{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1327822"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1327822","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η Συνταγματική Αναθεώρηση του 1986: μια προσπάθεια αποτίμησης αιτιών, αντιλήψεων και συνεπειών","abstract":"Η παρούσα μελέτη αναφέρεται στην αναθεώρηση του Καταστατικού Χάρτη της Ελλάδας το 1985-86. Συγκεκριμένα, στις αιτίες, τις απόψεις κομμάτων και συνταγματολόγων και, τέλος, στις συνέπειες της κίνησης αυτής. Αποτέλεσε μια πρωτοβουλία του τότε πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου και της κυβερνητικής παράταξης του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος (ΠΑ.ΣΟ.Κ). Η αναθεώρηση είχε ως βασικό στόχο την περιστολή των αρμοδιοτήτων - δικαιοδοσιών του Προέδρου της Δημοκρατίας. Αναφέρεται το περιεχόμενο των υπό αναθεώρηση (το 1985-86) άρθρων έτσι όπως διαμορφώθηκε από την Ε’ Αναθεωρητική Βουλή το 1975. Οι αντιλήψεις των πολιτικών κομμάτων σχετικά με τις δικαιοδοσίες που θα έπρεπε να έχει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ως ρυθμιστής του πολιτεύματος παρέμειναν σταθερές. Όμως, ο καθοριστικός παράγοντας ο οποίος οδήγησε στην αναθεώρηση του Συντάγματος ήταν η πορεία των σχέσεων μεταξύ του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Καραμανλή και του πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου την περίοδο της ‘συγκατοίκησής’ τους (1981-85). Ειδικότερα, το τελευταίο έτος της ‘συνύπαρξής’ τους (1984) οπότε και οι υπήρξαν αρκετές προστριβές μεταξύ τους. Ταυτόχρονα με την εξαγγελία της αναθεώρησης, ο Α. Παπανδρέου πρότεινε ως υποψήφιο Πρόεδρο της Δημοκρατίας τον ανώτατο δικαστικό Χρήστο Σαρτζετάκη απομακρύνοντας έτσι τον ιδρυτή της Νέας Δημοκρατίας από το ανώτατο πολιτειακό αξίωμα της χώρας. Η εκλογή του Χρ. Σαρτζετάκη υπήρξε ταραχώδης και οριακή. Περιλαμβάνεται ακόμη η επίδραση που είχε στο αποτέλεσμα των εκλογών της 2ας Ιουνίου 1985 η επιλογή – απόφαση του ΠΑ.ΣΟ.Κ να αναθεωρηθεί το Σύνταγμα και να μην προταθεί ο Κ. Καραμανλής για νέα θητεία. Αφού το ΠΑ.ΣΟ.Κ κέρδισε τις εκλογές, κατόρθωσε να αναθεωρήσει το Σύνταγμα σύμφωνα με τις επιδιώξεις του. Η αναθεώρηση του Συντάγματος ολοκληρώθηκε τον Μάρτιο του 1986. Περικόπηκαν εξουσίες από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, κάτι το οποίο οδήγησε στην ενίσχυση της θέσης του πρωθυπουργού. Η επιστημονική κοινότητα, αν και επιδοκίμασε αρκετές από τις τροποποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν στο Σύνταγμα, κατέκρινε τον αιφνιδιαστικό τρόπο με τον οποίο εξαγγέλθηκε η αναθεώρηση καθώς και τους λοιπούς χειρισμούς της κυβέρνησης του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ως συμπεράσματα της παρούσας εργασίας αναφέρονται: 1) τι ήταν αυτό που οδήγησε στην αναθεώρηση, 2) ποιες αντιλήψεις συγκρούστηκαν και 3) ποιες ήταν οι άμεσες και έμμεσες συνέπειές της, ιδιαίτερα ως προς την πολιτική ισχύ του πρωθυπουργού.","abstract_html":"Η παρούσα μελέτη αναφέρεται στην αναθεώρηση του Καταστατικού Χάρτη της Ελλάδας το 1985-86. Συγκεκριμένα, στις αιτίες, τις απόψεις κομμάτων και συνταγματολόγων και, τέλος, στις συνέπειες της κίνησης αυτής. Αποτέλεσε μια πρωτοβουλία του τότε πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου και της κυβερνητικής παράταξης του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος (ΠΑ.ΣΟ.Κ). Η αναθεώρηση είχε ως βασικό στόχο την περιστολή των αρμοδιοτήτων - δικαιοδοσιών του Προέδρου της Δημοκρατίας. Αναφέρεται το περιεχόμενο των υπό αναθεώρηση (το 1985-86) άρθρων έτσι όπως διαμορφώθηκε από την Ε’ Αναθεωρητική Βουλή το 1975. Οι αντιλήψεις των πολιτικών κομμάτων σχετικά με τις δικαιοδοσίες που θα έπρεπε να έχει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ως ρυθμιστής του πολιτεύματος παρέμειναν σταθερές. Όμως, ο καθοριστικός παράγοντας ο οποίος οδήγησε στην αναθεώρηση του Συντάγματος ήταν η πορεία των σχέσεων μεταξύ του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Καραμανλή και του πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου την περίοδο της ‘συγκατοίκησής’ τους (1981-85). Ειδικότερα, το τελευταίο έτος της ‘συνύπαρξής’ τους (1984) οπότε και οι υπήρξαν αρκετές προστριβές μεταξύ τους. Ταυτόχρονα με την εξαγγελία της αναθεώρησης, ο Α. Παπανδρέου πρότεινε ως υποψήφιο Πρόεδρο της Δημοκρατίας τον ανώτατο δικαστικό Χρήστο Σαρτζετάκη απομακρύνοντας έτσι τον ιδρυτή της Νέας Δημοκρατίας από το ανώτατο πολιτειακό αξίωμα της χώρας. Η εκλογή του Χρ. Σαρτζετάκη υπήρξε ταραχώδης και οριακή. Περιλαμβάνεται ακόμη η επίδραση που είχε στο αποτέλεσμα των εκλογών της 2ας Ιουνίου 1985 η επιλογή – απόφαση του ΠΑ.ΣΟ.Κ να αναθεωρηθεί το Σύνταγμα και να μην προταθεί ο Κ. Καραμανλής για νέα θητεία. Αφού το ΠΑ.ΣΟ.Κ κέρδισε τις εκλογές, κατόρθωσε να αναθεωρήσει το Σύνταγμα σύμφωνα με τις επιδιώξεις του. Η αναθεώρηση του Συντάγματος ολοκληρώθηκε τον Μάρτιο του 1986. Περικόπηκαν εξουσίες από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, κάτι το οποίο οδήγησε στην ενίσχυση της θέσης του πρωθυπουργού. Η επιστημονική κοινότητα, αν και επιδοκίμασε αρκετές από τις τροποποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν στο Σύνταγμα, κατέκρινε τον αιφνιδιαστικό τρόπο με τον οποίο εξαγγέλθηκε η αναθεώρηση καθώς και τους λοιπούς χειρισμούς της κυβέρνησης του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ως συμπεράσματα της παρούσας εργασίας αναφέρονται: 1) τι ήταν αυτό που οδήγησε στην αναθεώρηση, 2) ποιες αντιλήψεις συγκρούστηκαν και 3) ποιες ήταν οι άμεσες και έμμεσες συνέπειές της, ιδιαίτερα ως προς την πολιτική ισχύ του πρωθυπουργού.","abstract_has_math":false,"creators":["Κεραμίδας Σταύρος","Keramidas Stavros"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2017,"date_issued":"2017","date_published":"2017","updated_at":"2026-11-19T05:27:31Z","subjects":["Ιστορία","History"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1327822"],"render_values":[{"text":"uoadl:1327822","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1327822","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1327822","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1327822","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κεραμίδας Σταύρος","Keramidas Stavros"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2017"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Ιστορία","History"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1327822","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1327822"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα μελέτη αναφέρεται στην αναθεώρηση του Καταστατικού Χάρτη της Ελλάδας το 1985-86. Συγκεκριμένα, στις αιτίες, τις απόψεις κομμάτων και συνταγματολόγων και, τέλος, στις συνέπειες της κίνησης αυτής. Αποτέλεσε μια πρωτοβουλία του τότε πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου και της κυβερνητικής παράταξης του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος (ΠΑ.ΣΟ.Κ). Η αναθεώρηση είχε ως βασικό στόχο την περιστολή των αρμοδιοτήτων - δικαιοδοσιών του Προέδρου της Δημοκρατίας. Αναφέρεται το περιεχόμενο των υπό αναθεώρηση (το 1985-86) άρθρων έτσι όπως διαμορφώθηκε από την Ε’ Αναθεωρητική Βουλή το 1975. Οι αντιλήψεις των πολιτικών κομμάτων σχετικά με τις δικαιοδοσίες που θα έπρεπε να έχει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ως ρυθμιστής του πολιτεύματος παρέμειναν σταθερές. Όμως, ο καθοριστικός παράγοντας ο οποίος οδήγησε στην αναθεώρηση του Συντάγματος ήταν η πορεία των σχέσεων μεταξύ του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Καραμανλή και του πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου την περίοδο της ‘συγκατοίκησής’ τους (1981-85). Ειδικότερα, το τελευταίο έτος της ‘συνύπαρξής’ τους (1984) οπότε και οι υπήρξαν αρκετές προστριβές μεταξύ τους. Ταυτόχρονα με την εξαγγελία της αναθεώρησης, ο Α. Παπανδρέου πρότεινε ως υποψήφιο Πρόεδρο της Δημοκρατίας τον ανώτατο δικαστικό Χρήστο Σαρτζετάκη απομακρύνοντας έτσι τον ιδρυτή της Νέας Δημοκρατίας από το ανώτατο πολιτειακό αξίωμα της χώρας. Η εκλογή του Χρ. Σαρτζετάκη υπήρξε ταραχώδης και οριακή. Περιλαμβάνεται ακόμη η επίδραση που είχε στο αποτέλεσμα των εκλογών της 2ας Ιουνίου 1985 η επιλογή – απόφαση του ΠΑ.ΣΟ.Κ να αναθεωρηθεί το Σύνταγμα και να μην προταθεί ο Κ. Καραμανλής για νέα θητεία. Αφού το ΠΑ.ΣΟ.Κ κέρδισε τις εκλογές, κατόρθωσε να αναθεωρήσει το Σύνταγμα σύμφωνα με τις επιδιώξεις του. Η αναθεώρηση του Συντάγματος ολοκληρώθηκε τον Μάρτιο του 1986. Περικόπηκαν εξουσίες από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, κάτι το οποίο οδήγησε στην ενίσχυση της θέσης του πρωθυπουργού. Η επιστημονική κοινότητα, αν και επιδοκίμασε αρκετές από τις τροποποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν στο Σύνταγμα, κατέκρινε τον αιφνιδιαστικό τρόπο με τον οποίο εξαγγέλθηκε η αναθεώρηση καθώς και τους λοιπούς χειρισμούς της κυβέρνησης του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ως συμπεράσματα της παρούσας εργασίας αναφέρονται: 1) τι ήταν αυτό που οδήγησε στην αναθεώρηση, 2) ποιες αντιλήψεις συγκρούστηκαν και 3) ποιες ήταν οι άμεσες και έμμεσες συνέπειές της, ιδιαίτερα ως προς την πολιτική ισχύ του πρωθυπουργού.","This study refers to the reform of the Constitution of Greece in 1985-1986. Specifically, it discusses the views of the political parties and the constitutional experts and finally the political repercussions of this move. It was an initiative of the Prime Minister, Andreas Papandreou, and his party, the Panhellenic Socialist Movement (PASOK). The reform was mainly aimed at restricting the powers of the President of the Republic. My study discusses the provisions of the 1975 Constitution. Perceptions of political parties on the powers of the President of the Republic as a regime regulator remained stable. But, the determining factor which led to the reform of the Constitution was the state of relations between the President of the Republic, Constantine Karamanlis and the Prime Minister Andreas Papandreou during the “cohabitation period” (1981-1985) of the two men. Particularly, the last year of their “coexistence” (1984) was the period when there were several conflicts between them. Simultaneously with the announcement of the review, A. Papandreou suggested the, judge of the Supreme Court, Christos Sartzetakis, for the position of the President of the Republic, removing the founder of New Democracy by the highest state office in the country. The election of Ch. Sartzetakis was hectic and marginal. I also tried to make a reference to the effects of A. Papandreou’s choice to reform the Constitution and not to suggest K. Karamanlis for the position of the President of the Republic, had on the outcome of elections on 2nd of June 1985. After the victory of PASOK in the elections, the Prime Minister succeeded in revising the Constitution in accordance to his objectives. The revision of the Constitution was completed in March 1986. This has resulted in the curtailment of powers of the President of the Republic and in the empowerment of the Prime Minister. The academic community, although welcomed many of the amendments made to the Constitution, criticized not only the way the reform was announced but also other manipulations of PASOK’s government. The conclusion of this study indicates: 1) what led to the review, 2) which views came into conflict and 3) what were the direct and indirect effects, particularly on the political power of the Prime Minister."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η Συνταγματική Αναθεώρηση του 1986: μια προσπάθεια αποτίμησης αιτιών, αντιλήψεων και συνεπειών"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κεραμίδας Σταύρος","Keramidas Stavros"],"dc:date":["2017"],"dc:description":["Η παρούσα μελέτη αναφέρεται στην αναθεώρηση του Καταστατικού Χάρτη της Ελλάδας το 1985-86. Συγκεκριμένα, στις αιτίες, τις απόψεις κομμάτων και συνταγματολόγων και, τέλος, στις συνέπειες της κίνησης αυτής. Αποτέλεσε μια πρωτοβουλία του τότε πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου και της κυβερνητικής παράταξης του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος (ΠΑ.ΣΟ.Κ). Η αναθεώρηση είχε ως βασικό στόχο την περιστολή των αρμοδιοτήτων - δικαιοδοσιών του Προέδρου της Δημοκρατίας. Αναφέρεται το περιεχόμενο των υπό αναθεώρηση (το 1985-86) άρθρων έτσι όπως διαμορφώθηκε από την Ε’ Αναθεωρητική Βουλή το 1975. Οι αντιλήψεις των πολιτικών κομμάτων σχετικά με τις δικαιοδοσίες που θα έπρεπε να έχει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ως ρυθμιστής του πολιτεύματος παρέμειναν σταθερές. Όμως, ο καθοριστικός παράγοντας ο οποίος οδήγησε στην αναθεώρηση του Συντάγματος ήταν η πορεία των σχέσεων μεταξύ του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Καραμανλή και του πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου την περίοδο της ‘συγκατοίκησής’ τους (1981-85). Ειδικότερα, το τελευταίο έτος της ‘συνύπαρξής’ τους (1984) οπότε και οι υπήρξαν αρκετές προστριβές μεταξύ τους. Ταυτόχρονα με την εξαγγελία της αναθεώρησης, ο Α. Παπανδρέου πρότεινε ως υποψήφιο Πρόεδρο της Δημοκρατίας τον ανώτατο δικαστικό Χρήστο Σαρτζετάκη απομακρύνοντας έτσι τον ιδρυτή της Νέας Δημοκρατίας από το ανώτατο πολιτειακό αξίωμα της χώρας. Η εκλογή του Χρ. Σαρτζετάκη υπήρξε ταραχώδης και οριακή. Περιλαμβάνεται ακόμη η επίδραση που είχε στο αποτέλεσμα των εκλογών της 2ας Ιουνίου 1985 η επιλογή – απόφαση του ΠΑ.ΣΟ.Κ να αναθεωρηθεί το Σύνταγμα και να μην προταθεί ο Κ. Καραμανλής για νέα θητεία. Αφού το ΠΑ.ΣΟ.Κ κέρδισε τις εκλογές, κατόρθωσε να αναθεωρήσει το Σύνταγμα σύμφωνα με τις επιδιώξεις του. Η αναθεώρηση του Συντάγματος ολοκληρώθηκε τον Μάρτιο του 1986. Περικόπηκαν εξουσίες από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, κάτι το οποίο οδήγησε στην ενίσχυση της θέσης του πρωθυπουργού. Η επιστημονική κοινότητα, αν και επιδοκίμασε αρκετές από τις τροποποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν στο Σύνταγμα, κατέκρινε τον αιφνιδιαστικό τρόπο με τον οποίο εξαγγέλθηκε η αναθεώρηση καθώς και τους λοιπούς χειρισμούς της κυβέρνησης του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ως συμπεράσματα της παρούσας εργασίας αναφέρονται: 1) τι ήταν αυτό που οδήγησε στην αναθεώρηση, 2) ποιες αντιλήψεις συγκρούστηκαν και 3) ποιες ήταν οι άμεσες και έμμεσες συνέπειές της, ιδιαίτερα ως προς την πολιτική ισχύ του πρωθυπουργού.","This study refers to the reform of the Constitution of Greece in 1985-1986. Specifically, it discusses the views of the political parties and the constitutional experts and finally the political repercussions of this move. It was an initiative of the Prime Minister, Andreas Papandreou, and his party, the Panhellenic Socialist Movement (PASOK). The reform was mainly aimed at restricting the powers of the President of the Republic. My study discusses the provisions of the 1975 Constitution. Perceptions of political parties on the powers of the President of the Republic as a regime regulator remained stable. But, the determining factor which led to the reform of the Constitution was the state of relations between the President of the Republic, Constantine Karamanlis and the Prime Minister Andreas Papandreou during the “cohabitation period” (1981-1985) of the two men. Particularly, the last year of their “coexistence” (1984) was the period when there were several conflicts between them. Simultaneously with the announcement of the review, A. Papandreou suggested the, judge of the Supreme Court, Christos Sartzetakis, for the position of the President of the Republic, removing the founder of New Democracy by the highest state office in the country. The election of Ch. Sartzetakis was hectic and marginal. I also tried to make a reference to the effects of A. Papandreou’s choice to reform the Constitution and not to suggest K. Karamanlis for the position of the President of the Republic, had on the outcome of elections on 2nd of June 1985. After the victory of PASOK in the elections, the Prime Minister succeeded in revising the Constitution in accordance to his objectives. The revision of the Constitution was completed in March 1986. This has resulted in the curtailment of powers of the President of the Republic and in the empowerment of the Prime Minister. The academic community, although welcomed many of the amendments made to the Constitution, criticized not only the way the reform was announced but also other manipulations of PASOK’s government. The conclusion of this study indicates: 1) what led to the review, 2) which views came into conflict and 3) what were the direct and indirect effects, particularly on the political power of the Prime Minister."],"dc:identifier":["uoadl:1327822","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1327822"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Ιστορία","History"],"dc:title":["Η Συνταγματική Αναθεώρηση του 1986: μια προσπάθεια αποτίμησης αιτιών, αντιλήψεων και συνεπειών"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:27:31Z"}