{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1675715"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1675715","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ηθικές και αισθητικές διαστάσεις του δισκοβόλου του Μύρωνα. Μια φιλοσοφική θεώρηση του κλασικού κάλλους","abstract":"Το αντικείμενο της έρευνας είναι οι ηθικές και αισθητικές διαστάσεις του αρχαίου ελληνικού κάλλους με σημείο αναφοράς το περίφημο γλυπτό του Δισκοβόλου του Μύρωνα. Το γλυπτό είναι η αφορμή για την προσέγγιση φιλοσοφικών, κοινωνικών και πολιτιστικών αντιλήψεων, καθώς επίσης και για την κατεύθυνση τελικά της έρευνας προς τον ίδιο τον καλλιτέχνη και την έμπνευσή του. Ο Μύρων, ως πρόσωπο και ως εμπνευστής του Δισκοβόλου, συνιστά τον ουσιαστικό μοχλό της δημιουργίας του έργου. Σκοπός της μελέτης είναι η διερεύνηση της έννοιας του «ωραίου» και ειδικότερα του «κάλλους» του αθλητή στην κλασική εποχή με άξονα τις ηθικές και αισθητικές αντιλήψεις. Η μελέτη χρονικά οριοθετείται αυστηρά στον 5ο π.Χ. αιώνα, στην περίφημη «χρυσή» περίοδο της κλασικής εποχής, στην εποχή που έζησε και δημιούργησε ο ίδιος ο Μύρων. Επιπλέον επικεντρώνεται στη γλυπτική τέχνη, η οποία παρέχει τη δυνατότητα μελέτης αφενός του αθλητή ως αξία της εποχής του «χρυσού» αιώνα και αφετέρου της κίνησης λόγω των τριών διαστάσεών της. Ο συγγραφέας εξάλλου επικεντρώνεται αποκλειστικά στον αθλητή γένους αρσενικού λόγω της εξαίρεσης της γυναίκας από τα κοινά και τον αθλητισμό. Η διαφοροποίηση της παρούσας έρευνας από τις έως τώρα προσεγγίσεις του θέματος συνίσταται στο ότι επιχειρείται η, δια του αντιπροσωπευτικού έργου, του Δισκοβόλου, φιλοσοφική κυρίως θεώρηση της τέχνης της «χρυσής» εποχής και όχι τόσο η ανάλυση της τεχνοτροπίας και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της εποχής ή του καλλιτέχνη. Η διάρθρωση της μελέτης περιλαμβάνει αρχικά την ανασύνθεση της κοινωνίας του «χρυσού» αιώνα, και στη συνέχεια τη διερεύνηση των ηθικών και των αισθητικών αντιλήψεων της ίδιας εποχής. Η τέχνη του «χρυσού» αιώνα χαρακτηρίζεται από την ανάμειξη του ιδεώδους και του φυσικού. Καταλυτικός είναι ο ρόλος του φιλοσοφικού κινήματος των Σοφιστών, οι οποίοι διακηρύττουν τον υποκειμενισμό, προωθώντας μία οργανωμένη προσπάθεια για μόρφωση η οποία εστιάζεται κυρίως στη γνώση του «αγαθού» και της ουσίας του. Η αλλαγή που παρατηρείται την εποχή αυτή είναι εμφανής και στην τέχνη, καθώς αρχίζει να δημιουργείται μία προοδευτική δύναμη η οποία όπως και ο συντηρητισμός, συνιστά μία από τις δύο αντίθετες τάσεις, από τη σύγκρουση των οποίων προκύπτει η πρόοδος κάθε κοινωνίας. Το ανθρώπινο σώμα αποτελεί για την τέχνη έναν προνομιακό χώρο αποτύπωσης των ευρύτερων κοινωνικών απόψεων, καθώς στα βασικά χαρακτηριστικά του, στη διάπλαση και την έκφρασή του, αποτυπώνονται οι αντιλήψεις κάθε εποχής. Μέσα από το σώμα, την κίνηση και την έκφραση του Δισκοβόλου ο γλύπτης Μύρων αποτυπώνει το κυρίαρχο αθλητικό ιδεώδες. Ως έργο τέχνης ο Δισκοβόλος είναι περισσότερο γνωστός από τα ρωμαϊκά μαρμάρινα αντίγραφα που έχουν διασωθεί. Η περιγραφή του Λουκιανού στο Φιλοψευδής ή Απιστών (18) οδήγησε πολλούς μελετητές να θεωρήσουν ότι το αντίγραφο Lancelotti, στο Museo Nationale Romano, βρίσκεται πιο κοντά στο πρωτότυπο έργο. Πολλοί μελετητές τονίζουν τη σημασία του γλυπτού, που απεικονίζει έναν Πενταθλητή, αναφορικά με την κίνηση και τη λεπτομερή της αποτύπωση. Στο έργο ωστόσο δεν έχει τόση σημασία η τεχνική της ρίψης όσο οι ηθικές και αισθητικές αξίες της περιόδου, οι οποίες δεν γίνονται άμεσα αντιληπτές από τη φωτογραφική αποτύπωση της σωματικής κίνησης του αθλητή. Η ηθική, δηλαδή ο εντοπισμός της έννοιας του «καλού» και η προβολή του, διαφοροποιείται ανάλογα με την εποχή και την κοινωνία. Στο «χρυσό» αιώνα κυριαρχεί η ηθική θεωρία του ενστίκτου που πηγάζει από τη διδασκαλία των Σοφιστών, οι οποίοι υποστηρίζουν την υποκειμενική θεώρηση του «αγαθού». Η έννοια του καλώς πράττειν, του ευ ζην και του ευ αγωνίζεσθαι συνιστά πρόταση ζωής και αγαθό του οποίου αξίζει η κτήση, καθώς το «ευ» φτάνει κατά την περίοδο αυτή στο απόγειό του. Ταυτόχρονα στο γλυπτό του Δισκοβόλου ανιχνεύονται και αισθητικές αξίες εντάσσοντας το έργο στην αισθητική κατηγορία του «ωραίου». Το «ωραίο» στην τέχνη αναφέρεται σε δύο επίπεδα, στο σωματικό και το πνευματικό, αλλά και σε μια υπερβατική διάσταση. Η μορφή του Δισκοβόλου παρουσιάζεται με ιδανικά χαρακτηριστικά όσον αφορά στο πρόσωπο και τη σωματική διάπλαση του εφήβου. Μέσω αυτής της απεικόνισης ο θεατής οδηγείται, συνειρμικά, στο πνευματικό (εσωτερικό) «κάλλος» της (εξωτερικής) μορφής. Μεθοδολογικά η παρούσα έρευνα διεξάγεται στο πλαίσιο της φιλοσοφικής μεθόδου, που είναι ήδη γνωστή από την αρχαιότητα. Έχουν από την αρχή τεθεί οι οριοθετήσεις και οι περιορισμοί, που ουσιαστικά αποτελούν γνώμονες της μελέτης. Τα μεθοδολογικά εργαλεία είναι η περιγραφή του αγάλματος και η ανασύνθεση της κοινωνίας και κυρίως του φιλοσοφικού στοχασμού της εποχής. Ο ερευνητής καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο αθλητής συνιστά σημαίνον μέλος της κοινωνίας και κατ’ επέκταση φορέας των αντιλήψεων της εποχής, όπως άλλωστε και ο καλλιτέχνης ο οποίος αναζητά την ισορροπία. Η συμμετοχή στην αθλητική δραστηριότητα προωθεί το χαρακτηριστικό εκείνο, το οποίο αργότερα ο Αριστοτέλης θα αποκαλέσει «μεσότητα». Αξίζει επίσης να σημειωθεί και η στάση του αθλητή απέναντι στη νίκη, καθώς η τελευταία αν και είναι επιθυμητή για εκείνον δεν γίνεται αυτοσκοπός. Οι ηθικές προεκτάσεις του Δισκοβόλου εντοπίζονται τόσο στη στάση της μορφής, όσο και στις αρμονικές σωματικές κινήσεις, επειδή με αυτό τον τρόπο προβάλλεται η αρμονία σώματος και πνεύματος. Μέσω αυτής της ισορροπίας προκύπτει αβίαστα και η χαρά από τη συμμετοχή στην αθλητική δραστηριότητα ενώ σε καμία περίπτωση δεν αποτυπώνεται αγωνία για την επικράτηση επί του αντιπάλου. Η ηλικία του αγάλματος συμβάλλει επίσης στο ηθικό περιεχόμενο του έργου, καθώς τονίζεται η ιδανική φυσική και πνευματική κατάσταση, την οποία ο άνδρας έπρεπε να έχει κατακτήσει προτού εισέλθει στην ώριμη ηλικία και στο ρόλο του ενεργού πολίτη. Στην κλασική εποχή η ανδρεία και η αρετή αποτελούν εκείνα τα χαρακτηριστικά του πολίτη, που συνιστούν το ιδανικό της «καλοκαγαθίας» και θεωρούνται ικανά να τον καταξιώσουν στην πόλη του. Αυτά τα χαρακτηριστικά προκύπτουν από την εξαιρετική ηρεμία του προσώπου και την κινητικότητα του αθλητή, καθώς και από την απουσία αντίστοιχα της έντασης της προσπάθειάς του. Η έννοια της «ηθικής» στην κλασική εποχή είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την έννοια του «ωραίου». Το «ωραίο», που διατυπώνεται ως «κάλλος» στο «χρυσό» αιώνα, και η αξία της «καλοκαγαθίας» αποτελούν τα δύο σκέλη του ιδεώδους της κλασικής εποχής. Ο καλλιτέχνης καταφέρνει να προβάλλει διά της εμπνεύσεώς του το «κάλλος», το οποίο ανιχνεύεται τόσο στη στάση, όσο και στην έκφραση της μορφής του αθλητή. Το «ωραίο» συχνά ταυτίζεται με το ηθικό, ενώ καθετί το ηθικό πολλές φορές συνεπάγεται την ομορφιά. Μέρος της έννοιας του «κάλλους» και έκφραση του αρχαιοελληνικού ηθικού ιδεώδους είναι και η γυμνότητα των μορφών. Η γυμνή απεικόνιση ενισχύει κατ’ αρχάς τον ίδιο τον καλλιτέχνη να ξεπεράσει το χρόνο, το χώρο και τη φθορά. Η γυμνότητα του Δισκοβόλου συμβάλλει στο «ωραίο» προβάλλοντας αφενός την άρτια σωματική διάπλαση και αφετέρου την ψυχική καθαρότητα της μορφής. Αξίες όπως της «καλοκαγαθίας» και του «κάλλους», καθώς επίσης και χαρακτηριστικά όπως η γυμνότητα, θεωρείται ότι αρμόζουν σε μια ειδική κατηγορία πολιτών, τους ήρωες. Ο νικητής της πολεμικής μάχης ή του αθλητικού σταδίου ενσαρκώνει το ηρωικό ιδανικό της χρυσής κλασικής περιόδου. Ο αθλητής του Μύρωνα, διαθέτει μεν ιδιότητα (Δισκοβόλος), παραμένει όμως στη σφαίρα του γενικού και του αφηρημένου. Έχει υπερβεί το χώρο, το χρόνο και τη φθορά της ανθρώπινης φύσης, παραμένοντας κλασική και, συνεπώς, διαχρονική αξία.","abstract_html":"Το αντικείμενο της έρευνας είναι οι ηθικές και αισθητικές διαστάσεις του αρχαίου ελληνικού κάλλους με σημείο αναφοράς το περίφημο γλυπτό του Δισκοβόλου του Μύρωνα. Το γλυπτό είναι η αφορμή για την προσέγγιση φιλοσοφικών, κοινωνικών και πολιτιστικών αντιλήψεων, καθώς επίσης και για την κατεύθυνση τελικά της έρευνας προς τον ίδιο τον καλλιτέχνη και την έμπνευσή του. Ο Μύρων, ως πρόσωπο και ως εμπνευστής του Δισκοβόλου, συνιστά τον ουσιαστικό μοχλό της δημιουργίας του έργου. Σκοπός της μελέτης είναι η διερεύνηση της έννοιας του «ωραίου» και ειδικότερα του «κάλλους» του αθλητή στην κλασική εποχή με άξονα τις ηθικές και αισθητικές αντιλήψεις. Η μελέτη χρονικά οριοθετείται αυστηρά στον 5ο π.Χ. αιώνα, στην περίφημη «χρυσή» περίοδο της κλασικής εποχής, στην εποχή που έζησε και δημιούργησε ο ίδιος ο Μύρων. Επιπλέον επικεντρώνεται στη γλυπτική τέχνη, η οποία παρέχει τη δυνατότητα μελέτης αφενός του αθλητή ως αξία της εποχής του «χρυσού» αιώνα και αφετέρου της κίνησης λόγω των τριών διαστάσεών της. Ο συγγραφέας εξάλλου επικεντρώνεται αποκλειστικά στον αθλητή γένους αρσενικού λόγω της εξαίρεσης της γυναίκας από τα κοινά και τον αθλητισμό. Η διαφοροποίηση της παρούσας έρευνας από τις έως τώρα προσεγγίσεις του θέματος συνίσταται στο ότι επιχειρείται η, δια του αντιπροσωπευτικού έργου, του Δισκοβόλου, φιλοσοφική κυρίως θεώρηση της τέχνης της «χρυσής» εποχής και όχι τόσο η ανάλυση της τεχνοτροπίας και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της εποχής ή του καλλιτέχνη. Η διάρθρωση της μελέτης περιλαμβάνει αρχικά την ανασύνθεση της κοινωνίας του «χρυσού» αιώνα, και στη συνέχεια τη διερεύνηση των ηθικών και των αισθητικών αντιλήψεων της ίδιας εποχής. Η τέχνη του «χρυσού» αιώνα χαρακτηρίζεται από την ανάμειξη του ιδεώδους και του φυσικού. Καταλυτικός είναι ο ρόλος του φιλοσοφικού κινήματος των Σοφιστών, οι οποίοι διακηρύττουν τον υποκειμενισμό, προωθώντας μία οργανωμένη προσπάθεια για μόρφωση η οποία εστιάζεται κυρίως στη γνώση του «αγαθού» και της ουσίας του. Η αλλαγή που παρατηρείται την εποχή αυτή είναι εμφανής και στην τέχνη, καθώς αρχίζει να δημιουργείται μία προοδευτική δύναμη η οποία όπως και ο συντηρητισμός, συνιστά μία από τις δύο αντίθετες τάσεις, από τη σύγκρουση των οποίων προκύπτει η πρόοδος κάθε κοινωνίας. Το ανθρώπινο σώμα αποτελεί για την τέχνη έναν προνομιακό χώρο αποτύπωσης των ευρύτερων κοινωνικών απόψεων, καθώς στα βασικά χαρακτηριστικά του, στη διάπλαση και την έκφρασή του, αποτυπώνονται οι αντιλήψεις κάθε εποχής. Μέσα από το σώμα, την κίνηση και την έκφραση του Δισκοβόλου ο γλύπτης Μύρων αποτυπώνει το κυρίαρχο αθλητικό ιδεώδες. Ως έργο τέχνης ο Δισκοβόλος είναι περισσότερο γνωστός από τα ρωμαϊκά μαρμάρινα αντίγραφα που έχουν διασωθεί. Η περιγραφή του Λουκιανού στο Φιλοψευδής ή Απιστών (18) οδήγησε πολλούς μελετητές να θεωρήσουν ότι το αντίγραφο Lancelotti, στο Museo Nationale Romano, βρίσκεται πιο κοντά στο πρωτότυπο έργο. Πολλοί μελετητές τονίζουν τη σημασία του γλυπτού, που απεικονίζει έναν Πενταθλητή, αναφορικά με την κίνηση και τη λεπτομερή της αποτύπωση. Στο έργο ωστόσο δεν έχει τόση σημασία η τεχνική της ρίψης όσο οι ηθικές και αισθητικές αξίες της περιόδου, οι οποίες δεν γίνονται άμεσα αντιληπτές από τη φωτογραφική αποτύπωση της σωματικής κίνησης του αθλητή. Η ηθική, δηλαδή ο εντοπισμός της έννοιας του «καλού» και η προβολή του, διαφοροποιείται ανάλογα με την εποχή και την κοινωνία. Στο «χρυσό» αιώνα κυριαρχεί η ηθική θεωρία του ενστίκτου που πηγάζει από τη διδασκαλία των Σοφιστών, οι οποίοι υποστηρίζουν την υποκειμενική θεώρηση του «αγαθού». Η έννοια του καλώς πράττειν, του ευ ζην και του ευ αγωνίζεσθαι συνιστά πρόταση ζωής και αγαθό του οποίου αξίζει η κτήση, καθώς το «ευ» φτάνει κατά την περίοδο αυτή στο απόγειό του. Ταυτόχρονα στο γλυπτό του Δισκοβόλου ανιχνεύονται και αισθητικές αξίες εντάσσοντας το έργο στην αισθητική κατηγορία του «ωραίου». Το «ωραίο» στην τέχνη αναφέρεται σε δύο επίπεδα, στο σωματικό και το πνευματικό, αλλά και σε μια υπερβατική διάσταση. Η μορφή του Δισκοβόλου παρουσιάζεται με ιδανικά χαρακτηριστικά όσον αφορά στο πρόσωπο και τη σωματική διάπλαση του εφήβου. Μέσω αυτής της απεικόνισης ο θεατής οδηγείται, συνειρμικά, στο πνευματικό (εσωτερικό) «κάλλος» της (εξωτερικής) μορφής. Μεθοδολογικά η παρούσα έρευνα διεξάγεται στο πλαίσιο της φιλοσοφικής μεθόδου, που είναι ήδη γνωστή από την αρχαιότητα. Έχουν από την αρχή τεθεί οι οριοθετήσεις και οι περιορισμοί, που ουσιαστικά αποτελούν γνώμονες της μελέτης. Τα μεθοδολογικά εργαλεία είναι η περιγραφή του αγάλματος και η ανασύνθεση της κοινωνίας και κυρίως του φιλοσοφικού στοχασμού της εποχής. Ο ερευνητής καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο αθλητής συνιστά σημαίνον μέλος της κοινωνίας και κατ’ επέκταση φορέας των αντιλήψεων της εποχής, όπως άλλωστε και ο καλλιτέχνης ο οποίος αναζητά την ισορροπία. Η συμμετοχή στην αθλητική δραστηριότητα προωθεί το χαρακτηριστικό εκείνο, το οποίο αργότερα ο Αριστοτέλης θα αποκαλέσει «μεσότητα». Αξίζει επίσης να σημειωθεί και η στάση του αθλητή απέναντι στη νίκη, καθώς η τελευταία αν και είναι επιθυμητή για εκείνον δεν γίνεται αυτοσκοπός. Οι ηθικές προεκτάσεις του Δισκοβόλου εντοπίζονται τόσο στη στάση της μορφής, όσο και στις αρμονικές σωματικές κινήσεις, επειδή με αυτό τον τρόπο προβάλλεται η αρμονία σώματος και πνεύματος. Μέσω αυτής της ισορροπίας προκύπτει αβίαστα και η χαρά από τη συμμετοχή στην αθλητική δραστηριότητα ενώ σε καμία περίπτωση δεν αποτυπώνεται αγωνία για την επικράτηση επί του αντιπάλου. Η ηλικία του αγάλματος συμβάλλει επίσης στο ηθικό περιεχόμενο του έργου, καθώς τονίζεται η ιδανική φυσική και πνευματική κατάσταση, την οποία ο άνδρας έπρεπε να έχει κατακτήσει προτού εισέλθει στην ώριμη ηλικία και στο ρόλο του ενεργού πολίτη. Στην κλασική εποχή η ανδρεία και η αρετή αποτελούν εκείνα τα χαρακτηριστικά του πολίτη, που συνιστούν το ιδανικό της «καλοκαγαθίας» και θεωρούνται ικανά να τον καταξιώσουν στην πόλη του. Αυτά τα χαρακτηριστικά προκύπτουν από την εξαιρετική ηρεμία του προσώπου και την κινητικότητα του αθλητή, καθώς και από την απουσία αντίστοιχα της έντασης της προσπάθειάς του. Η έννοια της «ηθικής» στην κλασική εποχή είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την έννοια του «ωραίου». Το «ωραίο», που διατυπώνεται ως «κάλλος» στο «χρυσό» αιώνα, και η αξία της «καλοκαγαθίας» αποτελούν τα δύο σκέλη του ιδεώδους της κλασικής εποχής. Ο καλλιτέχνης καταφέρνει να προβάλλει διά της εμπνεύσεώς του το «κάλλος», το οποίο ανιχνεύεται τόσο στη στάση, όσο και στην έκφραση της μορφής του αθλητή. Το «ωραίο» συχνά ταυτίζεται με το ηθικό, ενώ καθετί το ηθικό πολλές φορές συνεπάγεται την ομορφιά. Μέρος της έννοιας του «κάλλους» και έκφραση του αρχαιοελληνικού ηθικού ιδεώδους είναι και η γυμνότητα των μορφών. Η γυμνή απεικόνιση ενισχύει κατ’ αρχάς τον ίδιο τον καλλιτέχνη να ξεπεράσει το χρόνο, το χώρο και τη φθορά. Η γυμνότητα του Δισκοβόλου συμβάλλει στο «ωραίο» προβάλλοντας αφενός την άρτια σωματική διάπλαση και αφετέρου την ψυχική καθαρότητα της μορφής. Αξίες όπως της «καλοκαγαθίας» και του «κάλλους», καθώς επίσης και χαρακτηριστικά όπως η γυμνότητα, θεωρείται ότι αρμόζουν σε μια ειδική κατηγορία πολιτών, τους ήρωες. Ο νικητής της πολεμικής μάχης ή του αθλητικού σταδίου ενσαρκώνει το ηρωικό ιδανικό της χρυσής κλασικής περιόδου. Ο αθλητής του Μύρωνα, διαθέτει μεν ιδιότητα (Δισκοβόλος), παραμένει όμως στη σφαίρα του γενικού και του αφηρημένου. Έχει υπερβεί το χώρο, το χρόνο και τη φθορά της ανθρώπινης φύσης, παραμένοντας κλασική και, συνεπώς, διαχρονική αξία.","abstract_has_math":false,"creators":["Σολωμός Δημήτριος","Solomos Dimitrios"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2009,"date_issued":"2009","date_published":"2009","updated_at":"2026-11-19T05:29:04Z","subjects":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1675715"],"render_values":[{"text":"uoadl:1675715","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1675715","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1675715","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1675715","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σολωμός Δημήτριος","Solomos Dimitrios"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2009"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1675715","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1675715"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Το αντικείμενο της έρευνας είναι οι ηθικές και αισθητικές διαστάσεις του αρχαίου ελληνικού κάλλους με σημείο αναφοράς το περίφημο γλυπτό του Δισκοβόλου του Μύρωνα. Το γλυπτό είναι η αφορμή για την προσέγγιση φιλοσοφικών, κοινωνικών και πολιτιστικών αντιλήψεων, καθώς επίσης και για την κατεύθυνση τελικά της έρευνας προς τον ίδιο τον καλλιτέχνη και την έμπνευσή του. Ο Μύρων, ως πρόσωπο και ως εμπνευστής του Δισκοβόλου, συνιστά τον ουσιαστικό μοχλό της δημιουργίας του έργου. Σκοπός της μελέτης είναι η διερεύνηση της έννοιας του «ωραίου» και ειδικότερα του «κάλλους» του αθλητή στην κλασική εποχή με άξονα τις ηθικές και αισθητικές αντιλήψεις. Η μελέτη χρονικά οριοθετείται αυστηρά στον 5ο π.Χ. αιώνα, στην περίφημη «χρυσή» περίοδο της κλασικής εποχής, στην εποχή που έζησε και δημιούργησε ο ίδιος ο Μύρων. Επιπλέον επικεντρώνεται στη γλυπτική τέχνη, η οποία παρέχει τη δυνατότητα μελέτης αφενός του αθλητή ως αξία της εποχής του «χρυσού» αιώνα και αφετέρου της κίνησης λόγω των τριών διαστάσεών της. Ο συγγραφέας εξάλλου επικεντρώνεται αποκλειστικά στον αθλητή γένους αρσενικού λόγω της εξαίρεσης της γυναίκας από τα κοινά και τον αθλητισμό. Η διαφοροποίηση της παρούσας έρευνας από τις έως τώρα προσεγγίσεις του θέματος συνίσταται στο ότι επιχειρείται η, δια του αντιπροσωπευτικού έργου, του Δισκοβόλου, φιλοσοφική κυρίως θεώρηση της τέχνης της «χρυσής» εποχής και όχι τόσο η ανάλυση της τεχνοτροπίας και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της εποχής ή του καλλιτέχνη. Η διάρθρωση της μελέτης περιλαμβάνει αρχικά την ανασύνθεση της κοινωνίας του «χρυσού» αιώνα, και στη συνέχεια τη διερεύνηση των ηθικών και των αισθητικών αντιλήψεων της ίδιας εποχής. Η τέχνη του «χρυσού» αιώνα χαρακτηρίζεται από την ανάμειξη του ιδεώδους και του φυσικού. Καταλυτικός είναι ο ρόλος του φιλοσοφικού κινήματος των Σοφιστών, οι οποίοι διακηρύττουν τον υποκειμενισμό, προωθώντας μία οργανωμένη προσπάθεια για μόρφωση η οποία εστιάζεται κυρίως στη γνώση του «αγαθού» και της ουσίας του. Η αλλαγή που παρατηρείται την εποχή αυτή είναι εμφανής και στην τέχνη, καθώς αρχίζει να δημιουργείται μία προοδευτική δύναμη η οποία όπως και ο συντηρητισμός, συνιστά μία από τις δύο αντίθετες τάσεις, από τη σύγκρουση των οποίων προκύπτει η πρόοδος κάθε κοινωνίας. Το ανθρώπινο σώμα αποτελεί για την τέχνη έναν προνομιακό χώρο αποτύπωσης των ευρύτερων κοινωνικών απόψεων, καθώς στα βασικά χαρακτηριστικά του, στη διάπλαση και την έκφρασή του, αποτυπώνονται οι αντιλήψεις κάθε εποχής. Μέσα από το σώμα, την κίνηση και την έκφραση του Δισκοβόλου ο γλύπτης Μύρων αποτυπώνει το κυρίαρχο αθλητικό ιδεώδες. Ως έργο τέχνης ο Δισκοβόλος είναι περισσότερο γνωστός από τα ρωμαϊκά μαρμάρινα αντίγραφα που έχουν διασωθεί. Η περιγραφή του Λουκιανού στο Φιλοψευδής ή Απιστών (18) οδήγησε πολλούς μελετητές να θεωρήσουν ότι το αντίγραφο Lancelotti, στο Museo Nationale Romano, βρίσκεται πιο κοντά στο πρωτότυπο έργο. Πολλοί μελετητές τονίζουν τη σημασία του γλυπτού, που απεικονίζει έναν Πενταθλητή, αναφορικά με την κίνηση και τη λεπτομερή της αποτύπωση. Στο έργο ωστόσο δεν έχει τόση σημασία η τεχνική της ρίψης όσο οι ηθικές και αισθητικές αξίες της περιόδου, οι οποίες δεν γίνονται άμεσα αντιληπτές από τη φωτογραφική αποτύπωση της σωματικής κίνησης του αθλητή. Η ηθική, δηλαδή ο εντοπισμός της έννοιας του «καλού» και η προβολή του, διαφοροποιείται ανάλογα με την εποχή και την κοινωνία. Στο «χρυσό» αιώνα κυριαρχεί η ηθική θεωρία του ενστίκτου που πηγάζει από τη διδασκαλία των Σοφιστών, οι οποίοι υποστηρίζουν την υποκειμενική θεώρηση του «αγαθού». Η έννοια του καλώς πράττειν, του ευ ζην και του ευ αγωνίζεσθαι συνιστά πρόταση ζωής και αγαθό του οποίου αξίζει η κτήση, καθώς το «ευ» φτάνει κατά την περίοδο αυτή στο απόγειό του. Ταυτόχρονα στο γλυπτό του Δισκοβόλου ανιχνεύονται και αισθητικές αξίες εντάσσοντας το έργο στην αισθητική κατηγορία του «ωραίου». Το «ωραίο» στην τέχνη αναφέρεται σε δύο επίπεδα, στο σωματικό και το πνευματικό, αλλά και σε μια υπερβατική διάσταση. Η μορφή του Δισκοβόλου παρουσιάζεται με ιδανικά χαρακτηριστικά όσον αφορά στο πρόσωπο και τη σωματική διάπλαση του εφήβου. Μέσω αυτής της απεικόνισης ο θεατής οδηγείται, συνειρμικά, στο πνευματικό (εσωτερικό) «κάλλος» της (εξωτερικής) μορφής. Μεθοδολογικά η παρούσα έρευνα διεξάγεται στο πλαίσιο της φιλοσοφικής μεθόδου, που είναι ήδη γνωστή από την αρχαιότητα. Έχουν από την αρχή τεθεί οι οριοθετήσεις και οι περιορισμοί, που ουσιαστικά αποτελούν γνώμονες της μελέτης. Τα μεθοδολογικά εργαλεία είναι η περιγραφή του αγάλματος και η ανασύνθεση της κοινωνίας και κυρίως του φιλοσοφικού στοχασμού της εποχής. Ο ερευνητής καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο αθλητής συνιστά σημαίνον μέλος της κοινωνίας και κατ’ επέκταση φορέας των αντιλήψεων της εποχής, όπως άλλωστε και ο καλλιτέχνης ο οποίος αναζητά την ισορροπία. Η συμμετοχή στην αθλητική δραστηριότητα προωθεί το χαρακτηριστικό εκείνο, το οποίο αργότερα ο Αριστοτέλης θα αποκαλέσει «μεσότητα». Αξίζει επίσης να σημειωθεί και η στάση του αθλητή απέναντι στη νίκη, καθώς η τελευταία αν και είναι επιθυμητή για εκείνον δεν γίνεται αυτοσκοπός. Οι ηθικές προεκτάσεις του Δισκοβόλου εντοπίζονται τόσο στη στάση της μορφής, όσο και στις αρμονικές σωματικές κινήσεις, επειδή με αυτό τον τρόπο προβάλλεται η αρμονία σώματος και πνεύματος. Μέσω αυτής της ισορροπίας προκύπτει αβίαστα και η χαρά από τη συμμετοχή στην αθλητική δραστηριότητα ενώ σε καμία περίπτωση δεν αποτυπώνεται αγωνία για την επικράτηση επί του αντιπάλου. Η ηλικία του αγάλματος συμβάλλει επίσης στο ηθικό περιεχόμενο του έργου, καθώς τονίζεται η ιδανική φυσική και πνευματική κατάσταση, την οποία ο άνδρας έπρεπε να έχει κατακτήσει προτού εισέλθει στην ώριμη ηλικία και στο ρόλο του ενεργού πολίτη. Στην κλασική εποχή η ανδρεία και η αρετή αποτελούν εκείνα τα χαρακτηριστικά του πολίτη, που συνιστούν το ιδανικό της «καλοκαγαθίας» και θεωρούνται ικανά να τον καταξιώσουν στην πόλη του. Αυτά τα χαρακτηριστικά προκύπτουν από την εξαιρετική ηρεμία του προσώπου και την κινητικότητα του αθλητή, καθώς και από την απουσία αντίστοιχα της έντασης της προσπάθειάς του. Η έννοια της «ηθικής» στην κλασική εποχή είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την έννοια του «ωραίου». Το «ωραίο», που διατυπώνεται ως «κάλλος» στο «χρυσό» αιώνα, και η αξία της «καλοκαγαθίας» αποτελούν τα δύο σκέλη του ιδεώδους της κλασικής εποχής. Ο καλλιτέχνης καταφέρνει να προβάλλει διά της εμπνεύσεώς του το «κάλλος», το οποίο ανιχνεύεται τόσο στη στάση, όσο και στην έκφραση της μορφής του αθλητή. Το «ωραίο» συχνά ταυτίζεται με το ηθικό, ενώ καθετί το ηθικό πολλές φορές συνεπάγεται την ομορφιά. Μέρος της έννοιας του «κάλλους» και έκφραση του αρχαιοελληνικού ηθικού ιδεώδους είναι και η γυμνότητα των μορφών. Η γυμνή απεικόνιση ενισχύει κατ’ αρχάς τον ίδιο τον καλλιτέχνη να ξεπεράσει το χρόνο, το χώρο και τη φθορά. Η γυμνότητα του Δισκοβόλου συμβάλλει στο «ωραίο» προβάλλοντας αφενός την άρτια σωματική διάπλαση και αφετέρου την ψυχική καθαρότητα της μορφής. Αξίες όπως της «καλοκαγαθίας» και του «κάλλους», καθώς επίσης και χαρακτηριστικά όπως η γυμνότητα, θεωρείται ότι αρμόζουν σε μια ειδική κατηγορία πολιτών, τους ήρωες. Ο νικητής της πολεμικής μάχης ή του αθλητικού σταδίου ενσαρκώνει το ηρωικό ιδανικό της χρυσής κλασικής περιόδου. Ο αθλητής του Μύρωνα, διαθέτει μεν ιδιότητα (Δισκοβόλος), παραμένει όμως στη σφαίρα του γενικού και του αφηρημένου. Έχει υπερβεί το χώρο, το χρόνο και τη φθορά της ανθρώπινης φύσης, παραμένοντας κλασική και, συνεπώς, διαχρονική αξία.","The subject of the research is the ethical and aesthetic dimension of ancient Greek ‘κάλλος’ (physical beauty) as demonstrated by the well known sculpture, Discobolus by Myron. The sculpture is used as a starting point from which to approach philosophical, social and cultural conceptions and as a point from which one can also begin to study the artist himself and his inspiration. Myron, as an individual and as a focus of inspiration, was the key force behind the creation of the work. The purpose of the research is to examine the term ‘ωραίο’ and, more precisely, the ‘κάλλος’ of the athlete in the classical era with an emphasis on ethical and aesthetic perceptions. As far as time is concerned, the study focuses exclusively on the 5th century BC, the well known ‘golden age’ of the classical period in which Myron lived and produced his works. The study also focuses on the art of sculpture, which offers an opportunity to study the athlete as a value of the ‘golden age’ and to study also the subject of motion, with its three dimensions. The writer, of course, concentrates solely on male athletes because of women’s exclusion from public life and sport. What differentiates this piece of research from others carried out so far is the fact that, through this particular representative piece of art, Discobolus, it takes a primarily philosophical approach to the art of the “golden age” rather than analysing the style and individual characteristics of Myron’s era. The study begins with an attempt to recompose the society of the ‘golden age’ and then goes on to research the ethical and aesthetic values of the age. The art of the ‘golden age’ is a mixture of the ideal and the natural. A catalytic role is played by the Sophists school of philosophy, which favours subjectivism and promotes organised efforts to educate, focussing primarily on knowledge of the ‘αγαθό’ and its essence. The change which can be observed in this era is also to be seen in art. A progressive tendency begins to appear, which, alongside a conservative trend, represents one of two contrasting forces which, in every society, collide, giving rise to progress within that community. The human body is, for art, a select canvas on which the views of society generally are portrayed. Each era’s conceptions are depicted within the body’s key characteristics, its physique and in its expression. Through the body, the movements and the expression of the Discobolus, the sculptor Myron depicts primary athletic ideals. Myron’s masterpiece is today best known through the marble Roman copies which have been preserved. Lucian’s description in Philopseudes or Apiston (18) has led many researchers to conclude that the Lancelotti copy in the Museo Nationale Romano, is the most similar to the original. Many researchers have emphasised the importance of the sculpture, which depicts a pentathlete, because of its depiction of movement and the detail it includes. What is important, however, is not the throwing technique of the athlete but rather the ethical and aesthetic values of the period, which are not immediately evident in photographic-like representations of the physical motion of the athlete. Ethical values, i.e., the definition of the meaning of ‘καλός’ and its projection, differ depending on the period and the society. In the ‘golden age’ the dominant ethical theory was that of the instinct, derived from the teachings of the Sophists, who favoured the subjective appraisal of ‘αγαθό’. The meaning of ‘καλώς πράττειν’ (correct behaviour), ‘ευ ζην’ (living well) and ‘ευ αγωνίζεσθαι’ (fair play) is a guideline in people’s lives and a commodity worth possessing, while ‘ευ’ soars to its apogee during this period. At the same time the aesthetical values of the period can be also found in the sculpture of the discus thrower, placing the statue in the aesthetic category of ‘ωραίο’. ‘Ωραίο’ in art exists on two levels, the physical and the spiritual, but also has a metaphysical dimension. The discus thrower is ideal in terms of the face and physique of the adolescent and as a result those who see it are drawn into the spiritual (inner) ‘κάλλος’ of the athlete’s (external) form. As far as the methodology is concerned this study follows the philosophical method of research that is already known from antiquity. From the very beginning the restrictions and the limitations, which are in effect the main guidelines of the method, are established. The methodological tools employed are the description of the sculpture and the attempt to recompose both the society of the classical age and, above all, the philosophical contemplation of the period. The researcher reaches the conclusion that the athlete is an important member of society and, by extension, becomes a bearer of the concepts of his age, like the artist himself, who tries to find the balance. Participation in sporting activity promotes the characteristic that Aristotle would later term ‘μεσότητα’ (the mean). It is also worth noting the athlete’s attitude to victory; while the youth wishes to win, victory is not in itself the aim. The ethical values of the discus thrower can be seen both in his pose and in the harmony of body movements because in this way the harmony between body and spirit is highlighted. This balance unhurriedly reflects the joy of taking part in sporting activity and in no way is anxiety to prevail over an opponent indicated. The age has also a very important role in its ethical context, as the emphasis falls on the athlete’s ideal physical and spiritual condition which a young man would have to acquire before becoming mature and playing the role of an active citizen. During the classic period bravery and virtue were the characteristics of a citizen that represented the ideal of ‘καλοκαγαθία’ (benevolence) and were considered suitable characteristics for the citizen to achieve recognition in his city. These characteristics can be seen from the exceptional calm evident in his face and are also evident in the mobility of the athlete and the absence of any tension arising from his efforts. The meaning of ‘ethics’ in the classical period is inextricably linked with that of ‘ωραίο’. The ‘ωραίο’ which presents itself as ‘κάλλος’ in the ‘golden age’ and the value of ‘καλοκαγαθία’ are two sides of the same coin, the ideal of the classical period. The artist manages through his inspiration to project ‘κάλλος’ both in the pose and in the expression of the athlete’s form. ‘Ωραίο’ is often identified with ethics and ethics often entails beauty. The nudity of the sculptures is part of the concept of ‘κάλλος’ and an expression of ancient Greek ethical ideals. This nudity helps the artist himself to overcome the limits of time, space and age. The nudity of the Discobolus contributes to the ‘ωραίο’, highlighting both the perfect physique and the purity of the figure’s spirit. Values such as ‘καλοκαγαθία’ and ‘κάλλος’ and characteristics such as nudity, are fitting for a special category of citizen, i.e. heroes. The victor in a battle or in the sports stadium embodies the heroic ideal of the golden classical period. While Myron’s creation retains its identity (the Discobolus – the discus thrower), it also remains in the sphere of generality and abstract. It has overcome time, space and wear and tear of human nature, remaining its classical and, therefore, timeless, value."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ηθικές και αισθητικές διαστάσεις του δισκοβόλου του Μύρωνα. Μια φιλοσοφική θεώρηση του κλασικού κάλλους"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σολωμός Δημήτριος","Solomos Dimitrios"],"dc:date":["2009"],"dc:description":["Το αντικείμενο της έρευνας είναι οι ηθικές και αισθητικές διαστάσεις του αρχαίου ελληνικού κάλλους με σημείο αναφοράς το περίφημο γλυπτό του Δισκοβόλου του Μύρωνα. Το γλυπτό είναι η αφορμή για την προσέγγιση φιλοσοφικών, κοινωνικών και πολιτιστικών αντιλήψεων, καθώς επίσης και για την κατεύθυνση τελικά της έρευνας προς τον ίδιο τον καλλιτέχνη και την έμπνευσή του. Ο Μύρων, ως πρόσωπο και ως εμπνευστής του Δισκοβόλου, συνιστά τον ουσιαστικό μοχλό της δημιουργίας του έργου. Σκοπός της μελέτης είναι η διερεύνηση της έννοιας του «ωραίου» και ειδικότερα του «κάλλους» του αθλητή στην κλασική εποχή με άξονα τις ηθικές και αισθητικές αντιλήψεις. Η μελέτη χρονικά οριοθετείται αυστηρά στον 5ο π.Χ. αιώνα, στην περίφημη «χρυσή» περίοδο της κλασικής εποχής, στην εποχή που έζησε και δημιούργησε ο ίδιος ο Μύρων. Επιπλέον επικεντρώνεται στη γλυπτική τέχνη, η οποία παρέχει τη δυνατότητα μελέτης αφενός του αθλητή ως αξία της εποχής του «χρυσού» αιώνα και αφετέρου της κίνησης λόγω των τριών διαστάσεών της. Ο συγγραφέας εξάλλου επικεντρώνεται αποκλειστικά στον αθλητή γένους αρσενικού λόγω της εξαίρεσης της γυναίκας από τα κοινά και τον αθλητισμό. Η διαφοροποίηση της παρούσας έρευνας από τις έως τώρα προσεγγίσεις του θέματος συνίσταται στο ότι επιχειρείται η, δια του αντιπροσωπευτικού έργου, του Δισκοβόλου, φιλοσοφική κυρίως θεώρηση της τέχνης της «χρυσής» εποχής και όχι τόσο η ανάλυση της τεχνοτροπίας και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της εποχής ή του καλλιτέχνη. Η διάρθρωση της μελέτης περιλαμβάνει αρχικά την ανασύνθεση της κοινωνίας του «χρυσού» αιώνα, και στη συνέχεια τη διερεύνηση των ηθικών και των αισθητικών αντιλήψεων της ίδιας εποχής. Η τέχνη του «χρυσού» αιώνα χαρακτηρίζεται από την ανάμειξη του ιδεώδους και του φυσικού. Καταλυτικός είναι ο ρόλος του φιλοσοφικού κινήματος των Σοφιστών, οι οποίοι διακηρύττουν τον υποκειμενισμό, προωθώντας μία οργανωμένη προσπάθεια για μόρφωση η οποία εστιάζεται κυρίως στη γνώση του «αγαθού» και της ουσίας του. Η αλλαγή που παρατηρείται την εποχή αυτή είναι εμφανής και στην τέχνη, καθώς αρχίζει να δημιουργείται μία προοδευτική δύναμη η οποία όπως και ο συντηρητισμός, συνιστά μία από τις δύο αντίθετες τάσεις, από τη σύγκρουση των οποίων προκύπτει η πρόοδος κάθε κοινωνίας. Το ανθρώπινο σώμα αποτελεί για την τέχνη έναν προνομιακό χώρο αποτύπωσης των ευρύτερων κοινωνικών απόψεων, καθώς στα βασικά χαρακτηριστικά του, στη διάπλαση και την έκφρασή του, αποτυπώνονται οι αντιλήψεις κάθε εποχής. Μέσα από το σώμα, την κίνηση και την έκφραση του Δισκοβόλου ο γλύπτης Μύρων αποτυπώνει το κυρίαρχο αθλητικό ιδεώδες. Ως έργο τέχνης ο Δισκοβόλος είναι περισσότερο γνωστός από τα ρωμαϊκά μαρμάρινα αντίγραφα που έχουν διασωθεί. Η περιγραφή του Λουκιανού στο Φιλοψευδής ή Απιστών (18) οδήγησε πολλούς μελετητές να θεωρήσουν ότι το αντίγραφο Lancelotti, στο Museo Nationale Romano, βρίσκεται πιο κοντά στο πρωτότυπο έργο. Πολλοί μελετητές τονίζουν τη σημασία του γλυπτού, που απεικονίζει έναν Πενταθλητή, αναφορικά με την κίνηση και τη λεπτομερή της αποτύπωση. Στο έργο ωστόσο δεν έχει τόση σημασία η τεχνική της ρίψης όσο οι ηθικές και αισθητικές αξίες της περιόδου, οι οποίες δεν γίνονται άμεσα αντιληπτές από τη φωτογραφική αποτύπωση της σωματικής κίνησης του αθλητή. Η ηθική, δηλαδή ο εντοπισμός της έννοιας του «καλού» και η προβολή του, διαφοροποιείται ανάλογα με την εποχή και την κοινωνία. Στο «χρυσό» αιώνα κυριαρχεί η ηθική θεωρία του ενστίκτου που πηγάζει από τη διδασκαλία των Σοφιστών, οι οποίοι υποστηρίζουν την υποκειμενική θεώρηση του «αγαθού». Η έννοια του καλώς πράττειν, του ευ ζην και του ευ αγωνίζεσθαι συνιστά πρόταση ζωής και αγαθό του οποίου αξίζει η κτήση, καθώς το «ευ» φτάνει κατά την περίοδο αυτή στο απόγειό του. Ταυτόχρονα στο γλυπτό του Δισκοβόλου ανιχνεύονται και αισθητικές αξίες εντάσσοντας το έργο στην αισθητική κατηγορία του «ωραίου». Το «ωραίο» στην τέχνη αναφέρεται σε δύο επίπεδα, στο σωματικό και το πνευματικό, αλλά και σε μια υπερβατική διάσταση. Η μορφή του Δισκοβόλου παρουσιάζεται με ιδανικά χαρακτηριστικά όσον αφορά στο πρόσωπο και τη σωματική διάπλαση του εφήβου. Μέσω αυτής της απεικόνισης ο θεατής οδηγείται, συνειρμικά, στο πνευματικό (εσωτερικό) «κάλλος» της (εξωτερικής) μορφής. Μεθοδολογικά η παρούσα έρευνα διεξάγεται στο πλαίσιο της φιλοσοφικής μεθόδου, που είναι ήδη γνωστή από την αρχαιότητα. Έχουν από την αρχή τεθεί οι οριοθετήσεις και οι περιορισμοί, που ουσιαστικά αποτελούν γνώμονες της μελέτης. Τα μεθοδολογικά εργαλεία είναι η περιγραφή του αγάλματος και η ανασύνθεση της κοινωνίας και κυρίως του φιλοσοφικού στοχασμού της εποχής. Ο ερευνητής καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο αθλητής συνιστά σημαίνον μέλος της κοινωνίας και κατ’ επέκταση φορέας των αντιλήψεων της εποχής, όπως άλλωστε και ο καλλιτέχνης ο οποίος αναζητά την ισορροπία. Η συμμετοχή στην αθλητική δραστηριότητα προωθεί το χαρακτηριστικό εκείνο, το οποίο αργότερα ο Αριστοτέλης θα αποκαλέσει «μεσότητα». Αξίζει επίσης να σημειωθεί και η στάση του αθλητή απέναντι στη νίκη, καθώς η τελευταία αν και είναι επιθυμητή για εκείνον δεν γίνεται αυτοσκοπός. Οι ηθικές προεκτάσεις του Δισκοβόλου εντοπίζονται τόσο στη στάση της μορφής, όσο και στις αρμονικές σωματικές κινήσεις, επειδή με αυτό τον τρόπο προβάλλεται η αρμονία σώματος και πνεύματος. Μέσω αυτής της ισορροπίας προκύπτει αβίαστα και η χαρά από τη συμμετοχή στην αθλητική δραστηριότητα ενώ σε καμία περίπτωση δεν αποτυπώνεται αγωνία για την επικράτηση επί του αντιπάλου. Η ηλικία του αγάλματος συμβάλλει επίσης στο ηθικό περιεχόμενο του έργου, καθώς τονίζεται η ιδανική φυσική και πνευματική κατάσταση, την οποία ο άνδρας έπρεπε να έχει κατακτήσει προτού εισέλθει στην ώριμη ηλικία και στο ρόλο του ενεργού πολίτη. Στην κλασική εποχή η ανδρεία και η αρετή αποτελούν εκείνα τα χαρακτηριστικά του πολίτη, που συνιστούν το ιδανικό της «καλοκαγαθίας» και θεωρούνται ικανά να τον καταξιώσουν στην πόλη του. Αυτά τα χαρακτηριστικά προκύπτουν από την εξαιρετική ηρεμία του προσώπου και την κινητικότητα του αθλητή, καθώς και από την απουσία αντίστοιχα της έντασης της προσπάθειάς του. Η έννοια της «ηθικής» στην κλασική εποχή είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την έννοια του «ωραίου». Το «ωραίο», που διατυπώνεται ως «κάλλος» στο «χρυσό» αιώνα, και η αξία της «καλοκαγαθίας» αποτελούν τα δύο σκέλη του ιδεώδους της κλασικής εποχής. Ο καλλιτέχνης καταφέρνει να προβάλλει διά της εμπνεύσεώς του το «κάλλος», το οποίο ανιχνεύεται τόσο στη στάση, όσο και στην έκφραση της μορφής του αθλητή. Το «ωραίο» συχνά ταυτίζεται με το ηθικό, ενώ καθετί το ηθικό πολλές φορές συνεπάγεται την ομορφιά. Μέρος της έννοιας του «κάλλους» και έκφραση του αρχαιοελληνικού ηθικού ιδεώδους είναι και η γυμνότητα των μορφών. Η γυμνή απεικόνιση ενισχύει κατ’ αρχάς τον ίδιο τον καλλιτέχνη να ξεπεράσει το χρόνο, το χώρο και τη φθορά. Η γυμνότητα του Δισκοβόλου συμβάλλει στο «ωραίο» προβάλλοντας αφενός την άρτια σωματική διάπλαση και αφετέρου την ψυχική καθαρότητα της μορφής. Αξίες όπως της «καλοκαγαθίας» και του «κάλλους», καθώς επίσης και χαρακτηριστικά όπως η γυμνότητα, θεωρείται ότι αρμόζουν σε μια ειδική κατηγορία πολιτών, τους ήρωες. Ο νικητής της πολεμικής μάχης ή του αθλητικού σταδίου ενσαρκώνει το ηρωικό ιδανικό της χρυσής κλασικής περιόδου. Ο αθλητής του Μύρωνα, διαθέτει μεν ιδιότητα (Δισκοβόλος), παραμένει όμως στη σφαίρα του γενικού και του αφηρημένου. Έχει υπερβεί το χώρο, το χρόνο και τη φθορά της ανθρώπινης φύσης, παραμένοντας κλασική και, συνεπώς, διαχρονική αξία.","The subject of the research is the ethical and aesthetic dimension of ancient Greek ‘κάλλος’ (physical beauty) as demonstrated by the well known sculpture, Discobolus by Myron. The sculpture is used as a starting point from which to approach philosophical, social and cultural conceptions and as a point from which one can also begin to study the artist himself and his inspiration. Myron, as an individual and as a focus of inspiration, was the key force behind the creation of the work. The purpose of the research is to examine the term ‘ωραίο’ and, more precisely, the ‘κάλλος’ of the athlete in the classical era with an emphasis on ethical and aesthetic perceptions. As far as time is concerned, the study focuses exclusively on the 5th century BC, the well known ‘golden age’ of the classical period in which Myron lived and produced his works. The study also focuses on the art of sculpture, which offers an opportunity to study the athlete as a value of the ‘golden age’ and to study also the subject of motion, with its three dimensions. The writer, of course, concentrates solely on male athletes because of women’s exclusion from public life and sport. What differentiates this piece of research from others carried out so far is the fact that, through this particular representative piece of art, Discobolus, it takes a primarily philosophical approach to the art of the “golden age” rather than analysing the style and individual characteristics of Myron’s era. The study begins with an attempt to recompose the society of the ‘golden age’ and then goes on to research the ethical and aesthetic values of the age. The art of the ‘golden age’ is a mixture of the ideal and the natural. A catalytic role is played by the Sophists school of philosophy, which favours subjectivism and promotes organised efforts to educate, focussing primarily on knowledge of the ‘αγαθό’ and its essence. The change which can be observed in this era is also to be seen in art. A progressive tendency begins to appear, which, alongside a conservative trend, represents one of two contrasting forces which, in every society, collide, giving rise to progress within that community. The human body is, for art, a select canvas on which the views of society generally are portrayed. Each era’s conceptions are depicted within the body’s key characteristics, its physique and in its expression. Through the body, the movements and the expression of the Discobolus, the sculptor Myron depicts primary athletic ideals. Myron’s masterpiece is today best known through the marble Roman copies which have been preserved. Lucian’s description in Philopseudes or Apiston (18) has led many researchers to conclude that the Lancelotti copy in the Museo Nationale Romano, is the most similar to the original. Many researchers have emphasised the importance of the sculpture, which depicts a pentathlete, because of its depiction of movement and the detail it includes. What is important, however, is not the throwing technique of the athlete but rather the ethical and aesthetic values of the period, which are not immediately evident in photographic-like representations of the physical motion of the athlete. Ethical values, i.e., the definition of the meaning of ‘καλός’ and its projection, differ depending on the period and the society. In the ‘golden age’ the dominant ethical theory was that of the instinct, derived from the teachings of the Sophists, who favoured the subjective appraisal of ‘αγαθό’. The meaning of ‘καλώς πράττειν’ (correct behaviour), ‘ευ ζην’ (living well) and ‘ευ αγωνίζεσθαι’ (fair play) is a guideline in people’s lives and a commodity worth possessing, while ‘ευ’ soars to its apogee during this period. At the same time the aesthetical values of the period can be also found in the sculpture of the discus thrower, placing the statue in the aesthetic category of ‘ωραίο’. ‘Ωραίο’ in art exists on two levels, the physical and the spiritual, but also has a metaphysical dimension. The discus thrower is ideal in terms of the face and physique of the adolescent and as a result those who see it are drawn into the spiritual (inner) ‘κάλλος’ of the athlete’s (external) form. As far as the methodology is concerned this study follows the philosophical method of research that is already known from antiquity. From the very beginning the restrictions and the limitations, which are in effect the main guidelines of the method, are established. The methodological tools employed are the description of the sculpture and the attempt to recompose both the society of the classical age and, above all, the philosophical contemplation of the period. The researcher reaches the conclusion that the athlete is an important member of society and, by extension, becomes a bearer of the concepts of his age, like the artist himself, who tries to find the balance. Participation in sporting activity promotes the characteristic that Aristotle would later term ‘μεσότητα’ (the mean). It is also worth noting the athlete’s attitude to victory; while the youth wishes to win, victory is not in itself the aim. The ethical values of the discus thrower can be seen both in his pose and in the harmony of body movements because in this way the harmony between body and spirit is highlighted. This balance unhurriedly reflects the joy of taking part in sporting activity and in no way is anxiety to prevail over an opponent indicated. The age has also a very important role in its ethical context, as the emphasis falls on the athlete’s ideal physical and spiritual condition which a young man would have to acquire before becoming mature and playing the role of an active citizen. During the classic period bravery and virtue were the characteristics of a citizen that represented the ideal of ‘καλοκαγαθία’ (benevolence) and were considered suitable characteristics for the citizen to achieve recognition in his city. These characteristics can be seen from the exceptional calm evident in his face and are also evident in the mobility of the athlete and the absence of any tension arising from his efforts. The meaning of ‘ethics’ in the classical period is inextricably linked with that of ‘ωραίο’. The ‘ωραίο’ which presents itself as ‘κάλλος’ in the ‘golden age’ and the value of ‘καλοκαγαθία’ are two sides of the same coin, the ideal of the classical period. The artist manages through his inspiration to project ‘κάλλος’ both in the pose and in the expression of the athlete’s form. ‘Ωραίο’ is often identified with ethics and ethics often entails beauty. The nudity of the sculptures is part of the concept of ‘κάλλος’ and an expression of ancient Greek ethical ideals. This nudity helps the artist himself to overcome the limits of time, space and age. The nudity of the Discobolus contributes to the ‘ωραίο’, highlighting both the perfect physique and the purity of the figure’s spirit. Values such as ‘καλοκαγαθία’ and ‘κάλλος’ and characteristics such as nudity, are fitting for a special category of citizen, i.e. heroes. The victor in a battle or in the sports stadium embodies the heroic ideal of the golden classical period. While Myron’s creation retains its identity (the Discobolus – the discus thrower), it also remains in the sphere of generality and abstract. It has overcome time, space and wear and tear of human nature, remaining its classical and, therefore, timeless, value."],"dc:identifier":["uoadl:1675715","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1675715"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"dc:title":["Ηθικές και αισθητικές διαστάσεις του δισκοβόλου του Μύρωνα. Μια φιλοσοφική θεώρηση του κλασικού κάλλους"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:29:04Z"}