτη ρευμάτων Ηλιακού Ανέμου και διαπλανητικού μαγνητικού πεδίου με δεδομένα της αποστολής STEREO"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Πατσού Ιωάννα Αμαρυλλίς"],"dc:date":["2012"],"dc:description":["Ο Ηλιακός Άνεμος αποτελεί συνεχή ροή πλάσματος από το στέμ-μα του Ήλιου. Η ύπαρξή του προβλέφθηκε θεωρητικά το 1958 από τον E. Parker. Οι ιδιότητες του Ηλιακού Ανέμου στις οποίες είχε καταλήξει ο Parker επιβεβαιώθηκαν λίγα χρόνια αργότερα από διαστημικές μετρή-σεις. Η επιτυχής πρόβλεψη του Parker και η έναρξη της διαστημικής εποχής άνοιξαν το δρόμο για την ανάπτυξη της Φυσικής Διαστήματος. Παρά το ότι έχουμε διαθέσιμα δεδομένα για τον Ηλιακό Άνεμο εδώ και μισό περίπου αιώνα, πάρα πολλά ερωτήματα παραμένουν ανοιχτά. Είναι γνωστή ήδη από τις πρώτες παρατηρήσεις η ύπαρξη δύο κατηγοριών ρευμάτων Ηλιακού Ανέμου που διαφέρουν τόσο στις περιο-χές προέλευσής τους όσο και στις φυσικές παραμέτρους τους. Η μια κατηγορία ρευμάτων είναι ο καλούμενος αργός Ηλιακός Άνεμος. Έχει ταχύτητες μέχρι 400 kms-1 και φαίνεται να προέρχεται από τη ζώνη επι-σειόντων (streamer belt). Από την άλλη πλευρά, διακρίνουμε το γρήγο-ρο Ηλιακό Άνεμο που προέρχεται από τις στεμματικές οπές και η ταχύ-τητά του φτάνει τα 800 kms-1 (ορισμένες φορές και παραπάνω). Τα αρ- γά ρεύματα είναι πυκνότερα από τα γρήγορα. Τα πρωτόνια των αργών ρευμάτων έχουν θερμοκρασίες περίπου μια τάξη μεγέθους χαμηλότερη από των γρήγορων. Αντίθετα, η θερμοκρασία των ηλεκτρονίων φαίνεται να είναι συχνά περίπου η ίδια και για τις δύο κατηγορίες ρευμάτων. Ο Ηλιακός Άνεμος είναι πλάσμα πολύ μεγάλης αγωγιμότητας και ως εκ τούτου διατηρεί το μαγνητικό του πεδίο μέσα του για πολύ χρόνο. Αυτό το εκφράζουμε λέγοντας ότι το μαγνητικό πεδίο είναι παγωμένο στον Ηλιακό Άνεμο. Η εκτόνωση του Ηλιακού Ανέμου και το παγωμένο μαγνητικό του πεδίο είναι οι κύριοι παράγοντες που διαμορφώνουν το διαπλανητικό μαγνητικό πεδίο. Για τη μορφή των γραμμών του μαγνητι-κού πεδίου του Ηλιακού Ανέμου έχουν προταθεί διάφορα μοντέλα, με κυρίαρχο του Parker. Σύμφωνα με αυτό οι μαγνητικές δυναμικές γραμ- μές, εξαιτίας του ότι είναι παγωμένες μέσα στο πλάσμα και του ότι ο Ήλιος περιστρέφεται, έχουν τη μορφή έλικας του Αρχιμήδη. Αν και οι θεωρητικές προβλέψεις γενικά επιβεβαιώνονται από τις διαστημικές μετρήσεις, οι παρατηρήσεις ετών δείχνουν μεγάλο εύρος συμπεριφορών στον Ηλιακό Άνεμο και το διαπλανητικό μαγνητικό πε-δίο. Ακόμα και σε περιόδους ηλιακού ελαχίστου, μπορούμε να δούμε διάφορες μορφές δυναμικών γραμμών και ποικίλα χρονικά προφίλ των παραμέτρων του ηλιακού πλάσματος. Οι παρατηρούμενες συμπεριφο-ρές παρέχουν ενδείξεις για μεταβλητότητα των πηγών του Ηλιακού Ανέ- μου τις χρονικές και χωρικές μεταβολές. Επιπροσθέτως, όπως είναι γνωστό, το ηλιακό στέμμα είναι μια εξαιρετικά δυναμική περιοχή που δί-δει εκρηκτικά φαινόμενα τα οποία επηρρεάζουν το διαπλανητικό χώρο, άρα και τον Ηλιακό Άνεμο που ταξιδεύει σε αυτόν μαζί με το διαπλανη-τικό μαγνητικό πεδίο. Η αποστολή STEREO ξεκίνησε το 2006, δίδοντάς μας για πρώτη φορά την ευκαιρία στερεοσκοπικής παρατήρησης του Ήλιου και του διαπλανητικού χώρου. Αποτελείται από δύο σχεδόν πανομοιότυπα δια-στημόπλοια κινούμενα σε ηλιοκεντρικές τροχιές περίπου στη 1 AU που παρατηρούν ταυτόχρονα τον Ήλιο παρέχοντας εικόνες του σε διάφορα μήκη κύματος, παραμέτρους πλάσματος, υπέρθερμων και ενεργητικών ηλιακών σωματιδίων και μετρήσεις μαγνητικού πεδίου. Με την αποστο-λή STEREO αναμένουμε πληροφορίες που θα συμβάλλουν στην περαι- τέρω διαλεύκανση διαδικασιών στον Ήλιο και το διαπλανητικό χώρο, στο πώς προκαλούνται και εξελίσσονται, σε τρεις πλέον διαστάσεις, φαινόμενα και δομές, όπως οι Εκτινάξεις Στεμματικής Μάζας, ο Ηλιακός Άνεμος, οι στεμματικοί βρόχοι, τα μαγνητικά πεδία κλπ. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη ρευμάτων Ηλιακού Ανέμου και του διαπλανητικού μαγνητικού πεδίου με δεδομένα της απο-στολής STEREO τη διετία 2007 – 2008. Ειδικότερα, εξετάζονται σε συ-γκεκριμένες περιόδους η πιθανή μεταβλητότητα των πηγών του Ηλια-κού Ανέμου και η μορφή των γραμμών του διαπλανητικού μαγνητικού πεδίου. Επιχειρείται γεωμετρική κατασκευή των γραμμών για πρώτη φορά με τη βοήθεια μετρήσεων πλάσματος και μαγνητικού πεδίου από τα πειράματα PLASTIC και IMPACT της αποστολής. Επειδή εστιάζουμε στον Ηλιακό Άνεμο, η περίοδος ηλιακού ελαχίστου είναι η καλύτερη δυ-νατή για τη μελέτη μας, δεδομένου ότι δε λαμβάνει χώρα μεγάλος αριθ-μός μεταβατικών φαινομένων στο στέμμα και το διαπλανητικό χώρο και ο Ηλιακός Άνεμος κυριαρχεί. Στο πρώτο κεφάλαιο δίδονται θεωρητικά στοιχεία για τον Ηλιακό Άνεμο, το διαπλανητικό μαγνητικό πεδίο και την αλληλεπίδραση μεταξύ των ρευμάτων του Ηλιακού Ανέμου. Στο δεύτερο κεφάλαιο γίνεται περι-γραφή των μετρικών ηλιακών ραδιοεξάρσεων στη μελέτη των οποίων επικεντρώνεται σε σημαντικό βαθμό η αποστολή STEREO. Το τρίτο κεφάλαιο πελαμβάνει μια γενική εικόνα της αποστολής, των επιστημονι-κών της στόχων καθώς και τα αναγκαία θεωρητικά στοιχεία για την κατανόηση των διαδικασιών μέτρησης στα πειράματά της. Στο τέταρτο κεφάλαιο περιγράφονται λεπτομερώς οι λειτουργίες των πειραμάτων SECCHI και WAVES και εξηγούνται βασικές τεχνικές λεπτομέρειες. Στο πέμπτο κεφάλαιο αναλύεται η λειτουργία των πειραμάτων IMPACT και PLASTIC και εξηγείται η επιλογή των μετρήσεων από αυτά για την πα-ρούσα εργασία. Στο έκτο κεφάλαιο αναφερόμαστε στα κριτήρια επιλο-γής των περιόδων που μελετήσαμε και περιγράφεται η μέθοδος κατα- σκευής των γραμμών του διαπλανητικού μαγνητικού πεδίου με τη χρή-ση των πειραματικών δεδομένων της αποστολής. Στο έβδομο κεφάλαιο εξετάζονται διεξοδικά έξι περίοδοι τη διετία 2007-2008. Γίνεται συζήτη-ση επί της χρονικής μεταβολής των φυσικών μεγεθών που μετρήθηκαν καθώς και επί της πιθανής σύνδεσής τους με την κατάσταση στον Ήλιο την αντίστοιχη χρονική περίοδο. Σχολιάζεται η μορφή των γραμμών του διαπλανητικού μαγνητικού πεδίου για τις δύο περιοδους στις οποίες κατασκευάστηκαν. Τέλος συνοψίζονται τα κεντρικά συμπεράσματα που προέκυψαν από την παρούσα μελέτη.","Solar wind is a continuous flow of plasma emanating from the solar corona. Its existence was predicted theoretically by Parker in 1958 and its properties have been confirmed since the first space missions. Even though a huge amount of data is available nowadays, many issues concerning the processes that control the acceleration of the solar wind and the ones that take place during its propagation in the interplanetary medium remain open. Early in the spacecraft era data showed the existence of two solar wind streams whose origin and properties are quite unlike. The so – called slow solar wind streams have speeds less than 400 kms-1 and come from the streamer belt. On the other hand, fast solar wind streams escape from coronal holes and travel to the interplanetary space with speeds that can even excess 800 kms-1. Moreover, slow solar wind is more dense than the fast and protons in the former have temperatures one order of magnitude lower. The electron temperature is often observed to be pretty much the same for the two categories. The solar wind plasma is characterized by very large values of electrical conductivity, hence it is able to maintain its magnetic field for long periods. This ‘frozen-in’ magnetic field is carried outwards to great distances through the expansion of the solar wind and is the key factor that forms the interplanetary magnetic field. Interplanetary magnetic field lines are Archimedean spirals for two reasons: first, due to the fact that they are frozen in the solar wind plasma and, besides, because of the solar rotation. On the whole, the Parker model for the solar wind and its magnetic field has been well confirmed by space data. However, both of them may exhibit a great variety of behavior. Even in solar minimum periods, various changes have been observed both in plasma parameters and the shape of magnetic field lines, making clear that solar wind sources can be highly variable. One should also keep in mind that the solar corona is an extremely dynamic area where eruptive phenomena take place. The latest may have a high impact on the interplanetary medium, hence to the solar wind with its frozen-in magnetic field, too. The STEREO mission was launched in 2006 and is the first mission dedicated to stereoscopic observation of the solar atmosphere and the interplanetary space. It consists of two nearly identical spacecrafts which move in heliocentric orbits. STEREO-Ahead (or STEREO-A) travels ahead of Earth while STEREO-Behind (or STEREO-B) trails behind it. With the twin STEREO spacecraft nearly simultaneous images of the Sun in a variety of wavelengths are available. Furthermore, almost concurrent measurements of the interplanetary magnetic field and the parameters of thermal, suprathermal and energetic particles are provided. STEREO data will help us to elucidate the nature and the three-dimensional structure of Coronal Mass Ejections (CMEs), as well as any effects caused by CMEs during their propagation through the interplanetary space until they meet the terrestrial magnetosphere. Finally, through stereoscopic view we expect to gain insight into the three-dimensional structure of the solar wind, coronal loops, the solar and interplanetary magnetic fields in the inner heliosphere etc. The main purpose of this thesis is the study of solar wind streams and the interplanetary magnetic field based on STEREO data for the two-year period 2007 – 2008. Particularly, the variability of the solar wind sources and the shape of the interplanetary magnetic field lines is examined for specific periods. We attempt for the first time to construct geometrically the interplanetary magnetic field lines using plasma and magnetic field data from the IMPACT and the PLASTIC experiments on board the two STEREO. Since we concentrate on the solar wind, the solar minimum period is the best available for our study, since the number of transient events is very small and the solar wind is the dominating structure. In the first chapter of this thesis the main features of the solar wind are described, as well as the interplanetary magnetic field and the interaction between fast and solar wind streams. The second chapter includes major solar radio bursts characteristics, since the STEREO mission focuses very much on their study. In the third chapter after a general description of the STEREO measurements and the scientific objectives of the mission we mention theoretical issues that are necessary to understand the processes taking place during the STEREO measurements. A description of the SECCHI and the WAVES experiment follows in chapter four. In the fifth chapter the functions of the IMPACT and the PLASTIC experiment are described, as well as the data choice from them for the purposes of this thesis. The sixth chapter includes the criteria on which we based to choose specific periods to examine and the way the interplanetary magnetic field lines were constructed. In the seventh chapter we describe in detail the six periods we studied, providing the corresponding time profiles for all the physical parameters and commenting on the possible connections to the solar state during that period.The shape of the interplanetary magnetic field lines is constructed and described for two periods. Finally, the main conclusions of this work are discussed."],"dc:identifier":["uoadl:1318509","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1318509"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:title":["Μελέτη ρευμάτων Ηλιακού Ανέμου και διαπλανητικού μαγνητικού πεδίου με δεδομένα της αποστολής STEREO"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:25:23Z"}