{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1327899"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1327899","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Επίδραση ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας κινητού τηλεφώνου σε κύτταρα U937. Ανίχνευση επαγωγής οξειδωτικού στρες, βιωσιμότητας και τροποποίησης του μεταβολισμού της πρόδρομης πρωτείνης του αμυλοειδούς APP.","abstract":"τις μέρες μας οι χρήστες κινητής τηλεφωνίας φτάνουν σε αριθμό τα μερικά δισεκατομμύρια. Το γεγονός αυτό έχει προκαλέσει ανησυχίες σχετικά με την επίδραση της μη ιονίζουσας ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας (ΗΜΑ) που εκπέμπεται από τις συσκευές αυτές στον άνθρωπο. Μέχρι σήμερα πολλές έρευνες in vivo, in vitro και ex vivo, έχουν καταδείξει ότι η συγκεκριμένη ακτινοβολία μπορεί να επιφέρει αλλαγές στην κυτταρική ομοιόσταση και τελικά να αποτελεί έναν βλαπτικό παράγοντα, ο οποίος επηρεάζει με διαφορετικούς τρόπους τους οργανισμούς και τους διαφόρους κυτταρικούς τύπους. Η Ερευνητική Ομάδα Ηλεκτρομαγνητικής Βιολογίας του Τομέα Βιολογίας του Κυττάρου και Βιοφυσικής του Ε.Κ.Π.Α, υπό την καθοδήγηση του Ομότιμου Καθηγητή Λουκά Χ. Μαργαρίτη, συμμετέχει στην έρευνα που διεξάγεται παγκοσμίως για τις επιδράσεις της μη ιονίζουσας ακτινοβολίας στον ανθρώπινο οργανισμό με πολυετείς μελέτες που καταδεικνύουν τις αρνητικές της επιπτώσεις in vivo σε διάφορα βιολογικά συστήματα όπως σε τρωκτικά Mus musculus and R rattus (Fragopoulou AF et al., 2010, 2012, Ntzouni MP et al., 2011, 2013, Stasinopoulou M et al., 2016) στο έντομο D. melanogaster (Margaritis LH et al., 2014, Manta AK et al., 2014, 2016, Sagioglou NE et al., 2014), στον νηματώδη σκώληκα C. elegans (Fasseas MK et al., 2015), στη σαύρα P. erhardii (Mina D et al., 2016) και σε διάφορυς τύπους κυττάρων. Οι μελέτες αυτές έχουν δείξει πολυσυστημικές αλλαγές μετά από την έκθεση στην ΗΜΑ. Ένα από τα σημαντικότερα συστήματα του οργανισμού, υπεύθυνο για τη διατήρηση της ομοιόστασής του είναι το ανοσοποιητικό σύστημα, το οποίο εκτός του ότι είναι ευρέως γνωστό ως η άμυνα των ζωντανών οργανισμών απέναντι στις μικροβιακές επιθέσεις, πρόσφατα βρέθηκε να εμπλέκεται τόσο στην προστασία όσο και στην απόκριση του οργανισμού απέναντι στην ιονίζουσα ακτινοβολία (Pinto AT. et al., 2016). Η συγκεκριμένη μελέτη είχε ως στόχο να ερευνήσει την πιθανή επίδραση της μη ιονίζουσας ακτινοβολίας κινητού τηλεφώνου στο ανοσοποιητικό σύστημα, χρησιμοποιώντας την καρκινική κυτταρική σειρά μονοκυττάρων U937. Για το σκοπό αυτό, κύτταρα εκτέθηκαν για 30 λεπτά ημερησίως για 2 συνεχόμενες ημέρες σε ομιλούσα εκπομπή κινητού τηλεφώνου GSM/DCS συχνότητας 1800 MHz και έντασης ηλεκτρικού πεδίου E=2,85 V/m ή 3,4 V/m. Μετά το τέλος της ακτινοβόλησης διαπιστώθηκαν: 1. Αύξηση των επιπέδων των ενδοκυττάριων δραστικών μορφών οξυγόνου (Reactive Oxygen Species – ROS), η οποία φαίνεται να δημιουργεί μία τάση μείωσης των οξειδωμένων λιπιδίων πιθανά μέσω ενεργοποίησης αντιοξειδωτικών μηχανισμών. Η αύξηση του οξειδωτικού φορτίου δεν επέφερε σημαντική αλλαγή στην έκφραση της Ηsp70. 2. Καμία σημαντική μεταβολή στην απόπτωση και τη βιωσιμότητα των κυττάρων. 3. Μεταβολές στην πρωτεολυτική επεξεργασία της πρόδρομης πρωτεΐνης του αμυλοειδούς (β-Amyloid Precursor Protein – APP). Συνοψίζοντας, με βάση τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας, διαπιστώθηκε ότι η μικροκυματική ακτινοβολία κινητού τηλεφώνου επιδρά στα κύτταρα U937, καθώς μεταβάλει το οξειδοαναγωγικό δυναμικό των κυττάρων, γεγονός που θα μπορούσε να ενεργοποιεί έναν καταρράκτη καταρροϊκών αλλαγών επηρεάζοντας πολλές κυτταρικές λειτουργίες, όπως για παράδειγμα η τροποποίηση της πρωτεόλυσης της APP που ανιχνεύθηκε επίσης στη συγκεκριμένη μελέτη. Περιληπτικά, μελλοντικοί στόχοι της παρούσας έρευνας θα μπορούσαν να είναι: 1. Η μελέτη των ίδιων παραγόντων, αλλά με διαφορετικά πρωτόκολλα ακτινοβόλησης, ή διαφορετικές πηγές εκπομπής ενέργειας (πχ. Wi-Fi, βάση ασύρματου τηλεφώνου DECT). 2. Η μελέτη των ίδιων παραμέτρων και σε άλλους τύπους κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος. 3. Η μελέτη αντιοξειδωτικών παραγόντων που θα μπορούσαν να δράσουν προστατευτικά έναντι του οξειδωτικού στρες. Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματοποιήθηκε στον τομέα Βιοχημείας και Μοριακής Βιολογίας (Ερευνητική Μονάδα Ι της Αναπληρώτριας Καθηγήτριας Δ. Βασιλακοπούλου) και στον Τομέα Βιολογίας Κυττάρου και Βιοφυσικής (Ερευνητική Ομάδα Ηλεκτρομαγνητικής Βιολογίας του Ομότιμου Καθηγητή Λουκά Χ. Μαργαρίτη) του Τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.","abstract_html":"τις μέρες μας οι χρήστες κινητής τηλεφωνίας φτάνουν σε αριθμό τα μερικά δισεκατομμύρια. Το γεγονός αυτό έχει προκαλέσει ανησυχίες σχετικά με την επίδραση της μη ιονίζουσας ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας (ΗΜΑ) που εκπέμπεται από τις συσκευές αυτές στον άνθρωπο. Μέχρι σήμερα πολλές έρευνες in vivo, in vitro και ex vivo, έχουν καταδείξει ότι η συγκεκριμένη ακτινοβολία μπορεί να επιφέρει αλλαγές στην κυτταρική ομοιόσταση και τελικά να αποτελεί έναν βλαπτικό παράγοντα, ο οποίος επηρεάζει με διαφορετικούς τρόπους τους οργανισμούς και τους διαφόρους κυτταρικούς τύπους. Η Ερευνητική Ομάδα Ηλεκτρομαγνητικής Βιολογίας του Τομέα Βιολογίας του Κυττάρου και Βιοφυσικής του Ε.Κ.Π.Α, υπό την καθοδήγηση του Ομότιμου Καθηγητή Λουκά Χ. Μαργαρίτη, συμμετέχει στην έρευνα που διεξάγεται παγκοσμίως για τις επιδράσεις της μη ιονίζουσας ακτινοβολίας στον ανθρώπινο οργανισμό με πολυετείς μελέτες που καταδεικνύουν τις αρνητικές της επιπτώσεις in vivo σε διάφορα βιολογικά συστήματα όπως σε τρωκτικά Mus musculus and R rattus (Fragopoulou AF et al., 2010, 2012, Ntzouni MP et al., 2011, 2013, Stasinopoulou M et al., 2016) στο έντομο D. melanogaster (Margaritis LH et al., 2014, Manta AK et al., 2014, 2016, Sagioglou NE et al., 2014), στον νηματώδη σκώληκα C. elegans (Fasseas MK et al., 2015), στη σαύρα P. erhardii (Mina D et al., 2016) και σε διάφορυς τύπους κυττάρων. Οι μελέτες αυτές έχουν δείξει πολυσυστημικές αλλαγές μετά από την έκθεση στην ΗΜΑ. Ένα από τα σημαντικότερα συστήματα του οργανισμού, υπεύθυνο για τη διατήρηση της ομοιόστασής του είναι το ανοσοποιητικό σύστημα, το οποίο εκτός του ότι είναι ευρέως γνωστό ως η άμυνα των ζωντανών οργανισμών απέναντι στις μικροβιακές επιθέσεις, πρόσφατα βρέθηκε να εμπλέκεται τόσο στην προστασία όσο και στην απόκριση του οργανισμού απέναντι στην ιονίζουσα ακτινοβολία (Pinto AT. et al., 2016). Η συγκεκριμένη μελέτη είχε ως στόχο να ερευνήσει την πιθανή επίδραση της μη ιονίζουσας ακτινοβολίας κινητού τηλεφώνου στο ανοσοποιητικό σύστημα, χρησιμοποιώντας την καρκινική κυτταρική σειρά μονοκυττάρων U937. Για το σκοπό αυτό, κύτταρα εκτέθηκαν για 30 λεπτά ημερησίως για 2 συνεχόμενες ημέρες σε ομιλούσα εκπομπή κινητού τηλεφώνου GSM/DCS συχνότητας 1800 MHz και έντασης ηλεκτρικού πεδίου E=2,85 V/m ή 3,4 V/m. Μετά το τέλος της ακτινοβόλησης διαπιστώθηκαν: 1. Αύξηση των επιπέδων των ενδοκυττάριων δραστικών μορφών οξυγόνου (Reactive Oxygen Species – ROS), η οποία φαίνεται να δημιουργεί μία τάση μείωσης των οξειδωμένων λιπιδίων πιθανά μέσω ενεργοποίησης αντιοξειδωτικών μηχανισμών. Η αύξηση του οξειδωτικού φορτίου δεν επέφερε σημαντική αλλαγή στην έκφραση της Ηsp70. 2. Καμία σημαντική μεταβολή στην απόπτωση και τη βιωσιμότητα των κυττάρων. 3. Μεταβολές στην πρωτεολυτική επεξεργασία της πρόδρομης πρωτεΐνης του αμυλοειδούς (β-Amyloid Precursor Protein – APP). Συνοψίζοντας, με βάση τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας, διαπιστώθηκε ότι η μικροκυματική ακτινοβολία κινητού τηλεφώνου επιδρά στα κύτταρα U937, καθώς μεταβάλει το οξειδοαναγωγικό δυναμικό των κυττάρων, γεγονός που θα μπορούσε να ενεργοποιεί έναν καταρράκτη καταρροϊκών αλλαγών επηρεάζοντας πολλές κυτταρικές λειτουργίες, όπως για παράδειγμα η τροποποίηση της πρωτεόλυσης της APP που ανιχνεύθηκε επίσης στη συγκεκριμένη μελέτη. Περιληπτικά, μελλοντικοί στόχοι της παρούσας έρευνας θα μπορούσαν να είναι: 1. Η μελέτη των ίδιων παραγόντων, αλλά με διαφορετικά πρωτόκολλα ακτινοβόλησης, ή διαφορετικές πηγές εκπομπής ενέργειας (πχ. Wi-Fi, βάση ασύρματου τηλεφώνου DECT). 2. Η μελέτη των ίδιων παραμέτρων και σε άλλους τύπους κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος. 3. Η μελέτη αντιοξειδωτικών παραγόντων που θα μπορούσαν να δράσουν προστατευτικά έναντι του οξειδωτικού στρες. Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματοποιήθηκε στον τομέα Βιοχημείας και Μοριακής Βιολογίας (Ερευνητική Μονάδα Ι της Αναπληρώτριας Καθηγήτριας Δ. Βασιλακοπούλου) και στον Τομέα Βιολογίας Κυττάρου και Βιοφυσικής (Ερευνητική Ομάδα Ηλεκτρομαγνητικής Βιολογίας του Ομότιμου Καθηγητή Λουκά Χ. Μαργαρίτη) του Τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.","abstract_has_math":false,"creators":["Νταούτη Παναγιώτα","Ntaouti Panagiota"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2016,"date_issued":"2016","date_published":"2016","updated_at":"2026-11-19T05:27:31Z","subjects":["Βιολογία","Biology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1327899"],"render_values":[{"text":"uoadl:1327899","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1327899","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1327899","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1327899","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Νταούτη Παναγιώτα","Ntaouti Panagiota"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2016"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Βιολογία","Biology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1327899","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1327899"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["τις μέρες μας οι χρήστες κινητής τηλεφωνίας φτάνουν σε αριθμό τα μερικά δισεκατομμύρια. Το γεγονός αυτό έχει προκαλέσει ανησυχίες σχετικά με την επίδραση της μη ιονίζουσας ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας (ΗΜΑ) που εκπέμπεται από τις συσκευές αυτές στον άνθρωπο. Μέχρι σήμερα πολλές έρευνες in vivo, in vitro και ex vivo, έχουν καταδείξει ότι η συγκεκριμένη ακτινοβολία μπορεί να επιφέρει αλλαγές στην κυτταρική ομοιόσταση και τελικά να αποτελεί έναν βλαπτικό παράγοντα, ο οποίος επηρεάζει με διαφορετικούς τρόπους τους οργανισμούς και τους διαφόρους κυτταρικούς τύπους. Η Ερευνητική Ομάδα Ηλεκτρομαγνητικής Βιολογίας του Τομέα Βιολογίας του Κυττάρου και Βιοφυσικής του Ε.Κ.Π.Α, υπό την καθοδήγηση του Ομότιμου Καθηγητή Λουκά Χ. Μαργαρίτη, συμμετέχει στην έρευνα που διεξάγεται παγκοσμίως για τις επιδράσεις της μη ιονίζουσας ακτινοβολίας στον ανθρώπινο οργανισμό με πολυετείς μελέτες που καταδεικνύουν τις αρνητικές της επιπτώσεις in vivo σε διάφορα βιολογικά συστήματα όπως σε τρωκτικά Mus musculus and R rattus (Fragopoulou AF et al., 2010, 2012, Ntzouni MP et al., 2011, 2013, Stasinopoulou M et al., 2016) στο έντομο D. melanogaster (Margaritis LH et al., 2014, Manta AK et al., 2014, 2016, Sagioglou NE et al., 2014), στον νηματώδη σκώληκα C. elegans (Fasseas MK et al., 2015), στη σαύρα P. erhardii (Mina D et al., 2016) και σε διάφορυς τύπους κυττάρων. Οι μελέτες αυτές έχουν δείξει πολυσυστημικές αλλαγές μετά από την έκθεση στην ΗΜΑ. Ένα από τα σημαντικότερα συστήματα του οργανισμού, υπεύθυνο για τη διατήρηση της ομοιόστασής του είναι το ανοσοποιητικό σύστημα, το οποίο εκτός του ότι είναι ευρέως γνωστό ως η άμυνα των ζωντανών οργανισμών απέναντι στις μικροβιακές επιθέσεις, πρόσφατα βρέθηκε να εμπλέκεται τόσο στην προστασία όσο και στην απόκριση του οργανισμού απέναντι στην ιονίζουσα ακτινοβολία (Pinto AT. et al., 2016). Η συγκεκριμένη μελέτη είχε ως στόχο να ερευνήσει την πιθανή επίδραση της μη ιονίζουσας ακτινοβολίας κινητού τηλεφώνου στο ανοσοποιητικό σύστημα, χρησιμοποιώντας την καρκινική κυτταρική σειρά μονοκυττάρων U937. Για το σκοπό αυτό, κύτταρα εκτέθηκαν για 30 λεπτά ημερησίως για 2 συνεχόμενες ημέρες σε ομιλούσα εκπομπή κινητού τηλεφώνου GSM/DCS συχνότητας 1800 MHz και έντασης ηλεκτρικού πεδίου E=2,85 V/m ή 3,4 V/m. Μετά το τέλος της ακτινοβόλησης διαπιστώθηκαν: 1. Αύξηση των επιπέδων των ενδοκυττάριων δραστικών μορφών οξυγόνου (Reactive Oxygen Species – ROS), η οποία φαίνεται να δημιουργεί μία τάση μείωσης των οξειδωμένων λιπιδίων πιθανά μέσω ενεργοποίησης αντιοξειδωτικών μηχανισμών. Η αύξηση του οξειδωτικού φορτίου δεν επέφερε σημαντική αλλαγή στην έκφραση της Ηsp70. 2. Καμία σημαντική μεταβολή στην απόπτωση και τη βιωσιμότητα των κυττάρων. 3. Μεταβολές στην πρωτεολυτική επεξεργασία της πρόδρομης πρωτεΐνης του αμυλοειδούς (β-Amyloid Precursor Protein – APP). Συνοψίζοντας, με βάση τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας, διαπιστώθηκε ότι η μικροκυματική ακτινοβολία κινητού τηλεφώνου επιδρά στα κύτταρα U937, καθώς μεταβάλει το οξειδοαναγωγικό δυναμικό των κυττάρων, γεγονός που θα μπορούσε να ενεργοποιεί έναν καταρράκτη καταρροϊκών αλλαγών επηρεάζοντας πολλές κυτταρικές λειτουργίες, όπως για παράδειγμα η τροποποίηση της πρωτεόλυσης της APP που ανιχνεύθηκε επίσης στη συγκεκριμένη μελέτη. Περιληπτικά, μελλοντικοί στόχοι της παρούσας έρευνας θα μπορούσαν να είναι: 1. Η μελέτη των ίδιων παραγόντων, αλλά με διαφορετικά πρωτόκολλα ακτινοβόλησης, ή διαφορετικές πηγές εκπομπής ενέργειας (πχ. Wi-Fi, βάση ασύρματου τηλεφώνου DECT). 2. Η μελέτη των ίδιων παραμέτρων και σε άλλους τύπους κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος. 3. Η μελέτη αντιοξειδωτικών παραγόντων που θα μπορούσαν να δράσουν προστατευτικά έναντι του οξειδωτικού στρες. Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματοποιήθηκε στον τομέα Βιοχημείας και Μοριακής Βιολογίας (Ερευνητική Μονάδα Ι της Αναπληρώτριας Καθηγήτριας Δ. Βασιλακοπούλου) και στον Τομέα Βιολογίας Κυττάρου και Βιοφυσικής (Ερευνητική Ομάδα Ηλεκτρομαγνητικής Βιολογίας του Ομότιμου Καθηγητή Λουκά Χ. Μαργαρίτη) του Τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.","Nowadays the number of mobile phone users reaches a few billions and this exponential increase has aroused concerns about the impact of non ionizing radiation (NIR) emitted by these and similar devices on the public. The dangerous effects of NIR on cells and living organisms has been demostrated through a large number of in vitro, in vivo or ex vivo studies. The Research Group of Electromagnetic Radiobiology of the Department of Cell Biology and Biophysics, under the supervision of Em. Professor Lukas H. Margaritis contributes to the worldwide research with various studies which indicate the harmful effects of non ionizing radiation in a variety of biological systems, including the rodents Mus musculus and R rattus (Fragopoulou AF et al., 2010, 2012, Ntzouni MP et al., 2011, 2013, Stasinopoulou M et al., 2016) the fruit fly D. melanogaster (Margaritis LH et al., 2014, Manta AK et al., 20014, 2016, Sagioglou NE et al., 2014), the nematode C. elegans (Faseas MK et al., 2014), the lizard P. erhardii (Mina D et al., 2016) and in different types of cells or cell lines. These studies have shown multi-systemic changes following Electromagnetic Radiation (EMR) exposure at various doses. The immune system is well known as the defense of living organisms against microbial aggressions. However, recently is implicated also in the protection from - and the response to ionizing radiation (Pinto AT. et al., 2016). The present study aimed to investigate the potential effect of radiofrequency (RF) mobile-phone radiation on the immune system, using a human cell line of monocytes. For this purpose, U937 cells were in vitro exposed for 30 min per day for 2 days to a conventional mobile-phone operating in Talking Mode GSM/DCS 1800 MHz Electrical field intensity was E=2.85V/m or 3.4V/m. The cells were assayed immediately after the end of exposure and the data have shown: 1. Statistically significant increase in the levels of intracellular ROS (Reactive Oxygen Species), which appears to create a sequential reduction of oxidized lipids probably through the activation of antioxidants. The increase of oxidative stress resulted in no significant change in the expression of hsp70. 2. No significant effect in apoptosis or cell viability. 3. Creation of various proteolytic products of APP. In conclusion, the present study demonstrates that the electromagnetic radiation emitted by a conventional cell phone at intensities below the existing safety limits has a negative impact on U937 cells firstly by altering the cellular redox status, which consequently could trigger a cascade of sequential changes affecting many cellular functions, such as the modification of the APP proteolysis as detected in this study. Future objectives of the present study will be: 1. The investigation of the same parameters but with different exposure protocols or the irradiation of cells with other domestic wireless devices including Wi-Fi routers and DECT (digital European cordless telephone). 2. The application of the same exposure system and protocol on other cell types of the immune system. 3. The treatment of cells with antioxidants which might protect the cells from the EMR induced oxidative stress. The present study has been conducted in the Department of Biochemistry and Molecular Biology (Research Group of the Associate Professor Dido Vassilacopoulou) and the Department of Cell Biology and Biophysics (Research Group of Electromagnetic Radiobiology of Emeritus Professor Lukas H. Margaritis) of the National and Kapodistrian University of Athens."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Επίδραση ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας κινητού τηλεφώνου σε κύτταρα U937. Ανίχνευση επαγωγής οξειδωτικού στρες, βιωσιμότητας και τροποποίησης του μεταβολισμού της πρόδρομης πρωτείνης του αμυλοειδούς APP."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Νταούτη Παναγιώτα","Ntaouti Panagiota"],"dc:date":["2016"],"dc:description":["τις μέρες μας οι χρήστες κινητής τηλεφωνίας φτάνουν σε αριθμό τα μερικά δισεκατομμύρια. Το γεγονός αυτό έχει προκαλέσει ανησυχίες σχετικά με την επίδραση της μη ιονίζουσας ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας (ΗΜΑ) που εκπέμπεται από τις συσκευές αυτές στον άνθρωπο. Μέχρι σήμερα πολλές έρευνες in vivo, in vitro και ex vivo, έχουν καταδείξει ότι η συγκεκριμένη ακτινοβολία μπορεί να επιφέρει αλλαγές στην κυτταρική ομοιόσταση και τελικά να αποτελεί έναν βλαπτικό παράγοντα, ο οποίος επηρεάζει με διαφορετικούς τρόπους τους οργανισμούς και τους διαφόρους κυτταρικούς τύπους. Η Ερευνητική Ομάδα Ηλεκτρομαγνητικής Βιολογίας του Τομέα Βιολογίας του Κυττάρου και Βιοφυσικής του Ε.Κ.Π.Α, υπό την καθοδήγηση του Ομότιμου Καθηγητή Λουκά Χ. Μαργαρίτη, συμμετέχει στην έρευνα που διεξάγεται παγκοσμίως για τις επιδράσεις της μη ιονίζουσας ακτινοβολίας στον ανθρώπινο οργανισμό με πολυετείς μελέτες που καταδεικνύουν τις αρνητικές της επιπτώσεις in vivo σε διάφορα βιολογικά συστήματα όπως σε τρωκτικά Mus musculus and R rattus (Fragopoulou AF et al., 2010, 2012, Ntzouni MP et al., 2011, 2013, Stasinopoulou M et al., 2016) στο έντομο D. melanogaster (Margaritis LH et al., 2014, Manta AK et al., 2014, 2016, Sagioglou NE et al., 2014), στον νηματώδη σκώληκα C. elegans (Fasseas MK et al., 2015), στη σαύρα P. erhardii (Mina D et al., 2016) και σε διάφορυς τύπους κυττάρων. Οι μελέτες αυτές έχουν δείξει πολυσυστημικές αλλαγές μετά από την έκθεση στην ΗΜΑ. Ένα από τα σημαντικότερα συστήματα του οργανισμού, υπεύθυνο για τη διατήρηση της ομοιόστασής του είναι το ανοσοποιητικό σύστημα, το οποίο εκτός του ότι είναι ευρέως γνωστό ως η άμυνα των ζωντανών οργανισμών απέναντι στις μικροβιακές επιθέσεις, πρόσφατα βρέθηκε να εμπλέκεται τόσο στην προστασία όσο και στην απόκριση του οργανισμού απέναντι στην ιονίζουσα ακτινοβολία (Pinto AT. et al., 2016). Η συγκεκριμένη μελέτη είχε ως στόχο να ερευνήσει την πιθανή επίδραση της μη ιονίζουσας ακτινοβολίας κινητού τηλεφώνου στο ανοσοποιητικό σύστημα, χρησιμοποιώντας την καρκινική κυτταρική σειρά μονοκυττάρων U937. Για το σκοπό αυτό, κύτταρα εκτέθηκαν για 30 λεπτά ημερησίως για 2 συνεχόμενες ημέρες σε ομιλούσα εκπομπή κινητού τηλεφώνου GSM/DCS συχνότητας 1800 MHz και έντασης ηλεκτρικού πεδίου E=2,85 V/m ή 3,4 V/m. Μετά το τέλος της ακτινοβόλησης διαπιστώθηκαν: 1. Αύξηση των επιπέδων των ενδοκυττάριων δραστικών μορφών οξυγόνου (Reactive Oxygen Species – ROS), η οποία φαίνεται να δημιουργεί μία τάση μείωσης των οξειδωμένων λιπιδίων πιθανά μέσω ενεργοποίησης αντιοξειδωτικών μηχανισμών. Η αύξηση του οξειδωτικού φορτίου δεν επέφερε σημαντική αλλαγή στην έκφραση της Ηsp70. 2. Καμία σημαντική μεταβολή στην απόπτωση και τη βιωσιμότητα των κυττάρων. 3. Μεταβολές στην πρωτεολυτική επεξεργασία της πρόδρομης πρωτεΐνης του αμυλοειδούς (β-Amyloid Precursor Protein – APP). Συνοψίζοντας, με βάση τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας, διαπιστώθηκε ότι η μικροκυματική ακτινοβολία κινητού τηλεφώνου επιδρά στα κύτταρα U937, καθώς μεταβάλει το οξειδοαναγωγικό δυναμικό των κυττάρων, γεγονός που θα μπορούσε να ενεργοποιεί έναν καταρράκτη καταρροϊκών αλλαγών επηρεάζοντας πολλές κυτταρικές λειτουργίες, όπως για παράδειγμα η τροποποίηση της πρωτεόλυσης της APP που ανιχνεύθηκε επίσης στη συγκεκριμένη μελέτη. Περιληπτικά, μελλοντικοί στόχοι της παρούσας έρευνας θα μπορούσαν να είναι: 1. Η μελέτη των ίδιων παραγόντων, αλλά με διαφορετικά πρωτόκολλα ακτινοβόλησης, ή διαφορετικές πηγές εκπομπής ενέργειας (πχ. Wi-Fi, βάση ασύρματου τηλεφώνου DECT). 2. Η μελέτη των ίδιων παραμέτρων και σε άλλους τύπους κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος. 3. Η μελέτη αντιοξειδωτικών παραγόντων που θα μπορούσαν να δράσουν προστατευτικά έναντι του οξειδωτικού στρες. Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματοποιήθηκε στον τομέα Βιοχημείας και Μοριακής Βιολογίας (Ερευνητική Μονάδα Ι της Αναπληρώτριας Καθηγήτριας Δ. Βασιλακοπούλου) και στον Τομέα Βιολογίας Κυττάρου και Βιοφυσικής (Ερευνητική Ομάδα Ηλεκτρομαγνητικής Βιολογίας του Ομότιμου Καθηγητή Λουκά Χ. Μαργαρίτη) του Τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.","Nowadays the number of mobile phone users reaches a few billions and this exponential increase has aroused concerns about the impact of non ionizing radiation (NIR) emitted by these and similar devices on the public. The dangerous effects of NIR on cells and living organisms has been demostrated through a large number of in vitro, in vivo or ex vivo studies. The Research Group of Electromagnetic Radiobiology of the Department of Cell Biology and Biophysics, under the supervision of Em. Professor Lukas H. Margaritis contributes to the worldwide research with various studies which indicate the harmful effects of non ionizing radiation in a variety of biological systems, including the rodents Mus musculus and R rattus (Fragopoulou AF et al., 2010, 2012, Ntzouni MP et al., 2011, 2013, Stasinopoulou M et al., 2016) the fruit fly D. melanogaster (Margaritis LH et al., 2014, Manta AK et al., 20014, 2016, Sagioglou NE et al., 2014), the nematode C. elegans (Faseas MK et al., 2014), the lizard P. erhardii (Mina D et al., 2016) and in different types of cells or cell lines. These studies have shown multi-systemic changes following Electromagnetic Radiation (EMR) exposure at various doses. The immune system is well known as the defense of living organisms against microbial aggressions. However, recently is implicated also in the protection from - and the response to ionizing radiation (Pinto AT. et al., 2016). The present study aimed to investigate the potential effect of radiofrequency (RF) mobile-phone radiation on the immune system, using a human cell line of monocytes. For this purpose, U937 cells were in vitro exposed for 30 min per day for 2 days to a conventional mobile-phone operating in Talking Mode GSM/DCS 1800 MHz Electrical field intensity was E=2.85V/m or 3.4V/m. The cells were assayed immediately after the end of exposure and the data have shown: 1. Statistically significant increase in the levels of intracellular ROS (Reactive Oxygen Species), which appears to create a sequential reduction of oxidized lipids probably through the activation of antioxidants. The increase of oxidative stress resulted in no significant change in the expression of hsp70. 2. No significant effect in apoptosis or cell viability. 3. Creation of various proteolytic products of APP. In conclusion, the present study demonstrates that the electromagnetic radiation emitted by a conventional cell phone at intensities below the existing safety limits has a negative impact on U937 cells firstly by altering the cellular redox status, which consequently could trigger a cascade of sequential changes affecting many cellular functions, such as the modification of the APP proteolysis as detected in this study. Future objectives of the present study will be: 1. The investigation of the same parameters but with different exposure protocols or the irradiation of cells with other domestic wireless devices including Wi-Fi routers and DECT (digital European cordless telephone). 2. The application of the same exposure system and protocol on other cell types of the immune system. 3. The treatment of cells with antioxidants which might protect the cells from the EMR induced oxidative stress. The present study has been conducted in the Department of Biochemistry and Molecular Biology (Research Group of the Associate Professor Dido Vassilacopoulou) and the Department of Cell Biology and Biophysics (Research Group of Electromagnetic Radiobiology of Emeritus Professor Lukas H. Margaritis) of the National and Kapodistrian University of Athens."],"dc:identifier":["uoadl:1327899","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1327899"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Βιολογία","Biology"],"dc:title":["Επίδραση ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας κινητού τηλεφώνου σε κύτταρα U937. Ανίχνευση επαγωγής οξειδωτικού στρες, βιωσιμότητας και τροποποίησης του μεταβολισμού της πρόδρομης πρωτείνης του αμυλοειδούς APP."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:27:31Z"}