{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1649898"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1649898","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η \"Απώλεια\" στην Παιδική Ηλικία και η Αντιμετώπισή της","abstract":"Η αντιμετώπιση της απώλειας από τα μικρά παιδιά και ο τρόπος με τον οποίο βιώνουν τον θάνατο αποτελούν το αντικείμενο πολλών ερευνητικών προσεγγίσεων, καθώς η συγκεκριμένη θεματική ενότητα απασχολεί τόσο το σχολικό, όσο και το οικογενειακό πλαίσιο. Εντούτοις μπορούν να εντοπιστούν διχογνωμίες, τόσο σε επίπεδο κοινωνίας, όσο και μεταξύ των θεωρητικών σχετικά με την ακριβή ηλικία, στην οποία τα παιδιά είναι σε θέση να αντιληφθούν τις επιμέρους έννοιες τους θανάτου και συγκεκριμένα το αναπόφευκτο, την καθολικότητα και τη μη αναστρεψιμότητά του, καθώς και την αιτιότητα και τη μη λειτουργικότητα του ανθρώπινου οργανισμού. Επιπλέον θεωρείται ιδιάζουσας σημασίας η ευαισθητοποίηση των παιδιών από την πλευρά του σχολείου σε ζητήματα απώλειας και πένθους πριν από την βίωση των εν λόγω γεγονότων στην ζωή τους, ώστε αφενός τα ίδια να είναι κατάλληλα προετοιμασμένα και αφετέρου οι εκπαιδευτικοί να δύνανται να αντιδράσουν προς όφελός τους με σωστό και υπεύθυνο τρόπο. Η παρούσα ερευνητική προσέγγιση αποσκοπεί να διερευνήσει την κατάκτηση των επιμέρους εννοιών του θανάτου σε παιδιά προσχολικής ηλικίας με την χρήση μίας ειδικά σχεδιασμένης εκπαιδευτικής παρέμβασης. Στην έρευνα συμμετείχαν 50 παιδιά ηλικίας 4 έως 5 ετών, που φοιτούσαν σε δημόσιο Νηπιαγωγείο της ανατολικής Αττικής την σχολική χρονιά 2014 – 2015 και διέμεναν σε ημιαστική περιοχή. Το σύνολο των παιδιών χωρίστηκε σε δύο ομάδες των 25 ατόμων, μία ερευνητική και μία ομάδα ελέγχου και συμμετείχαν σε συνεντεύξεις προκειμένου να διαπιστωθεί η κατάκτηση των εννοιών, που σχετίζονται με τον θάνατο, πριν και μετά την εκπαιδευτική παρέμβαση. Επιπλέον η ερευνητική ομάδα επαναξιολογήθηκε ένα μήνα μετά το πέρας της παρέμβασης, ώστε να διαπιστωθεί αν τα αρχικά ανιχνεύσιμα αποτελέσματα είχαν κατακτηθεί και διατηρηθεί σε βάθος χρόνου. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι με την κατάλληλη εκπαιδευτική παρέμβαση είναι δυνατή η προσέγγιση των εννοιών του θανάτου, που οδηγούν στην απόκτηση μίας ολοκληρωμένης αντίληψης για την απώλεια σε παιδιά μικρότερα των 6 ετών, που αποτελούσε το ορόσημο των ερευνητικών δεδομένων. Επισημαίνεται ότι η απόκτηση των εννοιών οφείλεται στο πρόγραμμα παρέμβασης, καθώς η ομάδα ελέγχου δεν επέδειξε κοινά αποτελέσματα στις τελικές συνεντεύξεις, γεγονός που πιστοποιεί ότι εξοικείωση με την έννοια του θανάτου και κατά συνέπεια η αντίδραση στην απώλεια είναι κοινωνικά μαθημένη. Τα συμπεράσματα της έρευνας υποδεικνύουν ότι είναι δυνατή η δημιουργία ενός προληπτικού προγράμματος Περιθανάτιας αγωγής, ήδη από την προσχολική ηλικία, που να συντελεί στην διαμόρφωση μίας ολικής αντίληψης για τον θάνατο στα παιδιά, που θα τα προετοιμάζει για την απώλεια, θα δρα βοηθητικά στην δημιουργία της πεποίθησης ότι ο θάνατος αποτελεί ένα φυσιολογικό μέρος της ζωής και θα υποστηρίζει τον εκπαιδευτικό στην διδακτική του διαδικασία.","abstract_html":"Η αντιμετώπιση της απώλειας από τα μικρά παιδιά και ο τρόπος με τον οποίο βιώνουν τον θάνατο αποτελούν το αντικείμενο πολλών ερευνητικών προσεγγίσεων, καθώς η συγκεκριμένη θεματική ενότητα απασχολεί τόσο το σχολικό, όσο και το οικογενειακό πλαίσιο. Εντούτοις μπορούν να εντοπιστούν διχογνωμίες, τόσο σε επίπεδο κοινωνίας, όσο και μεταξύ των θεωρητικών σχετικά με την ακριβή ηλικία, στην οποία τα παιδιά είναι σε θέση να αντιληφθούν τις επιμέρους έννοιες τους θανάτου και συγκεκριμένα το αναπόφευκτο, την καθολικότητα και τη μη αναστρεψιμότητά του, καθώς και την αιτιότητα και τη μη λειτουργικότητα του ανθρώπινου οργανισμού. Επιπλέον θεωρείται ιδιάζουσας σημασίας η ευαισθητοποίηση των παιδιών από την πλευρά του σχολείου σε ζητήματα απώλειας και πένθους πριν από την βίωση των εν λόγω γεγονότων στην ζωή τους, ώστε αφενός τα ίδια να είναι κατάλληλα προετοιμασμένα και αφετέρου οι εκπαιδευτικοί να δύνανται να αντιδράσουν προς όφελός τους με σωστό και υπεύθυνο τρόπο. Η παρούσα ερευνητική προσέγγιση αποσκοπεί να διερευνήσει την κατάκτηση των επιμέρους εννοιών του θανάτου σε παιδιά προσχολικής ηλικίας με την χρήση μίας ειδικά σχεδιασμένης εκπαιδευτικής παρέμβασης. Στην έρευνα συμμετείχαν 50 παιδιά ηλικίας 4 έως 5 ετών, που φοιτούσαν σε δημόσιο Νηπιαγωγείο της ανατολικής Αττικής την σχολική χρονιά 2014 – 2015 και διέμεναν σε ημιαστική περιοχή. Το σύνολο των παιδιών χωρίστηκε σε δύο ομάδες των 25 ατόμων, μία ερευνητική και μία ομάδα ελέγχου και συμμετείχαν σε συνεντεύξεις προκειμένου να διαπιστωθεί η κατάκτηση των εννοιών, που σχετίζονται με τον θάνατο, πριν και μετά την εκπαιδευτική παρέμβαση. Επιπλέον η ερευνητική ομάδα επαναξιολογήθηκε ένα μήνα μετά το πέρας της παρέμβασης, ώστε να διαπιστωθεί αν τα αρχικά ανιχνεύσιμα αποτελέσματα είχαν κατακτηθεί και διατηρηθεί σε βάθος χρόνου. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι με την κατάλληλη εκπαιδευτική παρέμβαση είναι δυνατή η προσέγγιση των εννοιών του θανάτου, που οδηγούν στην απόκτηση μίας ολοκληρωμένης αντίληψης για την απώλεια σε παιδιά μικρότερα των 6 ετών, που αποτελούσε το ορόσημο των ερευνητικών δεδομένων. Επισημαίνεται ότι η απόκτηση των εννοιών οφείλεται στο πρόγραμμα παρέμβασης, καθώς η ομάδα ελέγχου δεν επέδειξε κοινά αποτελέσματα στις τελικές συνεντεύξεις, γεγονός που πιστοποιεί ότι εξοικείωση με την έννοια του θανάτου και κατά συνέπεια η αντίδραση στην απώλεια είναι κοινωνικά μαθημένη. Τα συμπεράσματα της έρευνας υποδεικνύουν ότι είναι δυνατή η δημιουργία ενός προληπτικού προγράμματος Περιθανάτιας αγωγής, ήδη από την προσχολική ηλικία, που να συντελεί στην διαμόρφωση μίας ολικής αντίληψης για τον θάνατο στα παιδιά, που θα τα προετοιμάζει για την απώλεια, θα δρα βοηθητικά στην δημιουργία της πεποίθησης ότι ο θάνατος αποτελεί ένα φυσιολογικό μέρος της ζωής και θα υποστηρίζει τον εκπαιδευτικό στην διδακτική του διαδικασία.","abstract_has_math":false,"creators":["Μελισόβα Σοφία","Melisova Sofia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2017,"date_issued":"2017","date_published":"2017","updated_at":"2026-11-19T05:28:53Z","subjects":["Κοινωνιολογία","Sociology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1649898"],"render_values":[{"text":"uoadl:1649898","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1649898","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1649898","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1649898","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μελισόβα Σοφία","Melisova Sofia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2017"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Κοινωνιολογία","Sociology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1649898","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1649898"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η αντιμετώπιση της απώλειας από τα μικρά παιδιά και ο τρόπος με τον οποίο βιώνουν τον θάνατο αποτελούν το αντικείμενο πολλών ερευνητικών προσεγγίσεων, καθώς η συγκεκριμένη θεματική ενότητα απασχολεί τόσο το σχολικό, όσο και το οικογενειακό πλαίσιο. Εντούτοις μπορούν να εντοπιστούν διχογνωμίες, τόσο σε επίπεδο κοινωνίας, όσο και μεταξύ των θεωρητικών σχετικά με την ακριβή ηλικία, στην οποία τα παιδιά είναι σε θέση να αντιληφθούν τις επιμέρους έννοιες τους θανάτου και συγκεκριμένα το αναπόφευκτο, την καθολικότητα και τη μη αναστρεψιμότητά του, καθώς και την αιτιότητα και τη μη λειτουργικότητα του ανθρώπινου οργανισμού. Επιπλέον θεωρείται ιδιάζουσας σημασίας η ευαισθητοποίηση των παιδιών από την πλευρά του σχολείου σε ζητήματα απώλειας και πένθους πριν από την βίωση των εν λόγω γεγονότων στην ζωή τους, ώστε αφενός τα ίδια να είναι κατάλληλα προετοιμασμένα και αφετέρου οι εκπαιδευτικοί να δύνανται να αντιδράσουν προς όφελός τους με σωστό και υπεύθυνο τρόπο. Η παρούσα ερευνητική προσέγγιση αποσκοπεί να διερευνήσει την κατάκτηση των επιμέρους εννοιών του θανάτου σε παιδιά προσχολικής ηλικίας με την χρήση μίας ειδικά σχεδιασμένης εκπαιδευτικής παρέμβασης. Στην έρευνα συμμετείχαν 50 παιδιά ηλικίας 4 έως 5 ετών, που φοιτούσαν σε δημόσιο Νηπιαγωγείο της ανατολικής Αττικής την σχολική χρονιά 2014 – 2015 και διέμεναν σε ημιαστική περιοχή. Το σύνολο των παιδιών χωρίστηκε σε δύο ομάδες των 25 ατόμων, μία ερευνητική και μία ομάδα ελέγχου και συμμετείχαν σε συνεντεύξεις προκειμένου να διαπιστωθεί η κατάκτηση των εννοιών, που σχετίζονται με τον θάνατο, πριν και μετά την εκπαιδευτική παρέμβαση. Επιπλέον η ερευνητική ομάδα επαναξιολογήθηκε ένα μήνα μετά το πέρας της παρέμβασης, ώστε να διαπιστωθεί αν τα αρχικά ανιχνεύσιμα αποτελέσματα είχαν κατακτηθεί και διατηρηθεί σε βάθος χρόνου. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι με την κατάλληλη εκπαιδευτική παρέμβαση είναι δυνατή η προσέγγιση των εννοιών του θανάτου, που οδηγούν στην απόκτηση μίας ολοκληρωμένης αντίληψης για την απώλεια σε παιδιά μικρότερα των 6 ετών, που αποτελούσε το ορόσημο των ερευνητικών δεδομένων. Επισημαίνεται ότι η απόκτηση των εννοιών οφείλεται στο πρόγραμμα παρέμβασης, καθώς η ομάδα ελέγχου δεν επέδειξε κοινά αποτελέσματα στις τελικές συνεντεύξεις, γεγονός που πιστοποιεί ότι εξοικείωση με την έννοια του θανάτου και κατά συνέπεια η αντίδραση στην απώλεια είναι κοινωνικά μαθημένη. Τα συμπεράσματα της έρευνας υποδεικνύουν ότι είναι δυνατή η δημιουργία ενός προληπτικού προγράμματος Περιθανάτιας αγωγής, ήδη από την προσχολική ηλικία, που να συντελεί στην διαμόρφωση μίας ολικής αντίληψης για τον θάνατο στα παιδιά, που θα τα προετοιμάζει για την απώλεια, θα δρα βοηθητικά στην δημιουργία της πεποίθησης ότι ο θάνατος αποτελεί ένα φυσιολογικό μέρος της ζωής και θα υποστηρίζει τον εκπαιδευτικό στην διδακτική του διαδικασία.","The management of the concept of death in children and the way they experience death are the subject of many research approaches. However, theoreticians and researchers disagree on the exact age at which children are able to perceive the individual key components of death, in particular the inevitability, universality and irreversibility, as well as the causality and non-functionality of the human organism. In addition, it is of particular importance to raise children's attention to issues of loss and mourning before experiencing these events in their lives so that they are properly prepared. The purpose of this study was to explore the conquest of individual concepts of death in preschool children by using a specially designed educational intervention. Fifty children aged 4 to 5 who attended a public kindergarten in eastern Attica during the school year 2014-2015, were interviewed individually using a semi-structured interview. The children were divided into two groups of 25 people, a research team and a control team, and participated in interviews to find out how to conquer death-related concepts before and after educational intervention. In addition, the research team was reassessed one month after the end of the intervention to see if the initially detectable results had been conquered and maintained over time. The results showed that with appropriately designed educational intervention it is possible to approximate the concepts of death, leading to an integrated perception of loss for children under the age of 6 years. The results confirm that familiarity with the concept of death and therefore the reaction to loss is socially learned. The findings of the research suggest that it is possible to create a preventive program of pre-school age education that will contribute to forming a complete perception of death in children, preparing them for loss, helping to create belief that death is a normal part of life and supporting the teacher in his teaching process."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η \"Απώλεια\" στην Παιδική Ηλικία και η Αντιμετώπισή της"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μελισόβα Σοφία","Melisova Sofia"],"dc:date":["2017"],"dc:description":["Η αντιμετώπιση της απώλειας από τα μικρά παιδιά και ο τρόπος με τον οποίο βιώνουν τον θάνατο αποτελούν το αντικείμενο πολλών ερευνητικών προσεγγίσεων, καθώς η συγκεκριμένη θεματική ενότητα απασχολεί τόσο το σχολικό, όσο και το οικογενειακό πλαίσιο. Εντούτοις μπορούν να εντοπιστούν διχογνωμίες, τόσο σε επίπεδο κοινωνίας, όσο και μεταξύ των θεωρητικών σχετικά με την ακριβή ηλικία, στην οποία τα παιδιά είναι σε θέση να αντιληφθούν τις επιμέρους έννοιες τους θανάτου και συγκεκριμένα το αναπόφευκτο, την καθολικότητα και τη μη αναστρεψιμότητά του, καθώς και την αιτιότητα και τη μη λειτουργικότητα του ανθρώπινου οργανισμού. Επιπλέον θεωρείται ιδιάζουσας σημασίας η ευαισθητοποίηση των παιδιών από την πλευρά του σχολείου σε ζητήματα απώλειας και πένθους πριν από την βίωση των εν λόγω γεγονότων στην ζωή τους, ώστε αφενός τα ίδια να είναι κατάλληλα προετοιμασμένα και αφετέρου οι εκπαιδευτικοί να δύνανται να αντιδράσουν προς όφελός τους με σωστό και υπεύθυνο τρόπο. Η παρούσα ερευνητική προσέγγιση αποσκοπεί να διερευνήσει την κατάκτηση των επιμέρους εννοιών του θανάτου σε παιδιά προσχολικής ηλικίας με την χρήση μίας ειδικά σχεδιασμένης εκπαιδευτικής παρέμβασης. Στην έρευνα συμμετείχαν 50 παιδιά ηλικίας 4 έως 5 ετών, που φοιτούσαν σε δημόσιο Νηπιαγωγείο της ανατολικής Αττικής την σχολική χρονιά 2014 – 2015 και διέμεναν σε ημιαστική περιοχή. Το σύνολο των παιδιών χωρίστηκε σε δύο ομάδες των 25 ατόμων, μία ερευνητική και μία ομάδα ελέγχου και συμμετείχαν σε συνεντεύξεις προκειμένου να διαπιστωθεί η κατάκτηση των εννοιών, που σχετίζονται με τον θάνατο, πριν και μετά την εκπαιδευτική παρέμβαση. Επιπλέον η ερευνητική ομάδα επαναξιολογήθηκε ένα μήνα μετά το πέρας της παρέμβασης, ώστε να διαπιστωθεί αν τα αρχικά ανιχνεύσιμα αποτελέσματα είχαν κατακτηθεί και διατηρηθεί σε βάθος χρόνου. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι με την κατάλληλη εκπαιδευτική παρέμβαση είναι δυνατή η προσέγγιση των εννοιών του θανάτου, που οδηγούν στην απόκτηση μίας ολοκληρωμένης αντίληψης για την απώλεια σε παιδιά μικρότερα των 6 ετών, που αποτελούσε το ορόσημο των ερευνητικών δεδομένων. Επισημαίνεται ότι η απόκτηση των εννοιών οφείλεται στο πρόγραμμα παρέμβασης, καθώς η ομάδα ελέγχου δεν επέδειξε κοινά αποτελέσματα στις τελικές συνεντεύξεις, γεγονός που πιστοποιεί ότι εξοικείωση με την έννοια του θανάτου και κατά συνέπεια η αντίδραση στην απώλεια είναι κοινωνικά μαθημένη. Τα συμπεράσματα της έρευνας υποδεικνύουν ότι είναι δυνατή η δημιουργία ενός προληπτικού προγράμματος Περιθανάτιας αγωγής, ήδη από την προσχολική ηλικία, που να συντελεί στην διαμόρφωση μίας ολικής αντίληψης για τον θάνατο στα παιδιά, που θα τα προετοιμάζει για την απώλεια, θα δρα βοηθητικά στην δημιουργία της πεποίθησης ότι ο θάνατος αποτελεί ένα φυσιολογικό μέρος της ζωής και θα υποστηρίζει τον εκπαιδευτικό στην διδακτική του διαδικασία.","The management of the concept of death in children and the way they experience death are the subject of many research approaches. However, theoreticians and researchers disagree on the exact age at which children are able to perceive the individual key components of death, in particular the inevitability, universality and irreversibility, as well as the causality and non-functionality of the human organism. In addition, it is of particular importance to raise children's attention to issues of loss and mourning before experiencing these events in their lives so that they are properly prepared. The purpose of this study was to explore the conquest of individual concepts of death in preschool children by using a specially designed educational intervention. Fifty children aged 4 to 5 who attended a public kindergarten in eastern Attica during the school year 2014-2015, were interviewed individually using a semi-structured interview. The children were divided into two groups of 25 people, a research team and a control team, and participated in interviews to find out how to conquer death-related concepts before and after educational intervention. In addition, the research team was reassessed one month after the end of the intervention to see if the initially detectable results had been conquered and maintained over time. The results showed that with appropriately designed educational intervention it is possible to approximate the concepts of death, leading to an integrated perception of loss for children under the age of 6 years. The results confirm that familiarity with the concept of death and therefore the reaction to loss is socially learned. The findings of the research suggest that it is possible to create a preventive program of pre-school age education that will contribute to forming a complete perception of death in children, preparing them for loss, helping to create belief that death is a normal part of life and supporting the teacher in his teaching process."],"dc:identifier":["uoadl:1649898","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1649898"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Κοινωνιολογία","Sociology"],"dc:title":["Η \"Απώλεια\" στην Παιδική Ηλικία και η Αντιμετώπισή της"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:28:53Z"}