{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1373811"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1373811","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ο ρόλος, τα όργανα και το θεσμικό πλαίσιο της Ε.Ε. για τη διαχείριση κρίσεων απο φυσικές καταστροφές","abstract":"Οι προκλήσεις ασφαλείας που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές χώρες – τώρα ή θα κληθούν να αντιμετωπίσουν στο μέλλον – είναι τεράστιες. Η αυξημένη πολυπλοκότητα των υποδομών ζωτικής σημασίας, η κλιματική αλλαγή, οι φυσικοί κίνδυνοι, η τεχνολογική εξέλιξη, η ανακατανομή των διεθνών κέντρων ισχύος, οι επιθέσεις στον κυβερνοχώρο, η ενεργειακή ασφάλεια και η περιβαλλοντική υποβάθμιση δημιουργούν νέες και απρόβλεπτες προκλήσεις. Μία φυσική καταστροφή είναι η συνέπεια ενός φυσικού κινδύνου η οποία περνάει από το στάδιο της πιθανότητας σε μία ενεργή φάση και έχει επιπτώσεις στο περιβάλλον και στις ανθρώπινες δραστηριότητες. Οι φυσικές καταστροφές αποτελούν συνήθως γεγονότα στιγμιαία, που εκδηλώνονται με μεγάλη ταχύτητα και απειλούν τα κοινωνικά συστήματα με τα οποία αλληλοεπιδρούν σε συγκεκριμένο χώρο και χρόνο. Οι επιπτώσεις (κυρίως ανθρώπινες και οικονομικές απώλειες) δεν περιορίζονται χρονικά τη στιγμή του συμβάντος και από απόψεως χώρου μπορούν να είναι ευρύτερες. Η ΕΕ διαπιστώνοντας το έλλειμμα που υπήρχε στον τομέα της διαχείρισης κρίσεων συνέπεια ανθρωπογενών και φυσικών καταστροφών ανέπτυξε το κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο για την δημιουργία ικανοτήτων. Με τη Συνθήκη της Λισσαβόνας (γνωστή και ως η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη) εισήχθησαν στο δίκαιο της ΕΕ προβλέψεις ιδιαίτερα σημαντικές για τη διαχείριση κρίσεων, όπως η θέσπιση της θέσεως του Ύπατου Αρμοστή για την Εξωτερική Πολιτική και την Πολιτική Άμυνας και Ασφάλειας, η δημιουργία της Υπηρεσίας Εξωτερικών Δράσεων της ΕΕ, καθώς και η θέσπιση της Ρήτρας Αλληλεγγύης (Solidarity Clause). Για την υιοθέτηση κοινών θέσεων, τον καθορισμό των απειλών και των στρατηγικών στόχων στον τομέα της ασφάλειας το 2003 υιοθετήθηκε η Ευρωπαϊκή Στρατηγική Ασφάλειας, που συμπληρώθηκε το 2010 με τη Στρατηγική Εσωτερικής Ασφαλείας, αναγνωρίζοντας μεταξύ των απειλών για τα κράτη μέλη τις φυσικές και ανθρωπογενείς καταστροφές. Η πολιτική προστασία αναπτύχθηκε στην ΕΕ κατά έναν ad hoc και τμηματικό τρόπο διαχρονικά. Αποτελεί μια από τις πλέον ολοκληρωμένες και θεσμικά καθιερωμένες ευρωπαϊκές αρμοδιότητες στον τομέα της – υπό την διευρυμένη έννοια – πολιτικής ασφαλείας, αλλά ταυτόχρονα και πηγή εντάσεων. Η ευθύνη διαχείρισης των συνεπειών μιας καταστροφής αποτελεί πρωτίστως ευθύνη των αρμόδιων φορέων της χώρας όπου εκδηλώνεται. Όταν η κλίμακα της καταστροφής υπερβαίνει την εθνική επάρκεια αντιμετώπισής της, ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της ΕΕ – κατόπιν αιτήσεως του ενδιαφερόμενου κράτους – δύναται να ενεργοποιήσει συντονισμένη βοήθεια από τα συμμετέχοντα κράτη με βάση τους πόρους που διατίθενται από αυτά. Επιπλέον στόχος του μηχανισμού είναι η υποστήριξη και συμπλήρωση των προσπαθειών πρόληψης και ετοιμότητας των συμμετεχόντων κρατών. Κύρια δομικά στοιχεία του μηχανισμού αποτελούν το κέντρο συντονισμού αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών, η ευρωπαϊκή ικανότητα αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών – με τη μορφή μιας εθελοντικής δεξαμενής προδεσμευμένων ικανοτήτων των κρατών μελών – οι εκπαιδευμένοι εμπειρογνώμονες και το Κοινό Σύστημα Πληροφοριών και Εκτάκτων Αναγκών. Για τη χρηματοδότηση των δράσεων ιδρύθηκε το Ταμείο Αλληλεγγύης της ΕΕ και θεσμοθετήθηκε το χρηματοδοτικό μέσο πολιτικής προστασίας για την περίοδο 2014-2020. Η υλοποίηση προγραμμάτων εκπαίδευσης, η διεξαγωγή ασκήσεων και η ανταλλαγή εμπειρογνωμόνων ενισχύουν περεταίρω τις ικανότητες της Ένωσης στο τομέα της πολιτικής προστασίας. Με την θεσμοθέτηση του ευρωπαϊκού μηχανισμού πολιτικής προστασίας και την ανάπτυξη λοιπών ικανοτήτων διαχείρισης κρίσεων, η ΕΕ εισήλθε σε ένα πεδίο που ανέκαθεν θεωρούνταν έκφραση εθνικής κυριαρχίας. Αν και αρχικά σχεδιάστηκε για τη διευκόλυνση της συνεργασίας και την παροχή συνδρομής σε κράτη μέλη που περιήλθαν σε δυσχερή θέση κατά την αντιμετώπιση καταστροφής, ο μηχανισμός εξυπηρετεί πλέον την απόκριση της ΕΕ σε καταστροφές διεθνώς. Η ΕΕ παρά τα όποια προβλήματα (πολυπλοκότητα των θεσμών, ασύνδετες ή αλληλεπικαλυπτόμενες λειτουργίες), κατάφερε να αναπτύξει επαρκείς μηχανισμούς και διαδικασίες διαχείρισης κρίσεων από φυσικές και όχι μόνο καταστροφές. Έτσι σήμερα είναι ικανή να συμβάλει αποφασιστικά στη διαχείριση κρίσεων διεθνώς έχοντας στη διάθεσή της ποικιλία πολιτικών, στρατιωτικών και οικονομικών εργαλείων. Η μεγαλύτερη, ίσως πρόκληση που καλείται η ΕΕ να αντιμετωπίσει στο μέλλον σε σχέση με τη διαχείριση κρίσεων από φυσικές ή/και ανθρωπογενείς καταστροφές, συνδέεται με αυτή την ίδια την ύπαρξή της, τουλάχιστον με τη μορφή που έχει σήμερα.","abstract_html":"Οι προκλήσεις ασφαλείας που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές χώρες – τώρα ή θα κληθούν να αντιμετωπίσουν στο μέλλον – είναι τεράστιες. Η αυξημένη πολυπλοκότητα των υποδομών ζωτικής σημασίας, η κλιματική αλλαγή, οι φυσικοί κίνδυνοι, η τεχνολογική εξέλιξη, η ανακατανομή των διεθνών κέντρων ισχύος, οι επιθέσεις στον κυβερνοχώρο, η ενεργειακή ασφάλεια και η περιβαλλοντική υποβάθμιση δημιουργούν νέες και απρόβλεπτες προκλήσεις. Μία φυσική καταστροφή είναι η συνέπεια ενός φυσικού κινδύνου η οποία περνάει από το στάδιο της πιθανότητας σε μία ενεργή φάση και έχει επιπτώσεις στο περιβάλλον και στις ανθρώπινες δραστηριότητες. Οι φυσικές καταστροφές αποτελούν συνήθως γεγονότα στιγμιαία, που εκδηλώνονται με μεγάλη ταχύτητα και απειλούν τα κοινωνικά συστήματα με τα οποία αλληλοεπιδρούν σε συγκεκριμένο χώρο και χρόνο. Οι επιπτώσεις (κυρίως ανθρώπινες και οικονομικές απώλειες) δεν περιορίζονται χρονικά τη στιγμή του συμβάντος και από απόψεως χώρου μπορούν να είναι ευρύτερες. Η ΕΕ διαπιστώνοντας το έλλειμμα που υπήρχε στον τομέα της διαχείρισης κρίσεων συνέπεια ανθρωπογενών και φυσικών καταστροφών ανέπτυξε το κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο για την δημιουργία ικανοτήτων. Με τη Συνθήκη της Λισσαβόνας (γνωστή και ως η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη) εισήχθησαν στο δίκαιο της ΕΕ προβλέψεις ιδιαίτερα σημαντικές για τη διαχείριση κρίσεων, όπως η θέσπιση της θέσεως του Ύπατου Αρμοστή για την Εξωτερική Πολιτική και την Πολιτική Άμυνας και Ασφάλειας, η δημιουργία της Υπηρεσίας Εξωτερικών Δράσεων της ΕΕ, καθώς και η θέσπιση της Ρήτρας Αλληλεγγύης (Solidarity Clause). Για την υιοθέτηση κοινών θέσεων, τον καθορισμό των απειλών και των στρατηγικών στόχων στον τομέα της ασφάλειας το 2003 υιοθετήθηκε η Ευρωπαϊκή Στρατηγική Ασφάλειας, που συμπληρώθηκε το 2010 με τη Στρατηγική Εσωτερικής Ασφαλείας, αναγνωρίζοντας μεταξύ των απειλών για τα κράτη μέλη τις φυσικές και ανθρωπογενείς καταστροφές. Η πολιτική προστασία αναπτύχθηκε στην ΕΕ κατά έναν ad hoc και τμηματικό τρόπο διαχρονικά. Αποτελεί μια από τις πλέον ολοκληρωμένες και θεσμικά καθιερωμένες ευρωπαϊκές αρμοδιότητες στον τομέα της – υπό την διευρυμένη έννοια – πολιτικής ασφαλείας, αλλά ταυτόχρονα και πηγή εντάσεων. Η ευθύνη διαχείρισης των συνεπειών μιας καταστροφής αποτελεί πρωτίστως ευθύνη των αρμόδιων φορέων της χώρας όπου εκδηλώνεται. Όταν η κλίμακα της καταστροφής υπερβαίνει την εθνική επάρκεια αντιμετώπισής της, ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της ΕΕ – κατόπιν αιτήσεως του ενδιαφερόμενου κράτους – δύναται να ενεργοποιήσει συντονισμένη βοήθεια από τα συμμετέχοντα κράτη με βάση τους πόρους που διατίθενται από αυτά. Επιπλέον στόχος του μηχανισμού είναι η υποστήριξη και συμπλήρωση των προσπαθειών πρόληψης και ετοιμότητας των συμμετεχόντων κρατών. Κύρια δομικά στοιχεία του μηχανισμού αποτελούν το κέντρο συντονισμού αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών, η ευρωπαϊκή ικανότητα αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών – με τη μορφή μιας εθελοντικής δεξαμενής προδεσμευμένων ικανοτήτων των κρατών μελών – οι εκπαιδευμένοι εμπειρογνώμονες και το Κοινό Σύστημα Πληροφοριών και Εκτάκτων Αναγκών. Για τη χρηματοδότηση των δράσεων ιδρύθηκε το Ταμείο Αλληλεγγύης της ΕΕ και θεσμοθετήθηκε το χρηματοδοτικό μέσο πολιτικής προστασίας για την περίοδο 2014-2020. Η υλοποίηση προγραμμάτων εκπαίδευσης, η διεξαγωγή ασκήσεων και η ανταλλαγή εμπειρογνωμόνων ενισχύουν περεταίρω τις ικανότητες της Ένωσης στο τομέα της πολιτικής προστασίας. Με την θεσμοθέτηση του ευρωπαϊκού μηχανισμού πολιτικής προστασίας και την ανάπτυξη λοιπών ικανοτήτων διαχείρισης κρίσεων, η ΕΕ εισήλθε σε ένα πεδίο που ανέκαθεν θεωρούνταν έκφραση εθνικής κυριαρχίας. Αν και αρχικά σχεδιάστηκε για τη διευκόλυνση της συνεργασίας και την παροχή συνδρομής σε κράτη μέλη που περιήλθαν σε δυσχερή θέση κατά την αντιμετώπιση καταστροφής, ο μηχανισμός εξυπηρετεί πλέον την απόκριση της ΕΕ σε καταστροφές διεθνώς. Η ΕΕ παρά τα όποια προβλήματα (πολυπλοκότητα των θεσμών, ασύνδετες ή αλληλεπικαλυπτόμενες λειτουργίες), κατάφερε να αναπτύξει επαρκείς μηχανισμούς και διαδικασίες διαχείρισης κρίσεων από φυσικές και όχι μόνο καταστροφές. Έτσι σήμερα είναι ικανή να συμβάλει αποφασιστικά στη διαχείριση κρίσεων διεθνώς έχοντας στη διάθεσή της ποικιλία πολιτικών, στρατιωτικών και οικονομικών εργαλείων. Η μεγαλύτερη, ίσως πρόκληση που καλείται η ΕΕ να αντιμετωπίσει στο μέλλον σε σχέση με τη διαχείριση κρίσεων από φυσικές ή/και ανθρωπογενείς καταστροφές, συνδέεται με αυτή την ίδια την ύπαρξή της, τουλάχιστον με τη μορφή που έχει σήμερα.","abstract_has_math":false,"creators":["Τάντος Κωνσταντίνος","Tantos Konstantinos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2017,"date_issued":"2017","date_published":"2017","updated_at":"2026-11-19T05:27:52Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1373811"],"render_values":[{"text":"uoadl:1373811","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1373811","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1373811","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1373811","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τάντος Κωνσταντίνος","Tantos Konstantinos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2017"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1373811","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1373811"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Οι προκλήσεις ασφαλείας που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές χώρες – τώρα ή θα κληθούν να αντιμετωπίσουν στο μέλλον – είναι τεράστιες. Η αυξημένη πολυπλοκότητα των υποδομών ζωτικής σημασίας, η κλιματική αλλαγή, οι φυσικοί κίνδυνοι, η τεχνολογική εξέλιξη, η ανακατανομή των διεθνών κέντρων ισχύος, οι επιθέσεις στον κυβερνοχώρο, η ενεργειακή ασφάλεια και η περιβαλλοντική υποβάθμιση δημιουργούν νέες και απρόβλεπτες προκλήσεις. Μία φυσική καταστροφή είναι η συνέπεια ενός φυσικού κινδύνου η οποία περνάει από το στάδιο της πιθανότητας σε μία ενεργή φάση και έχει επιπτώσεις στο περιβάλλον και στις ανθρώπινες δραστηριότητες. Οι φυσικές καταστροφές αποτελούν συνήθως γεγονότα στιγμιαία, που εκδηλώνονται με μεγάλη ταχύτητα και απειλούν τα κοινωνικά συστήματα με τα οποία αλληλοεπιδρούν σε συγκεκριμένο χώρο και χρόνο. Οι επιπτώσεις (κυρίως ανθρώπινες και οικονομικές απώλειες) δεν περιορίζονται χρονικά τη στιγμή του συμβάντος και από απόψεως χώρου μπορούν να είναι ευρύτερες. Η ΕΕ διαπιστώνοντας το έλλειμμα που υπήρχε στον τομέα της διαχείρισης κρίσεων συνέπεια ανθρωπογενών και φυσικών καταστροφών ανέπτυξε το κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο για την δημιουργία ικανοτήτων. Με τη Συνθήκη της Λισσαβόνας (γνωστή και ως η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη) εισήχθησαν στο δίκαιο της ΕΕ προβλέψεις ιδιαίτερα σημαντικές για τη διαχείριση κρίσεων, όπως η θέσπιση της θέσεως του Ύπατου Αρμοστή για την Εξωτερική Πολιτική και την Πολιτική Άμυνας και Ασφάλειας, η δημιουργία της Υπηρεσίας Εξωτερικών Δράσεων της ΕΕ, καθώς και η θέσπιση της Ρήτρας Αλληλεγγύης (Solidarity Clause). Για την υιοθέτηση κοινών θέσεων, τον καθορισμό των απειλών και των στρατηγικών στόχων στον τομέα της ασφάλειας το 2003 υιοθετήθηκε η Ευρωπαϊκή Στρατηγική Ασφάλειας, που συμπληρώθηκε το 2010 με τη Στρατηγική Εσωτερικής Ασφαλείας, αναγνωρίζοντας μεταξύ των απειλών για τα κράτη μέλη τις φυσικές και ανθρωπογενείς καταστροφές. Η πολιτική προστασία αναπτύχθηκε στην ΕΕ κατά έναν ad hoc και τμηματικό τρόπο διαχρονικά. Αποτελεί μια από τις πλέον ολοκληρωμένες και θεσμικά καθιερωμένες ευρωπαϊκές αρμοδιότητες στον τομέα της – υπό την διευρυμένη έννοια – πολιτικής ασφαλείας, αλλά ταυτόχρονα και πηγή εντάσεων. Η ευθύνη διαχείρισης των συνεπειών μιας καταστροφής αποτελεί πρωτίστως ευθύνη των αρμόδιων φορέων της χώρας όπου εκδηλώνεται. Όταν η κλίμακα της καταστροφής υπερβαίνει την εθνική επάρκεια αντιμετώπισής της, ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της ΕΕ – κατόπιν αιτήσεως του ενδιαφερόμενου κράτους – δύναται να ενεργοποιήσει συντονισμένη βοήθεια από τα συμμετέχοντα κράτη με βάση τους πόρους που διατίθενται από αυτά. Επιπλέον στόχος του μηχανισμού είναι η υποστήριξη και συμπλήρωση των προσπαθειών πρόληψης και ετοιμότητας των συμμετεχόντων κρατών. Κύρια δομικά στοιχεία του μηχανισμού αποτελούν το κέντρο συντονισμού αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών, η ευρωπαϊκή ικανότητα αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών – με τη μορφή μιας εθελοντικής δεξαμενής προδεσμευμένων ικανοτήτων των κρατών μελών – οι εκπαιδευμένοι εμπειρογνώμονες και το Κοινό Σύστημα Πληροφοριών και Εκτάκτων Αναγκών. Για τη χρηματοδότηση των δράσεων ιδρύθηκε το Ταμείο Αλληλεγγύης της ΕΕ και θεσμοθετήθηκε το χρηματοδοτικό μέσο πολιτικής προστασίας για την περίοδο 2014-2020. Η υλοποίηση προγραμμάτων εκπαίδευσης, η διεξαγωγή ασκήσεων και η ανταλλαγή εμπειρογνωμόνων ενισχύουν περεταίρω τις ικανότητες της Ένωσης στο τομέα της πολιτικής προστασίας. Με την θεσμοθέτηση του ευρωπαϊκού μηχανισμού πολιτικής προστασίας και την ανάπτυξη λοιπών ικανοτήτων διαχείρισης κρίσεων, η ΕΕ εισήλθε σε ένα πεδίο που ανέκαθεν θεωρούνταν έκφραση εθνικής κυριαρχίας. Αν και αρχικά σχεδιάστηκε για τη διευκόλυνση της συνεργασίας και την παροχή συνδρομής σε κράτη μέλη που περιήλθαν σε δυσχερή θέση κατά την αντιμετώπιση καταστροφής, ο μηχανισμός εξυπηρετεί πλέον την απόκριση της ΕΕ σε καταστροφές διεθνώς. Η ΕΕ παρά τα όποια προβλήματα (πολυπλοκότητα των θεσμών, ασύνδετες ή αλληλεπικαλυπτόμενες λειτουργίες), κατάφερε να αναπτύξει επαρκείς μηχανισμούς και διαδικασίες διαχείρισης κρίσεων από φυσικές και όχι μόνο καταστροφές. Έτσι σήμερα είναι ικανή να συμβάλει αποφασιστικά στη διαχείριση κρίσεων διεθνώς έχοντας στη διάθεσή της ποικιλία πολιτικών, στρατιωτικών και οικονομικών εργαλείων. Η μεγαλύτερη, ίσως πρόκληση που καλείται η ΕΕ να αντιμετωπίσει στο μέλλον σε σχέση με τη διαχείριση κρίσεων από φυσικές ή/και ανθρωπογενείς καταστροφές, συνδέεται με αυτή την ίδια την ύπαρξή της, τουλάχιστον με τη μορφή που έχει σήμερα.","The security challenges facing European countries – now or will have to face in the future – is huge. The increased complexity of critical infrastructure, climate change, and technological progress, the reallocation of international power centers, cyber-attacks, energy security and environmental degradation create new and unforeseen challenges. Member States of the Union are vulnerable to almost any kind of natural disaster. A natural disaster is the consequence of a natural hazard that goes through the stage of probability in an active phase and has effects on the environment and on human activities. Natural disasters are usually events instantaneously, which occur with great rapidity and threatens the social systems with which they interact in a particular place and time. The consequences are not limited time-the time of the incident, and in terms of space can be wider. The implications for human and economic losses, as well as significant environmental impact, affecting the development and prosperity of the inhabitants. We define as disaster management all regular and managerial decisions and operational activities for the various stages of a disaster at all levels. Disaster management aims at reducing or avoiding losses result risks, providing direct assistance to victims and to ensure prompt and efficient recovery. The global threat environment is characterized by complexity and managing crises or disasters caused consequence risks – new or older – a challenge for professional crisis managers at the level of Governments and international organizations. Member States seem to agree on the nature and type of the threats facing the Union, as expressed in the internal security Strategy 2010. Despite the agreement on the threats and the growing cooperation on matters of a technical nature, there are conflicting ideas about what really should mean and represents the civil protection in the EU. The EU, noting the deficit that existed in the area of prevention and treatment of man-made and natural disasters has developed the appropriate institutional framework for capacity building. With the Treaty of Lisbon (also known as the reform Treaty) were introduced into EU law forecasts particularly important for crisis management, such as the establishment of the post of high representative for foreign policy and defense and security policy, the creation of the EU's external action Service, as well as the establishment of the solidarity clause. For the adoption of common positions, identifying threats and the strategic objectives in the field of safety in 2003 adopted the European security strategy, completed in 2010 with the internal security Strategy, recognizing among threats to Member States the natural and man-made disasters. The EU institutions that play a role in either the development of institutional framework or in crisis management in General and in particular in the management of natural disasters is the European Parliament, which represents the EU's citizens and is directly elected by them, the Council of the European Union which represents the Governments of the Member States and the European Commission, which represents the interests of the Union as a whole. These three institutions produce through the so-called ordinary legislative procedure (codecision) policies and EU laws. As a rule, the Commission proposes new laws and the Parliament and the Council adopt them. Then, the legislative acts are implemented by Member States and the Commission shall arrange for the proper application of laws. The European Council has no legislative powers, but specifies the CFSP whose major component is crisis management. At the level of EU civil protection was developed in an ad hoc and serial manner over time. It is one of the most comprehensive and institutionally established European powers in the field of – in the enlarged meaning – security policy, but also a source of tension. The responsibility for the management of the direct consequences of a disaster is primarily the responsibility of the competent bodies of the country in which it occurs. When the scale of an emergency transcends national competence to deal with it, the EU civil protection mechanism – at the request of the State concerned – may activate coordinated assistance from the participating States on the basis of the resources available to them. An additional objective of the scheme is to support and complement prevention and preparedness efforts of the participating States. The main components of the EU civil protection mechanism are the emergency response coordination center, the European emergency response capacity – in the form of a voluntary pool of capacities of Member States – the trained experts and the public information and System Emergencies. For financing the measures established in the EU Solidarity Fund and institutionalized the civil protection financial instrument for the period 2014-2020. The training programmes, conducting exercises and the exchange of experts, further enhancing the Union's capabilities in the field of civil protection. With the establishment of the European civil protection mechanism and developing other skills for crisis management, the EU entered into a field that has always been considered as expression of national sovereignty. Although originally designed for facilitating cooperation and assistance to Member States that fell into difficulties when dealing with destruction, the mechanism now serves the EU's response to disasters internationally. The EU despite the problems (complexity of institutions, disjointed or overlapping functions), managed to develop adequate crisis management mechanisms and procedures from natural and not only disasters. So today is capable of contributing decisively to the crisis management internationally having at its disposal a variety of political, military and economic instruments. The EU through the institutions required to continue the development of crisis management capabilities within it but also globally. Most of the other is will and of citizens of the Union in order to ensure their well-being in a safe environment. The adaptability and the ability to develop mechanisms and procedures are given, but a question remains about whether it will be enough to meet the future challenges in a complex environment. The biggest, perhaps challenge called for the EU to tackle in the future in connection with crisis management of natural and/or man-made disasters is linked to the very existence, at least in the form it has today."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ο ρόλος, τα όργανα και το θεσμικό πλαίσιο της Ε.Ε. για τη διαχείριση κρίσεων απο φυσικές καταστροφές"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τάντος Κωνσταντίνος","Tantos Konstantinos"],"dc:date":["2017"],"dc:description":["Οι προκλήσεις ασφαλείας που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές χώρες – τώρα ή θα κληθούν να αντιμετωπίσουν στο μέλλον – είναι τεράστιες. Η αυξημένη πολυπλοκότητα των υποδομών ζωτικής σημασίας, η κλιματική αλλαγή, οι φυσικοί κίνδυνοι, η τεχνολογική εξέλιξη, η ανακατανομή των διεθνών κέντρων ισχύος, οι επιθέσεις στον κυβερνοχώρο, η ενεργειακή ασφάλεια και η περιβαλλοντική υποβάθμιση δημιουργούν νέες και απρόβλεπτες προκλήσεις. Μία φυσική καταστροφή είναι η συνέπεια ενός φυσικού κινδύνου η οποία περνάει από το στάδιο της πιθανότητας σε μία ενεργή φάση και έχει επιπτώσεις στο περιβάλλον και στις ανθρώπινες δραστηριότητες. Οι φυσικές καταστροφές αποτελούν συνήθως γεγονότα στιγμιαία, που εκδηλώνονται με μεγάλη ταχύτητα και απειλούν τα κοινωνικά συστήματα με τα οποία αλληλοεπιδρούν σε συγκεκριμένο χώρο και χρόνο. Οι επιπτώσεις (κυρίως ανθρώπινες και οικονομικές απώλειες) δεν περιορίζονται χρονικά τη στιγμή του συμβάντος και από απόψεως χώρου μπορούν να είναι ευρύτερες. Η ΕΕ διαπιστώνοντας το έλλειμμα που υπήρχε στον τομέα της διαχείρισης κρίσεων συνέπεια ανθρωπογενών και φυσικών καταστροφών ανέπτυξε το κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο για την δημιουργία ικανοτήτων. Με τη Συνθήκη της Λισσαβόνας (γνωστή και ως η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη) εισήχθησαν στο δίκαιο της ΕΕ προβλέψεις ιδιαίτερα σημαντικές για τη διαχείριση κρίσεων, όπως η θέσπιση της θέσεως του Ύπατου Αρμοστή για την Εξωτερική Πολιτική και την Πολιτική Άμυνας και Ασφάλειας, η δημιουργία της Υπηρεσίας Εξωτερικών Δράσεων της ΕΕ, καθώς και η θέσπιση της Ρήτρας Αλληλεγγύης (Solidarity Clause). Για την υιοθέτηση κοινών θέσεων, τον καθορισμό των απειλών και των στρατηγικών στόχων στον τομέα της ασφάλειας το 2003 υιοθετήθηκε η Ευρωπαϊκή Στρατηγική Ασφάλειας, που συμπληρώθηκε το 2010 με τη Στρατηγική Εσωτερικής Ασφαλείας, αναγνωρίζοντας μεταξύ των απειλών για τα κράτη μέλη τις φυσικές και ανθρωπογενείς καταστροφές. Η πολιτική προστασία αναπτύχθηκε στην ΕΕ κατά έναν ad hoc και τμηματικό τρόπο διαχρονικά. Αποτελεί μια από τις πλέον ολοκληρωμένες και θεσμικά καθιερωμένες ευρωπαϊκές αρμοδιότητες στον τομέα της – υπό την διευρυμένη έννοια – πολιτικής ασφαλείας, αλλά ταυτόχρονα και πηγή εντάσεων. Η ευθύνη διαχείρισης των συνεπειών μιας καταστροφής αποτελεί πρωτίστως ευθύνη των αρμόδιων φορέων της χώρας όπου εκδηλώνεται. Όταν η κλίμακα της καταστροφής υπερβαίνει την εθνική επάρκεια αντιμετώπισής της, ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της ΕΕ – κατόπιν αιτήσεως του ενδιαφερόμενου κράτους – δύναται να ενεργοποιήσει συντονισμένη βοήθεια από τα συμμετέχοντα κράτη με βάση τους πόρους που διατίθενται από αυτά. Επιπλέον στόχος του μηχανισμού είναι η υποστήριξη και συμπλήρωση των προσπαθειών πρόληψης και ετοιμότητας των συμμετεχόντων κρατών. Κύρια δομικά στοιχεία του μηχανισμού αποτελούν το κέντρο συντονισμού αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών, η ευρωπαϊκή ικανότητα αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών – με τη μορφή μιας εθελοντικής δεξαμενής προδεσμευμένων ικανοτήτων των κρατών μελών – οι εκπαιδευμένοι εμπειρογνώμονες και το Κοινό Σύστημα Πληροφοριών και Εκτάκτων Αναγκών. Για τη χρηματοδότηση των δράσεων ιδρύθηκε το Ταμείο Αλληλεγγύης της ΕΕ και θεσμοθετήθηκε το χρηματοδοτικό μέσο πολιτικής προστασίας για την περίοδο 2014-2020. Η υλοποίηση προγραμμάτων εκπαίδευσης, η διεξαγωγή ασκήσεων και η ανταλλαγή εμπειρογνωμόνων ενισχύουν περεταίρω τις ικανότητες της Ένωσης στο τομέα της πολιτικής προστασίας. Με την θεσμοθέτηση του ευρωπαϊκού μηχανισμού πολιτικής προστασίας και την ανάπτυξη λοιπών ικανοτήτων διαχείρισης κρίσεων, η ΕΕ εισήλθε σε ένα πεδίο που ανέκαθεν θεωρούνταν έκφραση εθνικής κυριαρχίας. Αν και αρχικά σχεδιάστηκε για τη διευκόλυνση της συνεργασίας και την παροχή συνδρομής σε κράτη μέλη που περιήλθαν σε δυσχερή θέση κατά την αντιμετώπιση καταστροφής, ο μηχανισμός εξυπηρετεί πλέον την απόκριση της ΕΕ σε καταστροφές διεθνώς. Η ΕΕ παρά τα όποια προβλήματα (πολυπλοκότητα των θεσμών, ασύνδετες ή αλληλεπικαλυπτόμενες λειτουργίες), κατάφερε να αναπτύξει επαρκείς μηχανισμούς και διαδικασίες διαχείρισης κρίσεων από φυσικές και όχι μόνο καταστροφές. Έτσι σήμερα είναι ικανή να συμβάλει αποφασιστικά στη διαχείριση κρίσεων διεθνώς έχοντας στη διάθεσή της ποικιλία πολιτικών, στρατιωτικών και οικονομικών εργαλείων. Η μεγαλύτερη, ίσως πρόκληση που καλείται η ΕΕ να αντιμετωπίσει στο μέλλον σε σχέση με τη διαχείριση κρίσεων από φυσικές ή/και ανθρωπογενείς καταστροφές, συνδέεται με αυτή την ίδια την ύπαρξή της, τουλάχιστον με τη μορφή που έχει σήμερα.","The security challenges facing European countries – now or will have to face in the future – is huge. The increased complexity of critical infrastructure, climate change, and technological progress, the reallocation of international power centers, cyber-attacks, energy security and environmental degradation create new and unforeseen challenges. Member States of the Union are vulnerable to almost any kind of natural disaster. A natural disaster is the consequence of a natural hazard that goes through the stage of probability in an active phase and has effects on the environment and on human activities. Natural disasters are usually events instantaneously, which occur with great rapidity and threatens the social systems with which they interact in a particular place and time. The consequences are not limited time-the time of the incident, and in terms of space can be wider. The implications for human and economic losses, as well as significant environmental impact, affecting the development and prosperity of the inhabitants. We define as disaster management all regular and managerial decisions and operational activities for the various stages of a disaster at all levels. Disaster management aims at reducing or avoiding losses result risks, providing direct assistance to victims and to ensure prompt and efficient recovery. The global threat environment is characterized by complexity and managing crises or disasters caused consequence risks – new or older – a challenge for professional crisis managers at the level of Governments and international organizations. Member States seem to agree on the nature and type of the threats facing the Union, as expressed in the internal security Strategy 2010. Despite the agreement on the threats and the growing cooperation on matters of a technical nature, there are conflicting ideas about what really should mean and represents the civil protection in the EU. The EU, noting the deficit that existed in the area of prevention and treatment of man-made and natural disasters has developed the appropriate institutional framework for capacity building. With the Treaty of Lisbon (also known as the reform Treaty) were introduced into EU law forecasts particularly important for crisis management, such as the establishment of the post of high representative for foreign policy and defense and security policy, the creation of the EU's external action Service, as well as the establishment of the solidarity clause. For the adoption of common positions, identifying threats and the strategic objectives in the field of safety in 2003 adopted the European security strategy, completed in 2010 with the internal security Strategy, recognizing among threats to Member States the natural and man-made disasters. The EU institutions that play a role in either the development of institutional framework or in crisis management in General and in particular in the management of natural disasters is the European Parliament, which represents the EU's citizens and is directly elected by them, the Council of the European Union which represents the Governments of the Member States and the European Commission, which represents the interests of the Union as a whole. These three institutions produce through the so-called ordinary legislative procedure (codecision) policies and EU laws. As a rule, the Commission proposes new laws and the Parliament and the Council adopt them. Then, the legislative acts are implemented by Member States and the Commission shall arrange for the proper application of laws. The European Council has no legislative powers, but specifies the CFSP whose major component is crisis management. At the level of EU civil protection was developed in an ad hoc and serial manner over time. It is one of the most comprehensive and institutionally established European powers in the field of – in the enlarged meaning – security policy, but also a source of tension. The responsibility for the management of the direct consequences of a disaster is primarily the responsibility of the competent bodies of the country in which it occurs. When the scale of an emergency transcends national competence to deal with it, the EU civil protection mechanism – at the request of the State concerned – may activate coordinated assistance from the participating States on the basis of the resources available to them. An additional objective of the scheme is to support and complement prevention and preparedness efforts of the participating States. The main components of the EU civil protection mechanism are the emergency response coordination center, the European emergency response capacity – in the form of a voluntary pool of capacities of Member States – the trained experts and the public information and System Emergencies. For financing the measures established in the EU Solidarity Fund and institutionalized the civil protection financial instrument for the period 2014-2020. The training programmes, conducting exercises and the exchange of experts, further enhancing the Union's capabilities in the field of civil protection. With the establishment of the European civil protection mechanism and developing other skills for crisis management, the EU entered into a field that has always been considered as expression of national sovereignty. Although originally designed for facilitating cooperation and assistance to Member States that fell into difficulties when dealing with destruction, the mechanism now serves the EU's response to disasters internationally. The EU despite the problems (complexity of institutions, disjointed or overlapping functions), managed to develop adequate crisis management mechanisms and procedures from natural and not only disasters. So today is capable of contributing decisively to the crisis management internationally having at its disposal a variety of political, military and economic instruments. The EU through the institutions required to continue the development of crisis management capabilities within it but also globally. Most of the other is will and of citizens of the Union in order to ensure their well-being in a safe environment. The adaptability and the ability to develop mechanisms and procedures are given, but a question remains about whether it will be enough to meet the future challenges in a complex environment. The biggest, perhaps challenge called for the EU to tackle in the future in connection with crisis management of natural and/or man-made disasters is linked to the very existence, at least in the form it has today."],"dc:identifier":["uoadl:1373811","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1373811"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Ο ρόλος, τα όργανα και το θεσμικό πλαίσιο της Ε.Ε. για τη διαχείριση κρίσεων απο φυσικές καταστροφές"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:27:52Z"}