{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1386141"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1386141","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η επίδραση των σωματοποιημένων πρακτικών (somatics) στην ποιότητα της κίνησης των χορευτών και στην εμπειρία της ροής (flow)","abstract":"Η εκπαίδευση των χορευτών, παραδοσιακά, θεµελιωµένη στο πλαίσιο του καρτεσιανού δυϊστικού µοντέλου, βασίζεται σε τεχνικές που προσεγγίζουν το σώµα ως αντικείµενο κατακερµατίζοντάς το, στοχεύοντας κυρίως στην ανάπτυξη των φυσικών ικανοτήτων και δεξιοτήτων των χορευτών. Όµως, από τις αρχές του 20ου αιώνα, νέες θεωρίες ασκώντας αυστηρή κριτική στον καρτεσιανό δυϊσµό, επανασυνέδεσαν το σώµα µε το πνεύµα και άνοιξαν τον δρόµο για µια φαινοµενολογική και υπαρξιστική προσέγγιση του χορού. Η θεωρητική αυτή στροφή οδήγησε στη δηµιουργία των σύγχρονων ρευµάτων προσέγγισης της κίνησης και στην αµφισβήτηση του χορού ως τέχνη καθαυτή, εισάγοντας καινούργια αναλυτικά εργαλεία. Το φαινοµενολογικό παράδειγµα της σωµατοποίησης, εξισορροπώντας το σηµειωτικό παράδειγµα του πολιτισµού ως κειµένου (text), αποτελεί τη βασική θεωρητική οπτική των σωµατοποιηµένων πρακτικών (somatics). Οι πρακτικές αυτές, όπως η Feldenkrais technique, η Alexander technique, το Body Mind Centering κ.α. αντιµετωπίζοντας το σώµα ως όλον διαθέτουν δυναµική και στοχεύουν να οδηγήσουν τον εµπλεκόµενο στη βίωση ενός ενιαίου και συνεχώς µεταβαλλόµενου σώµατος, απρόβλεπτου και ανοιχτού στην εµπειρία. Με τη µεταφορά της έµφασης από τη δοµή στη δράση, το σώµα και η κίνησή του είναι αποτέλεσµα µιας συνεχούς και αδιάσπαστης ροής. Στο πλαίσιο αυτό η ροή (flow) δεν εκλαµβάνεται ως συστατικό της κίνησης, αλλά ως µία κατάσταση στην οποία ο άνθρωπος είναι απόλυτα µπλεγµένος µε τη δράση του. Με δεδοµένη τη θέση ότι ο χορός µπορεί να προάγει κοινωνικά νοήµατα και ιδιαίτερα προσωπικά βιώµατα µόνον όταν ο χορευτής εκληφθεί ως δρων υποκείµενο, στόχος της εργασίας είναι: α) να αναδείξει τις φιλοσοφικές διαστάσεις που διέπουν τις σωµατοποιηµένες πρακτικές και β) να διερευνήσει την αποτελεσµατικότητά τους ως προς την ποιότητα της κίνησης των χορευτών και την εµπειρία της ροής. Μέσα από τη διαπίστωση ότι η σύγχρονη εποχή έχει ανάγκη από εµπειρικά, χειραφετηµένα σώµατα, η σηµασία της έρευνας βρίσκεται στην ίδια την απόδειξη της αποτελεσµατικότητας των σωµατοποιηµένων πρακτικών, ώστε να συµβάλει στην αναθεώρηση της ισχύουσας πρακτικής στην εκπαίδευση του χορού και να µεταθέσει το ενδιαφέρον στη βιωµατική, σωµατοποιηµένη γνώση. Για την πραγµατοποίηση αυτού του στόχου η µεθοδολογική οπτική που χρησιµοποιήθηκε ήταν η βιβλιογραφική. Μέσα από την κριτική παρουσίαση της σχετικής βιβλιογραφίας η έµφαση δόθηκε στις έννοιες της σωµατοποίησης, της εµπειρίας της ροής και της ποιότητας της κίνησης σε συνδυασµό µε τις πρακτικές που οδηγούν στη σύνδεσή τους. Η ανασκόπηση της βιβλιογραφίας δοµήθηκε σε κεφάλαια τα οποία αφορούν: στις εννοιολογικές προσεγγίσεις του χορού, από τη θεωρία στο βίωµα, στις δύο κυρίαρχες φόρµες διδασκαλίας στην εκπαίδευση του χορού, στη θεωρία της ροής, στη θεωρία της σωµατοποίησης, καθώς και στις σωµατοποιηµένες πρακτικές και την εφαρµογή τους στο χορό. Μέσα από κριτική ανάλυση αναδείχθηκαν τόσο οι φιλοσοφικές αρχές που διέπουν τις σωµατοποιηµένες πρακτικές, όσο και η σηµασία τους. Στα συµπεράσµατα της έρευνας διαπιστώθηκε ότι οι σωµατοποιηµένες πρακτικές µπορούν να συµβάλουν στην βελτίωση της ποιότητας της κίνησης των χορευτών και την αποτελεσµατικότερη κίνηση και να τους οδηγήσουν στην εµπειρία της ροής, καθώς προσεγγίζουν την κίνηση ως αναπόσπαστο κοµµάτι της ανθρώπινης ύπαρξης, η οποία βιώνεται ως µία διαρκώς µεταβαλλόµενη, µοναδική και πολύ προσωπική εµπειρία. Αυτή η βιωµατική εµπειρία καταγράφεται και µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως πηγή νέας γνώσης, συµβάλλοντας στην επανεκπαίδευση του σώµατος, στη βελτίωση της λειτουργικότητάς του και στην απαλλαγή του από προηγούµενα κινητικά πρότυπα, δίνοντας τη δυνατότητα στους χορευτές να βιώσουν ιδιαίτερες αποχρώσεις και ποιότητες της κίνησης. Οι σωµατοποιηµένες πρακτικές προσεγγίζουν το σώµα ολιστικά, δεν το αποκόπτουν από την ενιαία του υπόσταση και αξιοποιούν τις πληροφορίες που λαµβάνονται από το υποκειµενικό, φαινοµενολογικό σώµα. Μέσα από δύο βασικές λειτουργίες τους, τη συνείδηση και την αφύπνιση, οι σωµατοποιηµένες πρακτικές οδηγούν στη συγκέντρωση και τον έλεγχο, βασικές προϋποθέσεις για τη δηµιουργία της εµπειρίας της ροής. Η εµπειρία της ροής, ως κατάσταση στο χορό, συναντά την θεωρία του Csikszentmichalyi (1972), η οποία µε τη σειρά της µπορεί να δώσει το θεωρητικό υπόβαθρο για να διευκρινιστεί αυτή η κατάσταση ως πρωταρχική/βασική προκειµένου να διαθέτει ο χορός νόηµα. Η προσέγγιση αυτή µετακινεί την εκπαίδευση του χορού από την επίδοση και την τεχνική των καλογυµνασµέµων ποδιών στο σωµατοποιηµένο, µεταβαλλόµενο και απροσδιόριστο «σκέπτεσθαι κινητικά», εστιάζοντας στην ολοκληρωτική παρουσία του χορευτή στη στιγµή και τη δράση, στην αποτελεσµατικότητα της κίνησης χωρίς την κακοποίηση του σώµατος, στο βίωµα δηλαδή της εµπειρίας της ροής.","abstract_html":"Η εκπαίδευση των χορευτών, παραδοσιακά, θεµελιωµένη στο πλαίσιο του καρτεσιανού δυϊστικού µοντέλου, βασίζεται σε τεχνικές που προσεγγίζουν το σώµα ως αντικείµενο κατακερµατίζοντάς το, στοχεύοντας κυρίως στην ανάπτυξη των φυσικών ικανοτήτων και δεξιοτήτων των χορευτών. Όµως, από τις αρχές του 20ου αιώνα, νέες θεωρίες ασκώντας αυστηρή κριτική στον καρτεσιανό δυϊσµό, επανασυνέδεσαν το σώµα µε το πνεύµα και άνοιξαν τον δρόµο για µια φαινοµενολογική και υπαρξιστική προσέγγιση του χορού. Η θεωρητική αυτή στροφή οδήγησε στη δηµιουργία των σύγχρονων ρευµάτων προσέγγισης της κίνησης και στην αµφισβήτηση του χορού ως τέχνη καθαυτή, εισάγοντας καινούργια αναλυτικά εργαλεία. Το φαινοµενολογικό παράδειγµα της σωµατοποίησης, εξισορροπώντας το σηµειωτικό παράδειγµα του πολιτισµού ως κειµένου (text), αποτελεί τη βασική θεωρητική οπτική των σωµατοποιηµένων πρακτικών (somatics). Οι πρακτικές αυτές, όπως η Feldenkrais technique, η Alexander technique, το Body Mind Centering κ.α. αντιµετωπίζοντας το σώµα ως όλον διαθέτουν δυναµική και στοχεύουν να οδηγήσουν τον εµπλεκόµενο στη βίωση ενός ενιαίου και συνεχώς µεταβαλλόµενου σώµατος, απρόβλεπτου και ανοιχτού στην εµπειρία. Με τη µεταφορά της έµφασης από τη δοµή στη δράση, το σώµα και η κίνησή του είναι αποτέλεσµα µιας συνεχούς και αδιάσπαστης ροής. Στο πλαίσιο αυτό η ροή (flow) δεν εκλαµβάνεται ως συστατικό της κίνησης, αλλά ως µία κατάσταση στην οποία ο άνθρωπος είναι απόλυτα µπλεγµένος µε τη δράση του. Με δεδοµένη τη θέση ότι ο χορός µπορεί να προάγει κοινωνικά νοήµατα και ιδιαίτερα προσωπικά βιώµατα µόνον όταν ο χορευτής εκληφθεί ως δρων υποκείµενο, στόχος της εργασίας είναι: α) να αναδείξει τις φιλοσοφικές διαστάσεις που διέπουν τις σωµατοποιηµένες πρακτικές και β) να διερευνήσει την αποτελεσµατικότητά τους ως προς την ποιότητα της κίνησης των χορευτών και την εµπειρία της ροής. Μέσα από τη διαπίστωση ότι η σύγχρονη εποχή έχει ανάγκη από εµπειρικά, χειραφετηµένα σώµατα, η σηµασία της έρευνας βρίσκεται στην ίδια την απόδειξη της αποτελεσµατικότητας των σωµατοποιηµένων πρακτικών, ώστε να συµβάλει στην αναθεώρηση της ισχύουσας πρακτικής στην εκπαίδευση του χορού και να µεταθέσει το ενδιαφέρον στη βιωµατική, σωµατοποιηµένη γνώση. Για την πραγµατοποίηση αυτού του στόχου η µεθοδολογική οπτική που χρησιµοποιήθηκε ήταν η βιβλιογραφική. Μέσα από την κριτική παρουσίαση της σχετικής βιβλιογραφίας η έµφαση δόθηκε στις έννοιες της σωµατοποίησης, της εµπειρίας της ροής και της ποιότητας της κίνησης σε συνδυασµό µε τις πρακτικές που οδηγούν στη σύνδεσή τους. Η ανασκόπηση της βιβλιογραφίας δοµήθηκε σε κεφάλαια τα οποία αφορούν: στις εννοιολογικές προσεγγίσεις του χορού, από τη θεωρία στο βίωµα, στις δύο κυρίαρχες φόρµες διδασκαλίας στην εκπαίδευση του χορού, στη θεωρία της ροής, στη θεωρία της σωµατοποίησης, καθώς και στις σωµατοποιηµένες πρακτικές και την εφαρµογή τους στο χορό. Μέσα από κριτική ανάλυση αναδείχθηκαν τόσο οι φιλοσοφικές αρχές που διέπουν τις σωµατοποιηµένες πρακτικές, όσο και η σηµασία τους. Στα συµπεράσµατα της έρευνας διαπιστώθηκε ότι οι σωµατοποιηµένες πρακτικές µπορούν να συµβάλουν στην βελτίωση της ποιότητας της κίνησης των χορευτών και την αποτελεσµατικότερη κίνηση και να τους οδηγήσουν στην εµπειρία της ροής, καθώς προσεγγίζουν την κίνηση ως αναπόσπαστο κοµµάτι της ανθρώπινης ύπαρξης, η οποία βιώνεται ως µία διαρκώς µεταβαλλόµενη, µοναδική και πολύ προσωπική εµπειρία. Αυτή η βιωµατική εµπειρία καταγράφεται και µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως πηγή νέας γνώσης, συµβάλλοντας στην επανεκπαίδευση του σώµατος, στη βελτίωση της λειτουργικότητάς του και στην απαλλαγή του από προηγούµενα κινητικά πρότυπα, δίνοντας τη δυνατότητα στους χορευτές να βιώσουν ιδιαίτερες αποχρώσεις και ποιότητες της κίνησης. Οι σωµατοποιηµένες πρακτικές προσεγγίζουν το σώµα ολιστικά, δεν το αποκόπτουν από την ενιαία του υπόσταση και αξιοποιούν τις πληροφορίες που λαµβάνονται από το υποκειµενικό, φαινοµενολογικό σώµα. Μέσα από δύο βασικές λειτουργίες τους, τη συνείδηση και την αφύπνιση, οι σωµατοποιηµένες πρακτικές οδηγούν στη συγκέντρωση και τον έλεγχο, βασικές προϋποθέσεις για τη δηµιουργία της εµπειρίας της ροής. Η εµπειρία της ροής, ως κατάσταση στο χορό, συναντά την θεωρία του Csikszentmichalyi (1972), η οποία µε τη σειρά της µπορεί να δώσει το θεωρητικό υπόβαθρο για να διευκρινιστεί αυτή η κατάσταση ως πρωταρχική/βασική προκειµένου να διαθέτει ο χορός νόηµα. Η προσέγγιση αυτή µετακινεί την εκπαίδευση του χορού από την επίδοση και την τεχνική των καλογυµνασµέµων ποδιών στο σωµατοποιηµένο, µεταβαλλόµενο και απροσδιόριστο «σκέπτεσθαι κινητικά», εστιάζοντας στην ολοκληρωτική παρουσία του χορευτή στη στιγµή και τη δράση, στην αποτελεσµατικότητα της κίνησης χωρίς την κακοποίηση του σώµατος, στο βίωµα δηλαδή της εµπειρίας της ροής.","abstract_has_math":false,"creators":["Νικολοπούλου Παναγιώτα","Nikolopoulou Panagiota"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2009,"date_issued":"2009","date_published":"2009","updated_at":"2026-11-19T05:27:56Z","subjects":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1386141"],"render_values":[{"text":"uoadl:1386141","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1386141","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1386141","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1386141","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Νικολοπούλου Παναγιώτα","Nikolopoulou Panagiota"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2009"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1386141","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1386141"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η εκπαίδευση των χορευτών, παραδοσιακά, θεµελιωµένη στο πλαίσιο του καρτεσιανού δυϊστικού µοντέλου, βασίζεται σε τεχνικές που προσεγγίζουν το σώµα ως αντικείµενο κατακερµατίζοντάς το, στοχεύοντας κυρίως στην ανάπτυξη των φυσικών ικανοτήτων και δεξιοτήτων των χορευτών. Όµως, από τις αρχές του 20ου αιώνα, νέες θεωρίες ασκώντας αυστηρή κριτική στον καρτεσιανό δυϊσµό, επανασυνέδεσαν το σώµα µε το πνεύµα και άνοιξαν τον δρόµο για µια φαινοµενολογική και υπαρξιστική προσέγγιση του χορού. Η θεωρητική αυτή στροφή οδήγησε στη δηµιουργία των σύγχρονων ρευµάτων προσέγγισης της κίνησης και στην αµφισβήτηση του χορού ως τέχνη καθαυτή, εισάγοντας καινούργια αναλυτικά εργαλεία. Το φαινοµενολογικό παράδειγµα της σωµατοποίησης, εξισορροπώντας το σηµειωτικό παράδειγµα του πολιτισµού ως κειµένου (text), αποτελεί τη βασική θεωρητική οπτική των σωµατοποιηµένων πρακτικών (somatics). Οι πρακτικές αυτές, όπως η Feldenkrais technique, η Alexander technique, το Body Mind Centering κ.α. αντιµετωπίζοντας το σώµα ως όλον διαθέτουν δυναµική και στοχεύουν να οδηγήσουν τον εµπλεκόµενο στη βίωση ενός ενιαίου και συνεχώς µεταβαλλόµενου σώµατος, απρόβλεπτου και ανοιχτού στην εµπειρία. Με τη µεταφορά της έµφασης από τη δοµή στη δράση, το σώµα και η κίνησή του είναι αποτέλεσµα µιας συνεχούς και αδιάσπαστης ροής. Στο πλαίσιο αυτό η ροή (flow) δεν εκλαµβάνεται ως συστατικό της κίνησης, αλλά ως µία κατάσταση στην οποία ο άνθρωπος είναι απόλυτα µπλεγµένος µε τη δράση του. Με δεδοµένη τη θέση ότι ο χορός µπορεί να προάγει κοινωνικά νοήµατα και ιδιαίτερα προσωπικά βιώµατα µόνον όταν ο χορευτής εκληφθεί ως δρων υποκείµενο, στόχος της εργασίας είναι: α) να αναδείξει τις φιλοσοφικές διαστάσεις που διέπουν τις σωµατοποιηµένες πρακτικές και β) να διερευνήσει την αποτελεσµατικότητά τους ως προς την ποιότητα της κίνησης των χορευτών και την εµπειρία της ροής. Μέσα από τη διαπίστωση ότι η σύγχρονη εποχή έχει ανάγκη από εµπειρικά, χειραφετηµένα σώµατα, η σηµασία της έρευνας βρίσκεται στην ίδια την απόδειξη της αποτελεσµατικότητας των σωµατοποιηµένων πρακτικών, ώστε να συµβάλει στην αναθεώρηση της ισχύουσας πρακτικής στην εκπαίδευση του χορού και να µεταθέσει το ενδιαφέρον στη βιωµατική, σωµατοποιηµένη γνώση. Για την πραγµατοποίηση αυτού του στόχου η µεθοδολογική οπτική που χρησιµοποιήθηκε ήταν η βιβλιογραφική. Μέσα από την κριτική παρουσίαση της σχετικής βιβλιογραφίας η έµφαση δόθηκε στις έννοιες της σωµατοποίησης, της εµπειρίας της ροής και της ποιότητας της κίνησης σε συνδυασµό µε τις πρακτικές που οδηγούν στη σύνδεσή τους. Η ανασκόπηση της βιβλιογραφίας δοµήθηκε σε κεφάλαια τα οποία αφορούν: στις εννοιολογικές προσεγγίσεις του χορού, από τη θεωρία στο βίωµα, στις δύο κυρίαρχες φόρµες διδασκαλίας στην εκπαίδευση του χορού, στη θεωρία της ροής, στη θεωρία της σωµατοποίησης, καθώς και στις σωµατοποιηµένες πρακτικές και την εφαρµογή τους στο χορό. Μέσα από κριτική ανάλυση αναδείχθηκαν τόσο οι φιλοσοφικές αρχές που διέπουν τις σωµατοποιηµένες πρακτικές, όσο και η σηµασία τους. Στα συµπεράσµατα της έρευνας διαπιστώθηκε ότι οι σωµατοποιηµένες πρακτικές µπορούν να συµβάλουν στην βελτίωση της ποιότητας της κίνησης των χορευτών και την αποτελεσµατικότερη κίνηση και να τους οδηγήσουν στην εµπειρία της ροής, καθώς προσεγγίζουν την κίνηση ως αναπόσπαστο κοµµάτι της ανθρώπινης ύπαρξης, η οποία βιώνεται ως µία διαρκώς µεταβαλλόµενη, µοναδική και πολύ προσωπική εµπειρία. Αυτή η βιωµατική εµπειρία καταγράφεται και µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως πηγή νέας γνώσης, συµβάλλοντας στην επανεκπαίδευση του σώµατος, στη βελτίωση της λειτουργικότητάς του και στην απαλλαγή του από προηγούµενα κινητικά πρότυπα, δίνοντας τη δυνατότητα στους χορευτές να βιώσουν ιδιαίτερες αποχρώσεις και ποιότητες της κίνησης. Οι σωµατοποιηµένες πρακτικές προσεγγίζουν το σώµα ολιστικά, δεν το αποκόπτουν από την ενιαία του υπόσταση και αξιοποιούν τις πληροφορίες που λαµβάνονται από το υποκειµενικό, φαινοµενολογικό σώµα. Μέσα από δύο βασικές λειτουργίες τους, τη συνείδηση και την αφύπνιση, οι σωµατοποιηµένες πρακτικές οδηγούν στη συγκέντρωση και τον έλεγχο, βασικές προϋποθέσεις για τη δηµιουργία της εµπειρίας της ροής. Η εµπειρία της ροής, ως κατάσταση στο χορό, συναντά την θεωρία του Csikszentmichalyi (1972), η οποία µε τη σειρά της µπορεί να δώσει το θεωρητικό υπόβαθρο για να διευκρινιστεί αυτή η κατάσταση ως πρωταρχική/βασική προκειµένου να διαθέτει ο χορός νόηµα. Η προσέγγιση αυτή µετακινεί την εκπαίδευση του χορού από την επίδοση και την τεχνική των καλογυµνασµέµων ποδιών στο σωµατοποιηµένο, µεταβαλλόµενο και απροσδιόριστο «σκέπτεσθαι κινητικά», εστιάζοντας στην ολοκληρωτική παρουσία του χορευτή στη στιγµή και τη δράση, στην αποτελεσµατικότητα της κίνησης χωρίς την κακοποίηση του σώµατος, στο βίωµα δηλαδή της εµπειρίας της ροής.","The dance training, based on the Cartesian dualistic model’s frame, traditionally depends on techniques approaching the body as an object, breaking it into fragments, with main goal to further develop the dancers’ physical skills. Since the beginning of the 20th century however, new theories, strongly challenging the Cartesian dualism, have been reuniting body and mind, paving new paths to both a phenomenological as well as an existential approach to dance. This theoretical turn has led to establishing the modern trends for movement approach and to challenging the dancing as an art itself by introducing new analytical implements. The phenomenological example of embodiment, by counterbalancing the semiotic paradigm of culture as text, is the quintessence of the somatics. These practices, like the Feldenkrais technique, the Alexander technique, the Body Mind Centering etc, approach the body as a unity, featuring dynamics and leading participators to experience an integral and continuously changeable body, unpredictable and open to experience. Shifting the focus from structure to action results in the body and its movement coming from a continuous flow. The flow here is not regarded as a constituent element of the movement, but rather as a state wherein the dancer is completely connected with the action. Given that dancing can promote social meanings and special personal experiences only if the dancer is presumed an active subject, this research aims to: a) spotlight the philosophical aspect of somatics and b) study their efficiency as regards the dancers’ movement quality and flow experience. Insofar as our modern age needs experiential, emancipated bodies, the value of the study lies in the very proof of the somatics’ efficiency, so as to promote the rethinking of the dance-training status quo and to shift the attention onto experiential, embodied knowledge.The methodological procedure used for realizing this aim was the bibliographic review. Through the critical presentation of relative bibliography, the emphasis was put on the concepts of the embodiment theory, the experience of flow and the quality of movement, in combination with the practices leading to this connection. The review has been structured into chapters on: the conceptual approach to dance, from theory to dance training, the flow theory, the embodiment theory, as well as the somatics and their implementation on dancing. Critical analysis spotlighted so much the philosophical principles derived from somatics, as their importance. In coclusion, somatics can promote the dancers’ quality and potency of movement, while leading them into the flow experience, since they approach movement as an inextricable, undivided part of the human existence, experienced as a continuously changing, unique and utterly personal experience. This experience is being put down on record and can be used as a source of new knowledge, conducing to the reeducation of the body, improving its functionality and delivering it from previous moving patterns, enabling dancers to experience the delicate qualities and nuances of movement. Somatics approach the body holistically, without detaching it from its integrate being, while utilizing the information received by the subjective, phenomenological body. Through their two essential functions, namely consciousness and awareness, somatics lead to concentration and control, fundamental requisites for the experience of flow. The experience of flow, as a state in dance, meets the Csikszentmichalyi theory (1972), which in turn provides the theoretical background to define this state as a primacy if dancing is to have meaning. This approach takes dance training a step forward, from the effort and the technique of well-trained legs to the state of the embodied, changeable and unforeseen “thinking body”, by focusing on the dancer’s utter involvement in the momentum, on the -free of body abuse- functionality of movement, i.e. on the very experience of the flow."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η επίδραση των σωματοποιημένων πρακτικών (somatics) στην ποιότητα της κίνησης των χορευτών και στην εμπειρία της ροής (flow)"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Νικολοπούλου Παναγιώτα","Nikolopoulou Panagiota"],"dc:date":["2009"],"dc:description":["Η εκπαίδευση των χορευτών, παραδοσιακά, θεµελιωµένη στο πλαίσιο του καρτεσιανού δυϊστικού µοντέλου, βασίζεται σε τεχνικές που προσεγγίζουν το σώµα ως αντικείµενο κατακερµατίζοντάς το, στοχεύοντας κυρίως στην ανάπτυξη των φυσικών ικανοτήτων και δεξιοτήτων των χορευτών. Όµως, από τις αρχές του 20ου αιώνα, νέες θεωρίες ασκώντας αυστηρή κριτική στον καρτεσιανό δυϊσµό, επανασυνέδεσαν το σώµα µε το πνεύµα και άνοιξαν τον δρόµο για µια φαινοµενολογική και υπαρξιστική προσέγγιση του χορού. Η θεωρητική αυτή στροφή οδήγησε στη δηµιουργία των σύγχρονων ρευµάτων προσέγγισης της κίνησης και στην αµφισβήτηση του χορού ως τέχνη καθαυτή, εισάγοντας καινούργια αναλυτικά εργαλεία. Το φαινοµενολογικό παράδειγµα της σωµατοποίησης, εξισορροπώντας το σηµειωτικό παράδειγµα του πολιτισµού ως κειµένου (text), αποτελεί τη βασική θεωρητική οπτική των σωµατοποιηµένων πρακτικών (somatics). Οι πρακτικές αυτές, όπως η Feldenkrais technique, η Alexander technique, το Body Mind Centering κ.α. αντιµετωπίζοντας το σώµα ως όλον διαθέτουν δυναµική και στοχεύουν να οδηγήσουν τον εµπλεκόµενο στη βίωση ενός ενιαίου και συνεχώς µεταβαλλόµενου σώµατος, απρόβλεπτου και ανοιχτού στην εµπειρία. Με τη µεταφορά της έµφασης από τη δοµή στη δράση, το σώµα και η κίνησή του είναι αποτέλεσµα µιας συνεχούς και αδιάσπαστης ροής. Στο πλαίσιο αυτό η ροή (flow) δεν εκλαµβάνεται ως συστατικό της κίνησης, αλλά ως µία κατάσταση στην οποία ο άνθρωπος είναι απόλυτα µπλεγµένος µε τη δράση του. Με δεδοµένη τη θέση ότι ο χορός µπορεί να προάγει κοινωνικά νοήµατα και ιδιαίτερα προσωπικά βιώµατα µόνον όταν ο χορευτής εκληφθεί ως δρων υποκείµενο, στόχος της εργασίας είναι: α) να αναδείξει τις φιλοσοφικές διαστάσεις που διέπουν τις σωµατοποιηµένες πρακτικές και β) να διερευνήσει την αποτελεσµατικότητά τους ως προς την ποιότητα της κίνησης των χορευτών και την εµπειρία της ροής. Μέσα από τη διαπίστωση ότι η σύγχρονη εποχή έχει ανάγκη από εµπειρικά, χειραφετηµένα σώµατα, η σηµασία της έρευνας βρίσκεται στην ίδια την απόδειξη της αποτελεσµατικότητας των σωµατοποιηµένων πρακτικών, ώστε να συµβάλει στην αναθεώρηση της ισχύουσας πρακτικής στην εκπαίδευση του χορού και να µεταθέσει το ενδιαφέρον στη βιωµατική, σωµατοποιηµένη γνώση. Για την πραγµατοποίηση αυτού του στόχου η µεθοδολογική οπτική που χρησιµοποιήθηκε ήταν η βιβλιογραφική. Μέσα από την κριτική παρουσίαση της σχετικής βιβλιογραφίας η έµφαση δόθηκε στις έννοιες της σωµατοποίησης, της εµπειρίας της ροής και της ποιότητας της κίνησης σε συνδυασµό µε τις πρακτικές που οδηγούν στη σύνδεσή τους. Η ανασκόπηση της βιβλιογραφίας δοµήθηκε σε κεφάλαια τα οποία αφορούν: στις εννοιολογικές προσεγγίσεις του χορού, από τη θεωρία στο βίωµα, στις δύο κυρίαρχες φόρµες διδασκαλίας στην εκπαίδευση του χορού, στη θεωρία της ροής, στη θεωρία της σωµατοποίησης, καθώς και στις σωµατοποιηµένες πρακτικές και την εφαρµογή τους στο χορό. Μέσα από κριτική ανάλυση αναδείχθηκαν τόσο οι φιλοσοφικές αρχές που διέπουν τις σωµατοποιηµένες πρακτικές, όσο και η σηµασία τους. Στα συµπεράσµατα της έρευνας διαπιστώθηκε ότι οι σωµατοποιηµένες πρακτικές µπορούν να συµβάλουν στην βελτίωση της ποιότητας της κίνησης των χορευτών και την αποτελεσµατικότερη κίνηση και να τους οδηγήσουν στην εµπειρία της ροής, καθώς προσεγγίζουν την κίνηση ως αναπόσπαστο κοµµάτι της ανθρώπινης ύπαρξης, η οποία βιώνεται ως µία διαρκώς µεταβαλλόµενη, µοναδική και πολύ προσωπική εµπειρία. Αυτή η βιωµατική εµπειρία καταγράφεται και µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως πηγή νέας γνώσης, συµβάλλοντας στην επανεκπαίδευση του σώµατος, στη βελτίωση της λειτουργικότητάς του και στην απαλλαγή του από προηγούµενα κινητικά πρότυπα, δίνοντας τη δυνατότητα στους χορευτές να βιώσουν ιδιαίτερες αποχρώσεις και ποιότητες της κίνησης. Οι σωµατοποιηµένες πρακτικές προσεγγίζουν το σώµα ολιστικά, δεν το αποκόπτουν από την ενιαία του υπόσταση και αξιοποιούν τις πληροφορίες που λαµβάνονται από το υποκειµενικό, φαινοµενολογικό σώµα. Μέσα από δύο βασικές λειτουργίες τους, τη συνείδηση και την αφύπνιση, οι σωµατοποιηµένες πρακτικές οδηγούν στη συγκέντρωση και τον έλεγχο, βασικές προϋποθέσεις για τη δηµιουργία της εµπειρίας της ροής. Η εµπειρία της ροής, ως κατάσταση στο χορό, συναντά την θεωρία του Csikszentmichalyi (1972), η οποία µε τη σειρά της µπορεί να δώσει το θεωρητικό υπόβαθρο για να διευκρινιστεί αυτή η κατάσταση ως πρωταρχική/βασική προκειµένου να διαθέτει ο χορός νόηµα. Η προσέγγιση αυτή µετακινεί την εκπαίδευση του χορού από την επίδοση και την τεχνική των καλογυµνασµέµων ποδιών στο σωµατοποιηµένο, µεταβαλλόµενο και απροσδιόριστο «σκέπτεσθαι κινητικά», εστιάζοντας στην ολοκληρωτική παρουσία του χορευτή στη στιγµή και τη δράση, στην αποτελεσµατικότητα της κίνησης χωρίς την κακοποίηση του σώµατος, στο βίωµα δηλαδή της εµπειρίας της ροής.","The dance training, based on the Cartesian dualistic model’s frame, traditionally depends on techniques approaching the body as an object, breaking it into fragments, with main goal to further develop the dancers’ physical skills. Since the beginning of the 20th century however, new theories, strongly challenging the Cartesian dualism, have been reuniting body and mind, paving new paths to both a phenomenological as well as an existential approach to dance. This theoretical turn has led to establishing the modern trends for movement approach and to challenging the dancing as an art itself by introducing new analytical implements. The phenomenological example of embodiment, by counterbalancing the semiotic paradigm of culture as text, is the quintessence of the somatics. These practices, like the Feldenkrais technique, the Alexander technique, the Body Mind Centering etc, approach the body as a unity, featuring dynamics and leading participators to experience an integral and continuously changeable body, unpredictable and open to experience. Shifting the focus from structure to action results in the body and its movement coming from a continuous flow. The flow here is not regarded as a constituent element of the movement, but rather as a state wherein the dancer is completely connected with the action. Given that dancing can promote social meanings and special personal experiences only if the dancer is presumed an active subject, this research aims to: a) spotlight the philosophical aspect of somatics and b) study their efficiency as regards the dancers’ movement quality and flow experience. Insofar as our modern age needs experiential, emancipated bodies, the value of the study lies in the very proof of the somatics’ efficiency, so as to promote the rethinking of the dance-training status quo and to shift the attention onto experiential, embodied knowledge.The methodological procedure used for realizing this aim was the bibliographic review. Through the critical presentation of relative bibliography, the emphasis was put on the concepts of the embodiment theory, the experience of flow and the quality of movement, in combination with the practices leading to this connection. The review has been structured into chapters on: the conceptual approach to dance, from theory to dance training, the flow theory, the embodiment theory, as well as the somatics and their implementation on dancing. Critical analysis spotlighted so much the philosophical principles derived from somatics, as their importance. In coclusion, somatics can promote the dancers’ quality and potency of movement, while leading them into the flow experience, since they approach movement as an inextricable, undivided part of the human existence, experienced as a continuously changing, unique and utterly personal experience. This experience is being put down on record and can be used as a source of new knowledge, conducing to the reeducation of the body, improving its functionality and delivering it from previous moving patterns, enabling dancers to experience the delicate qualities and nuances of movement. Somatics approach the body holistically, without detaching it from its integrate being, while utilizing the information received by the subjective, phenomenological body. Through their two essential functions, namely consciousness and awareness, somatics lead to concentration and control, fundamental requisites for the experience of flow. The experience of flow, as a state in dance, meets the Csikszentmichalyi theory (1972), which in turn provides the theoretical background to define this state as a primacy if dancing is to have meaning. This approach takes dance training a step forward, from the effort and the technique of well-trained legs to the state of the embodied, changeable and unforeseen “thinking body”, by focusing on the dancer’s utter involvement in the momentum, on the -free of body abuse- functionality of movement, i.e. on the very experience of the flow."],"dc:identifier":["uoadl:1386141","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1386141"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"dc:title":["Η επίδραση των σωματοποιημένων πρακτικών (somatics) στην ποιότητα της κίνησης των χορευτών και στην εμπειρία της ροής (flow)"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:27:56Z"}