{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1332489"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1332489","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η Σεισμο-Ηφαιστειακή Κρίση της Σαντορίνης 2011-2012. Ο ρόλος της Ειδικής Επιστημονικής Επιτροπής Παρακολούθησης Ηφαιστείου Σαντορίνης","abstract":"Τον Ιανουάριο του 2011, άρχισε να παρατηρείται ασυνήθιστη αύξηση στη σεισμική δραστηριότητα του ηφαιστείου της Σαντορίνης. Συγκεκριμένα κατεγράφησαν σημαντικές μεταβολές στην παραμόρφωση του αναγλύφου, στη θερμοκρασία και στο χημισμό των θερμών ρευστών και των εδαφικών αερίων ενώ πλήθος σεισμών μικρού μεγέθους αναστάτωναν την τοπική κοινωνία. Τον Ιανουάριο του 2012, πραγματοποιήθηκε σύσκεψη στον Ο.Α.Σ.Π. (Οργανισμός Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας) στην οποία παρουσιάστηκαν τα μέχρι τότε αποτελέσματα. Πολλά ήταν τα επιστημονικά θέματα που έπρεπε να ληφθούν υπόψη σχετικά με την παρακολούθηση του ηφαιστείου. Επιτακτική όμως ήταν και η ανάγκη για το συντονισμό των δράσεων για την παρακολούθηση και τη σύσταση ανάλογης Επιτροπής. Για το λόγο αυτό, το Φεβρουάριο του 2012, με απόφαση του τότε Υφυπουργού Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων κ. Ι. Μαγκριώτη, συγκροτήθηκε η 18μελής Ειδική Επιστημονική Επιτροπή Παρακολούθησης Ηφαιστείου Σαντορίνης (Ε.Ε.Ε.Π.Η.Σ.) με διετή θητεία. Τα μέλη της ήταν καταξιωμένοι επιστήμονες γεωλόγοι, ηφαιστειολόγοι, σεισμολόγοι, μηχανικοί από φορείς όπως το Υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, τον Οργανισμό Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας, το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο, το Ινστιτούτο Γεωλογικών Μεταλλευτικών Ερευνών, το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών, την Πολιτική Προστασία καθώς και από τον Πανεπιστημιακό χώρο (Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Πανεπιστήμιο Πατρών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο). Ο ρόλος της επιτροπής ήταν η διαρκής παρακολούθηση και αξιολόγηση των επιστημονικών δεδομένων του ηφαιστείου, η γνωμοδότηση και η εισήγηση προς τον Ο.Α.Σ.Π. μέτρων προστασίας κατά περίπτωση. Επίσης η λήψη μέτρων και απαιτούμενων ενεργειών που σχετίζονται με την εξασφάλιση της επάρκειας και της συνεχούς και απρόσκοπτης λειτουργίας του επιστημονικού εξοπλισμού και των οργάνων παρακολούθησης. Με αυτόν τον τρόπο θα διασφαλίζονταν η συλλογή των καταγραφών και στοιχείων που κρίνονταν απαραίτητα για την παρακολούθηση της δραστηριότητας του ηφαιστείου. Για την καλύτερη λειτουργία της, συστάθηκαν τέσσερις Υποεπιτροπές με τους αντίστοιχους συντονιστές τους: α) Η Υποεπιτροπή Σεισμολογίας, β) Παρακολούθησης Παραμορφώσεων, γ) Παρακολούθησης των Φυσικοχημικών μεταβολών και δ) της Πολιτικής Προστασίας. Κατατέθηκε αίτημα χρηματοδότησης προς το Υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων για την υποστήριξη του έργου της Ε.Ε.Ε.Π.Η.Σ., η οποία χρηματοδοτήθηκε με το ποσό των 156.000 Ευρώ. Αυτά κατανεμήθηκαν για την περιορισμένη προμήθεια και εγκατάσταση νέου εξοπλισμού, επισκευές και συντηρήσεις υπάρχοντος εξοπλισμού και πραγματοποίηση μετρήσεων πεδίου. Τους πρώτους κιόλας μήνες, έγινε πρόσκληση σε 30 καταξιωμένους ξένους επιστήμονες για συνεργασία όσον αφορά στη συλλογή στοιχείων μετρήσεων, εξειδικευμένου εξοπλισμού, παροχή τεχνογνωσίας και συμβουλευτικές οδηγίες για τη διαχείριση του ηφαιστειακού κινδύνου. Οι περισσότεροι από αυτούς, αποδέχτηκαν την πρόσκληση με μεγάλη προθυμία χωρίς χρηματοδότηση. Στο πλαίσιο αυτό, η τρίτη σύσκεψη της Ε.Ε.Ε.Π.Η.Σ. πραγματοποιήθηκε στη Σαντορίνη, όπου τα μέλη της Ε.Ε.Ε.Π.Η.Σ. συναντήθηκαν με τους ξένους επιστήμονες και αντάλλαξαν απόψεις, κατά τη διάρκεια του workshop MeMoVolc. Στο διάστημα της θητείας της Επιτροπής, πραγματοποιήθηκαν δέκα συνεδριάσεις, στις οποίες συζητήθηκαν οι επιστημονικές εξελίξεις και λήφθηκαν σοβαρές αποφάσεις για τις περαιτέρω ενέργειες τόσο της Επιτροπής όσο και της Πολιτείας. Η Επιτροπή ενημέρωνε με εμπιστευτικά μηνύματα το Γενικό Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας. Τον Ιούνιο του 2013, συντάχθηκε από τα μέλη της Υποεπιτροπής Πολιτικής Προστασίας, η τελική Έκθεση με αντικείμενο τη διαχείριση του ηφαιστειακού κινδύνου με τίτλο: «Σενάρια επαναδραστηριοποίησης και εκτίμηση ηφαιστειακού κινδύνου του ηφαιστειακού συμπλέγματος Σαντορίνης» η οποία υποβλήθηκε στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας. Σύμφωνα με αυτήν, δύο ήταν τα σενάρια επαναδραστηριοποίησης. Το ακραίο σενάριο με μία υπο-πλινιακού τύπου έκρηξη και το πιθανότερο με μία ενδοκαλδερική επαναδραστηριοποίηση των ηφαιστειακών κέντρων των Καμένων. Αναλύθηκαν όλοι οι κίνδυνοι, τα πρόδρομα φαινόμενα, οι επηρεαζόμενες περιοχές, οι πιθανές επιπτώσεις στον πληθυσμό, τις υποδομές καθώς και τα προτεινόμενα μέτρα μετριασμού των επιπτώσεων.","abstract_html":"Τον Ιανουάριο του 2011, άρχισε να παρατηρείται ασυνήθιστη αύξηση στη σεισμική δραστηριότητα του ηφαιστείου της Σαντορίνης. Συγκεκριμένα κατεγράφησαν σημαντικές μεταβολές στην παραμόρφωση του αναγλύφου, στη θερμοκρασία και στο χημισμό των θερμών ρευστών και των εδαφικών αερίων ενώ πλήθος σεισμών μικρού μεγέθους αναστάτωναν την τοπική κοινωνία. Τον Ιανουάριο του 2012, πραγματοποιήθηκε σύσκεψη στον Ο.Α.Σ.Π. (Οργανισμός Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας) στην οποία παρουσιάστηκαν τα μέχρι τότε αποτελέσματα. Πολλά ήταν τα επιστημονικά θέματα που έπρεπε να ληφθούν υπόψη σχετικά με την παρακολούθηση του ηφαιστείου. Επιτακτική όμως ήταν και η ανάγκη για το συντονισμό των δράσεων για την παρακολούθηση και τη σύσταση ανάλογης Επιτροπής. Για το λόγο αυτό, το Φεβρουάριο του 2012, με απόφαση του τότε Υφυπουργού Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων κ. Ι. Μαγκριώτη, συγκροτήθηκε η 18μελής Ειδική Επιστημονική Επιτροπή Παρακολούθησης Ηφαιστείου Σαντορίνης (Ε.Ε.Ε.Π.Η.Σ.) με διετή θητεία. Τα μέλη της ήταν καταξιωμένοι επιστήμονες γεωλόγοι, ηφαιστειολόγοι, σεισμολόγοι, μηχανικοί από φορείς όπως το Υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, τον Οργανισμό Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας, το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο, το Ινστιτούτο Γεωλογικών Μεταλλευτικών Ερευνών, το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών, την Πολιτική Προστασία καθώς και από τον Πανεπιστημιακό χώρο (Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Πανεπιστήμιο Πατρών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο). Ο ρόλος της επιτροπής ήταν η διαρκής παρακολούθηση και αξιολόγηση των επιστημονικών δεδομένων του ηφαιστείου, η γνωμοδότηση και η εισήγηση προς τον Ο.Α.Σ.Π. μέτρων προστασίας κατά περίπτωση. Επίσης η λήψη μέτρων και απαιτούμενων ενεργειών που σχετίζονται με την εξασφάλιση της επάρκειας και της συνεχούς και απρόσκοπτης λειτουργίας του επιστημονικού εξοπλισμού και των οργάνων παρακολούθησης. Με αυτόν τον τρόπο θα διασφαλίζονταν η συλλογή των καταγραφών και στοιχείων που κρίνονταν απαραίτητα για την παρακολούθηση της δραστηριότητας του ηφαιστείου. Για την καλύτερη λειτουργία της, συστάθηκαν τέσσερις Υποεπιτροπές με τους αντίστοιχους συντονιστές τους: α) Η Υποεπιτροπή Σεισμολογίας, β) Παρακολούθησης Παραμορφώσεων, γ) Παρακολούθησης των Φυσικοχημικών μεταβολών και δ) της Πολιτικής Προστασίας. Κατατέθηκε αίτημα χρηματοδότησης προς το Υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων για την υποστήριξη του έργου της Ε.Ε.Ε.Π.Η.Σ., η οποία χρηματοδοτήθηκε με το ποσό των 156.000 Ευρώ. Αυτά κατανεμήθηκαν για την περιορισμένη προμήθεια και εγκατάσταση νέου εξοπλισμού, επισκευές και συντηρήσεις υπάρχοντος εξοπλισμού και πραγματοποίηση μετρήσεων πεδίου. Τους πρώτους κιόλας μήνες, έγινε πρόσκληση σε 30 καταξιωμένους ξένους επιστήμονες για συνεργασία όσον αφορά στη συλλογή στοιχείων μετρήσεων, εξειδικευμένου εξοπλισμού, παροχή τεχνογνωσίας και συμβουλευτικές οδηγίες για τη διαχείριση του ηφαιστειακού κινδύνου. Οι περισσότεροι από αυτούς, αποδέχτηκαν την πρόσκληση με μεγάλη προθυμία χωρίς χρηματοδότηση. Στο πλαίσιο αυτό, η τρίτη σύσκεψη της Ε.Ε.Ε.Π.Η.Σ. πραγματοποιήθηκε στη Σαντορίνη, όπου τα μέλη της Ε.Ε.Ε.Π.Η.Σ. συναντήθηκαν με τους ξένους επιστήμονες και αντάλλαξαν απόψεις, κατά τη διάρκεια του workshop MeMoVolc. Στο διάστημα της θητείας της Επιτροπής, πραγματοποιήθηκαν δέκα συνεδριάσεις, στις οποίες συζητήθηκαν οι επιστημονικές εξελίξεις και λήφθηκαν σοβαρές αποφάσεις για τις περαιτέρω ενέργειες τόσο της Επιτροπής όσο και της Πολιτείας. Η Επιτροπή ενημέρωνε με εμπιστευτικά μηνύματα το Γενικό Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας. Τον Ιούνιο του 2013, συντάχθηκε από τα μέλη της Υποεπιτροπής Πολιτικής Προστασίας, η τελική Έκθεση με αντικείμενο τη διαχείριση του ηφαιστειακού κινδύνου με τίτλο: «Σενάρια επαναδραστηριοποίησης και εκτίμηση ηφαιστειακού κινδύνου του ηφαιστειακού συμπλέγματος Σαντορίνης» η οποία υποβλήθηκε στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας. Σύμφωνα με αυτήν, δύο ήταν τα σενάρια επαναδραστηριοποίησης. Το ακραίο σενάριο με μία υπο-πλινιακού τύπου έκρηξη και το πιθανότερο με μία ενδοκαλδερική επαναδραστηριοποίηση των ηφαιστειακών κέντρων των Καμένων. Αναλύθηκαν όλοι οι κίνδυνοι, τα πρόδρομα φαινόμενα, οι επηρεαζόμενες περιοχές, οι πιθανές επιπτώσεις στον πληθυσμό, τις υποδομές καθώς και τα προτεινόμενα μέτρα μετριασμού των επιπτώσεων.","abstract_has_math":false,"creators":["Μανουσάκη Μαρία","Manousaki Maria"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2017,"date_issued":"2017","date_published":"2017","updated_at":"2026-11-19T05:27:42Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1332489"],"render_values":[{"text":"uoadl:1332489","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1332489","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1332489","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1332489","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μανουσάκη Μαρία","Manousaki Maria"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2017"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1332489","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1332489"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Τον Ιανουάριο του 2011, άρχισε να παρατηρείται ασυνήθιστη αύξηση στη σεισμική δραστηριότητα του ηφαιστείου της Σαντορίνης. Συγκεκριμένα κατεγράφησαν σημαντικές μεταβολές στην παραμόρφωση του αναγλύφου, στη θερμοκρασία και στο χημισμό των θερμών ρευστών και των εδαφικών αερίων ενώ πλήθος σεισμών μικρού μεγέθους αναστάτωναν την τοπική κοινωνία. Τον Ιανουάριο του 2012, πραγματοποιήθηκε σύσκεψη στον Ο.Α.Σ.Π. (Οργανισμός Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας) στην οποία παρουσιάστηκαν τα μέχρι τότε αποτελέσματα. Πολλά ήταν τα επιστημονικά θέματα που έπρεπε να ληφθούν υπόψη σχετικά με την παρακολούθηση του ηφαιστείου. Επιτακτική όμως ήταν και η ανάγκη για το συντονισμό των δράσεων για την παρακολούθηση και τη σύσταση ανάλογης Επιτροπής. Για το λόγο αυτό, το Φεβρουάριο του 2012, με απόφαση του τότε Υφυπουργού Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων κ. Ι. Μαγκριώτη, συγκροτήθηκε η 18μελής Ειδική Επιστημονική Επιτροπή Παρακολούθησης Ηφαιστείου Σαντορίνης (Ε.Ε.Ε.Π.Η.Σ.) με διετή θητεία. Τα μέλη της ήταν καταξιωμένοι επιστήμονες γεωλόγοι, ηφαιστειολόγοι, σεισμολόγοι, μηχανικοί από φορείς όπως το Υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, τον Οργανισμό Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας, το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο, το Ινστιτούτο Γεωλογικών Μεταλλευτικών Ερευνών, το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών, την Πολιτική Προστασία καθώς και από τον Πανεπιστημιακό χώρο (Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Πανεπιστήμιο Πατρών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο). Ο ρόλος της επιτροπής ήταν η διαρκής παρακολούθηση και αξιολόγηση των επιστημονικών δεδομένων του ηφαιστείου, η γνωμοδότηση και η εισήγηση προς τον Ο.Α.Σ.Π. μέτρων προστασίας κατά περίπτωση. Επίσης η λήψη μέτρων και απαιτούμενων ενεργειών που σχετίζονται με την εξασφάλιση της επάρκειας και της συνεχούς και απρόσκοπτης λειτουργίας του επιστημονικού εξοπλισμού και των οργάνων παρακολούθησης. Με αυτόν τον τρόπο θα διασφαλίζονταν η συλλογή των καταγραφών και στοιχείων που κρίνονταν απαραίτητα για την παρακολούθηση της δραστηριότητας του ηφαιστείου. Για την καλύτερη λειτουργία της, συστάθηκαν τέσσερις Υποεπιτροπές με τους αντίστοιχους συντονιστές τους: α) Η Υποεπιτροπή Σεισμολογίας, β) Παρακολούθησης Παραμορφώσεων, γ) Παρακολούθησης των Φυσικοχημικών μεταβολών και δ) της Πολιτικής Προστασίας. Κατατέθηκε αίτημα χρηματοδότησης προς το Υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων για την υποστήριξη του έργου της Ε.Ε.Ε.Π.Η.Σ., η οποία χρηματοδοτήθηκε με το ποσό των 156.000 Ευρώ. Αυτά κατανεμήθηκαν για την περιορισμένη προμήθεια και εγκατάσταση νέου εξοπλισμού, επισκευές και συντηρήσεις υπάρχοντος εξοπλισμού και πραγματοποίηση μετρήσεων πεδίου. Τους πρώτους κιόλας μήνες, έγινε πρόσκληση σε 30 καταξιωμένους ξένους επιστήμονες για συνεργασία όσον αφορά στη συλλογή στοιχείων μετρήσεων, εξειδικευμένου εξοπλισμού, παροχή τεχνογνωσίας και συμβουλευτικές οδηγίες για τη διαχείριση του ηφαιστειακού κινδύνου. Οι περισσότεροι από αυτούς, αποδέχτηκαν την πρόσκληση με μεγάλη προθυμία χωρίς χρηματοδότηση. Στο πλαίσιο αυτό, η τρίτη σύσκεψη της Ε.Ε.Ε.Π.Η.Σ. πραγματοποιήθηκε στη Σαντορίνη, όπου τα μέλη της Ε.Ε.Ε.Π.Η.Σ. συναντήθηκαν με τους ξένους επιστήμονες και αντάλλαξαν απόψεις, κατά τη διάρκεια του workshop MeMoVolc. Στο διάστημα της θητείας της Επιτροπής, πραγματοποιήθηκαν δέκα συνεδριάσεις, στις οποίες συζητήθηκαν οι επιστημονικές εξελίξεις και λήφθηκαν σοβαρές αποφάσεις για τις περαιτέρω ενέργειες τόσο της Επιτροπής όσο και της Πολιτείας. Η Επιτροπή ενημέρωνε με εμπιστευτικά μηνύματα το Γενικό Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας. Τον Ιούνιο του 2013, συντάχθηκε από τα μέλη της Υποεπιτροπής Πολιτικής Προστασίας, η τελική Έκθεση με αντικείμενο τη διαχείριση του ηφαιστειακού κινδύνου με τίτλο: «Σενάρια επαναδραστηριοποίησης και εκτίμηση ηφαιστειακού κινδύνου του ηφαιστειακού συμπλέγματος Σαντορίνης» η οποία υποβλήθηκε στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας. Σύμφωνα με αυτήν, δύο ήταν τα σενάρια επαναδραστηριοποίησης. Το ακραίο σενάριο με μία υπο-πλινιακού τύπου έκρηξη και το πιθανότερο με μία ενδοκαλδερική επαναδραστηριοποίηση των ηφαιστειακών κέντρων των Καμένων. Αναλύθηκαν όλοι οι κίνδυνοι, τα πρόδρομα φαινόμενα, οι επηρεαζόμενες περιοχές, οι πιθανές επιπτώσεις στον πληθυσμό, τις υποδομές καθώς και τα προτεινόμενα μέτρα μετριασμού των επιπτώσεων.","Since 1950, The Santorini volcano was in a state of rest. In January 2011 and for the first half of the 2012, the scientists, according to the permanent installed monitoring networks and a big number of campaign measurements, observed an increase of the volcanic activity. Significant changes in the deformation of the texture, temperature and chemistry of the hot fluid and soil gases were recorded while numerous small earthquakes upset the local community. Volcanotectonic earthquakes of small magnitude (M=3.6) were often along the Kameni line, of 6 km length, in a depth of 1-6 km for 15 months. The GPS networks as well as the radar interferometry, revealed a 10 cm uplift of the Kameni islands. The source of the inflation (Mogi source) was found beneath the northern caldera basin, in the depth of 3-6 km and the increase of the volume was estimated of about 10-20 million m3. During the unrest, there were small increases in the fluxes of H2 and CO2 derived from the mantle. According to the International Alert-Notification System for Volcanic Activity, the alert for Santorini volcano was the initial stage of the advisory phase, in the yellow color. The spring of 2012, the monitoring networks have indicated that the volcano had returned to the previous state of activity. In January 2012, a meeting was held in the Earthquake Planning and Protection Organization (E.P.P.O.) which featured the hitherto results. Many were the scientific issues that had to be taken into account on the monitoring of the volcano, but the need for coordination of actions to monitor and provide appropriate measures was urgent. So, in February 2012, by decision of the Minister of Infrastructures, Transport and Networks, a National Scientific Committee for Monitoring Santorini Volcano (N.S.C.M.S.V.) was established, with 18 members for two years term. The members were distinguished scientists, geologists, engineers, seismologists, volcanologists, all from Scientific Organizations, Ministries, Universities and Civil Protection. The role of the Committee was the continuous monitoring and evaluation of scientific volcanic data, the opinion and recommendation to the E.P.P.O. of appropriate protective measures, any other measures required and operations related to ensuring the adequacy and continuous operation of scientific equipment and monitoring instruments, so as to ensure the collection of records and information that are necessary to monitor the volcano's activity. For the best operation, 4 subcommittees were set up with their coordinators concerning the Seismology, the Deformation Monitoring, the Physicochemical changes and the Civil Protection. Each of them, took a budget and presented an output at the end. During the mandate of the Commission, ten meetings took place, in the offices of the Earthquake Planning and Protection Organization, with full written records, in which scientific developments were discussed and important decisions were taken for further actions of both the Commission and the State. Some of the decisions that were taken was the collaboration with other Institutions and scientists, Greek or Foreigner (e.g.Georgia Tech, N.E.R.C.), in terms of data, the development of a GIS programme with seismic and geodetic data in the web site of the Earthquake Planning and Protection Organization, funding of the actions, frequent updates to the General Secretariat of Civil Protection and the Minister of Infrastructures with confidential reports, composition of volcanic hazard maps and a final report including the hazard risks and the scenarios of reactivation. Funding request to the Ministry of Infrastructure, Transport and Networks was made to support the plans of the N.S.C.M.S.V., which was finally funded with the amount of 156,000 Euros. This amount was allocated to the limited supply and installation of new equipment, repairs and maintenance of existing equipment and making field measurements. The Universities of Athens, Thessaloniki, Patra, the Geodynamic Institute, the National Technical School of Athens, the Earthquake Planning and Protection Organization, the Institute of the Study and Monitoring of the Santorini Volcano, the Institute of Geological and Mineral Exploration, had offered their equipment for the monitoring of the activity. A network of 21 seismological stations,12 GPS stations, tide gauge and other geochemical instruments, were in the disposal of the Committee. In the first months, 30 renowned foreign scientists from Italy, France, England, Iceland, and United States of America were invited for cooperation on available data measurements, specialized equipment, providing expertise and advice for the management of volcanic risk. Most of them accepted the invitation with alacrity inexpensively. They were already in collaboration with the Greek scientists and had installed their own equipment. In this context, the third meeting of N.S.C.M.S.V. took place in Santorini, on March 27, 2012, where the N.S.C.M.S.V. members met some of the foreign scientists and exchanged views, during the MeMoVolc workshop. In June 2013, the members of the Subcommittee for Civil Protection, had fulfilled the final report about the volcanic risk management and entitled \"Scenarios reactivation and volcanic hazard assessment of the Sanorini Volcanic Complex” which was submitted to the General Secretariat for Civil Protection. According to that, there are two scenarios of reactivation, based on the past behavior of the volcano and available research results. The extreme scenario with a sub-plinian type of explosion and most likely an inter-caldera reactivation of volcanic centers of Kameni islands. They analyzed all the risks, the precursor phenomena, the affected areas, the potential impacts on people, infrastructures and the recommended mitigation measures. In addition, two volcanic hazard maps of Santorini was given to the Civil Protection for each of these scenarios, given into account the volcanic, seismic and the geotechnical hazards of Santorini Volcanic Complex. Therefore, the Civil Protection would make all the plans, take all the measures and the actions for the safety of the inhabitants, the tourists and the infrastructures and to preserve the balance in the social and economical life in the region. On this basis, the Greek Civil Protection is about to establish an Emergency Plan for volcanic risk with the code name “Xenokratis-Volcanoes, Santorini” in the near future. The Greek Scientific Community is now more experienced in volcanic risk management. Despite the fact that the financial support was never not enough, all the members of the Committee had worked hard, with seriousness, prοfessionalism, unity even when scientific different aspects were present. The Committee had successfully fulflilled its purpose for the benefit of the State and set the basis for an effective volcanic management in the future."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η Σεισμο-Ηφαιστειακή Κρίση της Σαντορίνης 2011-2012. Ο ρόλος της Ειδικής Επιστημονικής Επιτροπής Παρακολούθησης Ηφαιστείου Σαντορίνης"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μανουσάκη Μαρία","Manousaki Maria"],"dc:date":["2017"],"dc:description":["Τον Ιανουάριο του 2011, άρχισε να παρατηρείται ασυνήθιστη αύξηση στη σεισμική δραστηριότητα του ηφαιστείου της Σαντορίνης. Συγκεκριμένα κατεγράφησαν σημαντικές μεταβολές στην παραμόρφωση του αναγλύφου, στη θερμοκρασία και στο χημισμό των θερμών ρευστών και των εδαφικών αερίων ενώ πλήθος σεισμών μικρού μεγέθους αναστάτωναν την τοπική κοινωνία. Τον Ιανουάριο του 2012, πραγματοποιήθηκε σύσκεψη στον Ο.Α.Σ.Π. (Οργανισμός Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας) στην οποία παρουσιάστηκαν τα μέχρι τότε αποτελέσματα. Πολλά ήταν τα επιστημονικά θέματα που έπρεπε να ληφθούν υπόψη σχετικά με την παρακολούθηση του ηφαιστείου. Επιτακτική όμως ήταν και η ανάγκη για το συντονισμό των δράσεων για την παρακολούθηση και τη σύσταση ανάλογης Επιτροπής. Για το λόγο αυτό, το Φεβρουάριο του 2012, με απόφαση του τότε Υφυπουργού Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων κ. Ι. Μαγκριώτη, συγκροτήθηκε η 18μελής Ειδική Επιστημονική Επιτροπή Παρακολούθησης Ηφαιστείου Σαντορίνης (Ε.Ε.Ε.Π.Η.Σ.) με διετή θητεία. Τα μέλη της ήταν καταξιωμένοι επιστήμονες γεωλόγοι, ηφαιστειολόγοι, σεισμολόγοι, μηχανικοί από φορείς όπως το Υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, τον Οργανισμό Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας, το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο, το Ινστιτούτο Γεωλογικών Μεταλλευτικών Ερευνών, το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών, την Πολιτική Προστασία καθώς και από τον Πανεπιστημιακό χώρο (Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Πανεπιστήμιο Πατρών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο). Ο ρόλος της επιτροπής ήταν η διαρκής παρακολούθηση και αξιολόγηση των επιστημονικών δεδομένων του ηφαιστείου, η γνωμοδότηση και η εισήγηση προς τον Ο.Α.Σ.Π. μέτρων προστασίας κατά περίπτωση. Επίσης η λήψη μέτρων και απαιτούμενων ενεργειών που σχετίζονται με την εξασφάλιση της επάρκειας και της συνεχούς και απρόσκοπτης λειτουργίας του επιστημονικού εξοπλισμού και των οργάνων παρακολούθησης. Με αυτόν τον τρόπο θα διασφαλίζονταν η συλλογή των καταγραφών και στοιχείων που κρίνονταν απαραίτητα για την παρακολούθηση της δραστηριότητας του ηφαιστείου. Για την καλύτερη λειτουργία της, συστάθηκαν τέσσερις Υποεπιτροπές με τους αντίστοιχους συντονιστές τους: α) Η Υποεπιτροπή Σεισμολογίας, β) Παρακολούθησης Παραμορφώσεων, γ) Παρακολούθησης των Φυσικοχημικών μεταβολών και δ) της Πολιτικής Προστασίας. Κατατέθηκε αίτημα χρηματοδότησης προς το Υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων για την υποστήριξη του έργου της Ε.Ε.Ε.Π.Η.Σ., η οποία χρηματοδοτήθηκε με το ποσό των 156.000 Ευρώ. Αυτά κατανεμήθηκαν για την περιορισμένη προμήθεια και εγκατάσταση νέου εξοπλισμού, επισκευές και συντηρήσεις υπάρχοντος εξοπλισμού και πραγματοποίηση μετρήσεων πεδίου. Τους πρώτους κιόλας μήνες, έγινε πρόσκληση σε 30 καταξιωμένους ξένους επιστήμονες για συνεργασία όσον αφορά στη συλλογή στοιχείων μετρήσεων, εξειδικευμένου εξοπλισμού, παροχή τεχνογνωσίας και συμβουλευτικές οδηγίες για τη διαχείριση του ηφαιστειακού κινδύνου. Οι περισσότεροι από αυτούς, αποδέχτηκαν την πρόσκληση με μεγάλη προθυμία χωρίς χρηματοδότηση. Στο πλαίσιο αυτό, η τρίτη σύσκεψη της Ε.Ε.Ε.Π.Η.Σ. πραγματοποιήθηκε στη Σαντορίνη, όπου τα μέλη της Ε.Ε.Ε.Π.Η.Σ. συναντήθηκαν με τους ξένους επιστήμονες και αντάλλαξαν απόψεις, κατά τη διάρκεια του workshop MeMoVolc. Στο διάστημα της θητείας της Επιτροπής, πραγματοποιήθηκαν δέκα συνεδριάσεις, στις οποίες συζητήθηκαν οι επιστημονικές εξελίξεις και λήφθηκαν σοβαρές αποφάσεις για τις περαιτέρω ενέργειες τόσο της Επιτροπής όσο και της Πολιτείας. Η Επιτροπή ενημέρωνε με εμπιστευτικά μηνύματα το Γενικό Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας. Τον Ιούνιο του 2013, συντάχθηκε από τα μέλη της Υποεπιτροπής Πολιτικής Προστασίας, η τελική Έκθεση με αντικείμενο τη διαχείριση του ηφαιστειακού κινδύνου με τίτλο: «Σενάρια επαναδραστηριοποίησης και εκτίμηση ηφαιστειακού κινδύνου του ηφαιστειακού συμπλέγματος Σαντορίνης» η οποία υποβλήθηκε στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας. Σύμφωνα με αυτήν, δύο ήταν τα σενάρια επαναδραστηριοποίησης. Το ακραίο σενάριο με μία υπο-πλινιακού τύπου έκρηξη και το πιθανότερο με μία ενδοκαλδερική επαναδραστηριοποίηση των ηφαιστειακών κέντρων των Καμένων. Αναλύθηκαν όλοι οι κίνδυνοι, τα πρόδρομα φαινόμενα, οι επηρεαζόμενες περιοχές, οι πιθανές επιπτώσεις στον πληθυσμό, τις υποδομές καθώς και τα προτεινόμενα μέτρα μετριασμού των επιπτώσεων.","Since 1950, The Santorini volcano was in a state of rest. In January 2011 and for the first half of the 2012, the scientists, according to the permanent installed monitoring networks and a big number of campaign measurements, observed an increase of the volcanic activity. Significant changes in the deformation of the texture, temperature and chemistry of the hot fluid and soil gases were recorded while numerous small earthquakes upset the local community. Volcanotectonic earthquakes of small magnitude (M=3.6) were often along the Kameni line, of 6 km length, in a depth of 1-6 km for 15 months. The GPS networks as well as the radar interferometry, revealed a 10 cm uplift of the Kameni islands. The source of the inflation (Mogi source) was found beneath the northern caldera basin, in the depth of 3-6 km and the increase of the volume was estimated of about 10-20 million m3. During the unrest, there were small increases in the fluxes of H2 and CO2 derived from the mantle. According to the International Alert-Notification System for Volcanic Activity, the alert for Santorini volcano was the initial stage of the advisory phase, in the yellow color. The spring of 2012, the monitoring networks have indicated that the volcano had returned to the previous state of activity. In January 2012, a meeting was held in the Earthquake Planning and Protection Organization (E.P.P.O.) which featured the hitherto results. Many were the scientific issues that had to be taken into account on the monitoring of the volcano, but the need for coordination of actions to monitor and provide appropriate measures was urgent. So, in February 2012, by decision of the Minister of Infrastructures, Transport and Networks, a National Scientific Committee for Monitoring Santorini Volcano (N.S.C.M.S.V.) was established, with 18 members for two years term. The members were distinguished scientists, geologists, engineers, seismologists, volcanologists, all from Scientific Organizations, Ministries, Universities and Civil Protection. The role of the Committee was the continuous monitoring and evaluation of scientific volcanic data, the opinion and recommendation to the E.P.P.O. of appropriate protective measures, any other measures required and operations related to ensuring the adequacy and continuous operation of scientific equipment and monitoring instruments, so as to ensure the collection of records and information that are necessary to monitor the volcano's activity. For the best operation, 4 subcommittees were set up with their coordinators concerning the Seismology, the Deformation Monitoring, the Physicochemical changes and the Civil Protection. Each of them, took a budget and presented an output at the end. During the mandate of the Commission, ten meetings took place, in the offices of the Earthquake Planning and Protection Organization, with full written records, in which scientific developments were discussed and important decisions were taken for further actions of both the Commission and the State. Some of the decisions that were taken was the collaboration with other Institutions and scientists, Greek or Foreigner (e.g.Georgia Tech, N.E.R.C.), in terms of data, the development of a GIS programme with seismic and geodetic data in the web site of the Earthquake Planning and Protection Organization, funding of the actions, frequent updates to the General Secretariat of Civil Protection and the Minister of Infrastructures with confidential reports, composition of volcanic hazard maps and a final report including the hazard risks and the scenarios of reactivation. Funding request to the Ministry of Infrastructure, Transport and Networks was made to support the plans of the N.S.C.M.S.V., which was finally funded with the amount of 156,000 Euros. This amount was allocated to the limited supply and installation of new equipment, repairs and maintenance of existing equipment and making field measurements. The Universities of Athens, Thessaloniki, Patra, the Geodynamic Institute, the National Technical School of Athens, the Earthquake Planning and Protection Organization, the Institute of the Study and Monitoring of the Santorini Volcano, the Institute of Geological and Mineral Exploration, had offered their equipment for the monitoring of the activity. A network of 21 seismological stations,12 GPS stations, tide gauge and other geochemical instruments, were in the disposal of the Committee. In the first months, 30 renowned foreign scientists from Italy, France, England, Iceland, and United States of America were invited for cooperation on available data measurements, specialized equipment, providing expertise and advice for the management of volcanic risk. Most of them accepted the invitation with alacrity inexpensively. They were already in collaboration with the Greek scientists and had installed their own equipment. In this context, the third meeting of N.S.C.M.S.V. took place in Santorini, on March 27, 2012, where the N.S.C.M.S.V. members met some of the foreign scientists and exchanged views, during the MeMoVolc workshop. In June 2013, the members of the Subcommittee for Civil Protection, had fulfilled the final report about the volcanic risk management and entitled \"Scenarios reactivation and volcanic hazard assessment of the Sanorini Volcanic Complex” which was submitted to the General Secretariat for Civil Protection. According to that, there are two scenarios of reactivation, based on the past behavior of the volcano and available research results. The extreme scenario with a sub-plinian type of explosion and most likely an inter-caldera reactivation of volcanic centers of Kameni islands. They analyzed all the risks, the precursor phenomena, the affected areas, the potential impacts on people, infrastructures and the recommended mitigation measures. In addition, two volcanic hazard maps of Santorini was given to the Civil Protection for each of these scenarios, given into account the volcanic, seismic and the geotechnical hazards of Santorini Volcanic Complex. Therefore, the Civil Protection would make all the plans, take all the measures and the actions for the safety of the inhabitants, the tourists and the infrastructures and to preserve the balance in the social and economical life in the region. On this basis, the Greek Civil Protection is about to establish an Emergency Plan for volcanic risk with the code name “Xenokratis-Volcanoes, Santorini” in the near future. The Greek Scientific Community is now more experienced in volcanic risk management. Despite the fact that the financial support was never not enough, all the members of the Committee had worked hard, with seriousness, prοfessionalism, unity even when scientific different aspects were present. The Committee had successfully fulflilled its purpose for the benefit of the State and set the basis for an effective volcanic management in the future."],"dc:identifier":["uoadl:1332489","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1332489"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Η Σεισμο-Ηφαιστειακή Κρίση της Σαντορίνης 2011-2012. Ο ρόλος της Ειδικής Επιστημονικής Επιτροπής Παρακολούθησης Ηφαιστείου Σαντορίνης"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:27:42Z"}