{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1447935"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1447935","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η αντιμετώπιση του εγχειρήματος της ΕΔΑ από το ΚΚΕ. Ενδεχομενικότητα, εργαλειοποίηση της ιστορίας και ιστορικός υποκειμενισμός στην πολιτική","abstract":"Η ΕΔΑ, η οποία λειτούργησε αρχικά ως εκλογικός μηχανισμός που θα επέτρεπε την παρουσία της ηττημένης Αριστεράς στη μετεμφυλιακή πολιτική ζωή, μετεξελίχθηκε σε πολιτικό σχήμα, στο οποίο συσπειρώθηκαν δυνάμεις της κομμουνιστικής Αριστεράς, σοσιαλιστικές ομάδες και η πλειοψηφία της εαμικής μη κομμουνιστικής βάσης. Ακόμη και μετά τη μετατροπή της σε ενιαίο κόμμα η ΕΔΑ διατήρησε ένα μέρος των μετωπικών χαρακτηριστικών της, έχοντας διαμορφώσει ιδιαίτερους πολιτικούς δεσμούς και συμμαχίες βάσης με έναν κοινωνικό χώρο, ο οποίος υπερέβαινε τις αυστηρές πολιτικές οριοθετήσεις. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ΕΔΑ, παρά την οργανωτική «κομμουνιστικοποίησή» της και τη σχέση εξάρτησης που τη συνέδεε με το ΚΚΕ, τη διαφοροποιούσαν σημαντικά από ένα τριτοδιεθνιστικό κομμουνιστικό κόμμα. Για το ΚΚΕ, το οποίο αντιδρούσε σε κάθε απόπειρα χειραφέτησής της, η ΕΔΑ ήταν η αφορμή για την εκδήλωση των εσωκομματικών διαφωνιών, αλλά και το πεδίο της πολιτικής αντιπαράθεσης. Η ιστοριογραφική αντιμετώπιση της ΕΔΑ από το ΚΚΕ παρουσιάζει διακυμάνσεις, οι οποίες καταδεικνύουν την εργαλειακή αντίληψη της ιστορίας στον σχεδιασμό του ΚΚΕ και την προσαρμογή της, κάθε φορά, στην πολιτική συγκυρία με την ενσωμάτωση στο παρελθόν σκοπιμοτήτων του παρόντος. Τη διάλυση της ΕΔΑ και τη διάχυσή της στα δύο κομμουνιστικά κόμματα - το ΚΚΕ και το ΚΚΕεσ. - μετά το 1968, ακολούθησε μία μακρά περίοδος ιστορικής σιωπής, καθώς το όραμα της δεν αφορούσε στην τότε πολιτική συγκυρία. Η διάσπαση του ενιαίου Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου το 1991, κυρίως όμως η συγκρότηση αριστερών μετωπικών σχημάτων μετά το 2000, η φυσιογνωμία των οποίων προσομοίαζε σε αυτή της ΕΔΑ, την κατέστησαν και πάλι ιστορικά επίκαιρη. Με εκτενή αρθρογραφία στον Ριζοσπάστη και την Κομμουνιστική Επιθεώρηση πολυσέλιδες αναφορές στο Δοκίμιο Ιστορίας και έκδοση πλήθους ιστορικών αφηγημάτων, πολιτικών αναλύσεων και κριτικών κειμένων για την περίοδο, το ΚΚΕ επισημαίνει τη «λαθεμένη επιλογή» της τότε καθοδήγησης και την «οπορτουνιστική πολιτική» της ΕΔΑ, ενώ υπογραμμίζει τον αλυσιτελή χαρακτήρα παρόμοιων μετωπικών εγχειρημάτων. Στις ιστοριογραφικές απόπειρες του ΚΚΕ η εργαλειοποίηση της ιστορίας, με σκοπό τη χρήση της ως ιδεολογικού και καθοδηγητικού λόγου και τη σύνδεσή της με την πολιτική δράση, είναι κυρίαρχο στοιχείο. Οι επεξεργασίες του κόμματος θεμελιώνονται σε συγκεκριμένη αντίληψη των ιστορικών φαινομένων, η επιλογή του θέματος που εξετάζεται αντανακλά σε προβληματισμούς ή και προγραμματικές σκοπιμότητες της συγχρονίας, ενώ η επιχειρηματολογία του αρθρώνεται γύρω από ένα προειλημμένο πολιτικό συμπέρασμα.","abstract_html":"Η ΕΔΑ, η οποία λειτούργησε αρχικά ως εκλογικός μηχανισμός που θα επέτρεπε την παρουσία της ηττημένης Αριστεράς στη μετεμφυλιακή πολιτική ζωή, μετεξελίχθηκε σε πολιτικό σχήμα, στο οποίο συσπειρώθηκαν δυνάμεις της κομμουνιστικής Αριστεράς, σοσιαλιστικές ομάδες και η πλειοψηφία της εαμικής μη κομμουνιστικής βάσης. Ακόμη και μετά τη μετατροπή της σε ενιαίο κόμμα η ΕΔΑ διατήρησε ένα μέρος των μετωπικών χαρακτηριστικών της, έχοντας διαμορφώσει ιδιαίτερους πολιτικούς δεσμούς και συμμαχίες βάσης με έναν κοινωνικό χώρο, ο οποίος υπερέβαινε τις αυστηρές πολιτικές οριοθετήσεις. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ΕΔΑ, παρά την οργανωτική «κομμουνιστικοποίησή» της και τη σχέση εξάρτησης που τη συνέδεε με το ΚΚΕ, τη διαφοροποιούσαν σημαντικά από ένα τριτοδιεθνιστικό κομμουνιστικό κόμμα. Για το ΚΚΕ, το οποίο αντιδρούσε σε κάθε απόπειρα χειραφέτησής της, η ΕΔΑ ήταν η αφορμή για την εκδήλωση των εσωκομματικών διαφωνιών, αλλά και το πεδίο της πολιτικής αντιπαράθεσης. Η ιστοριογραφική αντιμετώπιση της ΕΔΑ από το ΚΚΕ παρουσιάζει διακυμάνσεις, οι οποίες καταδεικνύουν την εργαλειακή αντίληψη της ιστορίας στον σχεδιασμό του ΚΚΕ και την προσαρμογή της, κάθε φορά, στην πολιτική συγκυρία με την ενσωμάτωση στο παρελθόν σκοπιμοτήτων του παρόντος. Τη διάλυση της ΕΔΑ και τη διάχυσή της στα δύο κομμουνιστικά κόμματα - το ΚΚΕ και το ΚΚΕεσ. - μετά το 1968, ακολούθησε μία μακρά περίοδος ιστορικής σιωπής, καθώς το όραμα της δεν αφορούσε στην τότε πολιτική συγκυρία. Η διάσπαση του ενιαίου Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου το 1991, κυρίως όμως η συγκρότηση αριστερών μετωπικών σχημάτων μετά το 2000, η φυσιογνωμία των οποίων προσομοίαζε σε αυτή της ΕΔΑ, την κατέστησαν και πάλι ιστορικά επίκαιρη. Με εκτενή αρθρογραφία στον Ριζοσπάστη και την Κομμουνιστική Επιθεώρηση πολυσέλιδες αναφορές στο Δοκίμιο Ιστορίας και έκδοση πλήθους ιστορικών αφηγημάτων, πολιτικών αναλύσεων και κριτικών κειμένων για την περίοδο, το ΚΚΕ επισημαίνει τη «λαθεμένη επιλογή» της τότε καθοδήγησης και την «οπορτουνιστική πολιτική» της ΕΔΑ, ενώ υπογραμμίζει τον αλυσιτελή χαρακτήρα παρόμοιων μετωπικών εγχειρημάτων. Στις ιστοριογραφικές απόπειρες του ΚΚΕ η εργαλειοποίηση της ιστορίας, με σκοπό τη χρήση της ως ιδεολογικού και καθοδηγητικού λόγου και τη σύνδεσή της με την πολιτική δράση, είναι κυρίαρχο στοιχείο. Οι επεξεργασίες του κόμματος θεμελιώνονται σε συγκεκριμένη αντίληψη των ιστορικών φαινομένων, η επιλογή του θέματος που εξετάζεται αντανακλά σε προβληματισμούς ή και προγραμματικές σκοπιμότητες της συγχρονίας, ενώ η επιχειρηματολογία του αρθρώνεται γύρω από ένα προειλημμένο πολιτικό συμπέρασμα.","abstract_has_math":false,"creators":["Τσατσαρούνος Αλέξανδρος"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2016,"date_issued":"2016","date_published":"2016","updated_at":"2026-11-19T05:28:04Z","subjects":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"],"languages":[],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1447935"],"render_values":[{"text":"uoadl:1447935","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1447935","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1447935","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1447935","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τσατσαρούνος Αλέξανδρος"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2016"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1447935","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1447935"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η ΕΔΑ, η οποία λειτούργησε αρχικά ως εκλογικός μηχανισμός που θα επέτρεπε την παρουσία της ηττημένης Αριστεράς στη μετεμφυλιακή πολιτική ζωή, μετεξελίχθηκε σε πολιτικό σχήμα, στο οποίο συσπειρώθηκαν δυνάμεις της κομμουνιστικής Αριστεράς, σοσιαλιστικές ομάδες και η πλειοψηφία της εαμικής μη κομμουνιστικής βάσης. Ακόμη και μετά τη μετατροπή της σε ενιαίο κόμμα η ΕΔΑ διατήρησε ένα μέρος των μετωπικών χαρακτηριστικών της, έχοντας διαμορφώσει ιδιαίτερους πολιτικούς δεσμούς και συμμαχίες βάσης με έναν κοινωνικό χώρο, ο οποίος υπερέβαινε τις αυστηρές πολιτικές οριοθετήσεις. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ΕΔΑ, παρά την οργανωτική «κομμουνιστικοποίησή» της και τη σχέση εξάρτησης που τη συνέδεε με το ΚΚΕ, τη διαφοροποιούσαν σημαντικά από ένα τριτοδιεθνιστικό κομμουνιστικό κόμμα. Για το ΚΚΕ, το οποίο αντιδρούσε σε κάθε απόπειρα χειραφέτησής της, η ΕΔΑ ήταν η αφορμή για την εκδήλωση των εσωκομματικών διαφωνιών, αλλά και το πεδίο της πολιτικής αντιπαράθεσης. Η ιστοριογραφική αντιμετώπιση της ΕΔΑ από το ΚΚΕ παρουσιάζει διακυμάνσεις, οι οποίες καταδεικνύουν την εργαλειακή αντίληψη της ιστορίας στον σχεδιασμό του ΚΚΕ και την προσαρμογή της, κάθε φορά, στην πολιτική συγκυρία με την ενσωμάτωση στο παρελθόν σκοπιμοτήτων του παρόντος. Τη διάλυση της ΕΔΑ και τη διάχυσή της στα δύο κομμουνιστικά κόμματα - το ΚΚΕ και το ΚΚΕεσ. - μετά το 1968, ακολούθησε μία μακρά περίοδος ιστορικής σιωπής, καθώς το όραμα της δεν αφορούσε στην τότε πολιτική συγκυρία. Η διάσπαση του ενιαίου Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου το 1991, κυρίως όμως η συγκρότηση αριστερών μετωπικών σχημάτων μετά το 2000, η φυσιογνωμία των οποίων προσομοίαζε σε αυτή της ΕΔΑ, την κατέστησαν και πάλι ιστορικά επίκαιρη. Με εκτενή αρθρογραφία στον Ριζοσπάστη και την Κομμουνιστική Επιθεώρηση πολυσέλιδες αναφορές στο Δοκίμιο Ιστορίας και έκδοση πλήθους ιστορικών αφηγημάτων, πολιτικών αναλύσεων και κριτικών κειμένων για την περίοδο, το ΚΚΕ επισημαίνει τη «λαθεμένη επιλογή» της τότε καθοδήγησης και την «οπορτουνιστική πολιτική» της ΕΔΑ, ενώ υπογραμμίζει τον αλυσιτελή χαρακτήρα παρόμοιων μετωπικών εγχειρημάτων. Στις ιστοριογραφικές απόπειρες του ΚΚΕ η εργαλειοποίηση της ιστορίας, με σκοπό τη χρήση της ως ιδεολογικού και καθοδηγητικού λόγου και τη σύνδεσή της με την πολιτική δράση, είναι κυρίαρχο στοιχείο. Οι επεξεργασίες του κόμματος θεμελιώνονται σε συγκεκριμένη αντίληψη των ιστορικών φαινομένων, η επιλογή του θέματος που εξετάζεται αντανακλά σε προβληματισμούς ή και προγραμματικές σκοπιμότητες της συγχρονίας, ενώ η επιχειρηματολογία του αρθρώνεται γύρω από ένα προειλημμένο πολιτικό συμπέρασμα.","United Democratic Left (EDA), which originally functioned as an electoral alliance and allowed the presence of the defeated Left in post-civil war political life, became a political alliance which rallied forces of the communist left, socialist groups and the majority of non-communist EAM base. Even after its conversion into a single party EDA retained some of its characteristics, which exceeded the strict ideological identities, and formed political ties with various social and political groups. The particular characteristics of the party despite its organizational \"communist turn\" and the interdependence that connected it with the Communist Party of Greece (KKE), were significantly different than the ones of a Third International's communist party. For KKE which reacted to any attempt of EDA's political emancipation, EDA was the cause for intraparty disagreements, as well as the \"field\" of political debate. In KKE's historiographical attempts the perception of EDA varies, a fact that highlights the instrumentalisation of history in its political planning and the adaption, each time, of history to the current political situation, by integrating present expediencies to the past. The dissolution of EDA in 1968 and its split in the two communist parties-KKE and KKE (interior)-was followed by a long period of historical silence, as the vision of EDA was not related to the then political situation. The split of the Coalition of the Left (Synaspismos tis Aristeras) in 1991 and the formation of Left parties after 2000 the character of which resembled to that of EDA, once again brought EDA to the fore. With extensive references in Rizospastis and Communist Review, multipage articles in the History of KKE and a great number of books, political analysis and critical texts about the period, KKE underlines the \"wrong choice\" of the then party's leadership and the \"opportunist politics\" of EDA, while it highlights the ineffective nature of such frontal projects. In its historiographical attempts KKE instrumentalizes history and uses it for ideological mentoring and connection with the current political action. The party processes are based on a subjective perception of events, historical research reflects present considerations, while the historical argument is formed around a pre-taken political conclusion."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η αντιμετώπιση του εγχειρήματος της ΕΔΑ από το ΚΚΕ. Ενδεχομενικότητα, εργαλειοποίηση της ιστορίας και ιστορικός υποκειμενισμός στην πολιτική"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τσατσαρούνος Αλέξανδρος"],"dc:date":["2016"],"dc:description":["Η ΕΔΑ, η οποία λειτούργησε αρχικά ως εκλογικός μηχανισμός που θα επέτρεπε την παρουσία της ηττημένης Αριστεράς στη μετεμφυλιακή πολιτική ζωή, μετεξελίχθηκε σε πολιτικό σχήμα, στο οποίο συσπειρώθηκαν δυνάμεις της κομμουνιστικής Αριστεράς, σοσιαλιστικές ομάδες και η πλειοψηφία της εαμικής μη κομμουνιστικής βάσης. Ακόμη και μετά τη μετατροπή της σε ενιαίο κόμμα η ΕΔΑ διατήρησε ένα μέρος των μετωπικών χαρακτηριστικών της, έχοντας διαμορφώσει ιδιαίτερους πολιτικούς δεσμούς και συμμαχίες βάσης με έναν κοινωνικό χώρο, ο οποίος υπερέβαινε τις αυστηρές πολιτικές οριοθετήσεις. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ΕΔΑ, παρά την οργανωτική «κομμουνιστικοποίησή» της και τη σχέση εξάρτησης που τη συνέδεε με το ΚΚΕ, τη διαφοροποιούσαν σημαντικά από ένα τριτοδιεθνιστικό κομμουνιστικό κόμμα. Για το ΚΚΕ, το οποίο αντιδρούσε σε κάθε απόπειρα χειραφέτησής της, η ΕΔΑ ήταν η αφορμή για την εκδήλωση των εσωκομματικών διαφωνιών, αλλά και το πεδίο της πολιτικής αντιπαράθεσης. Η ιστοριογραφική αντιμετώπιση της ΕΔΑ από το ΚΚΕ παρουσιάζει διακυμάνσεις, οι οποίες καταδεικνύουν την εργαλειακή αντίληψη της ιστορίας στον σχεδιασμό του ΚΚΕ και την προσαρμογή της, κάθε φορά, στην πολιτική συγκυρία με την ενσωμάτωση στο παρελθόν σκοπιμοτήτων του παρόντος. Τη διάλυση της ΕΔΑ και τη διάχυσή της στα δύο κομμουνιστικά κόμματα - το ΚΚΕ και το ΚΚΕεσ. - μετά το 1968, ακολούθησε μία μακρά περίοδος ιστορικής σιωπής, καθώς το όραμα της δεν αφορούσε στην τότε πολιτική συγκυρία. Η διάσπαση του ενιαίου Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου το 1991, κυρίως όμως η συγκρότηση αριστερών μετωπικών σχημάτων μετά το 2000, η φυσιογνωμία των οποίων προσομοίαζε σε αυτή της ΕΔΑ, την κατέστησαν και πάλι ιστορικά επίκαιρη. Με εκτενή αρθρογραφία στον Ριζοσπάστη και την Κομμουνιστική Επιθεώρηση πολυσέλιδες αναφορές στο Δοκίμιο Ιστορίας και έκδοση πλήθους ιστορικών αφηγημάτων, πολιτικών αναλύσεων και κριτικών κειμένων για την περίοδο, το ΚΚΕ επισημαίνει τη «λαθεμένη επιλογή» της τότε καθοδήγησης και την «οπορτουνιστική πολιτική» της ΕΔΑ, ενώ υπογραμμίζει τον αλυσιτελή χαρακτήρα παρόμοιων μετωπικών εγχειρημάτων. Στις ιστοριογραφικές απόπειρες του ΚΚΕ η εργαλειοποίηση της ιστορίας, με σκοπό τη χρήση της ως ιδεολογικού και καθοδηγητικού λόγου και τη σύνδεσή της με την πολιτική δράση, είναι κυρίαρχο στοιχείο. Οι επεξεργασίες του κόμματος θεμελιώνονται σε συγκεκριμένη αντίληψη των ιστορικών φαινομένων, η επιλογή του θέματος που εξετάζεται αντανακλά σε προβληματισμούς ή και προγραμματικές σκοπιμότητες της συγχρονίας, ενώ η επιχειρηματολογία του αρθρώνεται γύρω από ένα προειλημμένο πολιτικό συμπέρασμα.","United Democratic Left (EDA), which originally functioned as an electoral alliance and allowed the presence of the defeated Left in post-civil war political life, became a political alliance which rallied forces of the communist left, socialist groups and the majority of non-communist EAM base. Even after its conversion into a single party EDA retained some of its characteristics, which exceeded the strict ideological identities, and formed political ties with various social and political groups. The particular characteristics of the party despite its organizational \"communist turn\" and the interdependence that connected it with the Communist Party of Greece (KKE), were significantly different than the ones of a Third International's communist party. For KKE which reacted to any attempt of EDA's political emancipation, EDA was the cause for intraparty disagreements, as well as the \"field\" of political debate. In KKE's historiographical attempts the perception of EDA varies, a fact that highlights the instrumentalisation of history in its political planning and the adaption, each time, of history to the current political situation, by integrating present expediencies to the past. The dissolution of EDA in 1968 and its split in the two communist parties-KKE and KKE (interior)-was followed by a long period of historical silence, as the vision of EDA was not related to the then political situation. The split of the Coalition of the Left (Synaspismos tis Aristeras) in 1991 and the formation of Left parties after 2000 the character of which resembled to that of EDA, once again brought EDA to the fore. With extensive references in Rizospastis and Communist Review, multipage articles in the History of KKE and a great number of books, political analysis and critical texts about the period, KKE underlines the \"wrong choice\" of the then party's leadership and the \"opportunist politics\" of EDA, while it highlights the ineffective nature of such frontal projects. In its historiographical attempts KKE instrumentalizes history and uses it for ideological mentoring and connection with the current political action. The party processes are based on a subjective perception of events, historical research reflects present considerations, while the historical argument is formed around a pre-taken political conclusion."],"dc:identifier":["uoadl:1447935","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1447935"],"dc:subject":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"],"dc:title":["Η αντιμετώπιση του εγχειρήματος της ΕΔΑ από το ΚΚΕ. Ενδεχομενικότητα, εργαλειοποίηση της ιστορίας και ιστορικός υποκειμενισμός στην πολιτική"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:28:04Z"}