{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1692324"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1692324","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η τραυματική μνήμη του Ολοκαυτώματος στο μουσείο και στο σχολείο","abstract":"Η παρούσα διπλωματική εργασία με τίτλο « Η τραυματική μνήμη του Ολοκαυτώματος στο Μουσείο και στο σχολείο» επιχειρεί να ρίξει φως σε σύνθετα ερωτήματα που αφορούν τη διαχείριση, διαφύλαξη και μεταβίβαση της μνήμης του μοναδικά αποτρόπαιου αυτού γεγονότος, που σημάδεψε τον 20ο αιώνα και συντάραξε εκ θεμελίων το αξιακό σύστημα της ‘ πολιτισμένης’ Ευρώπης. Προσεγγίζει ερωτήματα που σχετίζονται με την αλήθεια (με την έννοια της μη- λήθης), την οπτική θέασης των γεγονότων, τους τρόπους και τα μέσα αναπαράστασης και αφηγηματοποίησης , το σκοπό και τους αποδέκτες της παραγόμενης κάθε φορά αφήγησης. Ο στόχος της εργασίας είναι διπλός ∙ αφενός να προσεγγίσει τις περιπέτειες της τραυματικής μνήμης του Ολοκαυτώματος, αλλά και τους τρόπους της μουσειακής μετεγγραφής της μνήμης αυτής και αφετέρου αξιοποιώντας τις εκπαιδευτικές κατευθύνσεις και τα μεθοδολογικά – διδακτικά εργαλεία που μουσειακοί και εκπαιδευτικοί φορείς υιοθετούν, να δομήσει μια ολοκληρωμένη πρόταση διδασκαλίας του Ολοκαυτώματος για μαθητές μικρών τάξεων του πρωτοβάθμιου σχολείου. Η μνήμη του Ολοκαυτώματος κατέχει κεντρική θέση στην Ευρώπη, όπου και τα γεγονότα έλαβαν χώρα, αλλά και πέρα από αυτήν. Ωστόσο η μνήμη αυτή , πρωτίστως τραυματική, ενέχει συναισθηματικά χαρακτηριστικά, είναι δέσμια κάθε φορά του καιρού και του τόπου, της εκάστοτε κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας . Δεν υπάρχει επομένως μια ενιαία, ομογενοποιημένη και συνεκτική μνήμη, αλλά πολλαπλές, ασύμμετρες και ενίοτε αντιθετικές μνήμες. Θύτες- θύματα και νικητές δεν θα μπορούσαν να είναι φορείς της ίδιας μνήμης. Απέναντι στο Ολοκαύτωμα δε νοείται ουδετερότητα. Στο βαθμό μάλιστα που η εκπαίδευση, τόσο η τυπική όσο και η άτυπη, αποτελεί θεσμό μεταβαλλόμενο στη βάση της διαφοροποίησης του εκάστοτε κοινωνικού, ιστορικού, πολιτισμικού και επιστημολογικού πλαισίου, αντιστοίχως μεταβαλλόμενα είναι κα τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της μνήμης που διαφυλάσσεται και μεταδίδεται μέσω αυτής. Απαντήσεις σε ερωτήματα κρίσιμα διαμορφώνουν διαφορετικές αφηγήσεις, επιβάλλουν διαφορετικές αναγνώσεις: Τίνος η μνήμη πρέπει να διασωθεί; Για ποιο σκοπό; Με ποια μέσα; Το μεθοδολογικό μοντέλο ανάλυσης της παρούσας εργασίας βασίστηκε στη μελέτη περιπτώσεων πέντε μουσειακών ιδρυμάτων, τριών εκ των οποίων στην Ευρώπη , ενός στην Αμερική κι ενός στο Ισραήλ. Πρόκειται για το United States Holocaust Memorial Museum, το Yad Vashem, το Jewish Museum στο Βερολίνο, το Auschwitz- Birkenau Museum and Memorial και το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδας. Η επιλογή βασίστηκε κυρίαρχα στην προοπτική αφήγησης των γεγονότων που καθένα εξ αυτών υιοθετεί, ώστε να καταστεί εφικτή μια σφαιρικότερη χαρτογράφηση και ανάλυση της μνημονικής κουλτούρας του Ολοκαυτώματος τόσο από την πλευρά του θύτη, όσο και του θύματος, αλλά και του νικητή. Η έως τώρα πλούσια βιβλιογραφική έρευνα έχει στραφεί κυρίως γύρω από τη μελέτη της ίδιας της μνήμης του Ολοκαυτώματος, συσχετίζοντάς την τόσο με ατομικούς, ψυχολογικούς παράγοντες, όσο και με ευρύτερες πολιτικές, ιδεολογικές, κοινωνικές σκοπιμότητες. Η παρούσα μελέτη, προχωρώντας ένα βήμα παραπέρα συνεξετάζει την τραυματική αυτή μνήμη με το παραγόμενο κάθε φορά μουσειακό αφήγημα και τα εκφραστικά μέσα που αυτό αξιοποιεί για να κοινωνήσει συγκεκριμένα μηνύματα στους αναγνώστες του. Επιχειρεί ακόμη να ανιχνεύσει σημεία σύγκλισης και απόκλισης μεταξύ των μουσειακών αυτών αναπαραστάσεων, ανάλογα με την οπτική θέασης των γεγονότων του εκάστοτε αφηγητή. Η παρούσα λοιπόν μελέτη αρχικά επιχειρεί να ανιχνεύσει τις διαδρομές της ίδιας της μνήμης του Ολοκαυτώματος στις χώρες αυτές από τη λήξη του πολέμου έως σήμερα. Στη συνέχεια καταπιάνεται με την παρουσίαση της αποστολής και της φιλοσοφίας των επιλεγμένων Μουσείων, αλλά και με την ανάλυση της μουσειακής τους αφήγησης και της εκπαιδευτικής τους πολιτικής. Καθένα από τα στοιχεία αυτά συνέβαλαν στην σύλληψη , διατύπωση και τελική δόμηση της προτεινόμενης διδακτικής παρέμβασης. Η ανάγκη εισαγωγής συστηματικής διδασκαλίας του Ολοκαυτώματος στο Σχολείο είναι σήμερα άλλωστε εξαιρετικά επείγουσα, σε μια χρονική συγκυρία που η τρομοκρατία, η έξαρση του προσφυγικού ζητήματος και η οικονομική κρίση αποτελούν πρόσφορο έδαφος ανάπτυξης ακροδεξιών, ξενοφοβικών, ρατσιστικών, εθνικιστικών μορφωμάτων σε όλη την Ευρώπη. Η αποδοχή της καταπάτησης των δικαιωμάτων των “άλλων” , αλλά και των δικών μας στο όνομα της ασφάλειας γεννά ανησυχία για το σήμερα και το αύριο της ανθρωπότητας. Η έγκυρη και έγκαιρη διδασκαλία επίμαχων και συγκρουσιακών ιστορικών γεγονότων και κυρίως του Ολοκαυτώματος, ίσως επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τον εαυτό μας και τους “άλλους”, αλλά κυρίως τις αξίες που μεταδίδουμε.","abstract_html":"Η παρούσα διπλωματική εργασία με τίτλο « Η τραυματική μνήμη του Ολοκαυτώματος στο Μουσείο και στο σχολείο» επιχειρεί να ρίξει φως σε σύνθετα ερωτήματα που αφορούν τη διαχείριση, διαφύλαξη και μεταβίβαση της μνήμης του μοναδικά αποτρόπαιου αυτού γεγονότος, που σημάδεψε τον 20ο αιώνα και συντάραξε εκ θεμελίων το αξιακό σύστημα της ‘ πολιτισμένης’ Ευρώπης. Προσεγγίζει ερωτήματα που σχετίζονται με την αλήθεια (με την έννοια της μη- λήθης), την οπτική θέασης των γεγονότων, τους τρόπους και τα μέσα αναπαράστασης και αφηγηματοποίησης , το σκοπό και τους αποδέκτες της παραγόμενης κάθε φορά αφήγησης. Ο στόχος της εργασίας είναι διπλός ∙ αφενός να προσεγγίσει τις περιπέτειες της τραυματικής μνήμης του Ολοκαυτώματος, αλλά και τους τρόπους της μουσειακής μετεγγραφής της μνήμης αυτής και αφετέρου αξιοποιώντας τις εκπαιδευτικές κατευθύνσεις και τα μεθοδολογικά – διδακτικά εργαλεία που μουσειακοί και εκπαιδευτικοί φορείς υιοθετούν, να δομήσει μια ολοκληρωμένη πρόταση διδασκαλίας του Ολοκαυτώματος για μαθητές μικρών τάξεων του πρωτοβάθμιου σχολείου. Η μνήμη του Ολοκαυτώματος κατέχει κεντρική θέση στην Ευρώπη, όπου και τα γεγονότα έλαβαν χώρα, αλλά και πέρα από αυτήν. Ωστόσο η μνήμη αυτή , πρωτίστως τραυματική, ενέχει συναισθηματικά χαρακτηριστικά, είναι δέσμια κάθε φορά του καιρού και του τόπου, της εκάστοτε κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας . Δεν υπάρχει επομένως μια ενιαία, ομογενοποιημένη και συνεκτική μνήμη, αλλά πολλαπλές, ασύμμετρες και ενίοτε αντιθετικές μνήμες. Θύτες- θύματα και νικητές δεν θα μπορούσαν να είναι φορείς της ίδιας μνήμης. Απέναντι στο Ολοκαύτωμα δε νοείται ουδετερότητα. Στο βαθμό μάλιστα που η εκπαίδευση, τόσο η τυπική όσο και η άτυπη, αποτελεί θεσμό μεταβαλλόμενο στη βάση της διαφοροποίησης του εκάστοτε κοινωνικού, ιστορικού, πολιτισμικού και επιστημολογικού πλαισίου, αντιστοίχως μεταβαλλόμενα είναι κα τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της μνήμης που διαφυλάσσεται και μεταδίδεται μέσω αυτής. Απαντήσεις σε ερωτήματα κρίσιμα διαμορφώνουν διαφορετικές αφηγήσεις, επιβάλλουν διαφορετικές αναγνώσεις: Τίνος η μνήμη πρέπει να διασωθεί; Για ποιο σκοπό; Με ποια μέσα; Το μεθοδολογικό μοντέλο ανάλυσης της παρούσας εργασίας βασίστηκε στη μελέτη περιπτώσεων πέντε μουσειακών ιδρυμάτων, τριών εκ των οποίων στην Ευρώπη , ενός στην Αμερική κι ενός στο Ισραήλ. Πρόκειται για το United States Holocaust Memorial Museum, το Yad Vashem, το Jewish Museum στο Βερολίνο, το Auschwitz- Birkenau Museum and Memorial και το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδας. Η επιλογή βασίστηκε κυρίαρχα στην προοπτική αφήγησης των γεγονότων που καθένα εξ αυτών υιοθετεί, ώστε να καταστεί εφικτή μια σφαιρικότερη χαρτογράφηση και ανάλυση της μνημονικής κουλτούρας του Ολοκαυτώματος τόσο από την πλευρά του θύτη, όσο και του θύματος, αλλά και του νικητή. Η έως τώρα πλούσια βιβλιογραφική έρευνα έχει στραφεί κυρίως γύρω από τη μελέτη της ίδιας της μνήμης του Ολοκαυτώματος, συσχετίζοντάς την τόσο με ατομικούς, ψυχολογικούς παράγοντες, όσο και με ευρύτερες πολιτικές, ιδεολογικές, κοινωνικές σκοπιμότητες. Η παρούσα μελέτη, προχωρώντας ένα βήμα παραπέρα συνεξετάζει την τραυματική αυτή μνήμη με το παραγόμενο κάθε φορά μουσειακό αφήγημα και τα εκφραστικά μέσα που αυτό αξιοποιεί για να κοινωνήσει συγκεκριμένα μηνύματα στους αναγνώστες του. Επιχειρεί ακόμη να ανιχνεύσει σημεία σύγκλισης και απόκλισης μεταξύ των μουσειακών αυτών αναπαραστάσεων, ανάλογα με την οπτική θέασης των γεγονότων του εκάστοτε αφηγητή. Η παρούσα λοιπόν μελέτη αρχικά επιχειρεί να ανιχνεύσει τις διαδρομές της ίδιας της μνήμης του Ολοκαυτώματος στις χώρες αυτές από τη λήξη του πολέμου έως σήμερα. Στη συνέχεια καταπιάνεται με την παρουσίαση της αποστολής και της φιλοσοφίας των επιλεγμένων Μουσείων, αλλά και με την ανάλυση της μουσειακής τους αφήγησης και της εκπαιδευτικής τους πολιτικής. Καθένα από τα στοιχεία αυτά συνέβαλαν στην σύλληψη , διατύπωση και τελική δόμηση της προτεινόμενης διδακτικής παρέμβασης. Η ανάγκη εισαγωγής συστηματικής διδασκαλίας του Ολοκαυτώματος στο Σχολείο είναι σήμερα άλλωστε εξαιρετικά επείγουσα, σε μια χρονική συγκυρία που η τρομοκρατία, η έξαρση του προσφυγικού ζητήματος και η οικονομική κρίση αποτελούν πρόσφορο έδαφος ανάπτυξης ακροδεξιών, ξενοφοβικών, ρατσιστικών, εθνικιστικών μορφωμάτων σε όλη την Ευρώπη. Η αποδοχή της καταπάτησης των δικαιωμάτων των “άλλων” , αλλά και των δικών μας στο όνομα της ασφάλειας γεννά ανησυχία για το σήμερα και το αύριο της ανθρωπότητας. Η έγκυρη και έγκαιρη διδασκαλία επίμαχων και συγκρουσιακών ιστορικών γεγονότων και κυρίως του Ολοκαυτώματος, ίσως επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τον εαυτό μας και τους “άλλους”, αλλά κυρίως τις αξίες που μεταδίδουμε.","abstract_has_math":false,"creators":["Ψιλάκη Βασιλική","Psilaki Vasiliki"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2017,"date_issued":"2017","date_published":"2017","updated_at":"2026-11-19T05:29:15Z","subjects":["Μουσειολογία","Museology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1692324"],"render_values":[{"text":"uoadl:1692324","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1692324","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1692324","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1692324","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ψιλάκη Βασιλική","Psilaki Vasiliki"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2017"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Μουσειολογία","Museology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1692324","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1692324"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διπλωματική εργασία με τίτλο « Η τραυματική μνήμη του Ολοκαυτώματος στο Μουσείο και στο σχολείο» επιχειρεί να ρίξει φως σε σύνθετα ερωτήματα που αφορούν τη διαχείριση, διαφύλαξη και μεταβίβαση της μνήμης του μοναδικά αποτρόπαιου αυτού γεγονότος, που σημάδεψε τον 20ο αιώνα και συντάραξε εκ θεμελίων το αξιακό σύστημα της ‘ πολιτισμένης’ Ευρώπης. Προσεγγίζει ερωτήματα που σχετίζονται με την αλήθεια (με την έννοια της μη- λήθης), την οπτική θέασης των γεγονότων, τους τρόπους και τα μέσα αναπαράστασης και αφηγηματοποίησης , το σκοπό και τους αποδέκτες της παραγόμενης κάθε φορά αφήγησης. Ο στόχος της εργασίας είναι διπλός ∙ αφενός να προσεγγίσει τις περιπέτειες της τραυματικής μνήμης του Ολοκαυτώματος, αλλά και τους τρόπους της μουσειακής μετεγγραφής της μνήμης αυτής και αφετέρου αξιοποιώντας τις εκπαιδευτικές κατευθύνσεις και τα μεθοδολογικά – διδακτικά εργαλεία που μουσειακοί και εκπαιδευτικοί φορείς υιοθετούν, να δομήσει μια ολοκληρωμένη πρόταση διδασκαλίας του Ολοκαυτώματος για μαθητές μικρών τάξεων του πρωτοβάθμιου σχολείου. Η μνήμη του Ολοκαυτώματος κατέχει κεντρική θέση στην Ευρώπη, όπου και τα γεγονότα έλαβαν χώρα, αλλά και πέρα από αυτήν. Ωστόσο η μνήμη αυτή , πρωτίστως τραυματική, ενέχει συναισθηματικά χαρακτηριστικά, είναι δέσμια κάθε φορά του καιρού και του τόπου, της εκάστοτε κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας . Δεν υπάρχει επομένως μια ενιαία, ομογενοποιημένη και συνεκτική μνήμη, αλλά πολλαπλές, ασύμμετρες και ενίοτε αντιθετικές μνήμες. Θύτες- θύματα και νικητές δεν θα μπορούσαν να είναι φορείς της ίδιας μνήμης. Απέναντι στο Ολοκαύτωμα δε νοείται ουδετερότητα. Στο βαθμό μάλιστα που η εκπαίδευση, τόσο η τυπική όσο και η άτυπη, αποτελεί θεσμό μεταβαλλόμενο στη βάση της διαφοροποίησης του εκάστοτε κοινωνικού, ιστορικού, πολιτισμικού και επιστημολογικού πλαισίου, αντιστοίχως μεταβαλλόμενα είναι κα τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της μνήμης που διαφυλάσσεται και μεταδίδεται μέσω αυτής. Απαντήσεις σε ερωτήματα κρίσιμα διαμορφώνουν διαφορετικές αφηγήσεις, επιβάλλουν διαφορετικές αναγνώσεις: Τίνος η μνήμη πρέπει να διασωθεί; Για ποιο σκοπό; Με ποια μέσα; Το μεθοδολογικό μοντέλο ανάλυσης της παρούσας εργασίας βασίστηκε στη μελέτη περιπτώσεων πέντε μουσειακών ιδρυμάτων, τριών εκ των οποίων στην Ευρώπη , ενός στην Αμερική κι ενός στο Ισραήλ. Πρόκειται για το United States Holocaust Memorial Museum, το Yad Vashem, το Jewish Museum στο Βερολίνο, το Auschwitz- Birkenau Museum and Memorial και το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδας. Η επιλογή βασίστηκε κυρίαρχα στην προοπτική αφήγησης των γεγονότων που καθένα εξ αυτών υιοθετεί, ώστε να καταστεί εφικτή μια σφαιρικότερη χαρτογράφηση και ανάλυση της μνημονικής κουλτούρας του Ολοκαυτώματος τόσο από την πλευρά του θύτη, όσο και του θύματος, αλλά και του νικητή. Η έως τώρα πλούσια βιβλιογραφική έρευνα έχει στραφεί κυρίως γύρω από τη μελέτη της ίδιας της μνήμης του Ολοκαυτώματος, συσχετίζοντάς την τόσο με ατομικούς, ψυχολογικούς παράγοντες, όσο και με ευρύτερες πολιτικές, ιδεολογικές, κοινωνικές σκοπιμότητες. Η παρούσα μελέτη, προχωρώντας ένα βήμα παραπέρα συνεξετάζει την τραυματική αυτή μνήμη με το παραγόμενο κάθε φορά μουσειακό αφήγημα και τα εκφραστικά μέσα που αυτό αξιοποιεί για να κοινωνήσει συγκεκριμένα μηνύματα στους αναγνώστες του. Επιχειρεί ακόμη να ανιχνεύσει σημεία σύγκλισης και απόκλισης μεταξύ των μουσειακών αυτών αναπαραστάσεων, ανάλογα με την οπτική θέασης των γεγονότων του εκάστοτε αφηγητή. Η παρούσα λοιπόν μελέτη αρχικά επιχειρεί να ανιχνεύσει τις διαδρομές της ίδιας της μνήμης του Ολοκαυτώματος στις χώρες αυτές από τη λήξη του πολέμου έως σήμερα. Στη συνέχεια καταπιάνεται με την παρουσίαση της αποστολής και της φιλοσοφίας των επιλεγμένων Μουσείων, αλλά και με την ανάλυση της μουσειακής τους αφήγησης και της εκπαιδευτικής τους πολιτικής. Καθένα από τα στοιχεία αυτά συνέβαλαν στην σύλληψη , διατύπωση και τελική δόμηση της προτεινόμενης διδακτικής παρέμβασης. Η ανάγκη εισαγωγής συστηματικής διδασκαλίας του Ολοκαυτώματος στο Σχολείο είναι σήμερα άλλωστε εξαιρετικά επείγουσα, σε μια χρονική συγκυρία που η τρομοκρατία, η έξαρση του προσφυγικού ζητήματος και η οικονομική κρίση αποτελούν πρόσφορο έδαφος ανάπτυξης ακροδεξιών, ξενοφοβικών, ρατσιστικών, εθνικιστικών μορφωμάτων σε όλη την Ευρώπη. Η αποδοχή της καταπάτησης των δικαιωμάτων των “άλλων” , αλλά και των δικών μας στο όνομα της ασφάλειας γεννά ανησυχία για το σήμερα και το αύριο της ανθρωπότητας. Η έγκυρη και έγκαιρη διδασκαλία επίμαχων και συγκρουσιακών ιστορικών γεγονότων και κυρίως του Ολοκαυτώματος, ίσως επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τον εαυτό μας και τους “άλλους”, αλλά κυρίως τις αξίες που μεταδίδουμε.","This Thesis entitled “The traumatic memory of the Holocaust at Museum and School” attempts to illuminate complex questions concerning the handling, the presentation and the transfer of the memory of this uniquely atrocious event, which marked the 20th century and disputed the value system of the ‘civilized’ Europe. It approaches the questions related to the truth (in the sense of non- oblivion), the perspective, the ways and the means of representation and narration, the purpose and the recipients of the produced narrative each time. The aim of this study is twofold; first to reach the adventures of the traumatic memory of the Holocaust, but also the ways in which this memory is transcripted into the museum narrative and, on the other hand, taking advantage of the educational directions and methodological-didactic tools adopted by museums and educational institutions, to construct an integral teaching proposal of the Holocaust for students of beginning classes of primary school. Undoubtedly, Holocaust memory occupies a central position not only in Europe, where the events took place, but also beyond it. However, this memory- primary traumatic- poses emotional features, hijacked each time by the place and the time, its social and political context. There cannot be a single, coherent memory, but multiple, unbalanced and sometimes contradictory memories. Persecutors, victims and winners could not be carriers of the same memory. As far as the Holocaust is concerned neutrality cannot exist. As long as education, both formal and informal, is an entity which changes over time it is constantly fed and feeds on the society in which it operates, many factors determine the characteristics of memory that is preserved and imported. Answers to critical questions form different narratives, impose different readings. Whose memory should be preserved? For what end? By which means? Methodologically this study is based on case studies of five museum institutions, three of which are in Europe, one is in America and one is in Israel. It is about United States Holocaust Memorial Museum Yad Vashem, Jewish Museum in Berlin, the Auschwitz – Birkenau Museum and Memorial and Jewish Museum of Greece. This selection was based on the dominant perspective of events that each of them takes in order to make possible a comprehensive analysis of the mnemonic culture of the Holocaust through the perspective of the perpetrator, the victim and the winner. The study initially attempts to trace the paths of the Holocaust memory itself in these countries since the end of the war until nowadays. Then it deals with the presentation of the mission and the philosophy of the selected museums, but also tries to analyse their native and educational policy. Each of these factors contributed to the conception, formulation and final construction of the proposed teaching intervention. The rich bibliographic research so far has mainly focused around the study of the memory of the Holocaust itself, relating it with both individual, psychological factors and with broader political, social, ideological considerations. This study moving further takes into consideration this traumatic memory with the generated each time museum narrative and the means that this narrative leverages to communicate specific messages to its readers. This study also attempts to highlight any convergences and divergences among museum representations, depending on the point of view that is adopted by each narrator. The need of introducing systematic teaching in School about the Holocaust is extremely urgent today, at a time when terrorism, the exacerbation of the refugee issue and economic crisis create the prerequisite for the growth of right – wing, xenophobic racist formations throughout Europe. Accepting the violations of the rights of “others” as well as our natives in the name of security, raises concern for the present and for the future of humanity. The accurate and timely instruction of conflicting historical events and especially the Holocaust, might affect the way we see ourselves and the “others”, but above all the values that we import."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η τραυματική μνήμη του Ολοκαυτώματος στο μουσείο και στο σχολείο"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Ψιλάκη Βασιλική","Psilaki Vasiliki"],"dc:date":["2017"],"dc:description":["Η παρούσα διπλωματική εργασία με τίτλο « Η τραυματική μνήμη του Ολοκαυτώματος στο Μουσείο και στο σχολείο» επιχειρεί να ρίξει φως σε σύνθετα ερωτήματα που αφορούν τη διαχείριση, διαφύλαξη και μεταβίβαση της μνήμης του μοναδικά αποτρόπαιου αυτού γεγονότος, που σημάδεψε τον 20ο αιώνα και συντάραξε εκ θεμελίων το αξιακό σύστημα της ‘ πολιτισμένης’ Ευρώπης. Προσεγγίζει ερωτήματα που σχετίζονται με την αλήθεια (με την έννοια της μη- λήθης), την οπτική θέασης των γεγονότων, τους τρόπους και τα μέσα αναπαράστασης και αφηγηματοποίησης , το σκοπό και τους αποδέκτες της παραγόμενης κάθε φορά αφήγησης. Ο στόχος της εργασίας είναι διπλός ∙ αφενός να προσεγγίσει τις περιπέτειες της τραυματικής μνήμης του Ολοκαυτώματος, αλλά και τους τρόπους της μουσειακής μετεγγραφής της μνήμης αυτής και αφετέρου αξιοποιώντας τις εκπαιδευτικές κατευθύνσεις και τα μεθοδολογικά – διδακτικά εργαλεία που μουσειακοί και εκπαιδευτικοί φορείς υιοθετούν, να δομήσει μια ολοκληρωμένη πρόταση διδασκαλίας του Ολοκαυτώματος για μαθητές μικρών τάξεων του πρωτοβάθμιου σχολείου. Η μνήμη του Ολοκαυτώματος κατέχει κεντρική θέση στην Ευρώπη, όπου και τα γεγονότα έλαβαν χώρα, αλλά και πέρα από αυτήν. Ωστόσο η μνήμη αυτή , πρωτίστως τραυματική, ενέχει συναισθηματικά χαρακτηριστικά, είναι δέσμια κάθε φορά του καιρού και του τόπου, της εκάστοτε κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας . Δεν υπάρχει επομένως μια ενιαία, ομογενοποιημένη και συνεκτική μνήμη, αλλά πολλαπλές, ασύμμετρες και ενίοτε αντιθετικές μνήμες. Θύτες- θύματα και νικητές δεν θα μπορούσαν να είναι φορείς της ίδιας μνήμης. Απέναντι στο Ολοκαύτωμα δε νοείται ουδετερότητα. Στο βαθμό μάλιστα που η εκπαίδευση, τόσο η τυπική όσο και η άτυπη, αποτελεί θεσμό μεταβαλλόμενο στη βάση της διαφοροποίησης του εκάστοτε κοινωνικού, ιστορικού, πολιτισμικού και επιστημολογικού πλαισίου, αντιστοίχως μεταβαλλόμενα είναι κα τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της μνήμης που διαφυλάσσεται και μεταδίδεται μέσω αυτής. Απαντήσεις σε ερωτήματα κρίσιμα διαμορφώνουν διαφορετικές αφηγήσεις, επιβάλλουν διαφορετικές αναγνώσεις: Τίνος η μνήμη πρέπει να διασωθεί; Για ποιο σκοπό; Με ποια μέσα; Το μεθοδολογικό μοντέλο ανάλυσης της παρούσας εργασίας βασίστηκε στη μελέτη περιπτώσεων πέντε μουσειακών ιδρυμάτων, τριών εκ των οποίων στην Ευρώπη , ενός στην Αμερική κι ενός στο Ισραήλ. Πρόκειται για το United States Holocaust Memorial Museum, το Yad Vashem, το Jewish Museum στο Βερολίνο, το Auschwitz- Birkenau Museum and Memorial και το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδας. Η επιλογή βασίστηκε κυρίαρχα στην προοπτική αφήγησης των γεγονότων που καθένα εξ αυτών υιοθετεί, ώστε να καταστεί εφικτή μια σφαιρικότερη χαρτογράφηση και ανάλυση της μνημονικής κουλτούρας του Ολοκαυτώματος τόσο από την πλευρά του θύτη, όσο και του θύματος, αλλά και του νικητή. Η έως τώρα πλούσια βιβλιογραφική έρευνα έχει στραφεί κυρίως γύρω από τη μελέτη της ίδιας της μνήμης του Ολοκαυτώματος, συσχετίζοντάς την τόσο με ατομικούς, ψυχολογικούς παράγοντες, όσο και με ευρύτερες πολιτικές, ιδεολογικές, κοινωνικές σκοπιμότητες. Η παρούσα μελέτη, προχωρώντας ένα βήμα παραπέρα συνεξετάζει την τραυματική αυτή μνήμη με το παραγόμενο κάθε φορά μουσειακό αφήγημα και τα εκφραστικά μέσα που αυτό αξιοποιεί για να κοινωνήσει συγκεκριμένα μηνύματα στους αναγνώστες του. Επιχειρεί ακόμη να ανιχνεύσει σημεία σύγκλισης και απόκλισης μεταξύ των μουσειακών αυτών αναπαραστάσεων, ανάλογα με την οπτική θέασης των γεγονότων του εκάστοτε αφηγητή. Η παρούσα λοιπόν μελέτη αρχικά επιχειρεί να ανιχνεύσει τις διαδρομές της ίδιας της μνήμης του Ολοκαυτώματος στις χώρες αυτές από τη λήξη του πολέμου έως σήμερα. Στη συνέχεια καταπιάνεται με την παρουσίαση της αποστολής και της φιλοσοφίας των επιλεγμένων Μουσείων, αλλά και με την ανάλυση της μουσειακής τους αφήγησης και της εκπαιδευτικής τους πολιτικής. Καθένα από τα στοιχεία αυτά συνέβαλαν στην σύλληψη , διατύπωση και τελική δόμηση της προτεινόμενης διδακτικής παρέμβασης. Η ανάγκη εισαγωγής συστηματικής διδασκαλίας του Ολοκαυτώματος στο Σχολείο είναι σήμερα άλλωστε εξαιρετικά επείγουσα, σε μια χρονική συγκυρία που η τρομοκρατία, η έξαρση του προσφυγικού ζητήματος και η οικονομική κρίση αποτελούν πρόσφορο έδαφος ανάπτυξης ακροδεξιών, ξενοφοβικών, ρατσιστικών, εθνικιστικών μορφωμάτων σε όλη την Ευρώπη. Η αποδοχή της καταπάτησης των δικαιωμάτων των “άλλων” , αλλά και των δικών μας στο όνομα της ασφάλειας γεννά ανησυχία για το σήμερα και το αύριο της ανθρωπότητας. Η έγκυρη και έγκαιρη διδασκαλία επίμαχων και συγκρουσιακών ιστορικών γεγονότων και κυρίως του Ολοκαυτώματος, ίσως επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τον εαυτό μας και τους “άλλους”, αλλά κυρίως τις αξίες που μεταδίδουμε.","This Thesis entitled “The traumatic memory of the Holocaust at Museum and School” attempts to illuminate complex questions concerning the handling, the presentation and the transfer of the memory of this uniquely atrocious event, which marked the 20th century and disputed the value system of the ‘civilized’ Europe. It approaches the questions related to the truth (in the sense of non- oblivion), the perspective, the ways and the means of representation and narration, the purpose and the recipients of the produced narrative each time. The aim of this study is twofold; first to reach the adventures of the traumatic memory of the Holocaust, but also the ways in which this memory is transcripted into the museum narrative and, on the other hand, taking advantage of the educational directions and methodological-didactic tools adopted by museums and educational institutions, to construct an integral teaching proposal of the Holocaust for students of beginning classes of primary school. Undoubtedly, Holocaust memory occupies a central position not only in Europe, where the events took place, but also beyond it. However, this memory- primary traumatic- poses emotional features, hijacked each time by the place and the time, its social and political context. There cannot be a single, coherent memory, but multiple, unbalanced and sometimes contradictory memories. Persecutors, victims and winners could not be carriers of the same memory. As far as the Holocaust is concerned neutrality cannot exist. As long as education, both formal and informal, is an entity which changes over time it is constantly fed and feeds on the society in which it operates, many factors determine the characteristics of memory that is preserved and imported. Answers to critical questions form different narratives, impose different readings. Whose memory should be preserved? For what end? By which means? Methodologically this study is based on case studies of five museum institutions, three of which are in Europe, one is in America and one is in Israel. It is about United States Holocaust Memorial Museum Yad Vashem, Jewish Museum in Berlin, the Auschwitz – Birkenau Museum and Memorial and Jewish Museum of Greece. This selection was based on the dominant perspective of events that each of them takes in order to make possible a comprehensive analysis of the mnemonic culture of the Holocaust through the perspective of the perpetrator, the victim and the winner. The study initially attempts to trace the paths of the Holocaust memory itself in these countries since the end of the war until nowadays. Then it deals with the presentation of the mission and the philosophy of the selected museums, but also tries to analyse their native and educational policy. Each of these factors contributed to the conception, formulation and final construction of the proposed teaching intervention. The rich bibliographic research so far has mainly focused around the study of the memory of the Holocaust itself, relating it with both individual, psychological factors and with broader political, social, ideological considerations. This study moving further takes into consideration this traumatic memory with the generated each time museum narrative and the means that this narrative leverages to communicate specific messages to its readers. This study also attempts to highlight any convergences and divergences among museum representations, depending on the point of view that is adopted by each narrator. The need of introducing systematic teaching in School about the Holocaust is extremely urgent today, at a time when terrorism, the exacerbation of the refugee issue and economic crisis create the prerequisite for the growth of right – wing, xenophobic racist formations throughout Europe. Accepting the violations of the rights of “others” as well as our natives in the name of security, raises concern for the present and for the future of humanity. The accurate and timely instruction of conflicting historical events and especially the Holocaust, might affect the way we see ourselves and the “others”, but above all the values that we import."],"dc:identifier":["uoadl:1692324","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1692324"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Μουσειολογία","Museology"],"dc:title":["Η τραυματική μνήμη του Ολοκαυτώματος στο μουσείο και στο σχολείο"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:29:15Z"}