{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1450040"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1450040","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η περιβαλλοντική ευθύνη στην Ενωσιακή και στην Ελληνική έννομη τάξη: ζητήματα ενσωμάτωσης και προβλήματα εφαρμογής","abstract":"Η τεράστια οικολογική καταστροφή, που προκλήθηκε από σοβαρά περιβαλλοντικά ατυχήματα, τα οποία έλαβαν χώρα τις τελευταίες δεκαετίες, αφύπνισε τις συνειδήσεις και πυροδότησε την αντίδραση της κοινής γνώμης με αποτέλεσμα να αναγνωριστεί γρήγορα η ανάγκη για καταλογισμό της ευθύνης της περιβαλλοντικής υποβάθμισης στον ρυπαντή. Ύστερα από μια μακρά περίοδο διαβουλεύσεων η Ευρωπαϊκή Κοινότητα εξέδωσε την Οδηγία 2004/35/ΕΚ με σκοπό την εγκαθίδρυση ενός καθεστώτος περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση της περιβαλλοντικής ζημίας, όπου το κόστος «θεραπείας» του περιβάλλοντος θα φέρει ο ρυπαντής. Με την Οδηγία 2004/35/ΕΚ εμπεδώνονται θεμελιώδεις περιβαλλοντικές αρχές της κοινοτικής έννομης τάξης με πρωτεύουσα την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει». Χρονικός ορίζοντας για την εναρμόνιση των εθνικών νομοθεσιών των κρατών-μελών με την Οδηγία τέθηκε ο Απρίλιος του 2007. Η χώρα μας, αν και εκπρόθεσμα, ενσωμάτωσε την Οδηγία με το Προεδρικό Διάταγμα 148/2009. Με το Προεδρικό Διάταγμα εισάγεται στο «περιβαλλοντικό γίγνεσθαι» της χώρας μας ένα πρωτοποριακό καθεστώς ευθύνης. Μέχρι σήμερα το Προεδρικό Διάταγμα έχει εφαρμοστεί σε αρκετές περιπτώσεις περιβαλλοντικής υποβάθμισης, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και η περίπτωση της εκτεταμένης ρύπανσης του Ασωπού ποταμού, η οποία έχει απασχολήσει έντονα τόσο τις δημόσιες αρχές όσο και τους πολίτες. Στο πρώτο μέρος της παρούσας μελέτης παρουσιάζεται το καθεστώς περιβαλλοντικής ευθύνης, όπως καθιερώθηκε από την ενωσιακή έννομη τάξη εκκινώντας από τα πρώτα βήματα θέσπισης ενός τέτοιου καθεστώτος και καταλήγοντας στην Οδηγία 2004/35/ΕΚ. Επιχειρείται μια ολοκληρωμένη παρουσίαση του καθεστώτος ευθύνης που εγκαθιδρύεται με την Οδηγία, μελετάται ο ρόλος και η σημασία της στην προστασία του περιβάλλοντος, ενώ εκτίθενται και οι δυσχέρειες στην εφαρμογής της. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας παρουσιάζεται η μεταφορά της Οδηγίας στην ελληνική έννομη τάξη με το Προεδρικό Διάταγμα 148/2009, τονίζοντας τα σημεία εκείνα όπου ο έλληνας νομοθέτης, κάνοντας χρήση της παρεχόμενης διακριτικής ευχέρειας, προβαίνει σε ορισμένες διαφοροποιήσεις στο θεσπισθέν καθεστώς ευθύνης. Τέλος, μελετάται η υπόθεση της ρύπανσης του Ασωπού ποταμού ώστε να καταδειχθεί η εφαρμογή ή η αδυναμία εφαρμογής του θεσπιζόμενου καθεστώτος «επί τω έργω».","abstract_html":"Η τεράστια οικολογική καταστροφή, που προκλήθηκε από σοβαρά περιβαλλοντικά ατυχήματα, τα οποία έλαβαν χώρα τις τελευταίες δεκαετίες, αφύπνισε τις συνειδήσεις και πυροδότησε την αντίδραση της κοινής γνώμης με αποτέλεσμα να αναγνωριστεί γρήγορα η ανάγκη για καταλογισμό της ευθύνης της περιβαλλοντικής υποβάθμισης στον ρυπαντή. Ύστερα από μια μακρά περίοδο διαβουλεύσεων η Ευρωπαϊκή Κοινότητα εξέδωσε την Οδηγία 2004/35/ΕΚ με σκοπό την εγκαθίδρυση ενός καθεστώτος περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση της περιβαλλοντικής ζημίας, όπου το κόστος «θεραπείας» του περιβάλλοντος θα φέρει ο ρυπαντής. Με την Οδηγία 2004/35/ΕΚ εμπεδώνονται θεμελιώδεις περιβαλλοντικές αρχές της κοινοτικής έννομης τάξης με πρωτεύουσα την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει». Χρονικός ορίζοντας για την εναρμόνιση των εθνικών νομοθεσιών των κρατών-μελών με την Οδηγία τέθηκε ο Απρίλιος του 2007. Η χώρα μας, αν και εκπρόθεσμα, ενσωμάτωσε την Οδηγία με το Προεδρικό Διάταγμα 148/2009. Με το Προεδρικό Διάταγμα εισάγεται στο «περιβαλλοντικό γίγνεσθαι» της χώρας μας ένα πρωτοποριακό καθεστώς ευθύνης. Μέχρι σήμερα το Προεδρικό Διάταγμα έχει εφαρμοστεί σε αρκετές περιπτώσεις περιβαλλοντικής υποβάθμισης, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και η περίπτωση της εκτεταμένης ρύπανσης του Ασωπού ποταμού, η οποία έχει απασχολήσει έντονα τόσο τις δημόσιες αρχές όσο και τους πολίτες. Στο πρώτο μέρος της παρούσας μελέτης παρουσιάζεται το καθεστώς περιβαλλοντικής ευθύνης, όπως καθιερώθηκε από την ενωσιακή έννομη τάξη εκκινώντας από τα πρώτα βήματα θέσπισης ενός τέτοιου καθεστώτος και καταλήγοντας στην Οδηγία 2004/35/ΕΚ. Επιχειρείται μια ολοκληρωμένη παρουσίαση του καθεστώτος ευθύνης που εγκαθιδρύεται με την Οδηγία, μελετάται ο ρόλος και η σημασία της στην προστασία του περιβάλλοντος, ενώ εκτίθενται και οι δυσχέρειες στην εφαρμογής της. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας παρουσιάζεται η μεταφορά της Οδηγίας στην ελληνική έννομη τάξη με το Προεδρικό Διάταγμα 148/2009, τονίζοντας τα σημεία εκείνα όπου ο έλληνας νομοθέτης, κάνοντας χρήση της παρεχόμενης διακριτικής ευχέρειας, προβαίνει σε ορισμένες διαφοροποιήσεις στο θεσπισθέν καθεστώς ευθύνης. Τέλος, μελετάται η υπόθεση της ρύπανσης του Ασωπού ποταμού ώστε να καταδειχθεί η εφαρμογή ή η αδυναμία εφαρμογής του θεσπιζόμενου καθεστώτος «επί τω έργω».","abstract_has_math":false,"creators":["Ανδρουτσοπούλου Ελένη"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2015,"date_issued":"2015","date_published":"2015","updated_at":"2026-11-19T05:28:13Z","subjects":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1450040"],"render_values":[{"text":"uoadl:1450040","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1450040","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1450040","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1450040","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ανδρουτσοπούλου Ελένη"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2015"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1450040","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1450040"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η τεράστια οικολογική καταστροφή, που προκλήθηκε από σοβαρά περιβαλλοντικά ατυχήματα, τα οποία έλαβαν χώρα τις τελευταίες δεκαετίες, αφύπνισε τις συνειδήσεις και πυροδότησε την αντίδραση της κοινής γνώμης με αποτέλεσμα να αναγνωριστεί γρήγορα η ανάγκη για καταλογισμό της ευθύνης της περιβαλλοντικής υποβάθμισης στον ρυπαντή. Ύστερα από μια μακρά περίοδο διαβουλεύσεων η Ευρωπαϊκή Κοινότητα εξέδωσε την Οδηγία 2004/35/ΕΚ με σκοπό την εγκαθίδρυση ενός καθεστώτος περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση της περιβαλλοντικής ζημίας, όπου το κόστος «θεραπείας» του περιβάλλοντος θα φέρει ο ρυπαντής. Με την Οδηγία 2004/35/ΕΚ εμπεδώνονται θεμελιώδεις περιβαλλοντικές αρχές της κοινοτικής έννομης τάξης με πρωτεύουσα την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει». Χρονικός ορίζοντας για την εναρμόνιση των εθνικών νομοθεσιών των κρατών-μελών με την Οδηγία τέθηκε ο Απρίλιος του 2007. Η χώρα μας, αν και εκπρόθεσμα, ενσωμάτωσε την Οδηγία με το Προεδρικό Διάταγμα 148/2009. Με το Προεδρικό Διάταγμα εισάγεται στο «περιβαλλοντικό γίγνεσθαι» της χώρας μας ένα πρωτοποριακό καθεστώς ευθύνης. Μέχρι σήμερα το Προεδρικό Διάταγμα έχει εφαρμοστεί σε αρκετές περιπτώσεις περιβαλλοντικής υποβάθμισης, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και η περίπτωση της εκτεταμένης ρύπανσης του Ασωπού ποταμού, η οποία έχει απασχολήσει έντονα τόσο τις δημόσιες αρχές όσο και τους πολίτες. Στο πρώτο μέρος της παρούσας μελέτης παρουσιάζεται το καθεστώς περιβαλλοντικής ευθύνης, όπως καθιερώθηκε από την ενωσιακή έννομη τάξη εκκινώντας από τα πρώτα βήματα θέσπισης ενός τέτοιου καθεστώτος και καταλήγοντας στην Οδηγία 2004/35/ΕΚ. Επιχειρείται μια ολοκληρωμένη παρουσίαση του καθεστώτος ευθύνης που εγκαθιδρύεται με την Οδηγία, μελετάται ο ρόλος και η σημασία της στην προστασία του περιβάλλοντος, ενώ εκτίθενται και οι δυσχέρειες στην εφαρμογής της. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας παρουσιάζεται η μεταφορά της Οδηγίας στην ελληνική έννομη τάξη με το Προεδρικό Διάταγμα 148/2009, τονίζοντας τα σημεία εκείνα όπου ο έλληνας νομοθέτης, κάνοντας χρήση της παρεχόμενης διακριτικής ευχέρειας, προβαίνει σε ορισμένες διαφοροποιήσεις στο θεσπισθέν καθεστώς ευθύνης. Τέλος, μελετάται η υπόθεση της ρύπανσης του Ασωπού ποταμού ώστε να καταδειχθεί η εφαρμογή ή η αδυναμία εφαρμογής του θεσπιζόμενου καθεστώτος «επί τω έργω».","The huge ecological disaster caused by serious environmental accidents, which have taken place in recent decades, awakened consciences and triggered the reaction of public opinion which resulted in a quick recognition of the need to assign liability for environmental degradation to the polluter. After a long period of consultation, the European Community adopted Directive 2004/35/EC in order to establish an environmental liability regime for the prevention and remedying of environmental damage, where the polluter will bear the cost of 'treating' the environment. The Directive 2004/35/EC embedded fundamental environmental principles of Community law whose cardinal is the 'polluter pays' principle. Member States were obliged to transport the Directive into domestic law until April 2007. Our country, although belatedly, transposed the Directive by Presidential Decree 148/2009. The Presidential Decree introduced in the \"environmental affairs\" of our country an innovative system of liability. Until now the Presidential Decree has been applied in several cases of environmental degradation, among which is the case of extensive pollution of the Asopos River, which has concerned intensely both public authorities and citizens. The first part of this study presents the environmental liability regime, as established by the EU law, starting from the first steps in establishing such a regime and ending in Directive 2004/35/EC. An in depth presentation of the liability regime established by the Directive is being attempted, while studying its role and importance in the environmental protection, and exposing the difficulties in the Directive’s implementation. The second part exposes the transposition of the Directive into Greek law by Presidential Decree 148/2009, stressing those points where the Greek legislator, using the supplied discretion, makes certain differentiations in the enacted liability regime. Finally, the case of pollution of the Asopos river is being presented to demonstrate the application or the failure to implement the system introduced in practice."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η περιβαλλοντική ευθύνη στην Ενωσιακή και στην Ελληνική έννομη τάξη: ζητήματα ενσωμάτωσης και προβλήματα εφαρμογής"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Ανδρουτσοπούλου Ελένη"],"dc:date":["2015"],"dc:description":["Η τεράστια οικολογική καταστροφή, που προκλήθηκε από σοβαρά περιβαλλοντικά ατυχήματα, τα οποία έλαβαν χώρα τις τελευταίες δεκαετίες, αφύπνισε τις συνειδήσεις και πυροδότησε την αντίδραση της κοινής γνώμης με αποτέλεσμα να αναγνωριστεί γρήγορα η ανάγκη για καταλογισμό της ευθύνης της περιβαλλοντικής υποβάθμισης στον ρυπαντή. Ύστερα από μια μακρά περίοδο διαβουλεύσεων η Ευρωπαϊκή Κοινότητα εξέδωσε την Οδηγία 2004/35/ΕΚ με σκοπό την εγκαθίδρυση ενός καθεστώτος περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση της περιβαλλοντικής ζημίας, όπου το κόστος «θεραπείας» του περιβάλλοντος θα φέρει ο ρυπαντής. Με την Οδηγία 2004/35/ΕΚ εμπεδώνονται θεμελιώδεις περιβαλλοντικές αρχές της κοινοτικής έννομης τάξης με πρωτεύουσα την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει». Χρονικός ορίζοντας για την εναρμόνιση των εθνικών νομοθεσιών των κρατών-μελών με την Οδηγία τέθηκε ο Απρίλιος του 2007. Η χώρα μας, αν και εκπρόθεσμα, ενσωμάτωσε την Οδηγία με το Προεδρικό Διάταγμα 148/2009. Με το Προεδρικό Διάταγμα εισάγεται στο «περιβαλλοντικό γίγνεσθαι» της χώρας μας ένα πρωτοποριακό καθεστώς ευθύνης. Μέχρι σήμερα το Προεδρικό Διάταγμα έχει εφαρμοστεί σε αρκετές περιπτώσεις περιβαλλοντικής υποβάθμισης, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και η περίπτωση της εκτεταμένης ρύπανσης του Ασωπού ποταμού, η οποία έχει απασχολήσει έντονα τόσο τις δημόσιες αρχές όσο και τους πολίτες. Στο πρώτο μέρος της παρούσας μελέτης παρουσιάζεται το καθεστώς περιβαλλοντικής ευθύνης, όπως καθιερώθηκε από την ενωσιακή έννομη τάξη εκκινώντας από τα πρώτα βήματα θέσπισης ενός τέτοιου καθεστώτος και καταλήγοντας στην Οδηγία 2004/35/ΕΚ. Επιχειρείται μια ολοκληρωμένη παρουσίαση του καθεστώτος ευθύνης που εγκαθιδρύεται με την Οδηγία, μελετάται ο ρόλος και η σημασία της στην προστασία του περιβάλλοντος, ενώ εκτίθενται και οι δυσχέρειες στην εφαρμογής της. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας παρουσιάζεται η μεταφορά της Οδηγίας στην ελληνική έννομη τάξη με το Προεδρικό Διάταγμα 148/2009, τονίζοντας τα σημεία εκείνα όπου ο έλληνας νομοθέτης, κάνοντας χρήση της παρεχόμενης διακριτικής ευχέρειας, προβαίνει σε ορισμένες διαφοροποιήσεις στο θεσπισθέν καθεστώς ευθύνης. Τέλος, μελετάται η υπόθεση της ρύπανσης του Ασωπού ποταμού ώστε να καταδειχθεί η εφαρμογή ή η αδυναμία εφαρμογής του θεσπιζόμενου καθεστώτος «επί τω έργω».","The huge ecological disaster caused by serious environmental accidents, which have taken place in recent decades, awakened consciences and triggered the reaction of public opinion which resulted in a quick recognition of the need to assign liability for environmental degradation to the polluter. After a long period of consultation, the European Community adopted Directive 2004/35/EC in order to establish an environmental liability regime for the prevention and remedying of environmental damage, where the polluter will bear the cost of 'treating' the environment. The Directive 2004/35/EC embedded fundamental environmental principles of Community law whose cardinal is the 'polluter pays' principle. Member States were obliged to transport the Directive into domestic law until April 2007. Our country, although belatedly, transposed the Directive by Presidential Decree 148/2009. The Presidential Decree introduced in the \"environmental affairs\" of our country an innovative system of liability. Until now the Presidential Decree has been applied in several cases of environmental degradation, among which is the case of extensive pollution of the Asopos River, which has concerned intensely both public authorities and citizens. The first part of this study presents the environmental liability regime, as established by the EU law, starting from the first steps in establishing such a regime and ending in Directive 2004/35/EC. An in depth presentation of the liability regime established by the Directive is being attempted, while studying its role and importance in the environmental protection, and exposing the difficulties in the Directive’s implementation. The second part exposes the transposition of the Directive into Greek law by Presidential Decree 148/2009, stressing those points where the Greek legislator, using the supplied discretion, makes certain differentiations in the enacted liability regime. Finally, the case of pollution of the Asopos river is being presented to demonstrate the application or the failure to implement the system introduced in practice."],"dc:identifier":["uoadl:1450040","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1450040"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"],"dc:title":["Η περιβαλλοντική ευθύνη στην Ενωσιακή και στην Ελληνική έννομη τάξη: ζητήματα ενσωμάτωσης και προβλήματα εφαρμογής"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:28:13Z"}