{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1502489"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1502489","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μελέτη επίδρασης ιοντίζουσας ακτινοβολίας σε ιστούς εκτός του πεδίου ακτινοβόλησης μέσω συστημικών μηχανισμών","abstract":"Είναι γνωστό ότι η ιοντίζουσα ακτινοβολία (IR) προκαλεί βλάβες στο DNA. Η IR προκαλεί κατά κύριο λόγο σύνθετες βλάβες, δηλαδή μονόκλωνες ή δίκλωνες θραύσεις και διαφόρων ειδών αλλοιώσεις βάσεων η μία πολύ κοντά στην άλλη, εντός 10-15 ζευγών βάσεων DNA. Οι βλάβες αυτές είναι δύσκολο να επιδιορθωθούν από τα κύτταρα τα οποία συνήθως οδηγούνται σε θάνατο. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ακτινοθεραπεία είναι ευρέως χρησιμοποιούμενη ενάντια σε καρκινικούς όγκους. Εντούτοις, λανθασμένη αποκατάσταση των βλαβών του DNA μπορεί να οδηγήσει σε μεταλλάξεις, γενωμική αστάθεια και καρκινογένεση. Τα τελευταία χρόνια υπάρχουν αρκετές ενδείξεις ότι οι ιοντίζουσες ακτινοβολίες επιφέρουν συνέπειες όχι μόνο στα κύτταρα και τους ιστούς που ακτινοβολούνται άμεσα, αλλά και σε ιστούς εκτός του πεδίου ακτινοβόλησης. Οι συνέπειες αυτές μπορεί να αφορούν κύτταρα που γειτνιάζουν, είναι δηλαδή παρακείμενα των ακτινοβολημένων κυττάρων, φαινόμενο που αναφέρεται και ως ‘bystander effect’ , ή κύτταρα και ιστούς απομακρυσμένους από το σημείο της ακτινοβόλησης, το λεγόμενο ‘distant effect’. Οι μηχανισμοί που ευθύνονται για τα φαινόμενα αυτά δεν είναι ακόμη γνωστοί αλλά φαίνεται ότι εμπλέκεται η απελευθέρωση διάφορων παραγόντων όπως κυτοκίνες, ελεύθερες ρίζες κ.α.. Με στόχο να εξεταστούν οι συνέπειες των ιοντιζουσών ακτινοβολιών σε απομακρυσμένες θέσεις και να διερευνηθούν οι υπεύθυνοι μηχανισμοί, υγιή ποντίκια του γένους C57BL/6 ακτινοβολήθηκαν στο πόδι με δέσμη ακτινών Χ χαμηλής ενέργειας, τόσο με ακτινοβολία ευρείας δέσμης, Broad Beam (BB) όσο και με μικροδέσμες (MRT), με δόσεις των 10 και 40 Gy και απομονώθηκαν διάφοροι ιστοί 24 και 96 ώρες μετά την ακτινοβόληση. Εξετάστηκαν ιστοί του λεπτού εντέρου των ποντικών και συγκεκριμένα του δωδεκαδάκτυλου που απέχουν 35mm από το σημείο της ακτινοβόλησης. Οι ακτινοβολήσεις και η απομόνωση των ιστών έγιναν στην επιταχυντική διάταξη Australian Synchrotron IMBL του Peter McCallum Institute στο πανεπιστήμιο της Μελβούρνης και στάλθηκαν παγωμένοι στο τμήμα Ιστολογίας-Εμβρυολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ όπου εκτελέστηκαν τα πειράματα. Εφαρμόζοντας τεχνικές in situ ανοσοϊστοχημείας σε παγωμένους ιστούς και σε ιστούς κλεισμένους σε παραφίνη βρήκαμε σημαντικά αυξημένα επίπεδα 8-οξογουανίνης (8-oxoG), μάρτυρα οξειδωτικού στρες και οξειδωτικών βλαβών DNA τόσο στα ακτινοβολημένα με 10 Gy όσο και με 40 Gy ποντίκια σε σχέση με τα μη ακτινοβολημένα, τόσο για την ΒΒ όσο και για την ΜRT ακτινοβόληση. Συγκεκριμένα, τα επίπεδα της 8-oxoG στα στρωματικά κύτταρα ήταν έως 3,8 φορές και στα επιθηλιακά κύτταρα έως 7 φορές αυξημένα στα 40 Gy και 10Gy αντίστοιχα σε σχέση με τα μη ακτινοβολημένα για την ακτινοβολία ΒΒ. Τα αντίστοιχα επίπεδα αύξησης της 8-oxo-G στην περίπτωση της MRT για τα 10 Gy ήταν 4 και 5 φορές. Επίσης, στα ακτινοβολημένα με ΒΒ 10 Gy ποντίκια βρέθηκαν σημαντικά μειωμένα τα επίπεδα της ki67, ενός δείκτη που σχετίζεται με τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό, μείωση ακόμα πιο εμφανής στα ΒΒ 40 Gy, 2,5 φορές χαμηλότερα, σε σύγκριση με τα μη ακτινοβολημένα. Αυτό υποδεικνύει αυξημένες βλάβες στα κύτταρα που οδηγούν στην αναστολή του κυτταρικού τους κύκλου και ενεργοποίηση επιδιορθωτικών μηχανισμών. Από τον έλεγχο του κυτταρικού πολλαπλασιασμού στα δείγματα που ακτινοβολήθηκαν με MRT δεν προέκυψαν διαφορές σε σχέση με τα μη ακτινοβολημένα. Παρατηρήθηκε μια μικρή μείωση του αριθμού των οξειδωτικών βλαβών του DNA στις 96 ώρες σε σχέση με τις 24 ώρες μετά την ακτινοβόληση. Αυτό ίσως να σημαίνει ότι ίσως κύτταρα έχουν αρχίσει να επιδιορθώνουν βλάβες αλλά σίγουρα υποδεικνύει ότι οι 24 είναι αρκετές για την εμφάνιση του φαινομένου στην μέγιστη έντασή του. Επίσης παρατηρούμε αυξημένα έως και 6,1 φορές επίπεδα κυτταρικής γήρανσης στα εντερικά κύτταρα των ακτινοβολημένων με ΒΒ ποντικών. Τέλος, προέκυψε αύξηση της φλεγμονώδους αντίδρασης των επιθηλιακών εντερικών κυττάρων των ποντικών που ακτινοβολήθηκαν στο πόδι τόσο με ΒΒ όσο και με MRT. Για την ακτινοβόληση με ΒΒ προέκυψε αύξηση της πυρηνικής p65 έως και 2,2 φορές ενώ για την MRT έως και 2,4 φορές σε σχέση με τα μη ακτινοβολημένα. Αυτό μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι κάποιοι από τους παράγοντες που ευθύνονται για το distant effect είναι κυτοκίνες , κύτταρα του ανοσοποιητικού, όπως μακροφάγα, κ.α. οι οποίοι προκαλούν οξειδωτικό στρες και επάγουν δευτερογενείς φλεγμονικές αντιδράσεις.","abstract_html":"Είναι γνωστό ότι η ιοντίζουσα ακτινοβολία (IR) προκαλεί βλάβες στο DNA. Η IR προκαλεί κατά κύριο λόγο σύνθετες βλάβες, δηλαδή μονόκλωνες ή δίκλωνες θραύσεις και διαφόρων ειδών αλλοιώσεις βάσεων η μία πολύ κοντά στην άλλη, εντός 10-15 ζευγών βάσεων DNA. Οι βλάβες αυτές είναι δύσκολο να επιδιορθωθούν από τα κύτταρα τα οποία συνήθως οδηγούνται σε θάνατο. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ακτινοθεραπεία είναι ευρέως χρησιμοποιούμενη ενάντια σε καρκινικούς όγκους. Εντούτοις, λανθασμένη αποκατάσταση των βλαβών του DNA μπορεί να οδηγήσει σε μεταλλάξεις, γενωμική αστάθεια και καρκινογένεση. Τα τελευταία χρόνια υπάρχουν αρκετές ενδείξεις ότι οι ιοντίζουσες ακτινοβολίες επιφέρουν συνέπειες όχι μόνο στα κύτταρα και τους ιστούς που ακτινοβολούνται άμεσα, αλλά και σε ιστούς εκτός του πεδίου ακτινοβόλησης. Οι συνέπειες αυτές μπορεί να αφορούν κύτταρα που γειτνιάζουν, είναι δηλαδή παρακείμενα των ακτινοβολημένων κυττάρων, φαινόμενο που αναφέρεται και ως ‘bystander effect’ , ή κύτταρα και ιστούς απομακρυσμένους από το σημείο της ακτινοβόλησης, το λεγόμενο ‘distant effect’. Οι μηχανισμοί που ευθύνονται για τα φαινόμενα αυτά δεν είναι ακόμη γνωστοί αλλά φαίνεται ότι εμπλέκεται η απελευθέρωση διάφορων παραγόντων όπως κυτοκίνες, ελεύθερες ρίζες κ.α.. Με στόχο να εξεταστούν οι συνέπειες των ιοντιζουσών ακτινοβολιών σε απομακρυσμένες θέσεις και να διερευνηθούν οι υπεύθυνοι μηχανισμοί, υγιή ποντίκια του γένους C57BL/6 ακτινοβολήθηκαν στο πόδι με δέσμη ακτινών Χ χαμηλής ενέργειας, τόσο με ακτινοβολία ευρείας δέσμης, Broad Beam (BB) όσο και με μικροδέσμες (MRT), με δόσεις των 10 και 40 Gy και απομονώθηκαν διάφοροι ιστοί 24 και 96 ώρες μετά την ακτινοβόληση. Εξετάστηκαν ιστοί του λεπτού εντέρου των ποντικών και συγκεκριμένα του δωδεκαδάκτυλου που απέχουν 35mm από το σημείο της ακτινοβόλησης. Οι ακτινοβολήσεις και η απομόνωση των ιστών έγιναν στην επιταχυντική διάταξη Australian Synchrotron IMBL του Peter McCallum Institute στο πανεπιστήμιο της Μελβούρνης και στάλθηκαν παγωμένοι στο τμήμα Ιστολογίας-Εμβρυολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ όπου εκτελέστηκαν τα πειράματα. Εφαρμόζοντας τεχνικές in situ ανοσοϊστοχημείας σε παγωμένους ιστούς και σε ιστούς κλεισμένους σε παραφίνη βρήκαμε σημαντικά αυξημένα επίπεδα 8-οξογουανίνης (8-oxoG), μάρτυρα οξειδωτικού στρες και οξειδωτικών βλαβών DNA τόσο στα ακτινοβολημένα με 10 Gy όσο και με 40 Gy ποντίκια σε σχέση με τα μη ακτινοβολημένα, τόσο για την ΒΒ όσο και για την ΜRT ακτινοβόληση. Συγκεκριμένα, τα επίπεδα της 8-oxoG στα στρωματικά κύτταρα ήταν έως 3,8 φορές και στα επιθηλιακά κύτταρα έως 7 φορές αυξημένα στα 40 Gy και 10Gy αντίστοιχα σε σχέση με τα μη ακτινοβολημένα για την ακτινοβολία ΒΒ. Τα αντίστοιχα επίπεδα αύξησης της 8-oxo-G στην περίπτωση της MRT για τα 10 Gy ήταν 4 και 5 φορές. Επίσης, στα ακτινοβολημένα με ΒΒ 10 Gy ποντίκια βρέθηκαν σημαντικά μειωμένα τα επίπεδα της ki67, ενός δείκτη που σχετίζεται με τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό, μείωση ακόμα πιο εμφανής στα ΒΒ 40 Gy, 2,5 φορές χαμηλότερα, σε σύγκριση με τα μη ακτινοβολημένα. Αυτό υποδεικνύει αυξημένες βλάβες στα κύτταρα που οδηγούν στην αναστολή του κυτταρικού τους κύκλου και ενεργοποίηση επιδιορθωτικών μηχανισμών. Από τον έλεγχο του κυτταρικού πολλαπλασιασμού στα δείγματα που ακτινοβολήθηκαν με MRT δεν προέκυψαν διαφορές σε σχέση με τα μη ακτινοβολημένα. Παρατηρήθηκε μια μικρή μείωση του αριθμού των οξειδωτικών βλαβών του DNA στις 96 ώρες σε σχέση με τις 24 ώρες μετά την ακτινοβόληση. Αυτό ίσως να σημαίνει ότι ίσως κύτταρα έχουν αρχίσει να επιδιορθώνουν βλάβες αλλά σίγουρα υποδεικνύει ότι οι 24 είναι αρκετές για την εμφάνιση του φαινομένου στην μέγιστη έντασή του. Επίσης παρατηρούμε αυξημένα έως και 6,1 φορές επίπεδα κυτταρικής γήρανσης στα εντερικά κύτταρα των ακτινοβολημένων με ΒΒ ποντικών. Τέλος, προέκυψε αύξηση της φλεγμονώδους αντίδρασης των επιθηλιακών εντερικών κυττάρων των ποντικών που ακτινοβολήθηκαν στο πόδι τόσο με ΒΒ όσο και με MRT. Για την ακτινοβόληση με ΒΒ προέκυψε αύξηση της πυρηνικής p65 έως και 2,2 φορές ενώ για την MRT έως και 2,4 φορές σε σχέση με τα μη ακτινοβολημένα. Αυτό μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι κάποιοι από τους παράγοντες που ευθύνονται για το distant effect είναι κυτοκίνες , κύτταρα του ανοσοποιητικού, όπως μακροφάγα, κ.α. οι οποίοι προκαλούν οξειδωτικό στρες και επάγουν δευτερογενείς φλεγμονικές αντιδράσεις.","abstract_has_math":false,"creators":["Πολλάκης Γεράσιμος","Pollakis Gerasimos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2017,"date_issued":"2017","date_published":"2017","updated_at":"2026-11-19T05:28:26Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1502489"],"render_values":[{"text":"uoadl:1502489","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1502489","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1502489","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1502489","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Πολλάκης Γεράσιμος","Pollakis Gerasimos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2017"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1502489","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1502489"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Είναι γνωστό ότι η ιοντίζουσα ακτινοβολία (IR) προκαλεί βλάβες στο DNA. Η IR προκαλεί κατά κύριο λόγο σύνθετες βλάβες, δηλαδή μονόκλωνες ή δίκλωνες θραύσεις και διαφόρων ειδών αλλοιώσεις βάσεων η μία πολύ κοντά στην άλλη, εντός 10-15 ζευγών βάσεων DNA. Οι βλάβες αυτές είναι δύσκολο να επιδιορθωθούν από τα κύτταρα τα οποία συνήθως οδηγούνται σε θάνατο. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ακτινοθεραπεία είναι ευρέως χρησιμοποιούμενη ενάντια σε καρκινικούς όγκους. Εντούτοις, λανθασμένη αποκατάσταση των βλαβών του DNA μπορεί να οδηγήσει σε μεταλλάξεις, γενωμική αστάθεια και καρκινογένεση. Τα τελευταία χρόνια υπάρχουν αρκετές ενδείξεις ότι οι ιοντίζουσες ακτινοβολίες επιφέρουν συνέπειες όχι μόνο στα κύτταρα και τους ιστούς που ακτινοβολούνται άμεσα, αλλά και σε ιστούς εκτός του πεδίου ακτινοβόλησης. Οι συνέπειες αυτές μπορεί να αφορούν κύτταρα που γειτνιάζουν, είναι δηλαδή παρακείμενα των ακτινοβολημένων κυττάρων, φαινόμενο που αναφέρεται και ως ‘bystander effect’ , ή κύτταρα και ιστούς απομακρυσμένους από το σημείο της ακτινοβόλησης, το λεγόμενο ‘distant effect’. Οι μηχανισμοί που ευθύνονται για τα φαινόμενα αυτά δεν είναι ακόμη γνωστοί αλλά φαίνεται ότι εμπλέκεται η απελευθέρωση διάφορων παραγόντων όπως κυτοκίνες, ελεύθερες ρίζες κ.α.. Με στόχο να εξεταστούν οι συνέπειες των ιοντιζουσών ακτινοβολιών σε απομακρυσμένες θέσεις και να διερευνηθούν οι υπεύθυνοι μηχανισμοί, υγιή ποντίκια του γένους C57BL/6 ακτινοβολήθηκαν στο πόδι με δέσμη ακτινών Χ χαμηλής ενέργειας, τόσο με ακτινοβολία ευρείας δέσμης, Broad Beam (BB) όσο και με μικροδέσμες (MRT), με δόσεις των 10 και 40 Gy και απομονώθηκαν διάφοροι ιστοί 24 και 96 ώρες μετά την ακτινοβόληση. Εξετάστηκαν ιστοί του λεπτού εντέρου των ποντικών και συγκεκριμένα του δωδεκαδάκτυλου που απέχουν 35mm από το σημείο της ακτινοβόλησης. Οι ακτινοβολήσεις και η απομόνωση των ιστών έγιναν στην επιταχυντική διάταξη Australian Synchrotron IMBL του Peter McCallum Institute στο πανεπιστήμιο της Μελβούρνης και στάλθηκαν παγωμένοι στο τμήμα Ιστολογίας-Εμβρυολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ όπου εκτελέστηκαν τα πειράματα. Εφαρμόζοντας τεχνικές in situ ανοσοϊστοχημείας σε παγωμένους ιστούς και σε ιστούς κλεισμένους σε παραφίνη βρήκαμε σημαντικά αυξημένα επίπεδα 8-οξογουανίνης (8-oxoG), μάρτυρα οξειδωτικού στρες και οξειδωτικών βλαβών DNA τόσο στα ακτινοβολημένα με 10 Gy όσο και με 40 Gy ποντίκια σε σχέση με τα μη ακτινοβολημένα, τόσο για την ΒΒ όσο και για την ΜRT ακτινοβόληση. Συγκεκριμένα, τα επίπεδα της 8-oxoG στα στρωματικά κύτταρα ήταν έως 3,8 φορές και στα επιθηλιακά κύτταρα έως 7 φορές αυξημένα στα 40 Gy και 10Gy αντίστοιχα σε σχέση με τα μη ακτινοβολημένα για την ακτινοβολία ΒΒ. Τα αντίστοιχα επίπεδα αύξησης της 8-oxo-G στην περίπτωση της MRT για τα 10 Gy ήταν 4 και 5 φορές. Επίσης, στα ακτινοβολημένα με ΒΒ 10 Gy ποντίκια βρέθηκαν σημαντικά μειωμένα τα επίπεδα της ki67, ενός δείκτη που σχετίζεται με τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό, μείωση ακόμα πιο εμφανής στα ΒΒ 40 Gy, 2,5 φορές χαμηλότερα, σε σύγκριση με τα μη ακτινοβολημένα. Αυτό υποδεικνύει αυξημένες βλάβες στα κύτταρα που οδηγούν στην αναστολή του κυτταρικού τους κύκλου και ενεργοποίηση επιδιορθωτικών μηχανισμών. Από τον έλεγχο του κυτταρικού πολλαπλασιασμού στα δείγματα που ακτινοβολήθηκαν με MRT δεν προέκυψαν διαφορές σε σχέση με τα μη ακτινοβολημένα. Παρατηρήθηκε μια μικρή μείωση του αριθμού των οξειδωτικών βλαβών του DNA στις 96 ώρες σε σχέση με τις 24 ώρες μετά την ακτινοβόληση. Αυτό ίσως να σημαίνει ότι ίσως κύτταρα έχουν αρχίσει να επιδιορθώνουν βλάβες αλλά σίγουρα υποδεικνύει ότι οι 24 είναι αρκετές για την εμφάνιση του φαινομένου στην μέγιστη έντασή του. Επίσης παρατηρούμε αυξημένα έως και 6,1 φορές επίπεδα κυτταρικής γήρανσης στα εντερικά κύτταρα των ακτινοβολημένων με ΒΒ ποντικών. Τέλος, προέκυψε αύξηση της φλεγμονώδους αντίδρασης των επιθηλιακών εντερικών κυττάρων των ποντικών που ακτινοβολήθηκαν στο πόδι τόσο με ΒΒ όσο και με MRT. Για την ακτινοβόληση με ΒΒ προέκυψε αύξηση της πυρηνικής p65 έως και 2,2 φορές ενώ για την MRT έως και 2,4 φορές σε σχέση με τα μη ακτινοβολημένα. Αυτό μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι κάποιοι από τους παράγοντες που ευθύνονται για το distant effect είναι κυτοκίνες , κύτταρα του ανοσοποιητικού, όπως μακροφάγα, κ.α. οι οποίοι προκαλούν οξειδωτικό στρες και επάγουν δευτερογενείς φλεγμονικές αντιδράσεις.","During the last years there is a growing body of evidence showing that the effects of ionizing radiation (IR), are not restricted only to the irradiated cells, but are also extended in tissues and cells out of the irradiation field. The consequence of IR in non-irradiated cells in the vicinity of directly irradiated ones as well as at distant sites is called bystander and/or distant effect of IR respectively. The underlying mechanisms are still obscure although the release of soluble factors including cytokines is implicated in the effect of IR distantly. In order to investigate the molecular mechanisms taking place in the so called distant effect, we examined the impact of leg-irradiated treated mice with X-ray beams of low energy with 10Gy and 40Gy on their intestines as well as distant sites. We used irradiation of Broad Beam (BB) and irradiation of micro beams (MRT). We examined 24 and 96 hours after the irradiation. Irradiation and tissue isolation took place at the accelerator of Australian Synchrotron IMBL of Peter McCallum Institute in the Melbourne’s University and they shipped frozen in the Department of Histology and Embryology of the Medical School of Athens where the experiments were carried out. By employing immunohistochemistry (IHC) in frozen sections we found significantly increased levels of 8-oxoguanine (8-oxoG), a marker of oxidative stress and DNA damage, in both 10 Gy and 40 Gy irradiated mice in comparison with untreated mice, in both BB and MRT IR. Specifically, 8-oxoG levels in stroma cells were up to 3.8 times and in epithelial cells 7 times elevated in 40Gy and 10Gy of BB IR respectively in relation to non-irradiated mice. As for MRT IR and 10Gy, the corresponding levels were 4 and 5 times elevated. Of note, mice irradiated with 10Gy exhibited markedly reduced levels of ki67, cellular proliferation markers, which were further decreased in mice treated with 40Gy, 2.5 times elevated, versus controls, implying increased cellular damage which leads to cell cycle arrest. As for the cellular proliferation of the intestine epithelial cells of mice which irradiated with MRT there is no differentiation in relation to non-irradiated mice. There was a small decrease in the number of oxidative damage of the DNA at the 96 hours compared to 24 hours after irradiation. This may be interpreted that cells have begun repairing their damages, but it certainly indicates that 24 hours are enough to show the phenomenon at its maximum intensity. We also see up to 6 times elevated levels of senescence in IR treated mice with BB. Finally, there was an increase in inflammatory reaction of the epithelial intestinal cells of the mice irradiated in the foot by both BB and MRT. For BB IR, nuclear p65 was up to 2.2 times while for MRT up to 2.4 times elevated versus controls. This leads us to the conclusion that some of the responsible for the distant effect factors are cytokines, immune cells, such as macrophages, etc. These factors can cause oxidative stress and induce secondary inflammatory responses and activation of the immune system to the various sites of the organism."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μελέτη επίδρασης ιοντίζουσας ακτινοβολίας σε ιστούς εκτός του πεδίου ακτινοβόλησης μέσω συστημικών μηχανισμών"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Πολλάκης Γεράσιμος","Pollakis Gerasimos"],"dc:date":["2017"],"dc:description":["Είναι γνωστό ότι η ιοντίζουσα ακτινοβολία (IR) προκαλεί βλάβες στο DNA. Η IR προκαλεί κατά κύριο λόγο σύνθετες βλάβες, δηλαδή μονόκλωνες ή δίκλωνες θραύσεις και διαφόρων ειδών αλλοιώσεις βάσεων η μία πολύ κοντά στην άλλη, εντός 10-15 ζευγών βάσεων DNA. Οι βλάβες αυτές είναι δύσκολο να επιδιορθωθούν από τα κύτταρα τα οποία συνήθως οδηγούνται σε θάνατο. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ακτινοθεραπεία είναι ευρέως χρησιμοποιούμενη ενάντια σε καρκινικούς όγκους. Εντούτοις, λανθασμένη αποκατάσταση των βλαβών του DNA μπορεί να οδηγήσει σε μεταλλάξεις, γενωμική αστάθεια και καρκινογένεση. Τα τελευταία χρόνια υπάρχουν αρκετές ενδείξεις ότι οι ιοντίζουσες ακτινοβολίες επιφέρουν συνέπειες όχι μόνο στα κύτταρα και τους ιστούς που ακτινοβολούνται άμεσα, αλλά και σε ιστούς εκτός του πεδίου ακτινοβόλησης. Οι συνέπειες αυτές μπορεί να αφορούν κύτταρα που γειτνιάζουν, είναι δηλαδή παρακείμενα των ακτινοβολημένων κυττάρων, φαινόμενο που αναφέρεται και ως ‘bystander effect’ , ή κύτταρα και ιστούς απομακρυσμένους από το σημείο της ακτινοβόλησης, το λεγόμενο ‘distant effect’. Οι μηχανισμοί που ευθύνονται για τα φαινόμενα αυτά δεν είναι ακόμη γνωστοί αλλά φαίνεται ότι εμπλέκεται η απελευθέρωση διάφορων παραγόντων όπως κυτοκίνες, ελεύθερες ρίζες κ.α.. Με στόχο να εξεταστούν οι συνέπειες των ιοντιζουσών ακτινοβολιών σε απομακρυσμένες θέσεις και να διερευνηθούν οι υπεύθυνοι μηχανισμοί, υγιή ποντίκια του γένους C57BL/6 ακτινοβολήθηκαν στο πόδι με δέσμη ακτινών Χ χαμηλής ενέργειας, τόσο με ακτινοβολία ευρείας δέσμης, Broad Beam (BB) όσο και με μικροδέσμες (MRT), με δόσεις των 10 και 40 Gy και απομονώθηκαν διάφοροι ιστοί 24 και 96 ώρες μετά την ακτινοβόληση. Εξετάστηκαν ιστοί του λεπτού εντέρου των ποντικών και συγκεκριμένα του δωδεκαδάκτυλου που απέχουν 35mm από το σημείο της ακτινοβόλησης. Οι ακτινοβολήσεις και η απομόνωση των ιστών έγιναν στην επιταχυντική διάταξη Australian Synchrotron IMBL του Peter McCallum Institute στο πανεπιστήμιο της Μελβούρνης και στάλθηκαν παγωμένοι στο τμήμα Ιστολογίας-Εμβρυολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ όπου εκτελέστηκαν τα πειράματα. Εφαρμόζοντας τεχνικές in situ ανοσοϊστοχημείας σε παγωμένους ιστούς και σε ιστούς κλεισμένους σε παραφίνη βρήκαμε σημαντικά αυξημένα επίπεδα 8-οξογουανίνης (8-oxoG), μάρτυρα οξειδωτικού στρες και οξειδωτικών βλαβών DNA τόσο στα ακτινοβολημένα με 10 Gy όσο και με 40 Gy ποντίκια σε σχέση με τα μη ακτινοβολημένα, τόσο για την ΒΒ όσο και για την ΜRT ακτινοβόληση. Συγκεκριμένα, τα επίπεδα της 8-oxoG στα στρωματικά κύτταρα ήταν έως 3,8 φορές και στα επιθηλιακά κύτταρα έως 7 φορές αυξημένα στα 40 Gy και 10Gy αντίστοιχα σε σχέση με τα μη ακτινοβολημένα για την ακτινοβολία ΒΒ. Τα αντίστοιχα επίπεδα αύξησης της 8-oxo-G στην περίπτωση της MRT για τα 10 Gy ήταν 4 και 5 φορές. Επίσης, στα ακτινοβολημένα με ΒΒ 10 Gy ποντίκια βρέθηκαν σημαντικά μειωμένα τα επίπεδα της ki67, ενός δείκτη που σχετίζεται με τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό, μείωση ακόμα πιο εμφανής στα ΒΒ 40 Gy, 2,5 φορές χαμηλότερα, σε σύγκριση με τα μη ακτινοβολημένα. Αυτό υποδεικνύει αυξημένες βλάβες στα κύτταρα που οδηγούν στην αναστολή του κυτταρικού τους κύκλου και ενεργοποίηση επιδιορθωτικών μηχανισμών. Από τον έλεγχο του κυτταρικού πολλαπλασιασμού στα δείγματα που ακτινοβολήθηκαν με MRT δεν προέκυψαν διαφορές σε σχέση με τα μη ακτινοβολημένα. Παρατηρήθηκε μια μικρή μείωση του αριθμού των οξειδωτικών βλαβών του DNA στις 96 ώρες σε σχέση με τις 24 ώρες μετά την ακτινοβόληση. Αυτό ίσως να σημαίνει ότι ίσως κύτταρα έχουν αρχίσει να επιδιορθώνουν βλάβες αλλά σίγουρα υποδεικνύει ότι οι 24 είναι αρκετές για την εμφάνιση του φαινομένου στην μέγιστη έντασή του. Επίσης παρατηρούμε αυξημένα έως και 6,1 φορές επίπεδα κυτταρικής γήρανσης στα εντερικά κύτταρα των ακτινοβολημένων με ΒΒ ποντικών. Τέλος, προέκυψε αύξηση της φλεγμονώδους αντίδρασης των επιθηλιακών εντερικών κυττάρων των ποντικών που ακτινοβολήθηκαν στο πόδι τόσο με ΒΒ όσο και με MRT. Για την ακτινοβόληση με ΒΒ προέκυψε αύξηση της πυρηνικής p65 έως και 2,2 φορές ενώ για την MRT έως και 2,4 φορές σε σχέση με τα μη ακτινοβολημένα. Αυτό μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι κάποιοι από τους παράγοντες που ευθύνονται για το distant effect είναι κυτοκίνες , κύτταρα του ανοσοποιητικού, όπως μακροφάγα, κ.α. οι οποίοι προκαλούν οξειδωτικό στρες και επάγουν δευτερογενείς φλεγμονικές αντιδράσεις.","During the last years there is a growing body of evidence showing that the effects of ionizing radiation (IR), are not restricted only to the irradiated cells, but are also extended in tissues and cells out of the irradiation field. The consequence of IR in non-irradiated cells in the vicinity of directly irradiated ones as well as at distant sites is called bystander and/or distant effect of IR respectively. The underlying mechanisms are still obscure although the release of soluble factors including cytokines is implicated in the effect of IR distantly. In order to investigate the molecular mechanisms taking place in the so called distant effect, we examined the impact of leg-irradiated treated mice with X-ray beams of low energy with 10Gy and 40Gy on their intestines as well as distant sites. We used irradiation of Broad Beam (BB) and irradiation of micro beams (MRT). We examined 24 and 96 hours after the irradiation. Irradiation and tissue isolation took place at the accelerator of Australian Synchrotron IMBL of Peter McCallum Institute in the Melbourne’s University and they shipped frozen in the Department of Histology and Embryology of the Medical School of Athens where the experiments were carried out. By employing immunohistochemistry (IHC) in frozen sections we found significantly increased levels of 8-oxoguanine (8-oxoG), a marker of oxidative stress and DNA damage, in both 10 Gy and 40 Gy irradiated mice in comparison with untreated mice, in both BB and MRT IR. Specifically, 8-oxoG levels in stroma cells were up to 3.8 times and in epithelial cells 7 times elevated in 40Gy and 10Gy of BB IR respectively in relation to non-irradiated mice. As for MRT IR and 10Gy, the corresponding levels were 4 and 5 times elevated. Of note, mice irradiated with 10Gy exhibited markedly reduced levels of ki67, cellular proliferation markers, which were further decreased in mice treated with 40Gy, 2.5 times elevated, versus controls, implying increased cellular damage which leads to cell cycle arrest. As for the cellular proliferation of the intestine epithelial cells of mice which irradiated with MRT there is no differentiation in relation to non-irradiated mice. There was a small decrease in the number of oxidative damage of the DNA at the 96 hours compared to 24 hours after irradiation. This may be interpreted that cells have begun repairing their damages, but it certainly indicates that 24 hours are enough to show the phenomenon at its maximum intensity. We also see up to 6 times elevated levels of senescence in IR treated mice with BB. Finally, there was an increase in inflammatory reaction of the epithelial intestinal cells of the mice irradiated in the foot by both BB and MRT. For BB IR, nuclear p65 was up to 2.2 times while for MRT up to 2.4 times elevated versus controls. This leads us to the conclusion that some of the responsible for the distant effect factors are cytokines, immune cells, such as macrophages, etc. These factors can cause oxidative stress and induce secondary inflammatory responses and activation of the immune system to the various sites of the organism."],"dc:identifier":["uoadl:1502489","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1502489"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Μελέτη επίδρασης ιοντίζουσας ακτινοβολίας σε ιστούς εκτός του πεδίου ακτινοβόλησης μέσω συστημικών μηχανισμών"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:28:26Z"}