{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1520734"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1520734","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Χορός και πολιτική. Θέσεις και αντιθέσεις στο χορευτικό δρώμενο \"Γαϊτανάκι\" στη Σκάλα και τη Δάφνη Ναυπακτίας","abstract":"Ο χορός ως μια ενσώματη πρακτική αποτυπώνει συνήθειες, απόψεις, σχέσεις και αντιπαραθέσεις με αποτέλεσμα να συνιστά ένα «δοχείο νοημάτων» που μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ποικίλους τρόπους. Για παράδειγμα, σε πλείστες περιπτώσεις, χρησιμοποιείται από την άρχουσα τάξη ως μέσο επιβολής ή χειραγώγησης, ενώ από τον λαό ως μέσο αντίστασης ή έκφρασης της αντίθεσής του προς τις πολιτικές της εκάστοτε άρχουσας τάξης. Στις περιπτώσεις αυτές, ο χορός λειτουργεί ως σύμβολο που ενέχει αξίες και σημασίες, ενσωματώνει πολιτισμικές κατηγοριοποιήσεις, αποτυπώνει κοινωνικές σχέσεις αλλά και κοινωνικές διαφοροποιήσεις, και οριοθετεί την ένταξη και τον αποκλεισμό. Μια τέτοια περίπτωση συνιστά και ο τρόπος τέλεσης του χορού στο έθιμο «Γαϊτανάκι» στις κοινότητες Σκάλα και Δάφνη της Ναυπακτίας όπου ο χορός αποτελεί «αναφαίρετο δομικό συστατικό» του συγκεκριμένου εθίμου. Σκοπός της εργασίας είναι μελέτη της πολιτικής χρήσης του χορού μέσα από την ανάλυση του κοινωνικο-πολιτισμικού και πολιτικού πλαισίου του. Ειδικότερα, η εργασία στοχεύει να προσδιορίσει τον τρόπο με τον οποίο η εκάστοτε άρχουσα τάξη επηρέασε, χειραγώγησε και κατεύθυνε τον χορό στο έθιμο «Γαϊτανάκι», καθώς και πως αυτό συντέλεσε στον μετασχηματισμό της χορευτικής του μορφής από τα μέσα του 20ου αιώνα μέχρι και σήμερα. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε βάσει των αρχών της επιτόπιας εθνογραφικής μεθόδου υπό τους όρους της «συμμετοχικής παρατήρησης». Για την καταγραφή των χορευτικών μορφών χρησιμοποιήθηκε το σημειογραφικό σύστημα Labanotation, για την ανάλυσή τους η δομικο-μορφολογική και τυπολογική μέθοδος, ενώ για τη σύγκρισή τους η συγκριτική μέθοδος. Η ανάλυση των εθνογραφικών δεδομένων έγινε με τη μέθοδο της «πυκνής περιγραφής», ενώ η ερμηνεία τους με την ερμηνευτική οπτική της πολιτικής και πολιτικοποίησης της κουλτούρας (Wright, 2004), βάσει των εννοιολογικών ερμηνευτικών σχημάτων της πολιτισμικής «ηγεμονίας» του Gramsci (1971), της «πολιτισμικής κυριαρχίας» του Williams (1989 [1975]), της «εξουσίας-δύναμης» του Foucault (1978, 1991) και του Giddens (1976), καθώς και του «habitus» του Bourdieu (1990). Από τα αποτελέσματα της έρευνας διαπιστώθηκε ότι ο χορός στο πλαίσο του εθίμου «Γαϊτανάκι» επηρεάστηκε και χειραγωγήθηκε από την εκάστοτε άρχουσα τάξη υπό τους όρους της εθνικής πολιτισμικής πολιτικής και στις δυο υπο μελέτη κοινότητες, Σκάλα και Δάφνη Ναυπακτίας.","abstract_html":"Ο χορός ως μια ενσώματη πρακτική αποτυπώνει συνήθειες, απόψεις, σχέσεις και αντιπαραθέσεις με αποτέλεσμα να συνιστά ένα «δοχείο νοημάτων» που μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ποικίλους τρόπους. Για παράδειγμα, σε πλείστες περιπτώσεις, χρησιμοποιείται από την άρχουσα τάξη ως μέσο επιβολής ή χειραγώγησης, ενώ από τον λαό ως μέσο αντίστασης ή έκφρασης της αντίθεσής του προς τις πολιτικές της εκάστοτε άρχουσας τάξης. Στις περιπτώσεις αυτές, ο χορός λειτουργεί ως σύμβολο που ενέχει αξίες και σημασίες, ενσωματώνει πολιτισμικές κατηγοριοποιήσεις, αποτυπώνει κοινωνικές σχέσεις αλλά και κοινωνικές διαφοροποιήσεις, και οριοθετεί την ένταξη και τον αποκλεισμό. Μια τέτοια περίπτωση συνιστά και ο τρόπος τέλεσης του χορού στο έθιμο «Γαϊτανάκι» στις κοινότητες Σκάλα και Δάφνη της Ναυπακτίας όπου ο χορός αποτελεί «αναφαίρετο δομικό συστατικό» του συγκεκριμένου εθίμου. Σκοπός της εργασίας είναι μελέτη της πολιτικής χρήσης του χορού μέσα από την ανάλυση του κοινωνικο-πολιτισμικού και πολιτικού πλαισίου του. Ειδικότερα, η εργασία στοχεύει να προσδιορίσει τον τρόπο με τον οποίο η εκάστοτε άρχουσα τάξη επηρέασε, χειραγώγησε και κατεύθυνε τον χορό στο έθιμο «Γαϊτανάκι», καθώς και πως αυτό συντέλεσε στον μετασχηματισμό της χορευτικής του μορφής από τα μέσα του 20ου αιώνα μέχρι και σήμερα. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε βάσει των αρχών της επιτόπιας εθνογραφικής μεθόδου υπό τους όρους της «συμμετοχικής παρατήρησης». Για την καταγραφή των χορευτικών μορφών χρησιμοποιήθηκε το σημειογραφικό σύστημα Labanotation, για την ανάλυσή τους η δομικο-μορφολογική και τυπολογική μέθοδος, ενώ για τη σύγκρισή τους η συγκριτική μέθοδος. Η ανάλυση των εθνογραφικών δεδομένων έγινε με τη μέθοδο της «πυκνής περιγραφής», ενώ η ερμηνεία τους με την ερμηνευτική οπτική της πολιτικής και πολιτικοποίησης της κουλτούρας (Wright, 2004), βάσει των εννοιολογικών ερμηνευτικών σχημάτων της πολιτισμικής «ηγεμονίας» του Gramsci (1971), της «πολιτισμικής κυριαρχίας» του Williams (1989 [1975]), της «εξουσίας-δύναμης» του Foucault (1978, 1991) και του Giddens (1976), καθώς και του «habitus» του Bourdieu (1990). Από τα αποτελέσματα της έρευνας διαπιστώθηκε ότι ο χορός στο πλαίσο του εθίμου «Γαϊτανάκι» επηρεάστηκε και χειραγωγήθηκε από την εκάστοτε άρχουσα τάξη υπό τους όρους της εθνικής πολιτισμικής πολιτικής και στις δυο υπο μελέτη κοινότητες, Σκάλα και Δάφνη Ναυπακτίας.","abstract_has_math":false,"creators":["Φούντζουλας Γιώργος","Fountzoulas Giorgos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2017,"date_issued":"2017","date_published":"2017","updated_at":"2026-11-19T05:28:52Z","subjects":["Ανθρωπολογία","Anthropology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1520734"],"render_values":[{"text":"uoadl:1520734","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1520734","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1520734","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1520734","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Φούντζουλας Γιώργος","Fountzoulas Giorgos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2017"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Ανθρωπολογία","Anthropology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1520734","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1520734"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Ο χορός ως μια ενσώματη πρακτική αποτυπώνει συνήθειες, απόψεις, σχέσεις και αντιπαραθέσεις με αποτέλεσμα να συνιστά ένα «δοχείο νοημάτων» που μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ποικίλους τρόπους. Για παράδειγμα, σε πλείστες περιπτώσεις, χρησιμοποιείται από την άρχουσα τάξη ως μέσο επιβολής ή χειραγώγησης, ενώ από τον λαό ως μέσο αντίστασης ή έκφρασης της αντίθεσής του προς τις πολιτικές της εκάστοτε άρχουσας τάξης. Στις περιπτώσεις αυτές, ο χορός λειτουργεί ως σύμβολο που ενέχει αξίες και σημασίες, ενσωματώνει πολιτισμικές κατηγοριοποιήσεις, αποτυπώνει κοινωνικές σχέσεις αλλά και κοινωνικές διαφοροποιήσεις, και οριοθετεί την ένταξη και τον αποκλεισμό. Μια τέτοια περίπτωση συνιστά και ο τρόπος τέλεσης του χορού στο έθιμο «Γαϊτανάκι» στις κοινότητες Σκάλα και Δάφνη της Ναυπακτίας όπου ο χορός αποτελεί «αναφαίρετο δομικό συστατικό» του συγκεκριμένου εθίμου. Σκοπός της εργασίας είναι μελέτη της πολιτικής χρήσης του χορού μέσα από την ανάλυση του κοινωνικο-πολιτισμικού και πολιτικού πλαισίου του. Ειδικότερα, η εργασία στοχεύει να προσδιορίσει τον τρόπο με τον οποίο η εκάστοτε άρχουσα τάξη επηρέασε, χειραγώγησε και κατεύθυνε τον χορό στο έθιμο «Γαϊτανάκι», καθώς και πως αυτό συντέλεσε στον μετασχηματισμό της χορευτικής του μορφής από τα μέσα του 20ου αιώνα μέχρι και σήμερα. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε βάσει των αρχών της επιτόπιας εθνογραφικής μεθόδου υπό τους όρους της «συμμετοχικής παρατήρησης». Για την καταγραφή των χορευτικών μορφών χρησιμοποιήθηκε το σημειογραφικό σύστημα Labanotation, για την ανάλυσή τους η δομικο-μορφολογική και τυπολογική μέθοδος, ενώ για τη σύγκρισή τους η συγκριτική μέθοδος. Η ανάλυση των εθνογραφικών δεδομένων έγινε με τη μέθοδο της «πυκνής περιγραφής», ενώ η ερμηνεία τους με την ερμηνευτική οπτική της πολιτικής και πολιτικοποίησης της κουλτούρας (Wright, 2004), βάσει των εννοιολογικών ερμηνευτικών σχημάτων της πολιτισμικής «ηγεμονίας» του Gramsci (1971), της «πολιτισμικής κυριαρχίας» του Williams (1989 [1975]), της «εξουσίας-δύναμης» του Foucault (1978, 1991) και του Giddens (1976), καθώς και του «habitus» του Bourdieu (1990). Από τα αποτελέσματα της έρευνας διαπιστώθηκε ότι ο χορός στο πλαίσο του εθίμου «Γαϊτανάκι» επηρεάστηκε και χειραγωγήθηκε από την εκάστοτε άρχουσα τάξη υπό τους όρους της εθνικής πολιτισμικής πολιτικής και στις δυο υπο μελέτη κοινότητες, Σκάλα και Δάφνη Ναυπακτίας.","Dance as an embodied practice that conveys habits, relationships, contradictions even thoughts, can be regarded as a ‘vessel of meanings’ used in many different ways. For instance, one of these ways is the use of dance by the ruling class as a means of infliction and manipulation, or its use by people as a means of resistance and opposition to the ruling class. In these cases, dance functions as a symbol that involves ideals and meanings, embodies cultural categorizations, puts forward social relationships and social differences, and defines inclusion or exclusion. This also seems to be the case for the dance practice during the ‘Gaitanaki’ ritual at the Skala and Daphne communities of Nafpaktia at the Greek prefecture of Aitoloakarnania. On this basis, the aim of this paper is to study the political use of dance practice during the ‘Gaitanaki’ ritual through the analysis of its socio-cultural and political frame at the Skala and Daphne communities. In particular, the paper looks at the way in which each ruling class manipulated and thus influenced the dance practice during the ‘Gaitanaki’ ritual and how this function directed to the transformation of the dance form from the middle of the 20th century till today. Data collection was based on the principles of the ethnographic method through participant observation. Labanotation system was used for the recording, while morphological method for its analysis and comparative for the dances performed at the ‘Gaitanaki’ ritual. The results are presented through Geertz’s (1973) model of ‘thick description’, while they are interpreted form the point of view of politics and politicization of culture (Wright, 2004), based on Gramsci’s (1971) cultural ‘hegemony’, Williams’ (1989 [1975]) ‘cultural dominance’, Foucault’s (1978, 1991) and Giddens’ (1976) ‘power’, and Bourdieu’s (1990) ‘habitus’. It is argued that dance practices during the ‘Gaitanaki’ ritual have been and are influenced and manipulated by each ruling class of the communities under the influence of the Greek national policy. It is argued that dance practices during the ‘Gaitanaki’ ritual have been and are influenced and manipulated by each ruling class of the communities under the influence of the Greek national policy."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Χορός και πολιτική. Θέσεις και αντιθέσεις στο χορευτικό δρώμενο \"Γαϊτανάκι\" στη Σκάλα και τη Δάφνη Ναυπακτίας"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Φούντζουλας Γιώργος","Fountzoulas Giorgos"],"dc:date":["2017"],"dc:description":["Ο χορός ως μια ενσώματη πρακτική αποτυπώνει συνήθειες, απόψεις, σχέσεις και αντιπαραθέσεις με αποτέλεσμα να συνιστά ένα «δοχείο νοημάτων» που μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ποικίλους τρόπους. Για παράδειγμα, σε πλείστες περιπτώσεις, χρησιμοποιείται από την άρχουσα τάξη ως μέσο επιβολής ή χειραγώγησης, ενώ από τον λαό ως μέσο αντίστασης ή έκφρασης της αντίθεσής του προς τις πολιτικές της εκάστοτε άρχουσας τάξης. Στις περιπτώσεις αυτές, ο χορός λειτουργεί ως σύμβολο που ενέχει αξίες και σημασίες, ενσωματώνει πολιτισμικές κατηγοριοποιήσεις, αποτυπώνει κοινωνικές σχέσεις αλλά και κοινωνικές διαφοροποιήσεις, και οριοθετεί την ένταξη και τον αποκλεισμό. Μια τέτοια περίπτωση συνιστά και ο τρόπος τέλεσης του χορού στο έθιμο «Γαϊτανάκι» στις κοινότητες Σκάλα και Δάφνη της Ναυπακτίας όπου ο χορός αποτελεί «αναφαίρετο δομικό συστατικό» του συγκεκριμένου εθίμου. Σκοπός της εργασίας είναι μελέτη της πολιτικής χρήσης του χορού μέσα από την ανάλυση του κοινωνικο-πολιτισμικού και πολιτικού πλαισίου του. Ειδικότερα, η εργασία στοχεύει να προσδιορίσει τον τρόπο με τον οποίο η εκάστοτε άρχουσα τάξη επηρέασε, χειραγώγησε και κατεύθυνε τον χορό στο έθιμο «Γαϊτανάκι», καθώς και πως αυτό συντέλεσε στον μετασχηματισμό της χορευτικής του μορφής από τα μέσα του 20ου αιώνα μέχρι και σήμερα. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε βάσει των αρχών της επιτόπιας εθνογραφικής μεθόδου υπό τους όρους της «συμμετοχικής παρατήρησης». Για την καταγραφή των χορευτικών μορφών χρησιμοποιήθηκε το σημειογραφικό σύστημα Labanotation, για την ανάλυσή τους η δομικο-μορφολογική και τυπολογική μέθοδος, ενώ για τη σύγκρισή τους η συγκριτική μέθοδος. Η ανάλυση των εθνογραφικών δεδομένων έγινε με τη μέθοδο της «πυκνής περιγραφής», ενώ η ερμηνεία τους με την ερμηνευτική οπτική της πολιτικής και πολιτικοποίησης της κουλτούρας (Wright, 2004), βάσει των εννοιολογικών ερμηνευτικών σχημάτων της πολιτισμικής «ηγεμονίας» του Gramsci (1971), της «πολιτισμικής κυριαρχίας» του Williams (1989 [1975]), της «εξουσίας-δύναμης» του Foucault (1978, 1991) και του Giddens (1976), καθώς και του «habitus» του Bourdieu (1990). Από τα αποτελέσματα της έρευνας διαπιστώθηκε ότι ο χορός στο πλαίσο του εθίμου «Γαϊτανάκι» επηρεάστηκε και χειραγωγήθηκε από την εκάστοτε άρχουσα τάξη υπό τους όρους της εθνικής πολιτισμικής πολιτικής και στις δυο υπο μελέτη κοινότητες, Σκάλα και Δάφνη Ναυπακτίας.","Dance as an embodied practice that conveys habits, relationships, contradictions even thoughts, can be regarded as a ‘vessel of meanings’ used in many different ways. For instance, one of these ways is the use of dance by the ruling class as a means of infliction and manipulation, or its use by people as a means of resistance and opposition to the ruling class. In these cases, dance functions as a symbol that involves ideals and meanings, embodies cultural categorizations, puts forward social relationships and social differences, and defines inclusion or exclusion. This also seems to be the case for the dance practice during the ‘Gaitanaki’ ritual at the Skala and Daphne communities of Nafpaktia at the Greek prefecture of Aitoloakarnania. On this basis, the aim of this paper is to study the political use of dance practice during the ‘Gaitanaki’ ritual through the analysis of its socio-cultural and political frame at the Skala and Daphne communities. In particular, the paper looks at the way in which each ruling class manipulated and thus influenced the dance practice during the ‘Gaitanaki’ ritual and how this function directed to the transformation of the dance form from the middle of the 20th century till today. Data collection was based on the principles of the ethnographic method through participant observation. Labanotation system was used for the recording, while morphological method for its analysis and comparative for the dances performed at the ‘Gaitanaki’ ritual. The results are presented through Geertz’s (1973) model of ‘thick description’, while they are interpreted form the point of view of politics and politicization of culture (Wright, 2004), based on Gramsci’s (1971) cultural ‘hegemony’, Williams’ (1989 [1975]) ‘cultural dominance’, Foucault’s (1978, 1991) and Giddens’ (1976) ‘power’, and Bourdieu’s (1990) ‘habitus’. It is argued that dance practices during the ‘Gaitanaki’ ritual have been and are influenced and manipulated by each ruling class of the communities under the influence of the Greek national policy. It is argued that dance practices during the ‘Gaitanaki’ ritual have been and are influenced and manipulated by each ruling class of the communities under the influence of the Greek national policy."],"dc:identifier":["uoadl:1520734","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1520734"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Ανθρωπολογία","Anthropology"],"dc:title":["Χορός και πολιτική. Θέσεις και αντιθέσεις στο χορευτικό δρώμενο \"Γαϊτανάκι\" στη Σκάλα και τη Δάφνη Ναυπακτίας"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:28:52Z"}