{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1339515"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1339515","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ο ρόλος της Αποκεντρωμένης Διοίκησης και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην πολιτική περιβάλλοντος, μετά το νόμο «Καλλικράτη»: Αλλαγές, ευκαιρίες, προβλήματα, προοπτικές.","abstract":"Στην παρούσα μελέτη διερευνάται ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της κρατικής αποκεντρωμένης διοίκησης, στην άσκηση περιβαλλοντικών πολιτικών, μετά την διοικητική μεταρρύθμιση \"Καλλικράτη\", καθώς και οι αλλαγές, οι ευκαιρίες, τα προβλήματα και οι προοπτικές που διαγράφονται με την εφαρμογή του. Η εν λόγω μεταρρύθμιση αφορά στην αναβάθμιση του θεσμικού τους ρόλου και στην ανακατανομή αρμοδιοτήτων, σε συνδυασμό με τον επαναπροσδιορισμό των διοικητικών ορίων και αρμοδιοτήτων, σε συνδυασμό με τον επαναπροσδιορισμό των διοικητικών ορίων και αρμοδιοτήτων της κρατικής αποκεντρωμένης διοίκησης. Επειδή ο τρόπος οργάνωσης και λειτουργίας του διοικητικού συστήματος μιας χώρας, επιδρά στον τρόπο άσκησης των διαφόρων πολιτικών που απαιτούνται για τη λειτουργία του κράτους, η μελέτη κινείται γύρω από τη διερεύνηση δύο αξόνων, οι οποίοι βρίσκονται σε αλληλεπίδραση. Στον ένα άξονα διερευνάται το εφαρμοζόμενο διοικητικό σύστημα και οι μετεξελίξεις που οδήγησαν στην σημερινή μορφή του. Στον άλλο, η εξέλιξη της άσκησης περιβαλλοντικής πολιτικής στο πλαίσιο του εφαρμοζόμενου διοικητικού συστήματος, με διερεύνηση του ρόλου που διαδραματίζει η Τοπική Αυτοδιοίκηση και η κρατική αποκεντρωμένη διοίκηση, μετά την εφαρμογή της διοικητικής μεταρρύθμισης, στην άσκηση της συγκεκριμένης πολιτικής. Από την ανασκόπηση των διαφόρων σταδίων που διήλθε η διοικητική οργάνωση του κράτους, μέχρι τη σημερινή της μορφή, διαπιστώνεται ότι κινείται σε τρία επίπεδα: την κεντρική διοίκηση , τις αποκεντρωμένες περιφερειακές μονάδες της κεντρικής διοίκησης που υπάγονται σε αυτήν και λειτουργούν κατ'εντολή της και την Τοπική Αυτοδιοίκηση, πρώτου και δεύτερου βαθμού. Παρά τις μεταρρύθμιστικές προσπάθειες, πάγιο χαρακτηριστικό του ελληνικού πολιτικο-διοικητικού συστήματος, υπήρξε η εμμονή σε ένα συγκεντρωτικό και περιοριστικό χαρακτήρα, απέναντι σε κάθε προοπτική αποκέντρωσης, ή διάχυσης της εξουσίας. Η διοικητική μεταρρύθμιση \"Καλλικράτης\" διενεργήθηκε με στόχο την ανάδειξη ισχυρής τοπικής αυτοδιοίκησης, της προαγωγή της διαφάνειας και της συμμετοχικής δημοκρατίας, την εξορθολογισμένη διαχείριση, την αντιμετώπιση φαινομένων κακοδιοίκησης και διαφθοράς και την ενίσχυση της αναπτυξιακής προοπτικής, η οποία θα βασίζεται στην αξιοποίηση των τοπικών και περιφερειακών συγκριτικών πλεονεκτημάτων, στο σεβασμό στο περιβάλλον και στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, με τελικό στόχο τον μετασχηματισμό του κράτους σε αποτελεσματικό, επιτελικό και αποκεντρωμένο κράτος. Με την εφαρμογή του \"Καλλικράτη\" και για την επίτευξη των στόχων του, οι χίλιοι τριάντα τέσσερις (1.034) Ο.Τ.Α. Α' Βαθμού συνενώθηκαν σε τριακόσιους εικοσπέντε (325) Δήμους πιο ισχυρούς, οι εβδομηνταέξι (76), διοικητικές δομές δευτεροβάθμιας αυτοδιοίκησης καταργήθηκαν και αντικαταστάθηκαν από δεκατρείς (13) αιρετές Περιφέρειες, οι οποίες συγκροτήθηκαν στα όρια των πρώην κρατικών Περιφερειώ, (με τη θεσμοθέτηση των δύο εξ αυτών ως Μητροπολιτικών Περιφερειών) ενώ οι επτά (7) αποκεντρωμένες κρατικές διοικήσεις, αντικατέστησαν τις δεκατρείς (13) πρώην κρατικές Περιφέρειες. Επι πλέον, εισήχθηκαν νέοι θεσμοί και μεταφέρθηκαν αρμοδιότητες με τους ανάλογους πόρους, από την πρώην Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις στους Δήμους και από τις πρώην κρατικές Περιφέρειες, στις νυν αιρετές Περιφέρειες. Η διοικητική υποστήριξη της περιβαλλοντικής πολιτικής στην Ελλάδα, κατ' αντανάκλαση της διοικητικής οργάνωσης του κράτους, είναι επίσης ιεραρχημένη σε τρία επίπεδα, κεντρικό, αποκεντρωμένο και τοπικό. Η περιβαλλοντική πολιτική αποδείχθηκε σε επίσημη πολιτική του Ελληνικού κράτους από την δεκαετία του 1970 και ιδίως μετά την ψήφιση του άρθρου 24 του Συντάγματος, που καθιστά την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος υποχρέωση του κράτους και δικαίωμα του καθενός. Πέρα από τον πληθωρισμό και συγκεντρωτισμό κατανομής των αρμοδιοτήτων στην Κεντρική Διοίκηση, χρόνια προβλήματα του Ελληνικού διοικητικού συστήματος τα οποία αντανακλώνται και στην άσκηση περιβαλλοντικής πολιτικής, αποτελούν η πολυνομία, η πολυδιάσπαση και επικάλυψη αρμοδιοτήτων μεταξύ πολλών φορέων, καθώς και η αδυναμία συντονισμού μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων. Σε κεντρικό επίπεδο το Υ.Π.Ε.Κ.Α., είναι το αρμόδιο Υπουργείο που καθόριζει τους κατευθυντήριους άξονες για το περιβάλλον, σε όλη τη χώρα. Οι Ο.Τ.Α. και οι αποκεντρωμένες διοικήσεις, ασκούν συγκεκριμένες αρμοδιότητες σε θέματα περιβάλλοντος, στην περιοχή ευθύνης τους. Από την λεπτομερή καταγραφή της κατανομής των εν λόγω αρμοδιοτήτων όπως έχει διαμορφωθεί μετά την εφαρμογή του \"Καλλικράτη\", προκύπτει ότι οι αρμοδιότητες των Ο.Τ.Α. αποτελούν κυρίως αρμοδιότητες διεκπεραιωτικού, ελεγκτικού και γνωμοδοτικού χαρακτήρα, ενώ παρατηρείται η αφαίρεση σημαντικών αρμοδιοτήτων που είχαν ανατεθεί στους Ο.Τ.Α. με τον \"Καλλικράτη\", τόσο σε θέματα περιβάλλοντος (π.χ. εκπόνηση περιφερειακών σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων), όσο και σε άλλα θέματα, (π.χ. υγεία) και η ανάληψή τους από την κεντρική ή την αποκεντρωμένη κρατική διοίκηση. Αντίθετα, οι αρμοδιότητες που ασκούνται από τις κρατικές αποκεντρωμένες διοικήσεις σε θέματα περιβάλλοντος, είναι πιο ουσιαστικές και αποφασιστικές (π.χ. έγκριση περιβαλλοντικών όρων). Δύο χρόνια μετά την εφαρμογή του Καλλικράτη\", εντοπίζονται ορισμένα λειτουργικά προβλήματα, τα οποία πιθανόν επιδεινώνονται από τη συγκυρία της εφαρμογής των μνημονίων για την αντιμετώπιση της σοβαρής οικονομικής κρίσης που πλήττει τη χώρα. Εκκρεμούν ακόμα αρκετές ενέργειες για την ολοκλήρωση της εν λόγω μεταρρύθμισης, όπως η έκδοση Υ. Α. και Π. Δ. για τη μεταβίβαση διαφόρων αρμοδιοτήτων, η σύσταση της Αυτοτελούς Υπηρεσίας Εποπτείας των Ο.Τ.Α, η θέσπιση του υποστηρικτικού επιχειρησιακού προγράμματος \"Ε.Λ.Λ.Α.Δ.Α.\" κλπ) και ασκούνται είτε από την Κεντρική Διοίκηση, είτε από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση. Διαφαίνεται και πάλι η συγκεντρωτική μορφή του κράτους και η δυσπιστία έναντι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Επισημαίνεται και πάλι η ανάγκη ενδυνάμωσης του επιτελικού ρόλου του κράτους και της ενίσχυσης της τοπικής αυτοδιοίκησης. Από τη μελέτη της περίπτωσης της Περιφέρειας Αττικής και την επίδραση που είχε η εφαρμογή του \"Καλλικράτη\" στην οργάνωση και λειτουργία της, τόσο σε γενικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο άσκησης πολιτικών για το περιβάλλον, διαπιστώθηκαν λειτουργικά προβλήματα για τα οποία μελετώνται μέτρα αντιμετώπισής τους. Σε σχέση με την άσκηση πολιτικών στον τομέα του περιβάλλοντος, ως θετικός παράγοντας εκτιμάται η υψηλή εξειδίκευση και εμπειρία των διοικητικών στελεχών, η γνώση των περιβαλλοντικών ζητημάτων που απασχολούν την Περιφέρεια και η εγγύτητα στις περιοχές που χρήζουν ειδικής μέριμνας. Ως πρόβλημα, επισημαίνεται κυρίως η πολυνομία, η επικάλυψη αρμοδιοτήτων, η έλλειψη μηχανισμών απομάκρυνσης των ρυπογόνων εστιών καθώς και μηχανισμών ελέγχου για τυχόν επανάληψη παρανομιών για τις οποίες έχει ήδη τεθεί πρόστιμο κλπ. Στα πλαίσια του Επιχειρησιακού Προγραμματισμού 2012-2014 τον οποίο η Περιφέρεια Αττικής κατήρτισε ως Μητροπολιτική Περιφέρεια και εγκρίθηκε από το Περιφερειακό της Συμβούλιο, προβλέπεται μια σειρά δράσεων με στόχο την βελτίωση της λειτουργίας και της αποτελεσματικότητας των υπηρεσιών της, καθώς και δράσεις σε νευραλγικούς τομεις, όπως η προστασία του φυσικού και αστικού περιβάλλοντος.","abstract_html":"Στην παρούσα μελέτη διερευνάται ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της κρατικής αποκεντρωμένης διοίκησης, στην άσκηση περιβαλλοντικών πολιτικών, μετά την διοικητική μεταρρύθμιση &quot;Καλλικράτη&quot;, καθώς και οι αλλαγές, οι ευκαιρίες, τα προβλήματα και οι προοπτικές που διαγράφονται με την εφαρμογή του. Η εν λόγω μεταρρύθμιση αφορά στην αναβάθμιση του θεσμικού τους ρόλου και στην ανακατανομή αρμοδιοτήτων, σε συνδυασμό με τον επαναπροσδιορισμό των διοικητικών ορίων και αρμοδιοτήτων, σε συνδυασμό με τον επαναπροσδιορισμό των διοικητικών ορίων και αρμοδιοτήτων της κρατικής αποκεντρωμένης διοίκησης. Επειδή ο τρόπος οργάνωσης και λειτουργίας του διοικητικού συστήματος μιας χώρας, επιδρά στον τρόπο άσκησης των διαφόρων πολιτικών που απαιτούνται για τη λειτουργία του κράτους, η μελέτη κινείται γύρω από τη διερεύνηση δύο αξόνων, οι οποίοι βρίσκονται σε αλληλεπίδραση. Στον ένα άξονα διερευνάται το εφαρμοζόμενο διοικητικό σύστημα και οι μετεξελίξεις που οδήγησαν στην σημερινή μορφή του. Στον άλλο, η εξέλιξη της άσκησης περιβαλλοντικής πολιτικής στο πλαίσιο του εφαρμοζόμενου διοικητικού συστήματος, με διερεύνηση του ρόλου που διαδραματίζει η Τοπική Αυτοδιοίκηση και η κρατική αποκεντρωμένη διοίκηση, μετά την εφαρμογή της διοικητικής μεταρρύθμισης, στην άσκηση της συγκεκριμένης πολιτικής. Από την ανασκόπηση των διαφόρων σταδίων που διήλθε η διοικητική οργάνωση του κράτους, μέχρι τη σημερινή της μορφή, διαπιστώνεται ότι κινείται σε τρία επίπεδα: την κεντρική διοίκηση , τις αποκεντρωμένες περιφερειακές μονάδες της κεντρικής διοίκησης που υπάγονται σε αυτήν και λειτουργούν κατ&#x27;εντολή της και την Τοπική Αυτοδιοίκηση, πρώτου και δεύτερου βαθμού. Παρά τις μεταρρύθμιστικές προσπάθειες, πάγιο χαρακτηριστικό του ελληνικού πολιτικο-διοικητικού συστήματος, υπήρξε η εμμονή σε ένα συγκεντρωτικό και περιοριστικό χαρακτήρα, απέναντι σε κάθε προοπτική αποκέντρωσης, ή διάχυσης της εξουσίας. Η διοικητική μεταρρύθμιση &quot;Καλλικράτης&quot; διενεργήθηκε με στόχο την ανάδειξη ισχυρής τοπικής αυτοδιοίκησης, της προαγωγή της διαφάνειας και της συμμετοχικής δημοκρατίας, την εξορθολογισμένη διαχείριση, την αντιμετώπιση φαινομένων κακοδιοίκησης και διαφθοράς και την ενίσχυση της αναπτυξιακής προοπτικής, η οποία θα βασίζεται στην αξιοποίηση των τοπικών και περιφερειακών συγκριτικών πλεονεκτημάτων, στο σεβασμό στο περιβάλλον και στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, με τελικό στόχο τον μετασχηματισμό του κράτους σε αποτελεσματικό, επιτελικό και αποκεντρωμένο κράτος. Με την εφαρμογή του &quot;Καλλικράτη&quot; και για την επίτευξη των στόχων του, οι χίλιοι τριάντα τέσσερις (1.034) Ο.Τ.Α. Α&#x27; Βαθμού συνενώθηκαν σε τριακόσιους εικοσπέντε (325) Δήμους πιο ισχυρούς, οι εβδομηνταέξι (76), διοικητικές δομές δευτεροβάθμιας αυτοδιοίκησης καταργήθηκαν και αντικαταστάθηκαν από δεκατρείς (13) αιρετές Περιφέρειες, οι οποίες συγκροτήθηκαν στα όρια των πρώην κρατικών Περιφερειώ, (με τη θεσμοθέτηση των δύο εξ αυτών ως Μητροπολιτικών Περιφερειών) ενώ οι επτά (7) αποκεντρωμένες κρατικές διοικήσεις, αντικατέστησαν τις δεκατρείς (13) πρώην κρατικές Περιφέρειες. Επι πλέον, εισήχθηκαν νέοι θεσμοί και μεταφέρθηκαν αρμοδιότητες με τους ανάλογους πόρους, από την πρώην Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις στους Δήμους και από τις πρώην κρατικές Περιφέρειες, στις νυν αιρετές Περιφέρειες. Η διοικητική υποστήριξη της περιβαλλοντικής πολιτικής στην Ελλάδα, κατ&#x27; αντανάκλαση της διοικητικής οργάνωσης του κράτους, είναι επίσης ιεραρχημένη σε τρία επίπεδα, κεντρικό, αποκεντρωμένο και τοπικό. Η περιβαλλοντική πολιτική αποδείχθηκε σε επίσημη πολιτική του Ελληνικού κράτους από την δεκαετία του 1970 και ιδίως μετά την ψήφιση του άρθρου 24 του Συντάγματος, που καθιστά την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος υποχρέωση του κράτους και δικαίωμα του καθενός. Πέρα από τον πληθωρισμό και συγκεντρωτισμό κατανομής των αρμοδιοτήτων στην Κεντρική Διοίκηση, χρόνια προβλήματα του Ελληνικού διοικητικού συστήματος τα οποία αντανακλώνται και στην άσκηση περιβαλλοντικής πολιτικής, αποτελούν η πολυνομία, η πολυδιάσπαση και επικάλυψη αρμοδιοτήτων μεταξύ πολλών φορέων, καθώς και η αδυναμία συντονισμού μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων. Σε κεντρικό επίπεδο το Υ.Π.Ε.Κ.Α., είναι το αρμόδιο Υπουργείο που καθόριζει τους κατευθυντήριους άξονες για το περιβάλλον, σε όλη τη χώρα. Οι Ο.Τ.Α. και οι αποκεντρωμένες διοικήσεις, ασκούν συγκεκριμένες αρμοδιότητες σε θέματα περιβάλλοντος, στην περιοχή ευθύνης τους. Από την λεπτομερή καταγραφή της κατανομής των εν λόγω αρμοδιοτήτων όπως έχει διαμορφωθεί μετά την εφαρμογή του &quot;Καλλικράτη&quot;, προκύπτει ότι οι αρμοδιότητες των Ο.Τ.Α. αποτελούν κυρίως αρμοδιότητες διεκπεραιωτικού, ελεγκτικού και γνωμοδοτικού χαρακτήρα, ενώ παρατηρείται η αφαίρεση σημαντικών αρμοδιοτήτων που είχαν ανατεθεί στους Ο.Τ.Α. με τον &quot;Καλλικράτη&quot;, τόσο σε θέματα περιβάλλοντος (π.χ. εκπόνηση περιφερειακών σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων), όσο και σε άλλα θέματα, (π.χ. υγεία) και η ανάληψή τους από την κεντρική ή την αποκεντρωμένη κρατική διοίκηση. Αντίθετα, οι αρμοδιότητες που ασκούνται από τις κρατικές αποκεντρωμένες διοικήσεις σε θέματα περιβάλλοντος, είναι πιο ουσιαστικές και αποφασιστικές (π.χ. έγκριση περιβαλλοντικών όρων). Δύο χρόνια μετά την εφαρμογή του Καλλικράτη&quot;, εντοπίζονται ορισμένα λειτουργικά προβλήματα, τα οποία πιθανόν επιδεινώνονται από τη συγκυρία της εφαρμογής των μνημονίων για την αντιμετώπιση της σοβαρής οικονομικής κρίσης που πλήττει τη χώρα. Εκκρεμούν ακόμα αρκετές ενέργειες για την ολοκλήρωση της εν λόγω μεταρρύθμισης, όπως η έκδοση Υ. Α. και Π. Δ. για τη μεταβίβαση διαφόρων αρμοδιοτήτων, η σύσταση της Αυτοτελούς Υπηρεσίας Εποπτείας των Ο.Τ.Α, η θέσπιση του υποστηρικτικού επιχειρησιακού προγράμματος &quot;Ε.Λ.Λ.Α.Δ.Α.&quot; κλπ) και ασκούνται είτε από την Κεντρική Διοίκηση, είτε από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση. Διαφαίνεται και πάλι η συγκεντρωτική μορφή του κράτους και η δυσπιστία έναντι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Επισημαίνεται και πάλι η ανάγκη ενδυνάμωσης του επιτελικού ρόλου του κράτους και της ενίσχυσης της τοπικής αυτοδιοίκησης. Από τη μελέτη της περίπτωσης της Περιφέρειας Αττικής και την επίδραση που είχε η εφαρμογή του &quot;Καλλικράτη&quot; στην οργάνωση και λειτουργία της, τόσο σε γενικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο άσκησης πολιτικών για το περιβάλλον, διαπιστώθηκαν λειτουργικά προβλήματα για τα οποία μελετώνται μέτρα αντιμετώπισής τους. Σε σχέση με την άσκηση πολιτικών στον τομέα του περιβάλλοντος, ως θετικός παράγοντας εκτιμάται η υψηλή εξειδίκευση και εμπειρία των διοικητικών στελεχών, η γνώση των περιβαλλοντικών ζητημάτων που απασχολούν την Περιφέρεια και η εγγύτητα στις περιοχές που χρήζουν ειδικής μέριμνας. Ως πρόβλημα, επισημαίνεται κυρίως η πολυνομία, η επικάλυψη αρμοδιοτήτων, η έλλειψη μηχανισμών απομάκρυνσης των ρυπογόνων εστιών καθώς και μηχανισμών ελέγχου για τυχόν επανάληψη παρανομιών για τις οποίες έχει ήδη τεθεί πρόστιμο κλπ. Στα πλαίσια του Επιχειρησιακού Προγραμματισμού 2012-2014 τον οποίο η Περιφέρεια Αττικής κατήρτισε ως Μητροπολιτική Περιφέρεια και εγκρίθηκε από το Περιφερειακό της Συμβούλιο, προβλέπεται μια σειρά δράσεων με στόχο την βελτίωση της λειτουργίας και της αποτελεσματικότητας των υπηρεσιών της, καθώς και δράσεις σε νευραλγικούς τομεις, όπως η προστασία του φυσικού και αστικού περιβάλλοντος.","abstract_has_math":false,"creators":["Κατσαλή Αργυρώ"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2013,"date_issued":"2013","date_published":"2013","updated_at":"2026-11-19T05:27:52Z","subjects":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1339515"],"render_values":[{"text":"uoadl:1339515","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1339515","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1339515","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1339515","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κατσαλή Αργυρώ"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2013"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1339515","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1339515"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Στην παρούσα μελέτη διερευνάται ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της κρατικής αποκεντρωμένης διοίκησης, στην άσκηση περιβαλλοντικών πολιτικών, μετά την διοικητική μεταρρύθμιση \"Καλλικράτη\", καθώς και οι αλλαγές, οι ευκαιρίες, τα προβλήματα και οι προοπτικές που διαγράφονται με την εφαρμογή του. Η εν λόγω μεταρρύθμιση αφορά στην αναβάθμιση του θεσμικού τους ρόλου και στην ανακατανομή αρμοδιοτήτων, σε συνδυασμό με τον επαναπροσδιορισμό των διοικητικών ορίων και αρμοδιοτήτων, σε συνδυασμό με τον επαναπροσδιορισμό των διοικητικών ορίων και αρμοδιοτήτων της κρατικής αποκεντρωμένης διοίκησης. Επειδή ο τρόπος οργάνωσης και λειτουργίας του διοικητικού συστήματος μιας χώρας, επιδρά στον τρόπο άσκησης των διαφόρων πολιτικών που απαιτούνται για τη λειτουργία του κράτους, η μελέτη κινείται γύρω από τη διερεύνηση δύο αξόνων, οι οποίοι βρίσκονται σε αλληλεπίδραση. Στον ένα άξονα διερευνάται το εφαρμοζόμενο διοικητικό σύστημα και οι μετεξελίξεις που οδήγησαν στην σημερινή μορφή του. Στον άλλο, η εξέλιξη της άσκησης περιβαλλοντικής πολιτικής στο πλαίσιο του εφαρμοζόμενου διοικητικού συστήματος, με διερεύνηση του ρόλου που διαδραματίζει η Τοπική Αυτοδιοίκηση και η κρατική αποκεντρωμένη διοίκηση, μετά την εφαρμογή της διοικητικής μεταρρύθμισης, στην άσκηση της συγκεκριμένης πολιτικής. Από την ανασκόπηση των διαφόρων σταδίων που διήλθε η διοικητική οργάνωση του κράτους, μέχρι τη σημερινή της μορφή, διαπιστώνεται ότι κινείται σε τρία επίπεδα: την κεντρική διοίκηση , τις αποκεντρωμένες περιφερειακές μονάδες της κεντρικής διοίκησης που υπάγονται σε αυτήν και λειτουργούν κατ'εντολή της και την Τοπική Αυτοδιοίκηση, πρώτου και δεύτερου βαθμού. Παρά τις μεταρρύθμιστικές προσπάθειες, πάγιο χαρακτηριστικό του ελληνικού πολιτικο-διοικητικού συστήματος, υπήρξε η εμμονή σε ένα συγκεντρωτικό και περιοριστικό χαρακτήρα, απέναντι σε κάθε προοπτική αποκέντρωσης, ή διάχυσης της εξουσίας. Η διοικητική μεταρρύθμιση \"Καλλικράτης\" διενεργήθηκε με στόχο την ανάδειξη ισχυρής τοπικής αυτοδιοίκησης, της προαγωγή της διαφάνειας και της συμμετοχικής δημοκρατίας, την εξορθολογισμένη διαχείριση, την αντιμετώπιση φαινομένων κακοδιοίκησης και διαφθοράς και την ενίσχυση της αναπτυξιακής προοπτικής, η οποία θα βασίζεται στην αξιοποίηση των τοπικών και περιφερειακών συγκριτικών πλεονεκτημάτων, στο σεβασμό στο περιβάλλον και στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, με τελικό στόχο τον μετασχηματισμό του κράτους σε αποτελεσματικό, επιτελικό και αποκεντρωμένο κράτος. Με την εφαρμογή του \"Καλλικράτη\" και για την επίτευξη των στόχων του, οι χίλιοι τριάντα τέσσερις (1.034) Ο.Τ.Α. Α' Βαθμού συνενώθηκαν σε τριακόσιους εικοσπέντε (325) Δήμους πιο ισχυρούς, οι εβδομηνταέξι (76), διοικητικές δομές δευτεροβάθμιας αυτοδιοίκησης καταργήθηκαν και αντικαταστάθηκαν από δεκατρείς (13) αιρετές Περιφέρειες, οι οποίες συγκροτήθηκαν στα όρια των πρώην κρατικών Περιφερειώ, (με τη θεσμοθέτηση των δύο εξ αυτών ως Μητροπολιτικών Περιφερειών) ενώ οι επτά (7) αποκεντρωμένες κρατικές διοικήσεις, αντικατέστησαν τις δεκατρείς (13) πρώην κρατικές Περιφέρειες. Επι πλέον, εισήχθηκαν νέοι θεσμοί και μεταφέρθηκαν αρμοδιότητες με τους ανάλογους πόρους, από την πρώην Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις στους Δήμους και από τις πρώην κρατικές Περιφέρειες, στις νυν αιρετές Περιφέρειες. Η διοικητική υποστήριξη της περιβαλλοντικής πολιτικής στην Ελλάδα, κατ' αντανάκλαση της διοικητικής οργάνωσης του κράτους, είναι επίσης ιεραρχημένη σε τρία επίπεδα, κεντρικό, αποκεντρωμένο και τοπικό. Η περιβαλλοντική πολιτική αποδείχθηκε σε επίσημη πολιτική του Ελληνικού κράτους από την δεκαετία του 1970 και ιδίως μετά την ψήφιση του άρθρου 24 του Συντάγματος, που καθιστά την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος υποχρέωση του κράτους και δικαίωμα του καθενός. Πέρα από τον πληθωρισμό και συγκεντρωτισμό κατανομής των αρμοδιοτήτων στην Κεντρική Διοίκηση, χρόνια προβλήματα του Ελληνικού διοικητικού συστήματος τα οποία αντανακλώνται και στην άσκηση περιβαλλοντικής πολιτικής, αποτελούν η πολυνομία, η πολυδιάσπαση και επικάλυψη αρμοδιοτήτων μεταξύ πολλών φορέων, καθώς και η αδυναμία συντονισμού μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων. Σε κεντρικό επίπεδο το Υ.Π.Ε.Κ.Α., είναι το αρμόδιο Υπουργείο που καθόριζει τους κατευθυντήριους άξονες για το περιβάλλον, σε όλη τη χώρα. Οι Ο.Τ.Α. και οι αποκεντρωμένες διοικήσεις, ασκούν συγκεκριμένες αρμοδιότητες σε θέματα περιβάλλοντος, στην περιοχή ευθύνης τους. Από την λεπτομερή καταγραφή της κατανομής των εν λόγω αρμοδιοτήτων όπως έχει διαμορφωθεί μετά την εφαρμογή του \"Καλλικράτη\", προκύπτει ότι οι αρμοδιότητες των Ο.Τ.Α. αποτελούν κυρίως αρμοδιότητες διεκπεραιωτικού, ελεγκτικού και γνωμοδοτικού χαρακτήρα, ενώ παρατηρείται η αφαίρεση σημαντικών αρμοδιοτήτων που είχαν ανατεθεί στους Ο.Τ.Α. με τον \"Καλλικράτη\", τόσο σε θέματα περιβάλλοντος (π.χ. εκπόνηση περιφερειακών σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων), όσο και σε άλλα θέματα, (π.χ. υγεία) και η ανάληψή τους από την κεντρική ή την αποκεντρωμένη κρατική διοίκηση. Αντίθετα, οι αρμοδιότητες που ασκούνται από τις κρατικές αποκεντρωμένες διοικήσεις σε θέματα περιβάλλοντος, είναι πιο ουσιαστικές και αποφασιστικές (π.χ. έγκριση περιβαλλοντικών όρων). Δύο χρόνια μετά την εφαρμογή του Καλλικράτη\", εντοπίζονται ορισμένα λειτουργικά προβλήματα, τα οποία πιθανόν επιδεινώνονται από τη συγκυρία της εφαρμογής των μνημονίων για την αντιμετώπιση της σοβαρής οικονομικής κρίσης που πλήττει τη χώρα. Εκκρεμούν ακόμα αρκετές ενέργειες για την ολοκλήρωση της εν λόγω μεταρρύθμισης, όπως η έκδοση Υ. Α. και Π. Δ. για τη μεταβίβαση διαφόρων αρμοδιοτήτων, η σύσταση της Αυτοτελούς Υπηρεσίας Εποπτείας των Ο.Τ.Α, η θέσπιση του υποστηρικτικού επιχειρησιακού προγράμματος \"Ε.Λ.Λ.Α.Δ.Α.\" κλπ) και ασκούνται είτε από την Κεντρική Διοίκηση, είτε από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση. Διαφαίνεται και πάλι η συγκεντρωτική μορφή του κράτους και η δυσπιστία έναντι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Επισημαίνεται και πάλι η ανάγκη ενδυνάμωσης του επιτελικού ρόλου του κράτους και της ενίσχυσης της τοπικής αυτοδιοίκησης. Από τη μελέτη της περίπτωσης της Περιφέρειας Αττικής και την επίδραση που είχε η εφαρμογή του \"Καλλικράτη\" στην οργάνωση και λειτουργία της, τόσο σε γενικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο άσκησης πολιτικών για το περιβάλλον, διαπιστώθηκαν λειτουργικά προβλήματα για τα οποία μελετώνται μέτρα αντιμετώπισής τους. Σε σχέση με την άσκηση πολιτικών στον τομέα του περιβάλλοντος, ως θετικός παράγοντας εκτιμάται η υψηλή εξειδίκευση και εμπειρία των διοικητικών στελεχών, η γνώση των περιβαλλοντικών ζητημάτων που απασχολούν την Περιφέρεια και η εγγύτητα στις περιοχές που χρήζουν ειδικής μέριμνας. Ως πρόβλημα, επισημαίνεται κυρίως η πολυνομία, η επικάλυψη αρμοδιοτήτων, η έλλειψη μηχανισμών απομάκρυνσης των ρυπογόνων εστιών καθώς και μηχανισμών ελέγχου για τυχόν επανάληψη παρανομιών για τις οποίες έχει ήδη τεθεί πρόστιμο κλπ. Στα πλαίσια του Επιχειρησιακού Προγραμματισμού 2012-2014 τον οποίο η Περιφέρεια Αττικής κατήρτισε ως Μητροπολιτική Περιφέρεια και εγκρίθηκε από το Περιφερειακό της Συμβούλιο, προβλέπεται μια σειρά δράσεων με στόχο την βελτίωση της λειτουργίας και της αποτελεσματικότητας των υπηρεσιών της, καθώς και δράσεις σε νευραλγικούς τομεις, όπως η προστασία του φυσικού και αστικού περιβάλλοντος.","In this particular study, the role of local self-government and state decentralized administration in environmental policy is being investigated, after the “Kallikratis” administrative reform is applied, as well as the changes, the opportunities, the problems and the prospects which are emerged, through its application. This reform concerns the redesign of the formation of the two levels of local government, to upgrade their institutional role and the reallocation of responsibilities, combined with the redefinition of administrative boundaries and responsibilities of state decentralized administration. Since the organization and operation of a state’s administrative system affects the manner policies are implemented, the study revolves around the investigation of two axes, which are in interaction. On one axis the current management system is investigated and also the permutations that led to the current form. The other one deals with the development of environmental policy under the current management system, exploring the role of local government and State Decentralized Administration, after the implementation of the administrative reform, in pursuit of the policy. Reviewing the various stages the administrative organization of the state passed, until its current form, it is found that moves at three levels: the Central Government, the Decentralized Regional Units liable to the Central Government’s assignment and work and the Local Government, of first and second degree. Despite reform efforts, a standard feature of Greek political-administrative system was the persistence of a centralized and prescriptive nature, against any prospect of decentralization or diffusion of power. The administrative reform \"Kallikratis\", was held to highlight strong local government, to promote transparency and participatory democracy, streamlined management, to address issues of maladministration and corruption and enhance growth potential, which is based on the use of local and regional comparative advantages, on the respect for the environment and the enhancement of social cohesion, with the ultimate aim of transforming the state into effective and decentralized state. With the implementation of \"Kallikratis\" and to achieve its objectives, the one thousand and thirty-four (1.034) A* degree Local Authorities merged into three hundred twenty five (325) stronger Municipalities, the seventy-six (76) Administrative structures of secondary local self-government were replaced by thirteen (13) elected 7 Regions, which were formed on the boundaries of the former State Regions, (by establishing two of them as the Metropolitan Regions), while seven (7) Decentralized Administrations of the State replaced the thirteen (13) former State Regions. Moreover, new institutions were introduced and competencies were transferred from the Prefectural self-administrations to Municipalities and from the former State Regions, to the now elected Regions, along with the appropriate resources. The logistics of environmental policy in Greece, in reflection of the administrative structure of the state, is also prioritized into three levels, central, decentralized and local. The environmental policy became an official policy of the Greek state since the 1970s and especially after the passage of Article 24 of the Constitution, which makes the protection of the natural and cultural environment, state's obligation and right of each. Beyond inflation and centralization of distribution of powers in the Central Command, some of the chronic problems of Greek administrative system which are reflected in environmental policy are legislative complexity, fragmentation and overlapping of responsibilities between many public services, and the capacity for coordination among stakeholders. At central level, Ministry of Environment, Energy and Climate Change, is the competent Ministry which lays down guiding principles for the environment throughout the country. The Local Authorities and the Decentralized Administrations, carry specific tasks on environmental issues in their area of responsibility. The detailed record of the distribution of these competencies, as established after the implementation of \"Kallikratis\", indicates that the responsibilities of Local Authorities are mainly expediente responsibilities, audit and advisory in nature, while the removal of major competencies which were delegated to Local Government with \"Kallikratis\" is observed, both in the environment issues,(eg development of Regional waste management plans) as well as other issues (eg health) and the assumption of them by the central or decentralized state administration. Instead, the powers exercised by state Decentralized Administration in the environment, are more substantial and decisive (eg environmental permits). Two years after the implementation of \"Kallikratis\", a number of operational problems are identified that may get worse because of the situation of the 8 implementation of the memoranda to address the severe economic crisis affecting the country. Proceedings are still several steps away from completing this reform, such as the publishing of Ministerial Decisions and Presidential Decrees, for the transfer of various competencies, the creation of the Office of Independent Oversight of Local Government, the establishment of supportive operational program \"E.L.L.A.D.A.\" etc. The transfer of competencies from the Regions to Municipalities was postponed, while some of the Regions competencies (environment, health, etc.), were transferred to the Central Administration, or to the Decentralized Administration. The centralized state is still present as well as its distrust to local selfadministration. Emphasized is the need to strengthen the decisive role of the state, as well as the strengthening of local self-administration. From the case study of the Attica Region and the effect of the implementation of \"Kallikratis\" in the organization and operation, both in general and in terms of environmental policy, there were operational problems for which measures to address them, are studied. In connection with the implementation of policies on the environment, as positive factors count the highly qualified and experienced staff, knowledge of environmental issues of concern to the Region and the proximity to the areas that need special care. The mainly noted problems are overregulation, overlapping responsibilities and the lack of mechanisms for removing polluting outbreaks, as well as the lack of control mechanisms for repeated illegalities for which there has already been a fine, etc. Within the framework of the Operational Planning 2012-2014 which the Attica Metropolitan Region prepared and the Regional Board approved, a series of actions is foreseen aimed at improving the operation and efficiency of its services, as well as actions in key areas such as protecting the natural and urban environment."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ο ρόλος της Αποκεντρωμένης Διοίκησης και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην πολιτική περιβάλλοντος, μετά το νόμο «Καλλικράτη»: Αλλαγές, ευκαιρίες, προβλήματα, προοπτικές."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κατσαλή Αργυρώ"],"dc:date":["2013"],"dc:description":["Στην παρούσα μελέτη διερευνάται ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της κρατικής αποκεντρωμένης διοίκησης, στην άσκηση περιβαλλοντικών πολιτικών, μετά την διοικητική μεταρρύθμιση \"Καλλικράτη\", καθώς και οι αλλαγές, οι ευκαιρίες, τα προβλήματα και οι προοπτικές που διαγράφονται με την εφαρμογή του. Η εν λόγω μεταρρύθμιση αφορά στην αναβάθμιση του θεσμικού τους ρόλου και στην ανακατανομή αρμοδιοτήτων, σε συνδυασμό με τον επαναπροσδιορισμό των διοικητικών ορίων και αρμοδιοτήτων, σε συνδυασμό με τον επαναπροσδιορισμό των διοικητικών ορίων και αρμοδιοτήτων της κρατικής αποκεντρωμένης διοίκησης. Επειδή ο τρόπος οργάνωσης και λειτουργίας του διοικητικού συστήματος μιας χώρας, επιδρά στον τρόπο άσκησης των διαφόρων πολιτικών που απαιτούνται για τη λειτουργία του κράτους, η μελέτη κινείται γύρω από τη διερεύνηση δύο αξόνων, οι οποίοι βρίσκονται σε αλληλεπίδραση. Στον ένα άξονα διερευνάται το εφαρμοζόμενο διοικητικό σύστημα και οι μετεξελίξεις που οδήγησαν στην σημερινή μορφή του. Στον άλλο, η εξέλιξη της άσκησης περιβαλλοντικής πολιτικής στο πλαίσιο του εφαρμοζόμενου διοικητικού συστήματος, με διερεύνηση του ρόλου που διαδραματίζει η Τοπική Αυτοδιοίκηση και η κρατική αποκεντρωμένη διοίκηση, μετά την εφαρμογή της διοικητικής μεταρρύθμισης, στην άσκηση της συγκεκριμένης πολιτικής. Από την ανασκόπηση των διαφόρων σταδίων που διήλθε η διοικητική οργάνωση του κράτους, μέχρι τη σημερινή της μορφή, διαπιστώνεται ότι κινείται σε τρία επίπεδα: την κεντρική διοίκηση , τις αποκεντρωμένες περιφερειακές μονάδες της κεντρικής διοίκησης που υπάγονται σε αυτήν και λειτουργούν κατ'εντολή της και την Τοπική Αυτοδιοίκηση, πρώτου και δεύτερου βαθμού. Παρά τις μεταρρύθμιστικές προσπάθειες, πάγιο χαρακτηριστικό του ελληνικού πολιτικο-διοικητικού συστήματος, υπήρξε η εμμονή σε ένα συγκεντρωτικό και περιοριστικό χαρακτήρα, απέναντι σε κάθε προοπτική αποκέντρωσης, ή διάχυσης της εξουσίας. Η διοικητική μεταρρύθμιση \"Καλλικράτης\" διενεργήθηκε με στόχο την ανάδειξη ισχυρής τοπικής αυτοδιοίκησης, της προαγωγή της διαφάνειας και της συμμετοχικής δημοκρατίας, την εξορθολογισμένη διαχείριση, την αντιμετώπιση φαινομένων κακοδιοίκησης και διαφθοράς και την ενίσχυση της αναπτυξιακής προοπτικής, η οποία θα βασίζεται στην αξιοποίηση των τοπικών και περιφερειακών συγκριτικών πλεονεκτημάτων, στο σεβασμό στο περιβάλλον και στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, με τελικό στόχο τον μετασχηματισμό του κράτους σε αποτελεσματικό, επιτελικό και αποκεντρωμένο κράτος. Με την εφαρμογή του \"Καλλικράτη\" και για την επίτευξη των στόχων του, οι χίλιοι τριάντα τέσσερις (1.034) Ο.Τ.Α. Α' Βαθμού συνενώθηκαν σε τριακόσιους εικοσπέντε (325) Δήμους πιο ισχυρούς, οι εβδομηνταέξι (76), διοικητικές δομές δευτεροβάθμιας αυτοδιοίκησης καταργήθηκαν και αντικαταστάθηκαν από δεκατρείς (13) αιρετές Περιφέρειες, οι οποίες συγκροτήθηκαν στα όρια των πρώην κρατικών Περιφερειώ, (με τη θεσμοθέτηση των δύο εξ αυτών ως Μητροπολιτικών Περιφερειών) ενώ οι επτά (7) αποκεντρωμένες κρατικές διοικήσεις, αντικατέστησαν τις δεκατρείς (13) πρώην κρατικές Περιφέρειες. Επι πλέον, εισήχθηκαν νέοι θεσμοί και μεταφέρθηκαν αρμοδιότητες με τους ανάλογους πόρους, από την πρώην Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις στους Δήμους και από τις πρώην κρατικές Περιφέρειες, στις νυν αιρετές Περιφέρειες. Η διοικητική υποστήριξη της περιβαλλοντικής πολιτικής στην Ελλάδα, κατ' αντανάκλαση της διοικητικής οργάνωσης του κράτους, είναι επίσης ιεραρχημένη σε τρία επίπεδα, κεντρικό, αποκεντρωμένο και τοπικό. Η περιβαλλοντική πολιτική αποδείχθηκε σε επίσημη πολιτική του Ελληνικού κράτους από την δεκαετία του 1970 και ιδίως μετά την ψήφιση του άρθρου 24 του Συντάγματος, που καθιστά την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος υποχρέωση του κράτους και δικαίωμα του καθενός. Πέρα από τον πληθωρισμό και συγκεντρωτισμό κατανομής των αρμοδιοτήτων στην Κεντρική Διοίκηση, χρόνια προβλήματα του Ελληνικού διοικητικού συστήματος τα οποία αντανακλώνται και στην άσκηση περιβαλλοντικής πολιτικής, αποτελούν η πολυνομία, η πολυδιάσπαση και επικάλυψη αρμοδιοτήτων μεταξύ πολλών φορέων, καθώς και η αδυναμία συντονισμού μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων. Σε κεντρικό επίπεδο το Υ.Π.Ε.Κ.Α., είναι το αρμόδιο Υπουργείο που καθόριζει τους κατευθυντήριους άξονες για το περιβάλλον, σε όλη τη χώρα. Οι Ο.Τ.Α. και οι αποκεντρωμένες διοικήσεις, ασκούν συγκεκριμένες αρμοδιότητες σε θέματα περιβάλλοντος, στην περιοχή ευθύνης τους. Από την λεπτομερή καταγραφή της κατανομής των εν λόγω αρμοδιοτήτων όπως έχει διαμορφωθεί μετά την εφαρμογή του \"Καλλικράτη\", προκύπτει ότι οι αρμοδιότητες των Ο.Τ.Α. αποτελούν κυρίως αρμοδιότητες διεκπεραιωτικού, ελεγκτικού και γνωμοδοτικού χαρακτήρα, ενώ παρατηρείται η αφαίρεση σημαντικών αρμοδιοτήτων που είχαν ανατεθεί στους Ο.Τ.Α. με τον \"Καλλικράτη\", τόσο σε θέματα περιβάλλοντος (π.χ. εκπόνηση περιφερειακών σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων), όσο και σε άλλα θέματα, (π.χ. υγεία) και η ανάληψή τους από την κεντρική ή την αποκεντρωμένη κρατική διοίκηση. Αντίθετα, οι αρμοδιότητες που ασκούνται από τις κρατικές αποκεντρωμένες διοικήσεις σε θέματα περιβάλλοντος, είναι πιο ουσιαστικές και αποφασιστικές (π.χ. έγκριση περιβαλλοντικών όρων). Δύο χρόνια μετά την εφαρμογή του Καλλικράτη\", εντοπίζονται ορισμένα λειτουργικά προβλήματα, τα οποία πιθανόν επιδεινώνονται από τη συγκυρία της εφαρμογής των μνημονίων για την αντιμετώπιση της σοβαρής οικονομικής κρίσης που πλήττει τη χώρα. Εκκρεμούν ακόμα αρκετές ενέργειες για την ολοκλήρωση της εν λόγω μεταρρύθμισης, όπως η έκδοση Υ. Α. και Π. Δ. για τη μεταβίβαση διαφόρων αρμοδιοτήτων, η σύσταση της Αυτοτελούς Υπηρεσίας Εποπτείας των Ο.Τ.Α, η θέσπιση του υποστηρικτικού επιχειρησιακού προγράμματος \"Ε.Λ.Λ.Α.Δ.Α.\" κλπ) και ασκούνται είτε από την Κεντρική Διοίκηση, είτε από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση. Διαφαίνεται και πάλι η συγκεντρωτική μορφή του κράτους και η δυσπιστία έναντι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Επισημαίνεται και πάλι η ανάγκη ενδυνάμωσης του επιτελικού ρόλου του κράτους και της ενίσχυσης της τοπικής αυτοδιοίκησης. Από τη μελέτη της περίπτωσης της Περιφέρειας Αττικής και την επίδραση που είχε η εφαρμογή του \"Καλλικράτη\" στην οργάνωση και λειτουργία της, τόσο σε γενικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο άσκησης πολιτικών για το περιβάλλον, διαπιστώθηκαν λειτουργικά προβλήματα για τα οποία μελετώνται μέτρα αντιμετώπισής τους. Σε σχέση με την άσκηση πολιτικών στον τομέα του περιβάλλοντος, ως θετικός παράγοντας εκτιμάται η υψηλή εξειδίκευση και εμπειρία των διοικητικών στελεχών, η γνώση των περιβαλλοντικών ζητημάτων που απασχολούν την Περιφέρεια και η εγγύτητα στις περιοχές που χρήζουν ειδικής μέριμνας. Ως πρόβλημα, επισημαίνεται κυρίως η πολυνομία, η επικάλυψη αρμοδιοτήτων, η έλλειψη μηχανισμών απομάκρυνσης των ρυπογόνων εστιών καθώς και μηχανισμών ελέγχου για τυχόν επανάληψη παρανομιών για τις οποίες έχει ήδη τεθεί πρόστιμο κλπ. Στα πλαίσια του Επιχειρησιακού Προγραμματισμού 2012-2014 τον οποίο η Περιφέρεια Αττικής κατήρτισε ως Μητροπολιτική Περιφέρεια και εγκρίθηκε από το Περιφερειακό της Συμβούλιο, προβλέπεται μια σειρά δράσεων με στόχο την βελτίωση της λειτουργίας και της αποτελεσματικότητας των υπηρεσιών της, καθώς και δράσεις σε νευραλγικούς τομεις, όπως η προστασία του φυσικού και αστικού περιβάλλοντος.","In this particular study, the role of local self-government and state decentralized administration in environmental policy is being investigated, after the “Kallikratis” administrative reform is applied, as well as the changes, the opportunities, the problems and the prospects which are emerged, through its application. This reform concerns the redesign of the formation of the two levels of local government, to upgrade their institutional role and the reallocation of responsibilities, combined with the redefinition of administrative boundaries and responsibilities of state decentralized administration. Since the organization and operation of a state’s administrative system affects the manner policies are implemented, the study revolves around the investigation of two axes, which are in interaction. On one axis the current management system is investigated and also the permutations that led to the current form. The other one deals with the development of environmental policy under the current management system, exploring the role of local government and State Decentralized Administration, after the implementation of the administrative reform, in pursuit of the policy. Reviewing the various stages the administrative organization of the state passed, until its current form, it is found that moves at three levels: the Central Government, the Decentralized Regional Units liable to the Central Government’s assignment and work and the Local Government, of first and second degree. Despite reform efforts, a standard feature of Greek political-administrative system was the persistence of a centralized and prescriptive nature, against any prospect of decentralization or diffusion of power. The administrative reform \"Kallikratis\", was held to highlight strong local government, to promote transparency and participatory democracy, streamlined management, to address issues of maladministration and corruption and enhance growth potential, which is based on the use of local and regional comparative advantages, on the respect for the environment and the enhancement of social cohesion, with the ultimate aim of transforming the state into effective and decentralized state. With the implementation of \"Kallikratis\" and to achieve its objectives, the one thousand and thirty-four (1.034) A* degree Local Authorities merged into three hundred twenty five (325) stronger Municipalities, the seventy-six (76) Administrative structures of secondary local self-government were replaced by thirteen (13) elected 7 Regions, which were formed on the boundaries of the former State Regions, (by establishing two of them as the Metropolitan Regions), while seven (7) Decentralized Administrations of the State replaced the thirteen (13) former State Regions. Moreover, new institutions were introduced and competencies were transferred from the Prefectural self-administrations to Municipalities and from the former State Regions, to the now elected Regions, along with the appropriate resources. The logistics of environmental policy in Greece, in reflection of the administrative structure of the state, is also prioritized into three levels, central, decentralized and local. The environmental policy became an official policy of the Greek state since the 1970s and especially after the passage of Article 24 of the Constitution, which makes the protection of the natural and cultural environment, state's obligation and right of each. Beyond inflation and centralization of distribution of powers in the Central Command, some of the chronic problems of Greek administrative system which are reflected in environmental policy are legislative complexity, fragmentation and overlapping of responsibilities between many public services, and the capacity for coordination among stakeholders. At central level, Ministry of Environment, Energy and Climate Change, is the competent Ministry which lays down guiding principles for the environment throughout the country. The Local Authorities and the Decentralized Administrations, carry specific tasks on environmental issues in their area of responsibility. The detailed record of the distribution of these competencies, as established after the implementation of \"Kallikratis\", indicates that the responsibilities of Local Authorities are mainly expediente responsibilities, audit and advisory in nature, while the removal of major competencies which were delegated to Local Government with \"Kallikratis\" is observed, both in the environment issues,(eg development of Regional waste management plans) as well as other issues (eg health) and the assumption of them by the central or decentralized state administration. Instead, the powers exercised by state Decentralized Administration in the environment, are more substantial and decisive (eg environmental permits). Two years after the implementation of \"Kallikratis\", a number of operational problems are identified that may get worse because of the situation of the 8 implementation of the memoranda to address the severe economic crisis affecting the country. Proceedings are still several steps away from completing this reform, such as the publishing of Ministerial Decisions and Presidential Decrees, for the transfer of various competencies, the creation of the Office of Independent Oversight of Local Government, the establishment of supportive operational program \"E.L.L.A.D.A.\" etc. The transfer of competencies from the Regions to Municipalities was postponed, while some of the Regions competencies (environment, health, etc.), were transferred to the Central Administration, or to the Decentralized Administration. The centralized state is still present as well as its distrust to local selfadministration. Emphasized is the need to strengthen the decisive role of the state, as well as the strengthening of local self-administration. From the case study of the Attica Region and the effect of the implementation of \"Kallikratis\" in the organization and operation, both in general and in terms of environmental policy, there were operational problems for which measures to address them, are studied. In connection with the implementation of policies on the environment, as positive factors count the highly qualified and experienced staff, knowledge of environmental issues of concern to the Region and the proximity to the areas that need special care. The mainly noted problems are overregulation, overlapping responsibilities and the lack of mechanisms for removing polluting outbreaks, as well as the lack of control mechanisms for repeated illegalities for which there has already been a fine, etc. Within the framework of the Operational Planning 2012-2014 which the Attica Metropolitan Region prepared and the Regional Board approved, a series of actions is foreseen aimed at improving the operation and efficiency of its services, as well as actions in key areas such as protecting the natural and urban environment."],"dc:identifier":["uoadl:1339515","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1339515"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"],"dc:title":["Ο ρόλος της Αποκεντρωμένης Διοίκησης και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην πολιτική περιβάλλοντος, μετά το νόμο «Καλλικράτη»: Αλλαγές, ευκαιρίες, προβλήματα, προοπτικές."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:27:52Z"}