{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1516877"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1516877","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μελέτη συγκράτησης φορτίου σε τροποποιημένες διατάξεις παγίδευσης φορτίου MONOS","abstract":"Στην παρούσα διατριβή μελετήθηκαν τροποποιημένες διατάξεις Οξειδίου-Νιτριδίου-Οξειδίου (ONO, Oxide-Nitride-Oxide) ως μνήμες παγίδευσης φορτίου. Η τροποποιημένη δομή ΟΝΟ προκύπτει από την εμφύτευση ιόντων πυριτίου υψηλής δόσης (~1x1016 Si+/cm2) και χαμηλής ενέργειας (1 keV) σε δομές οξειδίου-νιτριδίου που ακολουθείται από διεργασία υγρής οξείδωσης (850 οC, 15 min). Η ακολουθία αυτή των διεργασιών οδηγεί στο σχηματισμό τριστρωματικής δομής οξειδίου-νιτριδίου-οξειδίου. Συγκεκριμένα, πραγματοποιήθηκαν τρείς διαφορετικές δόσεις: 5x1015, 1x1016, 1.5x1016Si+/cm2 αναφερόμενες ως χαμηλή, μεσαία και υψηλή αντιστοίχως με ενέργεια 1keV. Η εμφύτευση των ιόντων πυριτίου προκαλεί τη διόγκωση του νιτριδίου ώστε να διευθετηθεί ο μεγάλος αριθμός των ιόντων πυριτίου και δημιουργεί μια φάση με υψηλή συγκέντρωση ατόμων πυριτίου πλησίον της ελεύθερης άνω επιφάνειας του νιτριδίου, όπως έδειξαν αναλύσεις ηλεκτρονικής μικροσκοπίας διέλευσης (ΤΕΜ). Επίσης, παρατηρήσεις ΤΕΜ έδειξαν τη μικρή διόγκωση του οξειδίου που βρίσκεται σε επαφή με το υπόστρωμα πυριτίου, γεγονός που αποδίδεται σε δευτερογενή φαινόμενα κατά την διάρκεια της εμφύτευσης. Τα ανωτέρω φαινόμενα ενισχύονται με την αύξηση της δόσης. Μελέτες φασμάτων φωτοηλεκτρονίων ακτίνων Χ (XPS) και φασματοσκοπίας μάζας δευτερογενούς εκπομπής ιόντων (ToF-SIMS) έδειξαν ότι το αναπτυσσόμενο άνω στρώμα της δομής είναι διοξείδιο του πυριτίου με σχεδόν μηδενική παρουσία αζώτου. Επίσης το εναπομένων νιτρίδιο είναι εμπλουτισμένο με οξυγόνο, καθώς και ότι το κάτω οξείδιο είναι εμπλουτισμένο με άζωτο. Η αλληλουχία των ανωτέρω αναφερόμενων διεργασιών οδηγεί στο σχηματισμό τριστρωματικών δομών που ελέγχονται ως στοιχεία μνήμης παγίδευσης φορτίου. Μετρήσεις χωρητικότητας-τάσης (C-V) υψηλής συχνότητας προσδιόρισαν εξαιρετικά μικρές τυπικές αποκλίσεις του ισοδύναμου πάχους του οξειδίου όλων σχεδόν των δομών, με εξάρτηση του πάχους από την δόση της εμφύτευσης. Ο προσδιορισμός της πυκνότητας των διεπιφανειακών παγίδων πραγματοποιήθηκε με τη μέθοδο σύγκρισης χωρητικοτήτων υψηλής-χαμηλής συχνότητας, και έδειξε την μικρή εξάρτηση του Dit από τις συνθήκες εμφύτευσης. Στην συνέχεια, οι τροποποιημένες τριστρωματικές δομές ONO μελετήθηκαν ως διατάξεις μνήμης με τη μέθοδο φόρτισης με στοιχειώδες βήμα παλμού (incremental step pulse charging, ISPC). Η δυνατότητα εγγραφής/διαγραφής της μνήμης καθορίστηκε από την κλίση της χαρακτηριστικής καμπύλης ολίσθησης της τάσης επιπέδων ζωνών συναρτήσει του εφαρμοζόμενου παλμού στο ηλεκτρόδιο πύλης ( ΔVFB=f(Vp) ). Η κλίση της καμπύλης d(ΔVFB)/dVp μαρτυρά την αποτελεσματικότητα παγίδευσης των φορέων στο νιτρίδιο και προσδιορίζει την ολίσθηση της τάσης επιπέδων ζωνών που προκαλεί η αύξηση του ύψους του εφαρμοζόμενου παλμού κατά 1 V. Η τροποποιημένη δομή χαμηλής δόσης εμφύτευσης ιόντων Si, παγιδεύει ηλεκτρόνια με αποτελεσματικότητα παγίδευσης 0.83 V/V. Στο δείγμα χαμηλής δόσης δεν παρατηρήθηκε παγίδευση οπών. Η δομή με μεσαία δόση εμφύτευσης παγιδεύει ηλεκτρόνια με αποτελεσματικότητα 0.67V/V και οπές με αποτελεσματικότητα από -0.35V/V έως -0.44V/V. Τέλος, στο δείγμα υψηλής δόσης, η αποτελεσματικότητα παγίδευσης ηλεκτρονίων υπολογίστηκε 0.57 V/V και των οπών από -0.47 V/V έως -0.56 V/V. Στη συνέχεια, ελέγχεται η ικανότητα των τροποποιημένων δομών να διατηρούν τα παγιδευμένα ηλεκτρόνια στο στρώμα παγίδευσης. Συγκεκριμένα, μελετήθηκε η αποπαγίδευση των ηλεκτρονίων στις θερμοκρασίες 50 ºC, 90 ºC, 120 ºC, 150 ºC και 180 ºC. Για κάθε θερμοκρασία, εξάγεται η χαρακτηριστική συγκράτησης φορτίου, της οποίας η κλίση (σε V/δεκάδα χρόνου) ισοδυναμεί με το ρυθμό αποπαγίδευσης. Στην τροποποιημένη δομή χαμηλής δόσης, η αποπαγίδευση των ηλεκτρονίων πραγματοποιείται με ρυθμό 0.08 V/δεκάδα χρόνου στους 50 ºC και 90 ºC, ενώ με ρυθμό 0.167 V/δεκάδα χρόνου στους 120 ºC, 150 ºC και 180 ºC. Μετά από 10 χρόνια, παρατηρείται ότι η αρχική ολίσθηση της τάσης επιπέδων ζωνών (3 V) θα κυμαίνεται από 1.9V έως 2.5V. Στις τροποποιημένες δομές με εμφύτευση μεσαίας δόσης, ο ρυθμός αποπαγίδευσης των παγιδευμένων ηλεκτρονίων αυξάνεται από 0.11V/δεκάδα έως 0.32V/δεκάδα καθώς αυξάνεται η θερμοκρασία από 50 ºC έως 180 ºC. Μετά από 10χρόνια , η αρχική ολίσθηση των 3 V θα κυμαίνεται από 0.9 έως 2.4 V. Στις δομές υψηλής δόσης, ο ρυθμός αποπαγίδευσης αυξάνεται από 0.18V/δεκάδα χρόνου έως 0.27V/δεκάδα χρόνου αυξάνοντας την θερμοκρασία από 50 ºC έως 180 ºC. Η αρχική ολίσθηση των 3V, μετά από 10 χρόνια μειώνεται με την τιμή της να κυμαίνεται από 0.7V έως 1.6V. Τέλος, προσδιορίζεται η πυκνότητα των παγίδων συναρτήσει της ενέργειάς τους στο δείγμα με το τροποποιημένο νιτρίδιο χαμηλής δόσης εμφύτευσης και στο δείγμα με το αρχικό νιτρίδιο. Συγκεκριμένα, αναλύονται οι αντίστοιχες χαρακτηριστικές συγκράτησης φορτίου σύμφωνα με το πρότυπο των Yang-Wang. Η πυκνότητα των παγίδων του τροποποιημένου νιτριδίου αυξάνεται στις βαθύτερες παγίδες με τη μέγιστη πυκνότητα, της τάξεως 1.75 ×1018cm -3 eV-1, να εμφανίζεται σε παγίδες ενέργειας 1.4 eV. Αντιθέτως, η πυκνότητα των παγίδων του αρχικού νιτριδίου μειώνεται μονοτονικά με την ενέργεια, με τη μέγιστη πυκνότητα παγίδων, της τάξεως 1,5 × 1018 cm-3 eV-1, να εμφανίζεται στις παγίδες ενέργειας 1,1 eV. Τα ανωτέρω μεγέθη δείχνουν ότι οι τροποποιημένες δομές MONOS (Μetal-Oxide-Nitride-Oxide-Semiconductor) της υψηλής και μεσαίας δόσης μπορούν να λειτουργήσουν ως διατάξεις παγίδευσης φορτίου ιδιαίτερα σε υψηλές θερμοκρασίες εξαιτίας του γεγονότος ότι η πυκνότητα των βαθέων παγίδων του νιτριδίου αυξάνει.","abstract_html":"Στην παρούσα διατριβή μελετήθηκαν τροποποιημένες διατάξεις Οξειδίου-Νιτριδίου-Οξειδίου (ONO, Oxide-Nitride-Oxide) ως μνήμες παγίδευσης φορτίου. Η τροποποιημένη δομή ΟΝΟ προκύπτει από την εμφύτευση ιόντων πυριτίου υψηλής δόσης (~1x1016 Si+/cm2) και χαμηλής ενέργειας (1 keV) σε δομές οξειδίου-νιτριδίου που ακολουθείται από διεργασία υγρής οξείδωσης (850 οC, 15 min). Η ακολουθία αυτή των διεργασιών οδηγεί στο σχηματισμό τριστρωματικής δομής οξειδίου-νιτριδίου-οξειδίου. Συγκεκριμένα, πραγματοποιήθηκαν τρείς διαφορετικές δόσεις: 5x1015, 1x1016, 1.5x1016Si+/cm2 αναφερόμενες ως χαμηλή, μεσαία και υψηλή αντιστοίχως με ενέργεια 1keV. Η εμφύτευση των ιόντων πυριτίου προκαλεί τη διόγκωση του νιτριδίου ώστε να διευθετηθεί ο μεγάλος αριθμός των ιόντων πυριτίου και δημιουργεί μια φάση με υψηλή συγκέντρωση ατόμων πυριτίου πλησίον της ελεύθερης άνω επιφάνειας του νιτριδίου, όπως έδειξαν αναλύσεις ηλεκτρονικής μικροσκοπίας διέλευσης (ΤΕΜ). Επίσης, παρατηρήσεις ΤΕΜ έδειξαν τη μικρή διόγκωση του οξειδίου που βρίσκεται σε επαφή με το υπόστρωμα πυριτίου, γεγονός που αποδίδεται σε δευτερογενή φαινόμενα κατά την διάρκεια της εμφύτευσης. Τα ανωτέρω φαινόμενα ενισχύονται με την αύξηση της δόσης. Μελέτες φασμάτων φωτοηλεκτρονίων ακτίνων Χ (XPS) και φασματοσκοπίας μάζας δευτερογενούς εκπομπής ιόντων (ToF-SIMS) έδειξαν ότι το αναπτυσσόμενο άνω στρώμα της δομής είναι διοξείδιο του πυριτίου με σχεδόν μηδενική παρουσία αζώτου. Επίσης το εναπομένων νιτρίδιο είναι εμπλουτισμένο με οξυγόνο, καθώς και ότι το κάτω οξείδιο είναι εμπλουτισμένο με άζωτο. Η αλληλουχία των ανωτέρω αναφερόμενων διεργασιών οδηγεί στο σχηματισμό τριστρωματικών δομών που ελέγχονται ως στοιχεία μνήμης παγίδευσης φορτίου. Μετρήσεις χωρητικότητας-τάσης (C-V) υψηλής συχνότητας προσδιόρισαν εξαιρετικά μικρές τυπικές αποκλίσεις του ισοδύναμου πάχους του οξειδίου όλων σχεδόν των δομών, με εξάρτηση του πάχους από την δόση της εμφύτευσης. Ο προσδιορισμός της πυκνότητας των διεπιφανειακών παγίδων πραγματοποιήθηκε με τη μέθοδο σύγκρισης χωρητικοτήτων υψηλής-χαμηλής συχνότητας, και έδειξε την μικρή εξάρτηση του Dit από τις συνθήκες εμφύτευσης. Στην συνέχεια, οι τροποποιημένες τριστρωματικές δομές ONO μελετήθηκαν ως διατάξεις μνήμης με τη μέθοδο φόρτισης με στοιχειώδες βήμα παλμού (incremental step pulse charging, ISPC). Η δυνατότητα εγγραφής/διαγραφής της μνήμης καθορίστηκε από την κλίση της χαρακτηριστικής καμπύλης ολίσθησης της τάσης επιπέδων ζωνών συναρτήσει του εφαρμοζόμενου παλμού στο ηλεκτρόδιο πύλης ( ΔVFB=f(Vp) ). Η κλίση της καμπύλης d(ΔVFB)/dVp μαρτυρά την αποτελεσματικότητα παγίδευσης των φορέων στο νιτρίδιο και προσδιορίζει την ολίσθηση της τάσης επιπέδων ζωνών που προκαλεί η αύξηση του ύψους του εφαρμοζόμενου παλμού κατά 1 V. Η τροποποιημένη δομή χαμηλής δόσης εμφύτευσης ιόντων Si, παγιδεύει ηλεκτρόνια με αποτελεσματικότητα παγίδευσης 0.83 V/V. Στο δείγμα χαμηλής δόσης δεν παρατηρήθηκε παγίδευση οπών. Η δομή με μεσαία δόση εμφύτευσης παγιδεύει ηλεκτρόνια με αποτελεσματικότητα 0.67V/V και οπές με αποτελεσματικότητα από -0.35V/V έως -0.44V/V. Τέλος, στο δείγμα υψηλής δόσης, η αποτελεσματικότητα παγίδευσης ηλεκτρονίων υπολογίστηκε 0.57 V/V και των οπών από -0.47 V/V έως -0.56 V/V. Στη συνέχεια, ελέγχεται η ικανότητα των τροποποιημένων δομών να διατηρούν τα παγιδευμένα ηλεκτρόνια στο στρώμα παγίδευσης. Συγκεκριμένα, μελετήθηκε η αποπαγίδευση των ηλεκτρονίων στις θερμοκρασίες 50 ºC, 90 ºC, 120 ºC, 150 ºC και 180 ºC. Για κάθε θερμοκρασία, εξάγεται η χαρακτηριστική συγκράτησης φορτίου, της οποίας η κλίση (σε V/δεκάδα χρόνου) ισοδυναμεί με το ρυθμό αποπαγίδευσης. Στην τροποποιημένη δομή χαμηλής δόσης, η αποπαγίδευση των ηλεκτρονίων πραγματοποιείται με ρυθμό 0.08 V/δεκάδα χρόνου στους 50 ºC και 90 ºC, ενώ με ρυθμό 0.167 V/δεκάδα χρόνου στους 120 ºC, 150 ºC και 180 ºC. Μετά από 10 χρόνια, παρατηρείται ότι η αρχική ολίσθηση της τάσης επιπέδων ζωνών (3 V) θα κυμαίνεται από 1.9V έως 2.5V. Στις τροποποιημένες δομές με εμφύτευση μεσαίας δόσης, ο ρυθμός αποπαγίδευσης των παγιδευμένων ηλεκτρονίων αυξάνεται από 0.11V/δεκάδα έως 0.32V/δεκάδα καθώς αυξάνεται η θερμοκρασία από 50 ºC έως 180 ºC. Μετά από 10χρόνια , η αρχική ολίσθηση των 3 V θα κυμαίνεται από 0.9 έως 2.4 V. Στις δομές υψηλής δόσης, ο ρυθμός αποπαγίδευσης αυξάνεται από 0.18V/δεκάδα χρόνου έως 0.27V/δεκάδα χρόνου αυξάνοντας την θερμοκρασία από 50 ºC έως 180 ºC. Η αρχική ολίσθηση των 3V, μετά από 10 χρόνια μειώνεται με την τιμή της να κυμαίνεται από 0.7V έως 1.6V. Τέλος, προσδιορίζεται η πυκνότητα των παγίδων συναρτήσει της ενέργειάς τους στο δείγμα με το τροποποιημένο νιτρίδιο χαμηλής δόσης εμφύτευσης και στο δείγμα με το αρχικό νιτρίδιο. Συγκεκριμένα, αναλύονται οι αντίστοιχες χαρακτηριστικές συγκράτησης φορτίου σύμφωνα με το πρότυπο των Yang-Wang. Η πυκνότητα των παγίδων του τροποποιημένου νιτριδίου αυξάνεται στις βαθύτερες παγίδες με τη μέγιστη πυκνότητα, της τάξεως 1.75 ×1018cm -3 eV-1, να εμφανίζεται σε παγίδες ενέργειας 1.4 eV. Αντιθέτως, η πυκνότητα των παγίδων του αρχικού νιτριδίου μειώνεται μονοτονικά με την ενέργεια, με τη μέγιστη πυκνότητα παγίδων, της τάξεως 1,5 × 1018 cm-3 eV-1, να εμφανίζεται στις παγίδες ενέργειας 1,1 eV. Τα ανωτέρω μεγέθη δείχνουν ότι οι τροποποιημένες δομές MONOS (Μetal-Oxide-Nitride-Oxide-Semiconductor) της υψηλής και μεσαίας δόσης μπορούν να λειτουργήσουν ως διατάξεις παγίδευσης φορτίου ιδιαίτερα σε υψηλές θερμοκρασίες εξαιτίας του γεγονότος ότι η πυκνότητα των βαθέων παγίδων του νιτριδίου αυξάνει.","abstract_has_math":false,"creators":["Μπολομύτη Ευτυχία","Bolomyti Eftychia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2017,"date_issued":"2017","date_published":"2017","updated_at":"2026-11-19T05:28:47Z","subjects":["Τεχνολογία – Πληροφορική","Technology - Computer science"],"languages":["Ελληνικά","English","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1516877"],"render_values":[{"text":"uoadl:1516877","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1516877","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1516877","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1516877","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μπολομύτη Ευτυχία","Bolomyti Eftychia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2017"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Τεχνολογία – Πληροφορική","Technology - Computer science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","English","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1516877","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1516877"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Στην παρούσα διατριβή μελετήθηκαν τροποποιημένες διατάξεις Οξειδίου-Νιτριδίου-Οξειδίου (ONO, Oxide-Nitride-Oxide) ως μνήμες παγίδευσης φορτίου. Η τροποποιημένη δομή ΟΝΟ προκύπτει από την εμφύτευση ιόντων πυριτίου υψηλής δόσης (~1x1016 Si+/cm2) και χαμηλής ενέργειας (1 keV) σε δομές οξειδίου-νιτριδίου που ακολουθείται από διεργασία υγρής οξείδωσης (850 οC, 15 min). Η ακολουθία αυτή των διεργασιών οδηγεί στο σχηματισμό τριστρωματικής δομής οξειδίου-νιτριδίου-οξειδίου. Συγκεκριμένα, πραγματοποιήθηκαν τρείς διαφορετικές δόσεις: 5x1015, 1x1016, 1.5x1016Si+/cm2 αναφερόμενες ως χαμηλή, μεσαία και υψηλή αντιστοίχως με ενέργεια 1keV. Η εμφύτευση των ιόντων πυριτίου προκαλεί τη διόγκωση του νιτριδίου ώστε να διευθετηθεί ο μεγάλος αριθμός των ιόντων πυριτίου και δημιουργεί μια φάση με υψηλή συγκέντρωση ατόμων πυριτίου πλησίον της ελεύθερης άνω επιφάνειας του νιτριδίου, όπως έδειξαν αναλύσεις ηλεκτρονικής μικροσκοπίας διέλευσης (ΤΕΜ). Επίσης, παρατηρήσεις ΤΕΜ έδειξαν τη μικρή διόγκωση του οξειδίου που βρίσκεται σε επαφή με το υπόστρωμα πυριτίου, γεγονός που αποδίδεται σε δευτερογενή φαινόμενα κατά την διάρκεια της εμφύτευσης. Τα ανωτέρω φαινόμενα ενισχύονται με την αύξηση της δόσης. Μελέτες φασμάτων φωτοηλεκτρονίων ακτίνων Χ (XPS) και φασματοσκοπίας μάζας δευτερογενούς εκπομπής ιόντων (ToF-SIMS) έδειξαν ότι το αναπτυσσόμενο άνω στρώμα της δομής είναι διοξείδιο του πυριτίου με σχεδόν μηδενική παρουσία αζώτου. Επίσης το εναπομένων νιτρίδιο είναι εμπλουτισμένο με οξυγόνο, καθώς και ότι το κάτω οξείδιο είναι εμπλουτισμένο με άζωτο. Η αλληλουχία των ανωτέρω αναφερόμενων διεργασιών οδηγεί στο σχηματισμό τριστρωματικών δομών που ελέγχονται ως στοιχεία μνήμης παγίδευσης φορτίου. Μετρήσεις χωρητικότητας-τάσης (C-V) υψηλής συχνότητας προσδιόρισαν εξαιρετικά μικρές τυπικές αποκλίσεις του ισοδύναμου πάχους του οξειδίου όλων σχεδόν των δομών, με εξάρτηση του πάχους από την δόση της εμφύτευσης. Ο προσδιορισμός της πυκνότητας των διεπιφανειακών παγίδων πραγματοποιήθηκε με τη μέθοδο σύγκρισης χωρητικοτήτων υψηλής-χαμηλής συχνότητας, και έδειξε την μικρή εξάρτηση του Dit από τις συνθήκες εμφύτευσης. Στην συνέχεια, οι τροποποιημένες τριστρωματικές δομές ONO μελετήθηκαν ως διατάξεις μνήμης με τη μέθοδο φόρτισης με στοιχειώδες βήμα παλμού (incremental step pulse charging, ISPC). Η δυνατότητα εγγραφής/διαγραφής της μνήμης καθορίστηκε από την κλίση της χαρακτηριστικής καμπύλης ολίσθησης της τάσης επιπέδων ζωνών συναρτήσει του εφαρμοζόμενου παλμού στο ηλεκτρόδιο πύλης ( ΔVFB=f(Vp) ). Η κλίση της καμπύλης d(ΔVFB)/dVp μαρτυρά την αποτελεσματικότητα παγίδευσης των φορέων στο νιτρίδιο και προσδιορίζει την ολίσθηση της τάσης επιπέδων ζωνών που προκαλεί η αύξηση του ύψους του εφαρμοζόμενου παλμού κατά 1 V. Η τροποποιημένη δομή χαμηλής δόσης εμφύτευσης ιόντων Si, παγιδεύει ηλεκτρόνια με αποτελεσματικότητα παγίδευσης 0.83 V/V. Στο δείγμα χαμηλής δόσης δεν παρατηρήθηκε παγίδευση οπών. Η δομή με μεσαία δόση εμφύτευσης παγιδεύει ηλεκτρόνια με αποτελεσματικότητα 0.67V/V και οπές με αποτελεσματικότητα από -0.35V/V έως -0.44V/V. Τέλος, στο δείγμα υψηλής δόσης, η αποτελεσματικότητα παγίδευσης ηλεκτρονίων υπολογίστηκε 0.57 V/V και των οπών από -0.47 V/V έως -0.56 V/V. Στη συνέχεια, ελέγχεται η ικανότητα των τροποποιημένων δομών να διατηρούν τα παγιδευμένα ηλεκτρόνια στο στρώμα παγίδευσης. Συγκεκριμένα, μελετήθηκε η αποπαγίδευση των ηλεκτρονίων στις θερμοκρασίες 50 ºC, 90 ºC, 120 ºC, 150 ºC και 180 ºC. Για κάθε θερμοκρασία, εξάγεται η χαρακτηριστική συγκράτησης φορτίου, της οποίας η κλίση (σε V/δεκάδα χρόνου) ισοδυναμεί με το ρυθμό αποπαγίδευσης. Στην τροποποιημένη δομή χαμηλής δόσης, η αποπαγίδευση των ηλεκτρονίων πραγματοποιείται με ρυθμό 0.08 V/δεκάδα χρόνου στους 50 ºC και 90 ºC, ενώ με ρυθμό 0.167 V/δεκάδα χρόνου στους 120 ºC, 150 ºC και 180 ºC. Μετά από 10 χρόνια, παρατηρείται ότι η αρχική ολίσθηση της τάσης επιπέδων ζωνών (3 V) θα κυμαίνεται από 1.9V έως 2.5V. Στις τροποποιημένες δομές με εμφύτευση μεσαίας δόσης, ο ρυθμός αποπαγίδευσης των παγιδευμένων ηλεκτρονίων αυξάνεται από 0.11V/δεκάδα έως 0.32V/δεκάδα καθώς αυξάνεται η θερμοκρασία από 50 ºC έως 180 ºC. Μετά από 10χρόνια , η αρχική ολίσθηση των 3 V θα κυμαίνεται από 0.9 έως 2.4 V. Στις δομές υψηλής δόσης, ο ρυθμός αποπαγίδευσης αυξάνεται από 0.18V/δεκάδα χρόνου έως 0.27V/δεκάδα χρόνου αυξάνοντας την θερμοκρασία από 50 ºC έως 180 ºC. Η αρχική ολίσθηση των 3V, μετά από 10 χρόνια μειώνεται με την τιμή της να κυμαίνεται από 0.7V έως 1.6V. Τέλος, προσδιορίζεται η πυκνότητα των παγίδων συναρτήσει της ενέργειάς τους στο δείγμα με το τροποποιημένο νιτρίδιο χαμηλής δόσης εμφύτευσης και στο δείγμα με το αρχικό νιτρίδιο. Συγκεκριμένα, αναλύονται οι αντίστοιχες χαρακτηριστικές συγκράτησης φορτίου σύμφωνα με το πρότυπο των Yang-Wang. Η πυκνότητα των παγίδων του τροποποιημένου νιτριδίου αυξάνεται στις βαθύτερες παγίδες με τη μέγιστη πυκνότητα, της τάξεως 1.75 ×1018cm -3 eV-1, να εμφανίζεται σε παγίδες ενέργειας 1.4 eV. Αντιθέτως, η πυκνότητα των παγίδων του αρχικού νιτριδίου μειώνεται μονοτονικά με την ενέργεια, με τη μέγιστη πυκνότητα παγίδων, της τάξεως 1,5 × 1018 cm-3 eV-1, να εμφανίζεται στις παγίδες ενέργειας 1,1 eV. Τα ανωτέρω μεγέθη δείχνουν ότι οι τροποποιημένες δομές MONOS (Μetal-Oxide-Nitride-Oxide-Semiconductor) της υψηλής και μεσαίας δόσης μπορούν να λειτουργήσουν ως διατάξεις παγίδευσης φορτίου ιδιαίτερα σε υψηλές θερμοκρασίες εξαιτίας του γεγονότος ότι η πυκνότητα των βαθέων παγίδων του νιτριδίου αυξάνει.","The objective of this thesis is the study of modified Oxide-Nitride-Oxide (ONO) devices as a charge trapping memory. The modified ONO structures were formed by high dose (~ 1x1016 Si+/cm2) and low energy (1 keV) implantation of silicon ions into oxide-nitride structures followed by wet oxidation process (850 °C, 15 min). The aforementioned process leads to the formation of a triple layer stack of oxide-nitride-oxide. Specifically, three implantation doses were used, i.e. 5x1015, 1x1016, 1.5x1016 Si + / cm2 labeled as low, medium and high doses respectively at an energy of 1 keV. The implantation of silicon ions causes swelling of silicon nitride in order to accommodate the large number of silicon ions. Moreover, the implantation results in a high concentration of silicon atoms close to the free upper surface of the nitride, as it has been observed by transmission electron microscopy analysis (TEM). Furthermore, TEM observations showed a slight swelling of the bottom oxide, located above the silicon substrate, a fact that is attributed to implantation secondary phenomena. The above swelling of nitride as well as bottom oxide is enhanced with the dose. After the oxidation process, X-ray photoelectron spectroscopy (XPS) and time-of-flight secondary ion mass spectrometry (ToF-SIMS) revealed that the top layer of the stack is silicon dioxide with almost no presence of nitrogen. Also, the remaining nitride is enriched with oxygen and the lower oxide is enriched with nitrogen. The sequence of the above processes results in the formation of triple-layer structures, which are tested as charge trapping memory elements. High frequency capacitance-voltage measurements (C-V) revealed particularly small standard deviations of the equivalent oxide thickness of just about all structures. Moreover, the dependence of this thickness upon the dose of the implantation was studied. Furthermore, high-low frequency capacitance technique was implemented in order to determine the density of interfacial traps Dit, which proved that Dit has a weak dependence with the implantation conditions. The charging of the modified three layer ONO structures were studied with incremental step pulse charging (ISPC). The write/erase parameters of the modified memory are determined by the slope of the characteristic curve of the voltage shift versus the applied pulse to the gate electrode (ΔVFB=f(Vp) ). The slope of the curve indicates the trapping efficiency of the nitride and determines the voltage shift that occurs while increasing the applied pulse amplitude by 1 V. The low-dose-ion-implantation modified structure can trap only electrons and its trapping efficiency is determined at 0.83 V/V. It was not possible to verify the hole trapping. The medium-dose structure shows electrons and holes trapping by applying the proper voltage pulse with efficiencies 0.67V/V and -0.35V/V to -0.44V/V respectively. Finally, in the high-dose sample, electron and hole trapping is observed under the proper applied pulse. The electron trapping efficiency was calculated 0.57V/V and hole trapping efficiency from -0.47V/V to -0.56V/V. The detrapping of charges and in specific the decay rate of trapped electrons in the modified structures was extracted by the slope (V/decade) of the retention characteristic curve at 50 ºC, 90 ºC, 120 ºC, 150 ºC και 180 ºC. In the low-dose modified ONO structure the decay rate of electrons is 0.08 V/decade at 50 ºC and 90 ºC, whilst it increases to 0.167 V/decade at 120 ºC, 150 ºC and 180 ºC. After 10 years, the initial voltage shift (3 V) will range from 1.9V to 2.5 V. Similarly, the modified medium-dose structures, showed an increasing decay rate of the trapped electrons of 0.11 V/decade at 50 ºC to 0.32 V/decade at 180 ºC. After 10 years, the initial 3 V voltage shift will range from 2.4 V to 0.9 V. Finally, in the high-dose modified structures, the decay rate is increased with temperature. The decay rate increases from 0.18 V/decade to 0.27 V/decade by increasing the temperature from 50 ºC to 180 ºC. The initial 3V voltage shift will be after 10 years reduced within the range of 0.7V to 1.6V. The determination of the density of traps as a function of their energy was performed for an unimplanted MONOS and for the low-dose samples, using the Yang-Wang model for the retention characteristics. A comparison between the two samples showed that the low-dose implanted sample has a higher density of deep traps within the nitride layer. The above results indicates that the modified MONOS (metal-oxide-nitride-oxide-semiconductor) structures of high and medium dose can act as charge trapping memories particularly at high temperatures due to the fact of the increased density of deep traps in nitride layer."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μελέτη συγκράτησης φορτίου σε τροποποιημένες διατάξεις παγίδευσης φορτίου MONOS"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μπολομύτη Ευτυχία","Bolomyti Eftychia"],"dc:date":["2017"],"dc:description":["Στην παρούσα διατριβή μελετήθηκαν τροποποιημένες διατάξεις Οξειδίου-Νιτριδίου-Οξειδίου (ONO, Oxide-Nitride-Oxide) ως μνήμες παγίδευσης φορτίου. Η τροποποιημένη δομή ΟΝΟ προκύπτει από την εμφύτευση ιόντων πυριτίου υψηλής δόσης (~1x1016 Si+/cm2) και χαμηλής ενέργειας (1 keV) σε δομές οξειδίου-νιτριδίου που ακολουθείται από διεργασία υγρής οξείδωσης (850 οC, 15 min). Η ακολουθία αυτή των διεργασιών οδηγεί στο σχηματισμό τριστρωματικής δομής οξειδίου-νιτριδίου-οξειδίου. Συγκεκριμένα, πραγματοποιήθηκαν τρείς διαφορετικές δόσεις: 5x1015, 1x1016, 1.5x1016Si+/cm2 αναφερόμενες ως χαμηλή, μεσαία και υψηλή αντιστοίχως με ενέργεια 1keV. Η εμφύτευση των ιόντων πυριτίου προκαλεί τη διόγκωση του νιτριδίου ώστε να διευθετηθεί ο μεγάλος αριθμός των ιόντων πυριτίου και δημιουργεί μια φάση με υψηλή συγκέντρωση ατόμων πυριτίου πλησίον της ελεύθερης άνω επιφάνειας του νιτριδίου, όπως έδειξαν αναλύσεις ηλεκτρονικής μικροσκοπίας διέλευσης (ΤΕΜ). Επίσης, παρατηρήσεις ΤΕΜ έδειξαν τη μικρή διόγκωση του οξειδίου που βρίσκεται σε επαφή με το υπόστρωμα πυριτίου, γεγονός που αποδίδεται σε δευτερογενή φαινόμενα κατά την διάρκεια της εμφύτευσης. Τα ανωτέρω φαινόμενα ενισχύονται με την αύξηση της δόσης. Μελέτες φασμάτων φωτοηλεκτρονίων ακτίνων Χ (XPS) και φασματοσκοπίας μάζας δευτερογενούς εκπομπής ιόντων (ToF-SIMS) έδειξαν ότι το αναπτυσσόμενο άνω στρώμα της δομής είναι διοξείδιο του πυριτίου με σχεδόν μηδενική παρουσία αζώτου. Επίσης το εναπομένων νιτρίδιο είναι εμπλουτισμένο με οξυγόνο, καθώς και ότι το κάτω οξείδιο είναι εμπλουτισμένο με άζωτο. Η αλληλουχία των ανωτέρω αναφερόμενων διεργασιών οδηγεί στο σχηματισμό τριστρωματικών δομών που ελέγχονται ως στοιχεία μνήμης παγίδευσης φορτίου. Μετρήσεις χωρητικότητας-τάσης (C-V) υψηλής συχνότητας προσδιόρισαν εξαιρετικά μικρές τυπικές αποκλίσεις του ισοδύναμου πάχους του οξειδίου όλων σχεδόν των δομών, με εξάρτηση του πάχους από την δόση της εμφύτευσης. Ο προσδιορισμός της πυκνότητας των διεπιφανειακών παγίδων πραγματοποιήθηκε με τη μέθοδο σύγκρισης χωρητικοτήτων υψηλής-χαμηλής συχνότητας, και έδειξε την μικρή εξάρτηση του Dit από τις συνθήκες εμφύτευσης. Στην συνέχεια, οι τροποποιημένες τριστρωματικές δομές ONO μελετήθηκαν ως διατάξεις μνήμης με τη μέθοδο φόρτισης με στοιχειώδες βήμα παλμού (incremental step pulse charging, ISPC). Η δυνατότητα εγγραφής/διαγραφής της μνήμης καθορίστηκε από την κλίση της χαρακτηριστικής καμπύλης ολίσθησης της τάσης επιπέδων ζωνών συναρτήσει του εφαρμοζόμενου παλμού στο ηλεκτρόδιο πύλης ( ΔVFB=f(Vp) ). Η κλίση της καμπύλης d(ΔVFB)/dVp μαρτυρά την αποτελεσματικότητα παγίδευσης των φορέων στο νιτρίδιο και προσδιορίζει την ολίσθηση της τάσης επιπέδων ζωνών που προκαλεί η αύξηση του ύψους του εφαρμοζόμενου παλμού κατά 1 V. Η τροποποιημένη δομή χαμηλής δόσης εμφύτευσης ιόντων Si, παγιδεύει ηλεκτρόνια με αποτελεσματικότητα παγίδευσης 0.83 V/V. Στο δείγμα χαμηλής δόσης δεν παρατηρήθηκε παγίδευση οπών. Η δομή με μεσαία δόση εμφύτευσης παγιδεύει ηλεκτρόνια με αποτελεσματικότητα 0.67V/V και οπές με αποτελεσματικότητα από -0.35V/V έως -0.44V/V. Τέλος, στο δείγμα υψηλής δόσης, η αποτελεσματικότητα παγίδευσης ηλεκτρονίων υπολογίστηκε 0.57 V/V και των οπών από -0.47 V/V έως -0.56 V/V. Στη συνέχεια, ελέγχεται η ικανότητα των τροποποιημένων δομών να διατηρούν τα παγιδευμένα ηλεκτρόνια στο στρώμα παγίδευσης. Συγκεκριμένα, μελετήθηκε η αποπαγίδευση των ηλεκτρονίων στις θερμοκρασίες 50 ºC, 90 ºC, 120 ºC, 150 ºC και 180 ºC. Για κάθε θερμοκρασία, εξάγεται η χαρακτηριστική συγκράτησης φορτίου, της οποίας η κλίση (σε V/δεκάδα χρόνου) ισοδυναμεί με το ρυθμό αποπαγίδευσης. Στην τροποποιημένη δομή χαμηλής δόσης, η αποπαγίδευση των ηλεκτρονίων πραγματοποιείται με ρυθμό 0.08 V/δεκάδα χρόνου στους 50 ºC και 90 ºC, ενώ με ρυθμό 0.167 V/δεκάδα χρόνου στους 120 ºC, 150 ºC και 180 ºC. Μετά από 10 χρόνια, παρατηρείται ότι η αρχική ολίσθηση της τάσης επιπέδων ζωνών (3 V) θα κυμαίνεται από 1.9V έως 2.5V. Στις τροποποιημένες δομές με εμφύτευση μεσαίας δόσης, ο ρυθμός αποπαγίδευσης των παγιδευμένων ηλεκτρονίων αυξάνεται από 0.11V/δεκάδα έως 0.32V/δεκάδα καθώς αυξάνεται η θερμοκρασία από 50 ºC έως 180 ºC. Μετά από 10χρόνια , η αρχική ολίσθηση των 3 V θα κυμαίνεται από 0.9 έως 2.4 V. Στις δομές υψηλής δόσης, ο ρυθμός αποπαγίδευσης αυξάνεται από 0.18V/δεκάδα χρόνου έως 0.27V/δεκάδα χρόνου αυξάνοντας την θερμοκρασία από 50 ºC έως 180 ºC. Η αρχική ολίσθηση των 3V, μετά από 10 χρόνια μειώνεται με την τιμή της να κυμαίνεται από 0.7V έως 1.6V. Τέλος, προσδιορίζεται η πυκνότητα των παγίδων συναρτήσει της ενέργειάς τους στο δείγμα με το τροποποιημένο νιτρίδιο χαμηλής δόσης εμφύτευσης και στο δείγμα με το αρχικό νιτρίδιο. Συγκεκριμένα, αναλύονται οι αντίστοιχες χαρακτηριστικές συγκράτησης φορτίου σύμφωνα με το πρότυπο των Yang-Wang. Η πυκνότητα των παγίδων του τροποποιημένου νιτριδίου αυξάνεται στις βαθύτερες παγίδες με τη μέγιστη πυκνότητα, της τάξεως 1.75 ×1018cm -3 eV-1, να εμφανίζεται σε παγίδες ενέργειας 1.4 eV. Αντιθέτως, η πυκνότητα των παγίδων του αρχικού νιτριδίου μειώνεται μονοτονικά με την ενέργεια, με τη μέγιστη πυκνότητα παγίδων, της τάξεως 1,5 × 1018 cm-3 eV-1, να εμφανίζεται στις παγίδες ενέργειας 1,1 eV. Τα ανωτέρω μεγέθη δείχνουν ότι οι τροποποιημένες δομές MONOS (Μetal-Oxide-Nitride-Oxide-Semiconductor) της υψηλής και μεσαίας δόσης μπορούν να λειτουργήσουν ως διατάξεις παγίδευσης φορτίου ιδιαίτερα σε υψηλές θερμοκρασίες εξαιτίας του γεγονότος ότι η πυκνότητα των βαθέων παγίδων του νιτριδίου αυξάνει.","The objective of this thesis is the study of modified Oxide-Nitride-Oxide (ONO) devices as a charge trapping memory. The modified ONO structures were formed by high dose (~ 1x1016 Si+/cm2) and low energy (1 keV) implantation of silicon ions into oxide-nitride structures followed by wet oxidation process (850 °C, 15 min). The aforementioned process leads to the formation of a triple layer stack of oxide-nitride-oxide. Specifically, three implantation doses were used, i.e. 5x1015, 1x1016, 1.5x1016 Si + / cm2 labeled as low, medium and high doses respectively at an energy of 1 keV. The implantation of silicon ions causes swelling of silicon nitride in order to accommodate the large number of silicon ions. Moreover, the implantation results in a high concentration of silicon atoms close to the free upper surface of the nitride, as it has been observed by transmission electron microscopy analysis (TEM). Furthermore, TEM observations showed a slight swelling of the bottom oxide, located above the silicon substrate, a fact that is attributed to implantation secondary phenomena. The above swelling of nitride as well as bottom oxide is enhanced with the dose. After the oxidation process, X-ray photoelectron spectroscopy (XPS) and time-of-flight secondary ion mass spectrometry (ToF-SIMS) revealed that the top layer of the stack is silicon dioxide with almost no presence of nitrogen. Also, the remaining nitride is enriched with oxygen and the lower oxide is enriched with nitrogen. The sequence of the above processes results in the formation of triple-layer structures, which are tested as charge trapping memory elements. High frequency capacitance-voltage measurements (C-V) revealed particularly small standard deviations of the equivalent oxide thickness of just about all structures. Moreover, the dependence of this thickness upon the dose of the implantation was studied. Furthermore, high-low frequency capacitance technique was implemented in order to determine the density of interfacial traps Dit, which proved that Dit has a weak dependence with the implantation conditions. The charging of the modified three layer ONO structures were studied with incremental step pulse charging (ISPC). The write/erase parameters of the modified memory are determined by the slope of the characteristic curve of the voltage shift versus the applied pulse to the gate electrode (ΔVFB=f(Vp) ). The slope of the curve indicates the trapping efficiency of the nitride and determines the voltage shift that occurs while increasing the applied pulse amplitude by 1 V. The low-dose-ion-implantation modified structure can trap only electrons and its trapping efficiency is determined at 0.83 V/V. It was not possible to verify the hole trapping. The medium-dose structure shows electrons and holes trapping by applying the proper voltage pulse with efficiencies 0.67V/V and -0.35V/V to -0.44V/V respectively. Finally, in the high-dose sample, electron and hole trapping is observed under the proper applied pulse. The electron trapping efficiency was calculated 0.57V/V and hole trapping efficiency from -0.47V/V to -0.56V/V. The detrapping of charges and in specific the decay rate of trapped electrons in the modified structures was extracted by the slope (V/decade) of the retention characteristic curve at 50 ºC, 90 ºC, 120 ºC, 150 ºC και 180 ºC. In the low-dose modified ONO structure the decay rate of electrons is 0.08 V/decade at 50 ºC and 90 ºC, whilst it increases to 0.167 V/decade at 120 ºC, 150 ºC and 180 ºC. After 10 years, the initial voltage shift (3 V) will range from 1.9V to 2.5 V. Similarly, the modified medium-dose structures, showed an increasing decay rate of the trapped electrons of 0.11 V/decade at 50 ºC to 0.32 V/decade at 180 ºC. After 10 years, the initial 3 V voltage shift will range from 2.4 V to 0.9 V. Finally, in the high-dose modified structures, the decay rate is increased with temperature. The decay rate increases from 0.18 V/decade to 0.27 V/decade by increasing the temperature from 50 ºC to 180 ºC. The initial 3V voltage shift will be after 10 years reduced within the range of 0.7V to 1.6V. The determination of the density of traps as a function of their energy was performed for an unimplanted MONOS and for the low-dose samples, using the Yang-Wang model for the retention characteristics. A comparison between the two samples showed that the low-dose implanted sample has a higher density of deep traps within the nitride layer. The above results indicates that the modified MONOS (metal-oxide-nitride-oxide-semiconductor) structures of high and medium dose can act as charge trapping memories particularly at high temperatures due to the fact of the increased density of deep traps in nitride layer."],"dc:identifier":["uoadl:1516877","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1516877"],"dc:language":["Ελληνικά","English","Greek"],"dc:subject":["Τεχνολογία – Πληροφορική","Technology - Computer science"],"dc:title":["Μελέτη συγκράτησης φορτίου σε τροποποιημένες διατάξεις παγίδευσης φορτίου MONOS"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:28:47Z"}