{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1520691"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1520691","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Τα Πασχαλιόγιορτα σε μια Μακεδονική Kοινότητα: Bιωμένη εμπειρία ή δραματουργική πειθαρχία;","abstract":"Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι να εξεταστούν και να ερμηνευθούν υπό τους όρους της παραστασιακής επιτέλεσης οι διαφορετικές εκδηλώσεις, χορευτικές ή μη, που λαμβάνουν χώρα στη διάρκεια της εβδομάδας που ξεκινά ανήμερα του Πάσχα και τελειώνει την Κυριακή του Θωμά στο Σπήλαιο Γρεβενών και οι οποίες συνθέτουν τα Πασχαλιόγιορτα, όπως αποκαλούνται στο τοπικό ιδίωμα. Ειδικότερα, η έρευνα αυτή στοχεύει στην ανάλυση και ερμηνεία των Πασχαλιόγιορτων που πραγματοποιήθηκαν το 2007 ως προς δύο παραμέτρους: α) ως προς τις εκδηλώσεις που πραγματώνονται με τη συμμετοχή ανδρών και γυναικών και αφορούν στο χορό της Δεύτερης και Τρίτης ημέρας του Πάσχα καθώς και στο χορό της Ζωοδόχου Πηγής (βιωμένη εμπειρία: αυθόρμητη διαδικασία) και, β) ως προς την εκδήλωση που πραγματώνεται με τη συμμετοχή μόνο των γυναικών και αφορά στο έθιμο της ‘τιτραμίδας’ (δραματουργική πειθαρχία: προσχεδιασμένη διαδικασία). Παράλληλα, αντιμετωπίζει τα Πασχαλιόγιορτα ως γεγονότα (events), που το καθένα χαρακτηρίζεται από ποικίλες δράσεις (acts), π.χ. χορός, τραγούδι, συμποσιασμός κ.ά., από ρόλους (roles), π.χ. ντόπιοι, Σύλλογος Σπηλιωτών Θεσσαλονίκης, Δημοτική αρχή, ερευνήτρια κ.ά. και τέλος, από είδη (genres) π.χ. είδη τραγουδιού, παιχνίδια κ.ά. ΜΕΘΟΔΟΣ Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με βάση την εθνογραφική μέθοδο και βασίστηκε στη χρήση πρωτογενών και δευτερογενών πηγών. Οι πρωτογενείς πηγές αφορούν στα δεδομένα που συλλέχτηκαν κατά την επιτόπια έρευνα με τη μορφή της συνέντευξης, καθώς και της συμμετοχικής παρατήρησης. Στη συμμετοχική παρατήρηση χρησιμοποιείται η ποιοτική μέθοδος, η οποία αφορά μικρής κλίμακας έρευνα σε συγκεκριμένα άτομα που επιλέγονται από τον ερευνητή ως πληροφορητές. Οι πληροφορητές επιλέχθηκαν με βάση την εντοπιότητα και την ηλικία. Η συνολική διαδικασία της επιτόπιας έρευνας κινήθηκε στο πλαίσιο της διττής βίωσης του τοπικού πολιτισμού, τόσο των κατοίκων της αντίστοιχης κοινότητας (φορέων του τοπικού πολιτισμού), όσο και του μελετητή. Οι δευτερογενείς πηγές αναφέρονται στην ανασκόπηση της υπάρχουσας βιβλιογραφίας. Η ανάλυση των δεδομένων βασίστηκε στο αναλυτικό μοντέλο του Goffman, δηλαδή στο «θεατρικό παράδειγμα» (δραματουργική οπτική) και συγκεκριμένα στη χρήση του δίπολου παρασκήνιο-προσκήνιο. Το δίπολο αυτό ανταποκρίνεται κατά τον Goffman στην ενότητα περιοχές και συμπεριφορά και προσδίδει μια δυναμική θεώρηση της ερμηνείας των ρόλων κατά την επιτέλεση των Πασχαλιόγιορτων. Η ανάλυση και κατηγοριοποίηση των Πασχαλιόγιορτων με άξονες τα γεγονότα, τους ρόλους, τις δράσεις και τα είδη βασίζεται στο μεθοδολογικό μοντέλο των Sherzer και Csordas (1996). ΣΥΖΗΤΗΣΗ-ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η παράθεση των εθνογραφικών δεδομένων δίνει μια ξεκάθαρη εικόνα σχετικά με τους τελεστές. Οι τελεστές, σε σχέση με το παρελθόν, φέρουν διαφορετικούς ρόλους (roles) μέσα στη κοινότητα. Παράλληλα, διαφοροποιούνται και ως προς τους λόγους που συμμετέχουν στους εορτασμούς του Πάσχα. Οι τρεις εκδηλώσεις, ο χορός της Δεύτερης και Τρίτης ημέρας του Πάσχα καθώς και ο χορός της Ζωοδόχου Πηγής, παρόλο που φέρουν κοινά χαρακτηριστικά (συμμετοχή ανδρών γυναικών, χορός μετά το σχόλασμα της εκκλησίας, αυθόρμητη συμμετοχή στο χορό, συμβολή του Συλλόγου), ωστόσο διαφοροποιούνται ως προς τη παράμετρο ‘βιωμένη εμπειρία’. Διεισδύοντας ακόμη περισσότερο στα συστατικά που απαρτίζουν το κάθε χορευτικό επεισόδιο (δράσεις και είδη), γίνεται περισσότερο εμφανές ότι ο χορός της Δεύτερης μέρας του Πάσχα και της Ζωοδόχου Πηγής τελούνται κυρίως με τη παρακίνηση των μελών του Συλλόγου. Συνεπώς, το αυθόρμητο στοιχείο υπάρχει σε μικρό βαθμό. Ο χορός που πραγματοποιείται την Τρίτη μέρα του Πάσχα εμπεριέχει περισσότερο το στοιχείο της ‘βιωμένης εμπειρίας’, αφού οι τελεστές συμμετέχουν αυθόρμητα. Το έθιμο της ‘τιτραμίδας’ το 2007 πραγματώθηκε με όρους δραματουργικούς, δηλαδή ως προγραμματισμένη παράσταση. Παρά το γεγονός ότι το αυθόρμητο στοιχείο ελαχιστοποιήθηκε, οι γυναίκες βίωσαν τη τέλεσή της μέσα σε νέο επικοινωνιακό πεδίο, αφήνοντας τους εαυτούς τους να γευθούν το χορό, το τραγούδι και τα παιχνίδια. Η παραστασιακή επιτέλεση των τεσσάρων χορευτικών γεγονότων προβάλλει τη ‘βιωμένη εμπειρία’ και τη ‘δραματουργική πειθαρχία’ ως δυο συνιστώσες που αλληλοδιαπλέκονται στα διαφορετικά χορευτικά γεγονότα. Μολονότι οι Σπηλιώτες ακόμη και σήμερα αντιλαμβάνονται τα Πασχαλιόγιορτα ως ολότητα, εντούτοις, η συνύπαρξη των δύο αυτών συνιστωσών ερμηνεύει και αποδεικνύει τη διάσπαση της αλληλουχίας των Πασχαλιόγιορτων. Εν κατακλείδι, τα Πασχαλιόγιορτα στην πρότερη μορφή τους αποτελούσαν μια ολότητα με συγκεκριμένη αρχή και τέλος, με συγκεκριμένους κανόνες και ρόλους, ώστε να μεταδώσουν «οικεία» στην κοινότητα μηνύματα. Η παραστασιακή επιτέλεση των Πασχαλιόγιορτων προβάλλει τη διάσπαση αυτής της ολότητας, αποτυπώνοντας και ερμηνεύοντας μια διπλή όψη: αυτήν της «αυθόρμητης» τέλεσης (βιωμένη εμπειρία) και της «προγραμματισμένης» τέλεσης (δραματουργική πειθαρχία) των δρωμένων.","abstract_html":"Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι να εξεταστούν και να ερμηνευθούν υπό τους όρους της παραστασιακής επιτέλεσης οι διαφορετικές εκδηλώσεις, χορευτικές ή μη, που λαμβάνουν χώρα στη διάρκεια της εβδομάδας που ξεκινά ανήμερα του Πάσχα και τελειώνει την Κυριακή του Θωμά στο Σπήλαιο Γρεβενών και οι οποίες συνθέτουν τα Πασχαλιόγιορτα, όπως αποκαλούνται στο τοπικό ιδίωμα. Ειδικότερα, η έρευνα αυτή στοχεύει στην ανάλυση και ερμηνεία των Πασχαλιόγιορτων που πραγματοποιήθηκαν το 2007 ως προς δύο παραμέτρους: α) ως προς τις εκδηλώσεις που πραγματώνονται με τη συμμετοχή ανδρών και γυναικών και αφορούν στο χορό της Δεύτερης και Τρίτης ημέρας του Πάσχα καθώς και στο χορό της Ζωοδόχου Πηγής (βιωμένη εμπειρία: αυθόρμητη διαδικασία) και, β) ως προς την εκδήλωση που πραγματώνεται με τη συμμετοχή μόνο των γυναικών και αφορά στο έθιμο της ‘τιτραμίδας’ (δραματουργική πειθαρχία: προσχεδιασμένη διαδικασία). Παράλληλα, αντιμετωπίζει τα Πασχαλιόγιορτα ως γεγονότα (events), που το καθένα χαρακτηρίζεται από ποικίλες δράσεις (acts), π.χ. χορός, τραγούδι, συμποσιασμός κ.ά., από ρόλους (roles), π.χ. ντόπιοι, Σύλλογος Σπηλιωτών Θεσσαλονίκης, Δημοτική αρχή, ερευνήτρια κ.ά. και τέλος, από είδη (genres) π.χ. είδη τραγουδιού, παιχνίδια κ.ά. ΜΕΘΟΔΟΣ Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με βάση την εθνογραφική μέθοδο και βασίστηκε στη χρήση πρωτογενών και δευτερογενών πηγών. Οι πρωτογενείς πηγές αφορούν στα δεδομένα που συλλέχτηκαν κατά την επιτόπια έρευνα με τη μορφή της συνέντευξης, καθώς και της συμμετοχικής παρατήρησης. Στη συμμετοχική παρατήρηση χρησιμοποιείται η ποιοτική μέθοδος, η οποία αφορά μικρής κλίμακας έρευνα σε συγκεκριμένα άτομα που επιλέγονται από τον ερευνητή ως πληροφορητές. Οι πληροφορητές επιλέχθηκαν με βάση την εντοπιότητα και την ηλικία. Η συνολική διαδικασία της επιτόπιας έρευνας κινήθηκε στο πλαίσιο της διττής βίωσης του τοπικού πολιτισμού, τόσο των κατοίκων της αντίστοιχης κοινότητας (φορέων του τοπικού πολιτισμού), όσο και του μελετητή. Οι δευτερογενείς πηγές αναφέρονται στην ανασκόπηση της υπάρχουσας βιβλιογραφίας. Η ανάλυση των δεδομένων βασίστηκε στο αναλυτικό μοντέλο του Goffman, δηλαδή στο «θεατρικό παράδειγμα» (δραματουργική οπτική) και συγκεκριμένα στη χρήση του δίπολου παρασκήνιο-προσκήνιο. Το δίπολο αυτό ανταποκρίνεται κατά τον Goffman στην ενότητα περιοχές και συμπεριφορά και προσδίδει μια δυναμική θεώρηση της ερμηνείας των ρόλων κατά την επιτέλεση των Πασχαλιόγιορτων. Η ανάλυση και κατηγοριοποίηση των Πασχαλιόγιορτων με άξονες τα γεγονότα, τους ρόλους, τις δράσεις και τα είδη βασίζεται στο μεθοδολογικό μοντέλο των Sherzer και Csordas (1996). ΣΥΖΗΤΗΣΗ-ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η παράθεση των εθνογραφικών δεδομένων δίνει μια ξεκάθαρη εικόνα σχετικά με τους τελεστές. Οι τελεστές, σε σχέση με το παρελθόν, φέρουν διαφορετικούς ρόλους (roles) μέσα στη κοινότητα. Παράλληλα, διαφοροποιούνται και ως προς τους λόγους που συμμετέχουν στους εορτασμούς του Πάσχα. Οι τρεις εκδηλώσεις, ο χορός της Δεύτερης και Τρίτης ημέρας του Πάσχα καθώς και ο χορός της Ζωοδόχου Πηγής, παρόλο που φέρουν κοινά χαρακτηριστικά (συμμετοχή ανδρών γυναικών, χορός μετά το σχόλασμα της εκκλησίας, αυθόρμητη συμμετοχή στο χορό, συμβολή του Συλλόγου), ωστόσο διαφοροποιούνται ως προς τη παράμετρο ‘βιωμένη εμπειρία’. Διεισδύοντας ακόμη περισσότερο στα συστατικά που απαρτίζουν το κάθε χορευτικό επεισόδιο (δράσεις και είδη), γίνεται περισσότερο εμφανές ότι ο χορός της Δεύτερης μέρας του Πάσχα και της Ζωοδόχου Πηγής τελούνται κυρίως με τη παρακίνηση των μελών του Συλλόγου. Συνεπώς, το αυθόρμητο στοιχείο υπάρχει σε μικρό βαθμό. Ο χορός που πραγματοποιείται την Τρίτη μέρα του Πάσχα εμπεριέχει περισσότερο το στοιχείο της ‘βιωμένης εμπειρίας’, αφού οι τελεστές συμμετέχουν αυθόρμητα. Το έθιμο της ‘τιτραμίδας’ το 2007 πραγματώθηκε με όρους δραματουργικούς, δηλαδή ως προγραμματισμένη παράσταση. Παρά το γεγονός ότι το αυθόρμητο στοιχείο ελαχιστοποιήθηκε, οι γυναίκες βίωσαν τη τέλεσή της μέσα σε νέο επικοινωνιακό πεδίο, αφήνοντας τους εαυτούς τους να γευθούν το χορό, το τραγούδι και τα παιχνίδια. Η παραστασιακή επιτέλεση των τεσσάρων χορευτικών γεγονότων προβάλλει τη ‘βιωμένη εμπειρία’ και τη ‘δραματουργική πειθαρχία’ ως δυο συνιστώσες που αλληλοδιαπλέκονται στα διαφορετικά χορευτικά γεγονότα. Μολονότι οι Σπηλιώτες ακόμη και σήμερα αντιλαμβάνονται τα Πασχαλιόγιορτα ως ολότητα, εντούτοις, η συνύπαρξη των δύο αυτών συνιστωσών ερμηνεύει και αποδεικνύει τη διάσπαση της αλληλουχίας των Πασχαλιόγιορτων. Εν κατακλείδι, τα Πασχαλιόγιορτα στην πρότερη μορφή τους αποτελούσαν μια ολότητα με συγκεκριμένη αρχή και τέλος, με συγκεκριμένους κανόνες και ρόλους, ώστε να μεταδώσουν «οικεία» στην κοινότητα μηνύματα. Η παραστασιακή επιτέλεση των Πασχαλιόγιορτων προβάλλει τη διάσπαση αυτής της ολότητας, αποτυπώνοντας και ερμηνεύοντας μια διπλή όψη: αυτήν της «αυθόρμητης» τέλεσης (βιωμένη εμπειρία) και της «προγραμματισμένης» τέλεσης (δραματουργική πειθαρχία) των δρωμένων.","abstract_has_math":false,"creators":["Νιώρα Νίκη","Niora Niki"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2009,"date_issued":"2009","date_published":"2009","updated_at":"2026-11-19T05:28:50Z","subjects":[],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1520691"],"render_values":[{"text":"uoadl:1520691","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1520691","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1520691","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1520691","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Νιώρα Νίκη","Niora Niki"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2009"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1520691","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1520691"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι να εξεταστούν και να ερμηνευθούν υπό τους όρους της παραστασιακής επιτέλεσης οι διαφορετικές εκδηλώσεις, χορευτικές ή μη, που λαμβάνουν χώρα στη διάρκεια της εβδομάδας που ξεκινά ανήμερα του Πάσχα και τελειώνει την Κυριακή του Θωμά στο Σπήλαιο Γρεβενών και οι οποίες συνθέτουν τα Πασχαλιόγιορτα, όπως αποκαλούνται στο τοπικό ιδίωμα. Ειδικότερα, η έρευνα αυτή στοχεύει στην ανάλυση και ερμηνεία των Πασχαλιόγιορτων που πραγματοποιήθηκαν το 2007 ως προς δύο παραμέτρους: α) ως προς τις εκδηλώσεις που πραγματώνονται με τη συμμετοχή ανδρών και γυναικών και αφορούν στο χορό της Δεύτερης και Τρίτης ημέρας του Πάσχα καθώς και στο χορό της Ζωοδόχου Πηγής (βιωμένη εμπειρία: αυθόρμητη διαδικασία) και, β) ως προς την εκδήλωση που πραγματώνεται με τη συμμετοχή μόνο των γυναικών και αφορά στο έθιμο της ‘τιτραμίδας’ (δραματουργική πειθαρχία: προσχεδιασμένη διαδικασία). Παράλληλα, αντιμετωπίζει τα Πασχαλιόγιορτα ως γεγονότα (events), που το καθένα χαρακτηρίζεται από ποικίλες δράσεις (acts), π.χ. χορός, τραγούδι, συμποσιασμός κ.ά., από ρόλους (roles), π.χ. ντόπιοι, Σύλλογος Σπηλιωτών Θεσσαλονίκης, Δημοτική αρχή, ερευνήτρια κ.ά. και τέλος, από είδη (genres) π.χ. είδη τραγουδιού, παιχνίδια κ.ά. ΜΕΘΟΔΟΣ Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με βάση την εθνογραφική μέθοδο και βασίστηκε στη χρήση πρωτογενών και δευτερογενών πηγών. Οι πρωτογενείς πηγές αφορούν στα δεδομένα που συλλέχτηκαν κατά την επιτόπια έρευνα με τη μορφή της συνέντευξης, καθώς και της συμμετοχικής παρατήρησης. Στη συμμετοχική παρατήρηση χρησιμοποιείται η ποιοτική μέθοδος, η οποία αφορά μικρής κλίμακας έρευνα σε συγκεκριμένα άτομα που επιλέγονται από τον ερευνητή ως πληροφορητές. Οι πληροφορητές επιλέχθηκαν με βάση την εντοπιότητα και την ηλικία. Η συνολική διαδικασία της επιτόπιας έρευνας κινήθηκε στο πλαίσιο της διττής βίωσης του τοπικού πολιτισμού, τόσο των κατοίκων της αντίστοιχης κοινότητας (φορέων του τοπικού πολιτισμού), όσο και του μελετητή. Οι δευτερογενείς πηγές αναφέρονται στην ανασκόπηση της υπάρχουσας βιβλιογραφίας. Η ανάλυση των δεδομένων βασίστηκε στο αναλυτικό μοντέλο του Goffman, δηλαδή στο «θεατρικό παράδειγμα» (δραματουργική οπτική) και συγκεκριμένα στη χρήση του δίπολου παρασκήνιο-προσκήνιο. Το δίπολο αυτό ανταποκρίνεται κατά τον Goffman στην ενότητα περιοχές και συμπεριφορά και προσδίδει μια δυναμική θεώρηση της ερμηνείας των ρόλων κατά την επιτέλεση των Πασχαλιόγιορτων. Η ανάλυση και κατηγοριοποίηση των Πασχαλιόγιορτων με άξονες τα γεγονότα, τους ρόλους, τις δράσεις και τα είδη βασίζεται στο μεθοδολογικό μοντέλο των Sherzer και Csordas (1996). ΣΥΖΗΤΗΣΗ-ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η παράθεση των εθνογραφικών δεδομένων δίνει μια ξεκάθαρη εικόνα σχετικά με τους τελεστές. Οι τελεστές, σε σχέση με το παρελθόν, φέρουν διαφορετικούς ρόλους (roles) μέσα στη κοινότητα. Παράλληλα, διαφοροποιούνται και ως προς τους λόγους που συμμετέχουν στους εορτασμούς του Πάσχα. Οι τρεις εκδηλώσεις, ο χορός της Δεύτερης και Τρίτης ημέρας του Πάσχα καθώς και ο χορός της Ζωοδόχου Πηγής, παρόλο που φέρουν κοινά χαρακτηριστικά (συμμετοχή ανδρών γυναικών, χορός μετά το σχόλασμα της εκκλησίας, αυθόρμητη συμμετοχή στο χορό, συμβολή του Συλλόγου), ωστόσο διαφοροποιούνται ως προς τη παράμετρο ‘βιωμένη εμπειρία’. Διεισδύοντας ακόμη περισσότερο στα συστατικά που απαρτίζουν το κάθε χορευτικό επεισόδιο (δράσεις και είδη), γίνεται περισσότερο εμφανές ότι ο χορός της Δεύτερης μέρας του Πάσχα και της Ζωοδόχου Πηγής τελούνται κυρίως με τη παρακίνηση των μελών του Συλλόγου. Συνεπώς, το αυθόρμητο στοιχείο υπάρχει σε μικρό βαθμό. Ο χορός που πραγματοποιείται την Τρίτη μέρα του Πάσχα εμπεριέχει περισσότερο το στοιχείο της ‘βιωμένης εμπειρίας’, αφού οι τελεστές συμμετέχουν αυθόρμητα. Το έθιμο της ‘τιτραμίδας’ το 2007 πραγματώθηκε με όρους δραματουργικούς, δηλαδή ως προγραμματισμένη παράσταση. Παρά το γεγονός ότι το αυθόρμητο στοιχείο ελαχιστοποιήθηκε, οι γυναίκες βίωσαν τη τέλεσή της μέσα σε νέο επικοινωνιακό πεδίο, αφήνοντας τους εαυτούς τους να γευθούν το χορό, το τραγούδι και τα παιχνίδια. Η παραστασιακή επιτέλεση των τεσσάρων χορευτικών γεγονότων προβάλλει τη ‘βιωμένη εμπειρία’ και τη ‘δραματουργική πειθαρχία’ ως δυο συνιστώσες που αλληλοδιαπλέκονται στα διαφορετικά χορευτικά γεγονότα. Μολονότι οι Σπηλιώτες ακόμη και σήμερα αντιλαμβάνονται τα Πασχαλιόγιορτα ως ολότητα, εντούτοις, η συνύπαρξη των δύο αυτών συνιστωσών ερμηνεύει και αποδεικνύει τη διάσπαση της αλληλουχίας των Πασχαλιόγιορτων. Εν κατακλείδι, τα Πασχαλιόγιορτα στην πρότερη μορφή τους αποτελούσαν μια ολότητα με συγκεκριμένη αρχή και τέλος, με συγκεκριμένους κανόνες και ρόλους, ώστε να μεταδώσουν «οικεία» στην κοινότητα μηνύματα. Η παραστασιακή επιτέλεση των Πασχαλιόγιορτων προβάλλει τη διάσπαση αυτής της ολότητας, αποτυπώνοντας και ερμηνεύοντας μια διπλή όψη: αυτήν της «αυθόρμητης» τέλεσης (βιωμένη εμπειρία) και της «προγραμματισμένης» τέλεσης (δραματουργική πειθαρχία) των δρωμένων.","INTRODUCTION The purpose of the present research is to examine and interpret, in terms of performance, the different (dancing or not) activities, that take place during the week which starts the Sunday of Easter and ends the following Sunday, in Spilaio, Grevena, and which compose the Easter festivities, as they are called in the local speaking language. Specifically, this research aims to analyze and interpret the Easter festivities that took place in 2007 as following: i: Regarding the events in which both men and women are participating and concern the dance of the second and third day after the Easter Sunday, as well as the dance of Zoodochou Pigi, (lived experience: voluntary process) and ii: Regarding the events in which only women are participating and have to do with the custom of «titramida» (dramaturgic discipline: programmed process). In parallel, it perceives the Easter festivities as events each of which is characterized of various acts i.e. dancing, singing, big meal, etc., of roles i.e. locals, Association of Spiliotes Thessalonikis, the Local Authority, the researcher etc. and, finally, of genres i.e. kinds of songs, games etc. METHOD The collection of the data was based on the ethnographic method and on the use of original and secondary sources. The original sources concern data collected during the fieldwork in the form of interview and the participant observation, i.e. qualitative method was used. This concerns the research in a small scale among certain individuals that are selected by the researcher as informants, taking into account their locality and age. The entire process of the fieldwork took place in the framework of the experience of both the local residents of the respective community (carriers of the local civilization) and that of the scholar. The secondary sources refer to the retrospection of the bibliography. The data analysis was based on the analytical model of Goffman, that is the dramatic example (dramaturgical view) and, particularly, on the use of the dipole of the «backstage-stage». This dipole corresponds, according to Goffman, to the unity of ‘areas’ and ‘behavior’, and gives a dynamic approach to the interpretation of the roles during the performance of the Easter festivities. The analysis and classification are based on the methodological model of Sherzer and Csordas and take as key concepts those of the events, the roles, the acts and the genres. DISCUSSION-CONCLUSIONS The ethnographic data give a clear image of the performers. The performers, comparing to the past, bare different roles in the community. In parallel, they differentiate as for the reasons of participation in the festivities of Easter. The three events, as well as the dances of the second and third days after Easter and that of Zoodochou Pigi, although they bear common characteristics (participation of men and women, dance after the end of the church mass, unprompted participation in the dance, contribution of the Association), yet they differentiate in the parameter of the lived experience. Penetrating more in the constituents that form every dancing sequence (acts and genres), it becomes evident that the dance of the second day of the Easter and that of Zoodochou Pigis are performed mainly with the encouragement of the members of the Association. Consequently, the unprompted element exists only at a short extent. The dance that is performed the third day after the Easter has in a larger scale the element of the lived experience as the performers participate unpromptedly. The custom of «titramida» in 2007 was realized in dramaturgic terms, that is, as a fixed performance. In spite of the fact that the impulsive element was reduced, the women experienced its performance in a new communicative field, letting themselves savor the dance, the song and the games. The performance of the four dancing events shows the lived experience and the dramaturgic discipline as two components that interact in the different dancing events. Although the Spiliotes understand the Easter festivities as a entity, however, the coexistence of these components interprets and proves the resolution of the cohesion of the Easter festivities. Concluding, the Easter festivities in their previous form constituted an entity having a beginning and an end, with certain rules and roles in order to transmit messages «familiar» to the community. The performance of the Easter festivities shows the resolution of this entity by demonstrating and interpreting a double aspect: that of the unprompted performance (lived experience) and that of the «programmed» performance (dramaturgic discipline) of the events."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Τα Πασχαλιόγιορτα σε μια Μακεδονική Kοινότητα: Bιωμένη εμπειρία ή δραματουργική πειθαρχία;"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Νιώρα Νίκη","Niora Niki"],"dc:date":["2009"],"dc:description":["Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι να εξεταστούν και να ερμηνευθούν υπό τους όρους της παραστασιακής επιτέλεσης οι διαφορετικές εκδηλώσεις, χορευτικές ή μη, που λαμβάνουν χώρα στη διάρκεια της εβδομάδας που ξεκινά ανήμερα του Πάσχα και τελειώνει την Κυριακή του Θωμά στο Σπήλαιο Γρεβενών και οι οποίες συνθέτουν τα Πασχαλιόγιορτα, όπως αποκαλούνται στο τοπικό ιδίωμα. Ειδικότερα, η έρευνα αυτή στοχεύει στην ανάλυση και ερμηνεία των Πασχαλιόγιορτων που πραγματοποιήθηκαν το 2007 ως προς δύο παραμέτρους: α) ως προς τις εκδηλώσεις που πραγματώνονται με τη συμμετοχή ανδρών και γυναικών και αφορούν στο χορό της Δεύτερης και Τρίτης ημέρας του Πάσχα καθώς και στο χορό της Ζωοδόχου Πηγής (βιωμένη εμπειρία: αυθόρμητη διαδικασία) και, β) ως προς την εκδήλωση που πραγματώνεται με τη συμμετοχή μόνο των γυναικών και αφορά στο έθιμο της ‘τιτραμίδας’ (δραματουργική πειθαρχία: προσχεδιασμένη διαδικασία). Παράλληλα, αντιμετωπίζει τα Πασχαλιόγιορτα ως γεγονότα (events), που το καθένα χαρακτηρίζεται από ποικίλες δράσεις (acts), π.χ. χορός, τραγούδι, συμποσιασμός κ.ά., από ρόλους (roles), π.χ. ντόπιοι, Σύλλογος Σπηλιωτών Θεσσαλονίκης, Δημοτική αρχή, ερευνήτρια κ.ά. και τέλος, από είδη (genres) π.χ. είδη τραγουδιού, παιχνίδια κ.ά. ΜΕΘΟΔΟΣ Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με βάση την εθνογραφική μέθοδο και βασίστηκε στη χρήση πρωτογενών και δευτερογενών πηγών. Οι πρωτογενείς πηγές αφορούν στα δεδομένα που συλλέχτηκαν κατά την επιτόπια έρευνα με τη μορφή της συνέντευξης, καθώς και της συμμετοχικής παρατήρησης. Στη συμμετοχική παρατήρηση χρησιμοποιείται η ποιοτική μέθοδος, η οποία αφορά μικρής κλίμακας έρευνα σε συγκεκριμένα άτομα που επιλέγονται από τον ερευνητή ως πληροφορητές. Οι πληροφορητές επιλέχθηκαν με βάση την εντοπιότητα και την ηλικία. Η συνολική διαδικασία της επιτόπιας έρευνας κινήθηκε στο πλαίσιο της διττής βίωσης του τοπικού πολιτισμού, τόσο των κατοίκων της αντίστοιχης κοινότητας (φορέων του τοπικού πολιτισμού), όσο και του μελετητή. Οι δευτερογενείς πηγές αναφέρονται στην ανασκόπηση της υπάρχουσας βιβλιογραφίας. Η ανάλυση των δεδομένων βασίστηκε στο αναλυτικό μοντέλο του Goffman, δηλαδή στο «θεατρικό παράδειγμα» (δραματουργική οπτική) και συγκεκριμένα στη χρήση του δίπολου παρασκήνιο-προσκήνιο. Το δίπολο αυτό ανταποκρίνεται κατά τον Goffman στην ενότητα περιοχές και συμπεριφορά και προσδίδει μια δυναμική θεώρηση της ερμηνείας των ρόλων κατά την επιτέλεση των Πασχαλιόγιορτων. Η ανάλυση και κατηγοριοποίηση των Πασχαλιόγιορτων με άξονες τα γεγονότα, τους ρόλους, τις δράσεις και τα είδη βασίζεται στο μεθοδολογικό μοντέλο των Sherzer και Csordas (1996). ΣΥΖΗΤΗΣΗ-ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η παράθεση των εθνογραφικών δεδομένων δίνει μια ξεκάθαρη εικόνα σχετικά με τους τελεστές. Οι τελεστές, σε σχέση με το παρελθόν, φέρουν διαφορετικούς ρόλους (roles) μέσα στη κοινότητα. Παράλληλα, διαφοροποιούνται και ως προς τους λόγους που συμμετέχουν στους εορτασμούς του Πάσχα. Οι τρεις εκδηλώσεις, ο χορός της Δεύτερης και Τρίτης ημέρας του Πάσχα καθώς και ο χορός της Ζωοδόχου Πηγής, παρόλο που φέρουν κοινά χαρακτηριστικά (συμμετοχή ανδρών γυναικών, χορός μετά το σχόλασμα της εκκλησίας, αυθόρμητη συμμετοχή στο χορό, συμβολή του Συλλόγου), ωστόσο διαφοροποιούνται ως προς τη παράμετρο ‘βιωμένη εμπειρία’. Διεισδύοντας ακόμη περισσότερο στα συστατικά που απαρτίζουν το κάθε χορευτικό επεισόδιο (δράσεις και είδη), γίνεται περισσότερο εμφανές ότι ο χορός της Δεύτερης μέρας του Πάσχα και της Ζωοδόχου Πηγής τελούνται κυρίως με τη παρακίνηση των μελών του Συλλόγου. Συνεπώς, το αυθόρμητο στοιχείο υπάρχει σε μικρό βαθμό. Ο χορός που πραγματοποιείται την Τρίτη μέρα του Πάσχα εμπεριέχει περισσότερο το στοιχείο της ‘βιωμένης εμπειρίας’, αφού οι τελεστές συμμετέχουν αυθόρμητα. Το έθιμο της ‘τιτραμίδας’ το 2007 πραγματώθηκε με όρους δραματουργικούς, δηλαδή ως προγραμματισμένη παράσταση. Παρά το γεγονός ότι το αυθόρμητο στοιχείο ελαχιστοποιήθηκε, οι γυναίκες βίωσαν τη τέλεσή της μέσα σε νέο επικοινωνιακό πεδίο, αφήνοντας τους εαυτούς τους να γευθούν το χορό, το τραγούδι και τα παιχνίδια. Η παραστασιακή επιτέλεση των τεσσάρων χορευτικών γεγονότων προβάλλει τη ‘βιωμένη εμπειρία’ και τη ‘δραματουργική πειθαρχία’ ως δυο συνιστώσες που αλληλοδιαπλέκονται στα διαφορετικά χορευτικά γεγονότα. Μολονότι οι Σπηλιώτες ακόμη και σήμερα αντιλαμβάνονται τα Πασχαλιόγιορτα ως ολότητα, εντούτοις, η συνύπαρξη των δύο αυτών συνιστωσών ερμηνεύει και αποδεικνύει τη διάσπαση της αλληλουχίας των Πασχαλιόγιορτων. Εν κατακλείδι, τα Πασχαλιόγιορτα στην πρότερη μορφή τους αποτελούσαν μια ολότητα με συγκεκριμένη αρχή και τέλος, με συγκεκριμένους κανόνες και ρόλους, ώστε να μεταδώσουν «οικεία» στην κοινότητα μηνύματα. Η παραστασιακή επιτέλεση των Πασχαλιόγιορτων προβάλλει τη διάσπαση αυτής της ολότητας, αποτυπώνοντας και ερμηνεύοντας μια διπλή όψη: αυτήν της «αυθόρμητης» τέλεσης (βιωμένη εμπειρία) και της «προγραμματισμένης» τέλεσης (δραματουργική πειθαρχία) των δρωμένων.","INTRODUCTION The purpose of the present research is to examine and interpret, in terms of performance, the different (dancing or not) activities, that take place during the week which starts the Sunday of Easter and ends the following Sunday, in Spilaio, Grevena, and which compose the Easter festivities, as they are called in the local speaking language. Specifically, this research aims to analyze and interpret the Easter festivities that took place in 2007 as following: i: Regarding the events in which both men and women are participating and concern the dance of the second and third day after the Easter Sunday, as well as the dance of Zoodochou Pigi, (lived experience: voluntary process) and ii: Regarding the events in which only women are participating and have to do with the custom of «titramida» (dramaturgic discipline: programmed process). In parallel, it perceives the Easter festivities as events each of which is characterized of various acts i.e. dancing, singing, big meal, etc., of roles i.e. locals, Association of Spiliotes Thessalonikis, the Local Authority, the researcher etc. and, finally, of genres i.e. kinds of songs, games etc. METHOD The collection of the data was based on the ethnographic method and on the use of original and secondary sources. The original sources concern data collected during the fieldwork in the form of interview and the participant observation, i.e. qualitative method was used. This concerns the research in a small scale among certain individuals that are selected by the researcher as informants, taking into account their locality and age. The entire process of the fieldwork took place in the framework of the experience of both the local residents of the respective community (carriers of the local civilization) and that of the scholar. The secondary sources refer to the retrospection of the bibliography. The data analysis was based on the analytical model of Goffman, that is the dramatic example (dramaturgical view) and, particularly, on the use of the dipole of the «backstage-stage». This dipole corresponds, according to Goffman, to the unity of ‘areas’ and ‘behavior’, and gives a dynamic approach to the interpretation of the roles during the performance of the Easter festivities. The analysis and classification are based on the methodological model of Sherzer and Csordas and take as key concepts those of the events, the roles, the acts and the genres. DISCUSSION-CONCLUSIONS The ethnographic data give a clear image of the performers. The performers, comparing to the past, bare different roles in the community. In parallel, they differentiate as for the reasons of participation in the festivities of Easter. The three events, as well as the dances of the second and third days after Easter and that of Zoodochou Pigi, although they bear common characteristics (participation of men and women, dance after the end of the church mass, unprompted participation in the dance, contribution of the Association), yet they differentiate in the parameter of the lived experience. Penetrating more in the constituents that form every dancing sequence (acts and genres), it becomes evident that the dance of the second day of the Easter and that of Zoodochou Pigis are performed mainly with the encouragement of the members of the Association. Consequently, the unprompted element exists only at a short extent. The dance that is performed the third day after the Easter has in a larger scale the element of the lived experience as the performers participate unpromptedly. The custom of «titramida» in 2007 was realized in dramaturgic terms, that is, as a fixed performance. In spite of the fact that the impulsive element was reduced, the women experienced its performance in a new communicative field, letting themselves savor the dance, the song and the games. The performance of the four dancing events shows the lived experience and the dramaturgic discipline as two components that interact in the different dancing events. Although the Spiliotes understand the Easter festivities as a entity, however, the coexistence of these components interprets and proves the resolution of the cohesion of the Easter festivities. Concluding, the Easter festivities in their previous form constituted an entity having a beginning and an end, with certain rules and roles in order to transmit messages «familiar» to the community. The performance of the Easter festivities shows the resolution of this entity by demonstrating and interpreting a double aspect: that of the unprompted performance (lived experience) and that of the «programmed» performance (dramaturgic discipline) of the events."],"dc:identifier":["uoadl:1520691","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1520691"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:title":["Τα Πασχαλιόγιορτα σε μια Μακεδονική Kοινότητα: Bιωμένη εμπειρία ή δραματουργική πειθαρχία;"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:28:50Z"}