{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1519029"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1519029","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Συγκριτική Μελέτη Φωσφορούχων Εμφανίσεων σε Σχηματισμούς Hardground Περιοχής Οσίου Λουκά Βοιωτίας και σε Λιμναίες Αποθέσεις της Λεκάνης Σαρανταπόρου Ελασσόνας.","abstract":"Σκοπός της μεταπτυχιακής εργασίας είναι να προσδιοριστεί η κύρια ορυκτολογική σύσταση, η γεωχημεία και η προέλευση των φωσφορικών αποθέσεων α) στην περιοχή του Οσίου Λουκά, η οποία ανήκει στη ζώνη Παρνασσού-Γκιώνας και β) στην περιοχή του Δρυμού Ελασσόνας. Πάρθηκαν δείγματα από την στρωματολιθική κρούστα και τον ορίζοντα hardground, Αν. Μαιστρίχτιας ηλικίας, στην περιοχή του Οσίου Λουκά και από τις φωσφορικές αποθέσεις, ηλικίας Αν.Μειοκαίνου, στην περιοχή του Δρυμού Ελασσόνας. Η ορυκτολογική ανάλυση έδειξε ότι στην πρώτη περιοχή τα φωσφορικά ορυκτά που χαρακτηρίζουν την ορυκτολογική σύσταση των δειγμάτων είναι αυτά της ομάδας του απατίτη. Επίσης, την εμφάνισή τους κάνουν ο γκαιτίτης και ο αιματίτης. Στη δεύτερη περιοχή τα κύρια φωσφορικά ορυκτά που συναντήθηκαν είναι κυρίως ο μιθριδατίτης, ο αναπαΐτης και τα ορυκτά της ομάδας του απατίτη. Στον Όσιο Λουκά ο απατίτης έχει σχηματιστεί αυθιγενετικά. Στον Δρυμό ο αναπαΐτης έχει σχηματιστεί διαγενετικά. Ο μιθριδατίτης εμφανίζεται με δύο διαφορετικές μορφές, ως συμπαγή συσσωματώματα διαγενετικής προέλευσης και ως βελονοειδείς κρύσταλλοι αυθιγενετικής προέλευσης και είναι τουλάχιστον δύο διαφορετικών γενεών. Η γεωχημική ανάλυση που διεξήχθη έδειξε ότι οι τιμές για τα κύρια στοιχεία είναι αναμενόμενες, ενώ ένας μεγάλος αριθμός ιχνοστοιχείων και σπανίων γαιών κάνουν την εμφάνισή τους. Οι σπάνιες γαίες που ανιχνεύτηκαν είναι το La, το Ce, το Nd, το Sm, το Sc και το Y. Οι περιεκτικότητες τους στα δείγματα του Οσίου Λουκά εμφανίζονται πολύ υψηλές σε σχέση με αυτά του Δρυμού. Το Sc εμφανίζεται μόνο στα δείγματα του Δρυμού. Η ύπαρξη των σπάνιων γαιών σχετίζεται με τις φωσφορικές φάσεις που έχουν αναπτυχθεί στον Όσιο Λουκά, δηλαδή με τα ορυκτά της ομάδας του απατίτη και δικαιολογεί το γεγονός ότι εντοπίζονται σε υψηλές περιεκτικότητες. Μία πιθανή πηγή για τον εμπλουτισμό των σχηματισμών σε σπάνιες γαίες είναι οι βωξιτικοί ορίζοντες. Η παρουσία τους σε θαλάσσιους φωσφορίτες είναι αναμενόμενη αλλά η ύπαρξή τους σε τέτοιες περιεκτικότητες τους καθιστά αντικείμενο έρευνας σε επιστημονικό επίπεδο. Αντίθετα, στην περιοχή του Δρυμού η ανάπτυξη πολλών φωσφορικών ορυκτών, διαφορετικών γενεών, όπως ο μιθριδατίτης, ο αναπαΐτης και τα ορυκτά της ομάδας του απατίτη δεν ευνοούν τον εμπλουτισμό τους σε σπάνιες γαίες. Τα ιχνοστοιχεία που ανιχνεύτηκαν και εμφάνισαν τις μεγαλύτερες διακυμάνσεις μεταξύ των δύο περιοχών είναι το V, το Cr, το Co, το Ni, ο Cu, το As, ο Zn, το Te, το I, ο Pb, το Rb, το Sr, το Ba, κ.α. Φαίνεται ότι στην περιοχή του Οσίου Λουκά οι περιεκτικότητες τους υπερισχύουν κατά πολύ έναντι αυτών της περιοχής του Δρυμού. Εξαίρεση σε αυτό αποτελεί το Ba και το Rb, όπου ισχύει το ακριβώς αντίθετο.O Zn και το Sr είναι ιχνοστοιχεία με παρόμοιες περιεκτικότητες και στις δύο περιοχές χωρίς ιδιαίτερες διαφορές. Η στρωματολιθική κρούστα και ο ορίζοντας hardground που έχουν σχηματιστεί στην περιοχή του Οσίου Λουκά είναι θαλάσσιας προέλευσης. Οι συνθήκες σχηματισμού τους είναι ένα ρηχό θαλάσσιο βυθιζόμενο και περιοδικά αναδυόμενο περιβάλλον. Η πηγή του φωσφόρου θεωρείται ότι είναι εξωτερική, θαλάσσια ή ηπειρωτική. Η αποδόμηση του οργανικού υλικού, τα φωσφορικά σκελετικά κατάλοιπα, τα ένυδρα οξείδια του σιδήρου και τα αυξημένα επίπεδα των διαλυμένων φωσφορικών αλάτων στο θαλασσινό νερό είναι οι πιθανές πηγές που τροφοδότησαν με φώσφορο τα ιζήματα του πυθμένα. Οι φωσφορικές αποθέσεις στην περιοχή του Δρυμού Ελασσόνας έχουν αναπτυχθεί σε ένα λιμναίο σύστημα βαθιών νερών. Η αποδόμηση των έμβιων οργανισμών του πυθμένα της λεκάνης (αποσύνθεση, σκελετοί ψαριών, δόντια και σκελετοί, κοπρόλιθοι, φύλλα και κορμοί) και η αποδόμηση του οργανικού υλικού των διατόμων και των τρηματοφόρων, που θεωρείται και η κύρια πηγή φωσφόρου, οδήγησε στον σχηματισμό Fe-Ca- ούχων και Ca-ούχων φωσφορικών ορυκτών, του μιθριδατίτη και του αναπαΐτη. Οι υψηλές περιεκτικότητες των ιχνοστοιχείων και των σπάνιων γαιών μέσα στις φωσφορικές αποθέσεις αλλά και οι μικρές σε έκταση εμφανίσεις τους δεν τα καθιστούν οικονομικά εκμεταλλεύσιμα.","abstract_html":"Σκοπός της μεταπτυχιακής εργασίας είναι να προσδιοριστεί η κύρια ορυκτολογική σύσταση, η γεωχημεία και η προέλευση των φωσφορικών αποθέσεων α) στην περιοχή του Οσίου Λουκά, η οποία ανήκει στη ζώνη Παρνασσού-Γκιώνας και β) στην περιοχή του Δρυμού Ελασσόνας. Πάρθηκαν δείγματα από την στρωματολιθική κρούστα και τον ορίζοντα hardground, Αν. Μαιστρίχτιας ηλικίας, στην περιοχή του Οσίου Λουκά και από τις φωσφορικές αποθέσεις, ηλικίας Αν.Μειοκαίνου, στην περιοχή του Δρυμού Ελασσόνας. Η ορυκτολογική ανάλυση έδειξε ότι στην πρώτη περιοχή τα φωσφορικά ορυκτά που χαρακτηρίζουν την ορυκτολογική σύσταση των δειγμάτων είναι αυτά της ομάδας του απατίτη. Επίσης, την εμφάνισή τους κάνουν ο γκαιτίτης και ο αιματίτης. Στη δεύτερη περιοχή τα κύρια φωσφορικά ορυκτά που συναντήθηκαν είναι κυρίως ο μιθριδατίτης, ο αναπαΐτης και τα ορυκτά της ομάδας του απατίτη. Στον Όσιο Λουκά ο απατίτης έχει σχηματιστεί αυθιγενετικά. Στον Δρυμό ο αναπαΐτης έχει σχηματιστεί διαγενετικά. Ο μιθριδατίτης εμφανίζεται με δύο διαφορετικές μορφές, ως συμπαγή συσσωματώματα διαγενετικής προέλευσης και ως βελονοειδείς κρύσταλλοι αυθιγενετικής προέλευσης και είναι τουλάχιστον δύο διαφορετικών γενεών. Η γεωχημική ανάλυση που διεξήχθη έδειξε ότι οι τιμές για τα κύρια στοιχεία είναι αναμενόμενες, ενώ ένας μεγάλος αριθμός ιχνοστοιχείων και σπανίων γαιών κάνουν την εμφάνισή τους. Οι σπάνιες γαίες που ανιχνεύτηκαν είναι το La, το Ce, το Nd, το Sm, το Sc και το Y. Οι περιεκτικότητες τους στα δείγματα του Οσίου Λουκά εμφανίζονται πολύ υψηλές σε σχέση με αυτά του Δρυμού. Το Sc εμφανίζεται μόνο στα δείγματα του Δρυμού. Η ύπαρξη των σπάνιων γαιών σχετίζεται με τις φωσφορικές φάσεις που έχουν αναπτυχθεί στον Όσιο Λουκά, δηλαδή με τα ορυκτά της ομάδας του απατίτη και δικαιολογεί το γεγονός ότι εντοπίζονται σε υψηλές περιεκτικότητες. Μία πιθανή πηγή για τον εμπλουτισμό των σχηματισμών σε σπάνιες γαίες είναι οι βωξιτικοί ορίζοντες. Η παρουσία τους σε θαλάσσιους φωσφορίτες είναι αναμενόμενη αλλά η ύπαρξή τους σε τέτοιες περιεκτικότητες τους καθιστά αντικείμενο έρευνας σε επιστημονικό επίπεδο. Αντίθετα, στην περιοχή του Δρυμού η ανάπτυξη πολλών φωσφορικών ορυκτών, διαφορετικών γενεών, όπως ο μιθριδατίτης, ο αναπαΐτης και τα ορυκτά της ομάδας του απατίτη δεν ευνοούν τον εμπλουτισμό τους σε σπάνιες γαίες. Τα ιχνοστοιχεία που ανιχνεύτηκαν και εμφάνισαν τις μεγαλύτερες διακυμάνσεις μεταξύ των δύο περιοχών είναι το V, το Cr, το Co, το Ni, ο Cu, το As, ο Zn, το Te, το I, ο Pb, το Rb, το Sr, το Ba, κ.α. Φαίνεται ότι στην περιοχή του Οσίου Λουκά οι περιεκτικότητες τους υπερισχύουν κατά πολύ έναντι αυτών της περιοχής του Δρυμού. Εξαίρεση σε αυτό αποτελεί το Ba και το Rb, όπου ισχύει το ακριβώς αντίθετο.O Zn και το Sr είναι ιχνοστοιχεία με παρόμοιες περιεκτικότητες και στις δύο περιοχές χωρίς ιδιαίτερες διαφορές. Η στρωματολιθική κρούστα και ο ορίζοντας hardground που έχουν σχηματιστεί στην περιοχή του Οσίου Λουκά είναι θαλάσσιας προέλευσης. Οι συνθήκες σχηματισμού τους είναι ένα ρηχό θαλάσσιο βυθιζόμενο και περιοδικά αναδυόμενο περιβάλλον. Η πηγή του φωσφόρου θεωρείται ότι είναι εξωτερική, θαλάσσια ή ηπειρωτική. Η αποδόμηση του οργανικού υλικού, τα φωσφορικά σκελετικά κατάλοιπα, τα ένυδρα οξείδια του σιδήρου και τα αυξημένα επίπεδα των διαλυμένων φωσφορικών αλάτων στο θαλασσινό νερό είναι οι πιθανές πηγές που τροφοδότησαν με φώσφορο τα ιζήματα του πυθμένα. Οι φωσφορικές αποθέσεις στην περιοχή του Δρυμού Ελασσόνας έχουν αναπτυχθεί σε ένα λιμναίο σύστημα βαθιών νερών. Η αποδόμηση των έμβιων οργανισμών του πυθμένα της λεκάνης (αποσύνθεση, σκελετοί ψαριών, δόντια και σκελετοί, κοπρόλιθοι, φύλλα και κορμοί) και η αποδόμηση του οργανικού υλικού των διατόμων και των τρηματοφόρων, που θεωρείται και η κύρια πηγή φωσφόρου, οδήγησε στον σχηματισμό Fe-Ca- ούχων και Ca-ούχων φωσφορικών ορυκτών, του μιθριδατίτη και του αναπαΐτη. Οι υψηλές περιεκτικότητες των ιχνοστοιχείων και των σπάνιων γαιών μέσα στις φωσφορικές αποθέσεις αλλά και οι μικρές σε έκταση εμφανίσεις τους δεν τα καθιστούν οικονομικά εκμεταλλεύσιμα.","abstract_has_math":false,"creators":["Ρούσσου Ιωάννα","Roussou Ioanna"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2017,"date_issued":"2017","date_published":"2017","updated_at":"2026-11-19T05:28:48Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1519029"],"render_values":[{"text":"uoadl:1519029","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1519029","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1519029","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1519029","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ρούσσου Ιωάννα","Roussou Ioanna"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2017"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1519029","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1519029"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Σκοπός της μεταπτυχιακής εργασίας είναι να προσδιοριστεί η κύρια ορυκτολογική σύσταση, η γεωχημεία και η προέλευση των φωσφορικών αποθέσεων α) στην περιοχή του Οσίου Λουκά, η οποία ανήκει στη ζώνη Παρνασσού-Γκιώνας και β) στην περιοχή του Δρυμού Ελασσόνας. Πάρθηκαν δείγματα από την στρωματολιθική κρούστα και τον ορίζοντα hardground, Αν. Μαιστρίχτιας ηλικίας, στην περιοχή του Οσίου Λουκά και από τις φωσφορικές αποθέσεις, ηλικίας Αν.Μειοκαίνου, στην περιοχή του Δρυμού Ελασσόνας. Η ορυκτολογική ανάλυση έδειξε ότι στην πρώτη περιοχή τα φωσφορικά ορυκτά που χαρακτηρίζουν την ορυκτολογική σύσταση των δειγμάτων είναι αυτά της ομάδας του απατίτη. Επίσης, την εμφάνισή τους κάνουν ο γκαιτίτης και ο αιματίτης. Στη δεύτερη περιοχή τα κύρια φωσφορικά ορυκτά που συναντήθηκαν είναι κυρίως ο μιθριδατίτης, ο αναπαΐτης και τα ορυκτά της ομάδας του απατίτη. Στον Όσιο Λουκά ο απατίτης έχει σχηματιστεί αυθιγενετικά. Στον Δρυμό ο αναπαΐτης έχει σχηματιστεί διαγενετικά. Ο μιθριδατίτης εμφανίζεται με δύο διαφορετικές μορφές, ως συμπαγή συσσωματώματα διαγενετικής προέλευσης και ως βελονοειδείς κρύσταλλοι αυθιγενετικής προέλευσης και είναι τουλάχιστον δύο διαφορετικών γενεών. Η γεωχημική ανάλυση που διεξήχθη έδειξε ότι οι τιμές για τα κύρια στοιχεία είναι αναμενόμενες, ενώ ένας μεγάλος αριθμός ιχνοστοιχείων και σπανίων γαιών κάνουν την εμφάνισή τους. Οι σπάνιες γαίες που ανιχνεύτηκαν είναι το La, το Ce, το Nd, το Sm, το Sc και το Y. Οι περιεκτικότητες τους στα δείγματα του Οσίου Λουκά εμφανίζονται πολύ υψηλές σε σχέση με αυτά του Δρυμού. Το Sc εμφανίζεται μόνο στα δείγματα του Δρυμού. Η ύπαρξη των σπάνιων γαιών σχετίζεται με τις φωσφορικές φάσεις που έχουν αναπτυχθεί στον Όσιο Λουκά, δηλαδή με τα ορυκτά της ομάδας του απατίτη και δικαιολογεί το γεγονός ότι εντοπίζονται σε υψηλές περιεκτικότητες. Μία πιθανή πηγή για τον εμπλουτισμό των σχηματισμών σε σπάνιες γαίες είναι οι βωξιτικοί ορίζοντες. Η παρουσία τους σε θαλάσσιους φωσφορίτες είναι αναμενόμενη αλλά η ύπαρξή τους σε τέτοιες περιεκτικότητες τους καθιστά αντικείμενο έρευνας σε επιστημονικό επίπεδο. Αντίθετα, στην περιοχή του Δρυμού η ανάπτυξη πολλών φωσφορικών ορυκτών, διαφορετικών γενεών, όπως ο μιθριδατίτης, ο αναπαΐτης και τα ορυκτά της ομάδας του απατίτη δεν ευνοούν τον εμπλουτισμό τους σε σπάνιες γαίες. Τα ιχνοστοιχεία που ανιχνεύτηκαν και εμφάνισαν τις μεγαλύτερες διακυμάνσεις μεταξύ των δύο περιοχών είναι το V, το Cr, το Co, το Ni, ο Cu, το As, ο Zn, το Te, το I, ο Pb, το Rb, το Sr, το Ba, κ.α. Φαίνεται ότι στην περιοχή του Οσίου Λουκά οι περιεκτικότητες τους υπερισχύουν κατά πολύ έναντι αυτών της περιοχής του Δρυμού. Εξαίρεση σε αυτό αποτελεί το Ba και το Rb, όπου ισχύει το ακριβώς αντίθετο.O Zn και το Sr είναι ιχνοστοιχεία με παρόμοιες περιεκτικότητες και στις δύο περιοχές χωρίς ιδιαίτερες διαφορές. Η στρωματολιθική κρούστα και ο ορίζοντας hardground που έχουν σχηματιστεί στην περιοχή του Οσίου Λουκά είναι θαλάσσιας προέλευσης. Οι συνθήκες σχηματισμού τους είναι ένα ρηχό θαλάσσιο βυθιζόμενο και περιοδικά αναδυόμενο περιβάλλον. Η πηγή του φωσφόρου θεωρείται ότι είναι εξωτερική, θαλάσσια ή ηπειρωτική. Η αποδόμηση του οργανικού υλικού, τα φωσφορικά σκελετικά κατάλοιπα, τα ένυδρα οξείδια του σιδήρου και τα αυξημένα επίπεδα των διαλυμένων φωσφορικών αλάτων στο θαλασσινό νερό είναι οι πιθανές πηγές που τροφοδότησαν με φώσφορο τα ιζήματα του πυθμένα. Οι φωσφορικές αποθέσεις στην περιοχή του Δρυμού Ελασσόνας έχουν αναπτυχθεί σε ένα λιμναίο σύστημα βαθιών νερών. Η αποδόμηση των έμβιων οργανισμών του πυθμένα της λεκάνης (αποσύνθεση, σκελετοί ψαριών, δόντια και σκελετοί, κοπρόλιθοι, φύλλα και κορμοί) και η αποδόμηση του οργανικού υλικού των διατόμων και των τρηματοφόρων, που θεωρείται και η κύρια πηγή φωσφόρου, οδήγησε στον σχηματισμό Fe-Ca- ούχων και Ca-ούχων φωσφορικών ορυκτών, του μιθριδατίτη και του αναπαΐτη. Οι υψηλές περιεκτικότητες των ιχνοστοιχείων και των σπάνιων γαιών μέσα στις φωσφορικές αποθέσεις αλλά και οι μικρές σε έκταση εμφανίσεις τους δεν τα καθιστούν οικονομικά εκμεταλλεύσιμα.","This thesis was produced as part of the Postgraduate Program of Studies “Applied Environmental Geology” of the Department of Economin Geology – Geochemistry, of the Geology and Geoenvironment Department of the National University of Athens. The aim of this thesis is to identify and describe the mineralogy, geochemistry and the origin of the phosphate deposits a) of Osios Loucas region, which belongs to the Parnassus-Ghiona zone and b) of Drymos region, in Elassona area. In Osios Loucas region, the upper Maastrictian hardground formation and the stromatolithic crust were developed upon a condensed pelagic carbonate sequence of seamount type. The samples that were collected from these formations showed that the main mineralogical composition is characterized by apatite group, goethite and hematite. Here, apatite has formed authigenetically. In Drymos region, the samples from the phosphate deposits are hosted in a clayey diatomite rock showed that the main phosphate minerals are represented by mitridatite and anapaite (Ca-Fe phosphates) and secondary from phosphate minerals of the apatite group. Mitridatite is observed either as condense aggregates diagenetically derived or as needles crystals authigenetically derived. Crystals of anapaite are diagenetically derived. The major and trace elements were identified by chemical analysis. While the content of major elements is expected, a number of trace elements and rare earth elements make their appearance. Rare earth elements detected in the samples are Ce, La, Nd and Sm, Y and Sc. They show high amounts in Osios Loucas region, while Sc is detected only in the samples of Drymos region. Phosphate phases (apatite group) play an important role in the presence of rare earth elements in phosphorites of marine origin. Moreover, the conditions that these formations in Osios Loucas region were formed but also the bauxite horizons that exist in the area likely to be related to their enrichment in rare earth elements. Although, such enrichment of rare earth elements in Osios Loucas region requires further research. In Drymos area the amounts of rare earth elements are very low. Here the phosphate phases are mainly the mitridatite and then anapaite and minerals of the apatite group and are of different generations. Enrichment in elements such as V, Cr, Co, Ni, Cu, As, Te, I, Pb, etc. was reported in Osios Loucas region, whose content ranges from twice (V), triple (Cr, Cu,Pb) up to four times (Ni) compared to Drymos region. The content of Ba and Rb is higher, up to ten times, in Drymos region. Zn and Sr are elements whose content is similar in both areas without significant differences. The stromatolithic crust and the hardground formation took place on shallow submerged to periodically emerge seafloors and are of marine origin. The source of phosphorus is considered to be external, either marine or continental. The decomposition of organic matter and / or skeletal phosphate remnants settled to the bottom, hydrated ferrous oxides with phosphate ions adsorbed on the surface or even a slightly elevated level of dissolved phosphate in seawater could be responsible for the phosphorus enrichment of the bottom sediments. The phosphate deposits of Drymos region is of lacustrine origin and have developed in a deepwater lake environment. The main source of phosphorus is attributed to the decomposition of organic matter in the lake bottom. The small phosphate occurrences in both regions, plus the high contents of trace and rare earth elements lead us to assume that no commercial interest is necessary."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Συγκριτική Μελέτη Φωσφορούχων Εμφανίσεων σε Σχηματισμούς Hardground Περιοχής Οσίου Λουκά Βοιωτίας και σε Λιμναίες Αποθέσεις της Λεκάνης Σαρανταπόρου Ελασσόνας."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Ρούσσου Ιωάννα","Roussou Ioanna"],"dc:date":["2017"],"dc:description":["Σκοπός της μεταπτυχιακής εργασίας είναι να προσδιοριστεί η κύρια ορυκτολογική σύσταση, η γεωχημεία και η προέλευση των φωσφορικών αποθέσεων α) στην περιοχή του Οσίου Λουκά, η οποία ανήκει στη ζώνη Παρνασσού-Γκιώνας και β) στην περιοχή του Δρυμού Ελασσόνας. Πάρθηκαν δείγματα από την στρωματολιθική κρούστα και τον ορίζοντα hardground, Αν. Μαιστρίχτιας ηλικίας, στην περιοχή του Οσίου Λουκά και από τις φωσφορικές αποθέσεις, ηλικίας Αν.Μειοκαίνου, στην περιοχή του Δρυμού Ελασσόνας. Η ορυκτολογική ανάλυση έδειξε ότι στην πρώτη περιοχή τα φωσφορικά ορυκτά που χαρακτηρίζουν την ορυκτολογική σύσταση των δειγμάτων είναι αυτά της ομάδας του απατίτη. Επίσης, την εμφάνισή τους κάνουν ο γκαιτίτης και ο αιματίτης. Στη δεύτερη περιοχή τα κύρια φωσφορικά ορυκτά που συναντήθηκαν είναι κυρίως ο μιθριδατίτης, ο αναπαΐτης και τα ορυκτά της ομάδας του απατίτη. Στον Όσιο Λουκά ο απατίτης έχει σχηματιστεί αυθιγενετικά. Στον Δρυμό ο αναπαΐτης έχει σχηματιστεί διαγενετικά. Ο μιθριδατίτης εμφανίζεται με δύο διαφορετικές μορφές, ως συμπαγή συσσωματώματα διαγενετικής προέλευσης και ως βελονοειδείς κρύσταλλοι αυθιγενετικής προέλευσης και είναι τουλάχιστον δύο διαφορετικών γενεών. Η γεωχημική ανάλυση που διεξήχθη έδειξε ότι οι τιμές για τα κύρια στοιχεία είναι αναμενόμενες, ενώ ένας μεγάλος αριθμός ιχνοστοιχείων και σπανίων γαιών κάνουν την εμφάνισή τους. Οι σπάνιες γαίες που ανιχνεύτηκαν είναι το La, το Ce, το Nd, το Sm, το Sc και το Y. Οι περιεκτικότητες τους στα δείγματα του Οσίου Λουκά εμφανίζονται πολύ υψηλές σε σχέση με αυτά του Δρυμού. Το Sc εμφανίζεται μόνο στα δείγματα του Δρυμού. Η ύπαρξη των σπάνιων γαιών σχετίζεται με τις φωσφορικές φάσεις που έχουν αναπτυχθεί στον Όσιο Λουκά, δηλαδή με τα ορυκτά της ομάδας του απατίτη και δικαιολογεί το γεγονός ότι εντοπίζονται σε υψηλές περιεκτικότητες. Μία πιθανή πηγή για τον εμπλουτισμό των σχηματισμών σε σπάνιες γαίες είναι οι βωξιτικοί ορίζοντες. Η παρουσία τους σε θαλάσσιους φωσφορίτες είναι αναμενόμενη αλλά η ύπαρξή τους σε τέτοιες περιεκτικότητες τους καθιστά αντικείμενο έρευνας σε επιστημονικό επίπεδο. Αντίθετα, στην περιοχή του Δρυμού η ανάπτυξη πολλών φωσφορικών ορυκτών, διαφορετικών γενεών, όπως ο μιθριδατίτης, ο αναπαΐτης και τα ορυκτά της ομάδας του απατίτη δεν ευνοούν τον εμπλουτισμό τους σε σπάνιες γαίες. Τα ιχνοστοιχεία που ανιχνεύτηκαν και εμφάνισαν τις μεγαλύτερες διακυμάνσεις μεταξύ των δύο περιοχών είναι το V, το Cr, το Co, το Ni, ο Cu, το As, ο Zn, το Te, το I, ο Pb, το Rb, το Sr, το Ba, κ.α. Φαίνεται ότι στην περιοχή του Οσίου Λουκά οι περιεκτικότητες τους υπερισχύουν κατά πολύ έναντι αυτών της περιοχής του Δρυμού. Εξαίρεση σε αυτό αποτελεί το Ba και το Rb, όπου ισχύει το ακριβώς αντίθετο.O Zn και το Sr είναι ιχνοστοιχεία με παρόμοιες περιεκτικότητες και στις δύο περιοχές χωρίς ιδιαίτερες διαφορές. Η στρωματολιθική κρούστα και ο ορίζοντας hardground που έχουν σχηματιστεί στην περιοχή του Οσίου Λουκά είναι θαλάσσιας προέλευσης. Οι συνθήκες σχηματισμού τους είναι ένα ρηχό θαλάσσιο βυθιζόμενο και περιοδικά αναδυόμενο περιβάλλον. Η πηγή του φωσφόρου θεωρείται ότι είναι εξωτερική, θαλάσσια ή ηπειρωτική. Η αποδόμηση του οργανικού υλικού, τα φωσφορικά σκελετικά κατάλοιπα, τα ένυδρα οξείδια του σιδήρου και τα αυξημένα επίπεδα των διαλυμένων φωσφορικών αλάτων στο θαλασσινό νερό είναι οι πιθανές πηγές που τροφοδότησαν με φώσφορο τα ιζήματα του πυθμένα. Οι φωσφορικές αποθέσεις στην περιοχή του Δρυμού Ελασσόνας έχουν αναπτυχθεί σε ένα λιμναίο σύστημα βαθιών νερών. Η αποδόμηση των έμβιων οργανισμών του πυθμένα της λεκάνης (αποσύνθεση, σκελετοί ψαριών, δόντια και σκελετοί, κοπρόλιθοι, φύλλα και κορμοί) και η αποδόμηση του οργανικού υλικού των διατόμων και των τρηματοφόρων, που θεωρείται και η κύρια πηγή φωσφόρου, οδήγησε στον σχηματισμό Fe-Ca- ούχων και Ca-ούχων φωσφορικών ορυκτών, του μιθριδατίτη και του αναπαΐτη. Οι υψηλές περιεκτικότητες των ιχνοστοιχείων και των σπάνιων γαιών μέσα στις φωσφορικές αποθέσεις αλλά και οι μικρές σε έκταση εμφανίσεις τους δεν τα καθιστούν οικονομικά εκμεταλλεύσιμα.","This thesis was produced as part of the Postgraduate Program of Studies “Applied Environmental Geology” of the Department of Economin Geology – Geochemistry, of the Geology and Geoenvironment Department of the National University of Athens. The aim of this thesis is to identify and describe the mineralogy, geochemistry and the origin of the phosphate deposits a) of Osios Loucas region, which belongs to the Parnassus-Ghiona zone and b) of Drymos region, in Elassona area. In Osios Loucas region, the upper Maastrictian hardground formation and the stromatolithic crust were developed upon a condensed pelagic carbonate sequence of seamount type. The samples that were collected from these formations showed that the main mineralogical composition is characterized by apatite group, goethite and hematite. Here, apatite has formed authigenetically. In Drymos region, the samples from the phosphate deposits are hosted in a clayey diatomite rock showed that the main phosphate minerals are represented by mitridatite and anapaite (Ca-Fe phosphates) and secondary from phosphate minerals of the apatite group. Mitridatite is observed either as condense aggregates diagenetically derived or as needles crystals authigenetically derived. Crystals of anapaite are diagenetically derived. The major and trace elements were identified by chemical analysis. While the content of major elements is expected, a number of trace elements and rare earth elements make their appearance. Rare earth elements detected in the samples are Ce, La, Nd and Sm, Y and Sc. They show high amounts in Osios Loucas region, while Sc is detected only in the samples of Drymos region. Phosphate phases (apatite group) play an important role in the presence of rare earth elements in phosphorites of marine origin. Moreover, the conditions that these formations in Osios Loucas region were formed but also the bauxite horizons that exist in the area likely to be related to their enrichment in rare earth elements. Although, such enrichment of rare earth elements in Osios Loucas region requires further research. In Drymos area the amounts of rare earth elements are very low. Here the phosphate phases are mainly the mitridatite and then anapaite and minerals of the apatite group and are of different generations. Enrichment in elements such as V, Cr, Co, Ni, Cu, As, Te, I, Pb, etc. was reported in Osios Loucas region, whose content ranges from twice (V), triple (Cr, Cu,Pb) up to four times (Ni) compared to Drymos region. The content of Ba and Rb is higher, up to ten times, in Drymos region. Zn and Sr are elements whose content is similar in both areas without significant differences. The stromatolithic crust and the hardground formation took place on shallow submerged to periodically emerge seafloors and are of marine origin. The source of phosphorus is considered to be external, either marine or continental. The decomposition of organic matter and / or skeletal phosphate remnants settled to the bottom, hydrated ferrous oxides with phosphate ions adsorbed on the surface or even a slightly elevated level of dissolved phosphate in seawater could be responsible for the phosphorus enrichment of the bottom sediments. The phosphate deposits of Drymos region is of lacustrine origin and have developed in a deepwater lake environment. The main source of phosphorus is attributed to the decomposition of organic matter in the lake bottom. The small phosphate occurrences in both regions, plus the high contents of trace and rare earth elements lead us to assume that no commercial interest is necessary."],"dc:identifier":["uoadl:1519029","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1519029"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Συγκριτική Μελέτη Φωσφορούχων Εμφανίσεων σε Σχηματισμούς Hardground Περιοχής Οσίου Λουκά Βοιωτίας και σε Λιμναίες Αποθέσεις της Λεκάνης Σαρανταπόρου Ελασσόνας."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:28:48Z"}