{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:1927062"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:1927062","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"«Ανίχνευση μεταλλάξεων στην μετωποκροταφική άνοια (frontotemporal dementia)»","abstract":"Εισαγωγή: Η μετωποκροταφική άνοια (FTD) είναι η δεύτερη συχνότερη άνοια σε άτομα <65 ετών, αφορώντας το 5-15% των ανοιών παγκοσμίως. Αποτελεί ένα σύνολο κλινικο-παθολογο-ανατομικών οντοτήτων, με κύρια σύνδρομα την bvFTD, την PPA, την FTD-MND και FTDP-17, ενώ στο φάσμα της ανήκουν και τα σύνδρομα PSP και CBS. Στην FTD ενέχεται πλειάδα γονιδίων, με το μεγαλύτερο ποσοστό των ευρισκόμενων μεταλλάξεων να εντοπίζονται στα γονίδια GRN, MAPT και C9orf72. Στα συσχετιζόμενα με την FTD γονίδια ενίοτε συμπεριλαμβάνεται και το APOE γονίδιο, αλλά τα αποτελέσματα των ερευνών ποικίλλουν σημαντικά παγκοσμίως. Το γονίδιο της γρανουλίνης (GRN) και το γονίδιο της σχετιζόμενης με τους μικροσωληνίσκους πρωτεΐνης TAU (MAPT) χαρτογραφούνται στην χρωμοσωμική θέση 17q21. Το GRN γονίδιο κωδικοποιεί έναν εκκρινόμενο παράγοντα 593 αμινοξέων, ο οποίος οδηγεί σε νευροεκφυλισμό του εγκεφάλου σε περιπτώσεις μειωμένης συγκέντρωσής του, ενώ το MAPT γονίδιο κωδικοποιεί στον ιστό του εγκεφάλου έξι ισομορφές, 352 έως 441 αμινοξέων, οι οποίες προκύπτουν από εναλλακτικό μάτισμα και λειτουργούν κυρίως ως ρυθμιστές της σταθερότητας των μικροσωληνίσκων, όταν δεν υπάρχει μετάλλαξη που να οδηγεί σε νευρωνική συσσώρευση. Οι παθογνωμικές μεταλλάξεις του GRN γονιδίου αποτελούν το 3-12% των FTD περιπτώσεων παγκοσμίως, ενώ η συχνότητα των MAPT μεταλλάξεων είναι γενικά 1-3%. Έως τώρα, τέτοιες μεταλλάξεις ανιχνεύονταν με τη μέθοδο DNA Sequencing κατά Sanger. Σκοπός της μελέτης ήταν η ανίχνευση παθογνωμικών/δυνητικά παθογνωμικών GRN/MAPT μεταλλάξεων για πρώτη φορά σε Έλληνες FTD ασθενείς, μέσω ανάπτυξης ταχείας, αξιόπιστης και οικονομικής μεθόδου σάρωσης με real-time PCR HRMA (High Resolution Melting Analysis) στα εξώνια GRN3, GRN12 και MAPT13(14), με ακόλουθη σύγκριση των αποτελεσμάτων με τη μέθοδο αναφοράς Sequencing. Σε ό,τι αφορά το γονίδιο της απολιποπρωτεΐνης Ε, το οποίο χαρτογραφείται στην χρωμοσωμική θέση 19q13 και είναι γνωστή η συμμετοχή του ε4 αλληλομόρφου του στην νόσο Αlzheimer's, έγινε APOE γονοτύπηση Ελλήνων FTD ασθενών, με ευρέως χρησιμοποιούμενες μεθόδους, ενώ επακολούθησε στατιστική ανάλυση των APOE αποτελεσμάτων, με σκοπό την συμβολή στην έρευνα περί συσχέτισης του με την FTD. Ασθενείς και μέθοδοι: Απομονώθηκε γενωμικό DΝΑ από το περιφερικό αίμα συνολικά 128 Ελλήνων FTD ασθενών, ύστερα από έγγραφη συγκατάθεσή τους. Σε ό,τι αφορά το πρώτο μέρος της εργασίας, σχεδιάστηκαν ειδικοί εκκινητές προς ενίσχυση των GRN3, GRN12 και MAPT13 εξωνίων στο Rotor-Gene Q 6000 (Qiagen), και ακολούθησε HRMA ανάλυση των PCR προϊόντων, παρουσία της LCGreen Plus (Biofire Diagnostics) χρωστικής για 15 Ελληνες FTD ασθενείς. Σχεδιάστηκαν επίσης εκκινητές και για την μέθοδο της DNA αλληλούχισης κατά Sanger, με μέθοδο θερμικών κύκλων με BigDye Terminator v1.1 και ηλεκτροφόρηση επιλεγμένων δειγμάτων στον γενετικό αναλυτή ABI310. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας έγινε APOE γονοτύπηση όλων των Ελλήνων FTD ασθενών, είτε με τυποποιημένη μέθοδο Real-Time PCR (LightCycler) με ανιχνευτές και melting curve είτε με in-house PCR-RFLP μέθοδο. Τέλος, ακολούθησε στατιστική ανάλυση των APOE αποτελεσμάτων με τη χρήση του στατιστικού λογισμικού SPSS version 21 (IBM, ΗΠΑ). Αποτελέσματα: Με την HRMA μέθοδο, βάσει ανάλυσης δεδομένων της καμπύλης τήξης, έγινε αξιόπιστη ανίχνευση τριών παραλλαγών: μία στο εξώνιο GRN3, μία στο εξώνιο GRN12 και μία στο εξώνιο MAPT13, σε τρεις διαφορετικούς FTD ασθενείς, ενώ η μέθοδος αλληλούχισης ταυτοποίησε τις μεταλλάξεις c.264delG (p.E88fs), c.G1445A (p.C482Y) και c.2092G> A (p.V698I), αντίστοιχα. Σε δείγματα, όπου η HRMA ανάλυση δεν ήταν σαφής, η μέθοδος αλληλούχισης είτε ταυτοποίησε πλήρως φυσιολογική αλληλουχία είτε δεν ήταν αποτελεσματική με αποτέλεσμα την αδυναμία σύγκρισης των δύο μεθόδων στην συγκεκριμένη περίπτωση. Η ανάλυση των APOE γονοτύπων υπέδειξε στατιστικά σημαντική αύξηση του ε4 αλληλομόρφου στους Έλληνες FTD ασθενείς σε σύγκριση με αποτελέσματα ερευνών στον υγιή ελληνικό πληθυσμό [p=0,039, OR 1,772 (95% C.I. 1,024-3,066)] χωρίς όμως να επηρρεάζει την ηλικία διάγνωσης της νόσου, ενώ η ύπαρξη του ε2 αλληλομόρφου δεν εμφάνισε κάποια στατιστικά σημαντική διαφορά. Συμπεράσματα: Τα γονίδια GRN, MAPT και APOE εμφανίζονται μεταλλαγμένα στον ελληνικό FTD πληθυσμό και χρήζουν ανάλυσης, μέσω ήδη υπάρχοντων ή αναπτυσσόμενων μεθόδων. Σε ό,τι αφορά το πρώτο κομμάτι της μελέτης, η σύγκριση των δύο μεθόδων (όπου ήταν εφικτή) δείχνει αφενός ότι η αναπτυσσόμενη HRMA μεθοδολογία είναι σύμφωνη με τη μέθοδο αναφοράς Sequencing ως προς τα σαφώς μεταλλαγμένα δείγματα, ενώ αφετέρου υποδηλώνει την ανάγκη βελτιστοποίησής της για το επαρκές screening όλων των δειγμάτων. Στο δεύτερο κομμάτι της μελέτης παρουσιάζεται η ανάγκη γονοτύπησης μεγαλύτερου αριθμού Ελλήνων FTD ασθενών για την αδιάψευστη επιβεβαίωση της συμμετοχής του APOE γονιδίου στην FTD νόσο, παρότι το ποσοστό του ε4 αλληλομόρφου πιθανότατα θα παραμένει χαμηλότερο σε σχέση με τους AD πάσχοντες. Η βελτιστοποίηση του HRMA πρωτοκόλλου, η ανάλυση περισσότερων δειγμάτων Ελλήνων FTD ασθενών και η πιθανή μελλοντική επέκταση της μεθόδου στα εναπομείνοντα εξώνια αποτελούν βασικούς πρωταρχικούς στόχους, έτσι ώστε η ταχεία και λιγότερο δαπανηρή HRMA να αποδειχθεί έγκυρη και ικανή για την ανίχνευση όλων των GRN/MAPT μεταλλάξεων. Επιπλέον, αλλά εξίσου σημαντικός, στόχος αποτελεί η συνεχιζόμενη APOE γονοτύπηση ολοένα και περισσότερων FTD δειγμάτων ελληνικού πληθυσμού και η σύγκριση με υγιή δείγματα ή/και δείγματα ασθενών που πλήττονται από άλλες μορφές άνοιας, για την πλήρη διαφοροποίηση της FTD.","abstract_html":"Εισαγωγή: Η μετωποκροταφική άνοια (FTD) είναι η δεύτερη συχνότερη άνοια σε άτομα &lt;65 ετών, αφορώντας το 5-15% των ανοιών παγκοσμίως. Αποτελεί ένα σύνολο κλινικο-παθολογο-ανατομικών οντοτήτων, με κύρια σύνδρομα την bvFTD, την PPA, την FTD-MND και FTDP-17, ενώ στο φάσμα της ανήκουν και τα σύνδρομα PSP και CBS. Στην FTD ενέχεται πλειάδα γονιδίων, με το μεγαλύτερο ποσοστό των ευρισκόμενων μεταλλάξεων να εντοπίζονται στα γονίδια GRN, MAPT και C9orf72. Στα συσχετιζόμενα με την FTD γονίδια ενίοτε συμπεριλαμβάνεται και το APOE γονίδιο, αλλά τα αποτελέσματα των ερευνών ποικίλλουν σημαντικά παγκοσμίως. Το γονίδιο της γρανουλίνης (GRN) και το γονίδιο της σχετιζόμενης με τους μικροσωληνίσκους πρωτεΐνης TAU (MAPT) χαρτογραφούνται στην χρωμοσωμική θέση 17q21. Το GRN γονίδιο κωδικοποιεί έναν εκκρινόμενο παράγοντα 593 αμινοξέων, ο οποίος οδηγεί σε νευροεκφυλισμό του εγκεφάλου σε περιπτώσεις μειωμένης συγκέντρωσής του, ενώ το MAPT γονίδιο κωδικοποιεί στον ιστό του εγκεφάλου έξι ισομορφές, 352 έως 441 αμινοξέων, οι οποίες προκύπτουν από εναλλακτικό μάτισμα και λειτουργούν κυρίως ως ρυθμιστές της σταθερότητας των μικροσωληνίσκων, όταν δεν υπάρχει μετάλλαξη που να οδηγεί σε νευρωνική συσσώρευση. Οι παθογνωμικές μεταλλάξεις του GRN γονιδίου αποτελούν το 3-12% των FTD περιπτώσεων παγκοσμίως, ενώ η συχνότητα των MAPT μεταλλάξεων είναι γενικά 1-3%. Έως τώρα, τέτοιες μεταλλάξεις ανιχνεύονταν με τη μέθοδο DNA Sequencing κατά Sanger. Σκοπός της μελέτης ήταν η ανίχνευση παθογνωμικών/δυνητικά παθογνωμικών GRN/MAPT μεταλλάξεων για πρώτη φορά σε Έλληνες FTD ασθενείς, μέσω ανάπτυξης ταχείας, αξιόπιστης και οικονομικής μεθόδου σάρωσης με real-time PCR HRMA (High Resolution Melting Analysis) στα εξώνια GRN3, GRN12 και MAPT13(14), με ακόλουθη σύγκριση των αποτελεσμάτων με τη μέθοδο αναφοράς Sequencing. Σε ό,τι αφορά το γονίδιο της απολιποπρωτεΐνης Ε, το οποίο χαρτογραφείται στην χρωμοσωμική θέση 19q13 και είναι γνωστή η συμμετοχή του ε4 αλληλομόρφου του στην νόσο Αlzheimer&#x27;s, έγινε APOE γονοτύπηση Ελλήνων FTD ασθενών, με ευρέως χρησιμοποιούμενες μεθόδους, ενώ επακολούθησε στατιστική ανάλυση των APOE αποτελεσμάτων, με σκοπό την συμβολή στην έρευνα περί συσχέτισης του με την FTD. Ασθενείς και μέθοδοι: Απομονώθηκε γενωμικό DΝΑ από το περιφερικό αίμα συνολικά 128 Ελλήνων FTD ασθενών, ύστερα από έγγραφη συγκατάθεσή τους. Σε ό,τι αφορά το πρώτο μέρος της εργασίας, σχεδιάστηκαν ειδικοί εκκινητές προς ενίσχυση των GRN3, GRN12 και MAPT13 εξωνίων στο Rotor-Gene Q 6000 (Qiagen), και ακολούθησε HRMA ανάλυση των PCR προϊόντων, παρουσία της LCGreen Plus (Biofire Diagnostics) χρωστικής για 15 Ελληνες FTD ασθενείς. Σχεδιάστηκαν επίσης εκκινητές και για την μέθοδο της DNA αλληλούχισης κατά Sanger, με μέθοδο θερμικών κύκλων με BigDye Terminator v1.1 και ηλεκτροφόρηση επιλεγμένων δειγμάτων στον γενετικό αναλυτή ABI310. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας έγινε APOE γονοτύπηση όλων των Ελλήνων FTD ασθενών, είτε με τυποποιημένη μέθοδο Real-Time PCR (LightCycler) με ανιχνευτές και melting curve είτε με in-house PCR-RFLP μέθοδο. Τέλος, ακολούθησε στατιστική ανάλυση των APOE αποτελεσμάτων με τη χρήση του στατιστικού λογισμικού SPSS version 21 (IBM, ΗΠΑ). Αποτελέσματα: Με την HRMA μέθοδο, βάσει ανάλυσης δεδομένων της καμπύλης τήξης, έγινε αξιόπιστη ανίχνευση τριών παραλλαγών: μία στο εξώνιο GRN3, μία στο εξώνιο GRN12 και μία στο εξώνιο MAPT13, σε τρεις διαφορετικούς FTD ασθενείς, ενώ η μέθοδος αλληλούχισης ταυτοποίησε τις μεταλλάξεις c.264delG (p.E88fs), c.G1445A (p.C482Y) και c.2092G&gt; A (p.V698I), αντίστοιχα. Σε δείγματα, όπου η HRMA ανάλυση δεν ήταν σαφής, η μέθοδος αλληλούχισης είτε ταυτοποίησε πλήρως φυσιολογική αλληλουχία είτε δεν ήταν αποτελεσματική με αποτέλεσμα την αδυναμία σύγκρισης των δύο μεθόδων στην συγκεκριμένη περίπτωση. Η ανάλυση των APOE γονοτύπων υπέδειξε στατιστικά σημαντική αύξηση του ε4 αλληλομόρφου στους Έλληνες FTD ασθενείς σε σύγκριση με αποτελέσματα ερευνών στον υγιή ελληνικό πληθυσμό [p=0,039, OR 1,772 (95% C.I. 1,024-3,066)] χωρίς όμως να επηρρεάζει την ηλικία διάγνωσης της νόσου, ενώ η ύπαρξη του ε2 αλληλομόρφου δεν εμφάνισε κάποια στατιστικά σημαντική διαφορά. Συμπεράσματα: Τα γονίδια GRN, MAPT και APOE εμφανίζονται μεταλλαγμένα στον ελληνικό FTD πληθυσμό και χρήζουν ανάλυσης, μέσω ήδη υπάρχοντων ή αναπτυσσόμενων μεθόδων. Σε ό,τι αφορά το πρώτο κομμάτι της μελέτης, η σύγκριση των δύο μεθόδων (όπου ήταν εφικτή) δείχνει αφενός ότι η αναπτυσσόμενη HRMA μεθοδολογία είναι σύμφωνη με τη μέθοδο αναφοράς Sequencing ως προς τα σαφώς μεταλλαγμένα δείγματα, ενώ αφετέρου υποδηλώνει την ανάγκη βελτιστοποίησής της για το επαρκές screening όλων των δειγμάτων. Στο δεύτερο κομμάτι της μελέτης παρουσιάζεται η ανάγκη γονοτύπησης μεγαλύτερου αριθμού Ελλήνων FTD ασθενών για την αδιάψευστη επιβεβαίωση της συμμετοχής του APOE γονιδίου στην FTD νόσο, παρότι το ποσοστό του ε4 αλληλομόρφου πιθανότατα θα παραμένει χαμηλότερο σε σχέση με τους AD πάσχοντες. Η βελτιστοποίηση του HRMA πρωτοκόλλου, η ανάλυση περισσότερων δειγμάτων Ελλήνων FTD ασθενών και η πιθανή μελλοντική επέκταση της μεθόδου στα εναπομείνοντα εξώνια αποτελούν βασικούς πρωταρχικούς στόχους, έτσι ώστε η ταχεία και λιγότερο δαπανηρή HRMA να αποδειχθεί έγκυρη και ικανή για την ανίχνευση όλων των GRN/MAPT μεταλλάξεων. Επιπλέον, αλλά εξίσου σημαντικός, στόχος αποτελεί η συνεχιζόμενη APOE γονοτύπηση ολοένα και περισσότερων FTD δειγμάτων ελληνικού πληθυσμού και η σύγκριση με υγιή δείγματα ή/και δείγματα ασθενών που πλήττονται από άλλες μορφές άνοιας, για την πλήρη διαφοροποίηση της FTD.","abstract_has_math":false,"creators":["Φλώρου-Χατζηγιαννίδου Χρυσηίς","Florou-Chatziyiannidou Chrysiis"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2017,"date_issued":"2017","date_published":"2017","updated_at":"2026-11-19T05:29:42Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1927062"],"render_values":[{"text":"uoadl:1927062","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1927062","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1927062","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A1927062","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Φλώρου-Χατζηγιαννίδου Χρυσηίς","Florou-Chatziyiannidou Chrysiis"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2017"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:1927062","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1927062"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Η μετωποκροταφική άνοια (FTD) είναι η δεύτερη συχνότερη άνοια σε άτομα <65 ετών, αφορώντας το 5-15% των ανοιών παγκοσμίως. Αποτελεί ένα σύνολο κλινικο-παθολογο-ανατομικών οντοτήτων, με κύρια σύνδρομα την bvFTD, την PPA, την FTD-MND και FTDP-17, ενώ στο φάσμα της ανήκουν και τα σύνδρομα PSP και CBS. Στην FTD ενέχεται πλειάδα γονιδίων, με το μεγαλύτερο ποσοστό των ευρισκόμενων μεταλλάξεων να εντοπίζονται στα γονίδια GRN, MAPT και C9orf72. Στα συσχετιζόμενα με την FTD γονίδια ενίοτε συμπεριλαμβάνεται και το APOE γονίδιο, αλλά τα αποτελέσματα των ερευνών ποικίλλουν σημαντικά παγκοσμίως. Το γονίδιο της γρανουλίνης (GRN) και το γονίδιο της σχετιζόμενης με τους μικροσωληνίσκους πρωτεΐνης TAU (MAPT) χαρτογραφούνται στην χρωμοσωμική θέση 17q21. Το GRN γονίδιο κωδικοποιεί έναν εκκρινόμενο παράγοντα 593 αμινοξέων, ο οποίος οδηγεί σε νευροεκφυλισμό του εγκεφάλου σε περιπτώσεις μειωμένης συγκέντρωσής του, ενώ το MAPT γονίδιο κωδικοποιεί στον ιστό του εγκεφάλου έξι ισομορφές, 352 έως 441 αμινοξέων, οι οποίες προκύπτουν από εναλλακτικό μάτισμα και λειτουργούν κυρίως ως ρυθμιστές της σταθερότητας των μικροσωληνίσκων, όταν δεν υπάρχει μετάλλαξη που να οδηγεί σε νευρωνική συσσώρευση. Οι παθογνωμικές μεταλλάξεις του GRN γονιδίου αποτελούν το 3-12% των FTD περιπτώσεων παγκοσμίως, ενώ η συχνότητα των MAPT μεταλλάξεων είναι γενικά 1-3%. Έως τώρα, τέτοιες μεταλλάξεις ανιχνεύονταν με τη μέθοδο DNA Sequencing κατά Sanger. Σκοπός της μελέτης ήταν η ανίχνευση παθογνωμικών/δυνητικά παθογνωμικών GRN/MAPT μεταλλάξεων για πρώτη φορά σε Έλληνες FTD ασθενείς, μέσω ανάπτυξης ταχείας, αξιόπιστης και οικονομικής μεθόδου σάρωσης με real-time PCR HRMA (High Resolution Melting Analysis) στα εξώνια GRN3, GRN12 και MAPT13(14), με ακόλουθη σύγκριση των αποτελεσμάτων με τη μέθοδο αναφοράς Sequencing. Σε ό,τι αφορά το γονίδιο της απολιποπρωτεΐνης Ε, το οποίο χαρτογραφείται στην χρωμοσωμική θέση 19q13 και είναι γνωστή η συμμετοχή του ε4 αλληλομόρφου του στην νόσο Αlzheimer's, έγινε APOE γονοτύπηση Ελλήνων FTD ασθενών, με ευρέως χρησιμοποιούμενες μεθόδους, ενώ επακολούθησε στατιστική ανάλυση των APOE αποτελεσμάτων, με σκοπό την συμβολή στην έρευνα περί συσχέτισης του με την FTD. Ασθενείς και μέθοδοι: Απομονώθηκε γενωμικό DΝΑ από το περιφερικό αίμα συνολικά 128 Ελλήνων FTD ασθενών, ύστερα από έγγραφη συγκατάθεσή τους. Σε ό,τι αφορά το πρώτο μέρος της εργασίας, σχεδιάστηκαν ειδικοί εκκινητές προς ενίσχυση των GRN3, GRN12 και MAPT13 εξωνίων στο Rotor-Gene Q 6000 (Qiagen), και ακολούθησε HRMA ανάλυση των PCR προϊόντων, παρουσία της LCGreen Plus (Biofire Diagnostics) χρωστικής για 15 Ελληνες FTD ασθενείς. Σχεδιάστηκαν επίσης εκκινητές και για την μέθοδο της DNA αλληλούχισης κατά Sanger, με μέθοδο θερμικών κύκλων με BigDye Terminator v1.1 και ηλεκτροφόρηση επιλεγμένων δειγμάτων στον γενετικό αναλυτή ABI310. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας έγινε APOE γονοτύπηση όλων των Ελλήνων FTD ασθενών, είτε με τυποποιημένη μέθοδο Real-Time PCR (LightCycler) με ανιχνευτές και melting curve είτε με in-house PCR-RFLP μέθοδο. Τέλος, ακολούθησε στατιστική ανάλυση των APOE αποτελεσμάτων με τη χρήση του στατιστικού λογισμικού SPSS version 21 (IBM, ΗΠΑ). Αποτελέσματα: Με την HRMA μέθοδο, βάσει ανάλυσης δεδομένων της καμπύλης τήξης, έγινε αξιόπιστη ανίχνευση τριών παραλλαγών: μία στο εξώνιο GRN3, μία στο εξώνιο GRN12 και μία στο εξώνιο MAPT13, σε τρεις διαφορετικούς FTD ασθενείς, ενώ η μέθοδος αλληλούχισης ταυτοποίησε τις μεταλλάξεις c.264delG (p.E88fs), c.G1445A (p.C482Y) και c.2092G> A (p.V698I), αντίστοιχα. Σε δείγματα, όπου η HRMA ανάλυση δεν ήταν σαφής, η μέθοδος αλληλούχισης είτε ταυτοποίησε πλήρως φυσιολογική αλληλουχία είτε δεν ήταν αποτελεσματική με αποτέλεσμα την αδυναμία σύγκρισης των δύο μεθόδων στην συγκεκριμένη περίπτωση. Η ανάλυση των APOE γονοτύπων υπέδειξε στατιστικά σημαντική αύξηση του ε4 αλληλομόρφου στους Έλληνες FTD ασθενείς σε σύγκριση με αποτελέσματα ερευνών στον υγιή ελληνικό πληθυσμό [p=0,039, OR 1,772 (95% C.I. 1,024-3,066)] χωρίς όμως να επηρρεάζει την ηλικία διάγνωσης της νόσου, ενώ η ύπαρξη του ε2 αλληλομόρφου δεν εμφάνισε κάποια στατιστικά σημαντική διαφορά. Συμπεράσματα: Τα γονίδια GRN, MAPT και APOE εμφανίζονται μεταλλαγμένα στον ελληνικό FTD πληθυσμό και χρήζουν ανάλυσης, μέσω ήδη υπάρχοντων ή αναπτυσσόμενων μεθόδων. Σε ό,τι αφορά το πρώτο κομμάτι της μελέτης, η σύγκριση των δύο μεθόδων (όπου ήταν εφικτή) δείχνει αφενός ότι η αναπτυσσόμενη HRMA μεθοδολογία είναι σύμφωνη με τη μέθοδο αναφοράς Sequencing ως προς τα σαφώς μεταλλαγμένα δείγματα, ενώ αφετέρου υποδηλώνει την ανάγκη βελτιστοποίησής της για το επαρκές screening όλων των δειγμάτων. Στο δεύτερο κομμάτι της μελέτης παρουσιάζεται η ανάγκη γονοτύπησης μεγαλύτερου αριθμού Ελλήνων FTD ασθενών για την αδιάψευστη επιβεβαίωση της συμμετοχής του APOE γονιδίου στην FTD νόσο, παρότι το ποσοστό του ε4 αλληλομόρφου πιθανότατα θα παραμένει χαμηλότερο σε σχέση με τους AD πάσχοντες. Η βελτιστοποίηση του HRMA πρωτοκόλλου, η ανάλυση περισσότερων δειγμάτων Ελλήνων FTD ασθενών και η πιθανή μελλοντική επέκταση της μεθόδου στα εναπομείνοντα εξώνια αποτελούν βασικούς πρωταρχικούς στόχους, έτσι ώστε η ταχεία και λιγότερο δαπανηρή HRMA να αποδειχθεί έγκυρη και ικανή για την ανίχνευση όλων των GRN/MAPT μεταλλάξεων. Επιπλέον, αλλά εξίσου σημαντικός, στόχος αποτελεί η συνεχιζόμενη APOE γονοτύπηση ολοένα και περισσότερων FTD δειγμάτων ελληνικού πληθυσμού και η σύγκριση με υγιή δείγματα ή/και δείγματα ασθενών που πλήττονται από άλλες μορφές άνοιας, για την πλήρη διαφοροποίηση της FTD.","Introduction: Frontotemporal dementia (FTD) is the second most common dementia in persons <65 years old, accounting for 5-15% of dementia worldwide. It is a set of clinical-pathological-anatomic entities, with bvFTD, PPA, FTD-MND and FTDP-17 being the main syndromes, and PSP and CBS syndromes also belonging in its range. FTD possesses a plurality of genes which constitute its genetic basis, with GRN, MAPT and C9orf72 genes accounting for the majority of detected mutations. The APOE gene has sometimes been included in the FTD-related genes, but research results vary significantly worldwide. The granulin gene (GRN) and the microtubule-associated protein TAU gene (MAPT) are both mapped in 17q21 cytogenetic location. GRN encodes for a secreted factor of 593 amino acids, which leads to neurodegeneration of the brain in cases of reduced concentration, whereas MAPT encodes for six 352 to 441 amino acid isoforms in brain tissue, derived from alternative splicing, which mainly act as regulators of the stability of axonal microtubules, when there is no mutation resulting in neuronal accumulation. The pathogenic mutations of the GRN gene count for 3-12% of global FTD cases, whereas MAPT mutation frequency is generally 1-3%. So far, such mutations are detected with the Sanger DNA Sequencing method. The purpose of this study was the development of a fast, reliable and cost-effective mutation scanning real-time PCR HRMA (High Resolution-Melting curve Analysis) method for GRN /MAPT mutations for the first time in Greek FTD patients, initially in exons GRN3, GRN12 and MAPT13(14), along with a subsequent comparison of the results with the reference method of DNA Sequencing. As for the apolipoprotein E gene, which is mapped in 19q13 cytogenetic location and its ε4 allele is known to be involved in Alzheimer's disease, Greek FTD patients were genotyped, using widely used methods, and further statistical analysis of APOE results followed, in order to contribute to the research on this gene's correlation with FTD. Patients and methods: Genomic DNA was isolated from the peripheral blood of a total of 128 Greek FTD patients, after their signed informed consent. At first, specific primers were designed in order to amplify GRN3, GRN12 and MAPT13 exons of 15 Greek FTD patients, in the Rotor-Gene Q 6000 (Qiagen), and HRMA analysis of the PCR products in the presence of LCGreen Plus dye (Biofire Diagnostics) followed. Primers for Cycle Sequencing (with BigDye Terminator v1.1) were also designed and electrophoresis of selected samples in ABI310 Genetic Analyzer followed. Secondly, APOE genotyping of all 128 Greek FTD patients took place either with a Real-Time PCR method employing probes and a melting Curve in the LightCycler platform (Roche) or with an in-house PCR-RFLP method. Finally, statistical analysis of APOE results was performed using the SPSS statistics software version 21 (IBM, USA). Results: In HRMA, based on data analysis of the melting curve, three variants were detected distinctly: one in exon GRN3, one in exon GRN12 and one in exon MAPT13, in three different FTD patients, whereas the Sequencing method identified the c.264delG P.E88fs), c.G1445A (p.C482Y) and c.2092G> A (p.V698I) mutations, respectively. In samples with an unclear HRMA result, Sequencing method either identified a fully normal sequence or was not effective resulting in inability of comparing the two methods in such a case. The analysis of APOE genotyping indicated a statistically significant increase in the ε4 allele in Greek FTD patients, compared with research results in healthy Greek population [p=0,039, OR 1,772 (95% C.I. 1,024-3,066)] without affecting disease age onset, while the ε2 allele did not show any difference. Conclusions: GRN, MAPT and APOE genes appear mutated in the Greek FTD population and require further analysis through existing or developing methods. As for the first part of the study, the comparison of the two methods (where feasible) shows, on the one hand, that the developing HRMA method is consistent with the reference Sequencing method for clearly mutated samples, and, on the other hand, suggests the need for its optimization for adequate screening of all samples. The second part of the study presents the need for a larger number of Greek FTD patients genotyping, resulting in the irrefutable confirmation of APOE gene's participation in FTD disease, although the percentage of ε4 allele will likely remain lower than AD sufferers. The optimization and ratification of the HRMA protocol, the analysis of more samples of Greek FTD patients and the possible future extension of the method in the remaining GRN and MAPT exons are primary goals, so as the rapid and less expensive HRMA method is proved to be valid and able to detect all GRN/MAPT mutations. Additional, but equally important, goal is the continuation of APOE genotyping in more and more FTD samples of Greek population and the comparison to healthy samples and/or samples of patients affected by other forms of dementia, in order to fully differentiate FTD."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["«Ανίχνευση μεταλλάξεων στην μετωποκροταφική άνοια (frontotemporal dementia)»"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Φλώρου-Χατζηγιαννίδου Χρυσηίς","Florou-Chatziyiannidou Chrysiis"],"dc:date":["2017"],"dc:description":["Εισαγωγή: Η μετωποκροταφική άνοια (FTD) είναι η δεύτερη συχνότερη άνοια σε άτομα <65 ετών, αφορώντας το 5-15% των ανοιών παγκοσμίως. Αποτελεί ένα σύνολο κλινικο-παθολογο-ανατομικών οντοτήτων, με κύρια σύνδρομα την bvFTD, την PPA, την FTD-MND και FTDP-17, ενώ στο φάσμα της ανήκουν και τα σύνδρομα PSP και CBS. Στην FTD ενέχεται πλειάδα γονιδίων, με το μεγαλύτερο ποσοστό των ευρισκόμενων μεταλλάξεων να εντοπίζονται στα γονίδια GRN, MAPT και C9orf72. Στα συσχετιζόμενα με την FTD γονίδια ενίοτε συμπεριλαμβάνεται και το APOE γονίδιο, αλλά τα αποτελέσματα των ερευνών ποικίλλουν σημαντικά παγκοσμίως. Το γονίδιο της γρανουλίνης (GRN) και το γονίδιο της σχετιζόμενης με τους μικροσωληνίσκους πρωτεΐνης TAU (MAPT) χαρτογραφούνται στην χρωμοσωμική θέση 17q21. Το GRN γονίδιο κωδικοποιεί έναν εκκρινόμενο παράγοντα 593 αμινοξέων, ο οποίος οδηγεί σε νευροεκφυλισμό του εγκεφάλου σε περιπτώσεις μειωμένης συγκέντρωσής του, ενώ το MAPT γονίδιο κωδικοποιεί στον ιστό του εγκεφάλου έξι ισομορφές, 352 έως 441 αμινοξέων, οι οποίες προκύπτουν από εναλλακτικό μάτισμα και λειτουργούν κυρίως ως ρυθμιστές της σταθερότητας των μικροσωληνίσκων, όταν δεν υπάρχει μετάλλαξη που να οδηγεί σε νευρωνική συσσώρευση. Οι παθογνωμικές μεταλλάξεις του GRN γονιδίου αποτελούν το 3-12% των FTD περιπτώσεων παγκοσμίως, ενώ η συχνότητα των MAPT μεταλλάξεων είναι γενικά 1-3%. Έως τώρα, τέτοιες μεταλλάξεις ανιχνεύονταν με τη μέθοδο DNA Sequencing κατά Sanger. Σκοπός της μελέτης ήταν η ανίχνευση παθογνωμικών/δυνητικά παθογνωμικών GRN/MAPT μεταλλάξεων για πρώτη φορά σε Έλληνες FTD ασθενείς, μέσω ανάπτυξης ταχείας, αξιόπιστης και οικονομικής μεθόδου σάρωσης με real-time PCR HRMA (High Resolution Melting Analysis) στα εξώνια GRN3, GRN12 και MAPT13(14), με ακόλουθη σύγκριση των αποτελεσμάτων με τη μέθοδο αναφοράς Sequencing. Σε ό,τι αφορά το γονίδιο της απολιποπρωτεΐνης Ε, το οποίο χαρτογραφείται στην χρωμοσωμική θέση 19q13 και είναι γνωστή η συμμετοχή του ε4 αλληλομόρφου του στην νόσο Αlzheimer's, έγινε APOE γονοτύπηση Ελλήνων FTD ασθενών, με ευρέως χρησιμοποιούμενες μεθόδους, ενώ επακολούθησε στατιστική ανάλυση των APOE αποτελεσμάτων, με σκοπό την συμβολή στην έρευνα περί συσχέτισης του με την FTD. Ασθενείς και μέθοδοι: Απομονώθηκε γενωμικό DΝΑ από το περιφερικό αίμα συνολικά 128 Ελλήνων FTD ασθενών, ύστερα από έγγραφη συγκατάθεσή τους. Σε ό,τι αφορά το πρώτο μέρος της εργασίας, σχεδιάστηκαν ειδικοί εκκινητές προς ενίσχυση των GRN3, GRN12 και MAPT13 εξωνίων στο Rotor-Gene Q 6000 (Qiagen), και ακολούθησε HRMA ανάλυση των PCR προϊόντων, παρουσία της LCGreen Plus (Biofire Diagnostics) χρωστικής για 15 Ελληνες FTD ασθενείς. Σχεδιάστηκαν επίσης εκκινητές και για την μέθοδο της DNA αλληλούχισης κατά Sanger, με μέθοδο θερμικών κύκλων με BigDye Terminator v1.1 και ηλεκτροφόρηση επιλεγμένων δειγμάτων στον γενετικό αναλυτή ABI310. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας έγινε APOE γονοτύπηση όλων των Ελλήνων FTD ασθενών, είτε με τυποποιημένη μέθοδο Real-Time PCR (LightCycler) με ανιχνευτές και melting curve είτε με in-house PCR-RFLP μέθοδο. Τέλος, ακολούθησε στατιστική ανάλυση των APOE αποτελεσμάτων με τη χρήση του στατιστικού λογισμικού SPSS version 21 (IBM, ΗΠΑ). Αποτελέσματα: Με την HRMA μέθοδο, βάσει ανάλυσης δεδομένων της καμπύλης τήξης, έγινε αξιόπιστη ανίχνευση τριών παραλλαγών: μία στο εξώνιο GRN3, μία στο εξώνιο GRN12 και μία στο εξώνιο MAPT13, σε τρεις διαφορετικούς FTD ασθενείς, ενώ η μέθοδος αλληλούχισης ταυτοποίησε τις μεταλλάξεις c.264delG (p.E88fs), c.G1445A (p.C482Y) και c.2092G> A (p.V698I), αντίστοιχα. Σε δείγματα, όπου η HRMA ανάλυση δεν ήταν σαφής, η μέθοδος αλληλούχισης είτε ταυτοποίησε πλήρως φυσιολογική αλληλουχία είτε δεν ήταν αποτελεσματική με αποτέλεσμα την αδυναμία σύγκρισης των δύο μεθόδων στην συγκεκριμένη περίπτωση. Η ανάλυση των APOE γονοτύπων υπέδειξε στατιστικά σημαντική αύξηση του ε4 αλληλομόρφου στους Έλληνες FTD ασθενείς σε σύγκριση με αποτελέσματα ερευνών στον υγιή ελληνικό πληθυσμό [p=0,039, OR 1,772 (95% C.I. 1,024-3,066)] χωρίς όμως να επηρρεάζει την ηλικία διάγνωσης της νόσου, ενώ η ύπαρξη του ε2 αλληλομόρφου δεν εμφάνισε κάποια στατιστικά σημαντική διαφορά. Συμπεράσματα: Τα γονίδια GRN, MAPT και APOE εμφανίζονται μεταλλαγμένα στον ελληνικό FTD πληθυσμό και χρήζουν ανάλυσης, μέσω ήδη υπάρχοντων ή αναπτυσσόμενων μεθόδων. Σε ό,τι αφορά το πρώτο κομμάτι της μελέτης, η σύγκριση των δύο μεθόδων (όπου ήταν εφικτή) δείχνει αφενός ότι η αναπτυσσόμενη HRMA μεθοδολογία είναι σύμφωνη με τη μέθοδο αναφοράς Sequencing ως προς τα σαφώς μεταλλαγμένα δείγματα, ενώ αφετέρου υποδηλώνει την ανάγκη βελτιστοποίησής της για το επαρκές screening όλων των δειγμάτων. Στο δεύτερο κομμάτι της μελέτης παρουσιάζεται η ανάγκη γονοτύπησης μεγαλύτερου αριθμού Ελλήνων FTD ασθενών για την αδιάψευστη επιβεβαίωση της συμμετοχής του APOE γονιδίου στην FTD νόσο, παρότι το ποσοστό του ε4 αλληλομόρφου πιθανότατα θα παραμένει χαμηλότερο σε σχέση με τους AD πάσχοντες. Η βελτιστοποίηση του HRMA πρωτοκόλλου, η ανάλυση περισσότερων δειγμάτων Ελλήνων FTD ασθενών και η πιθανή μελλοντική επέκταση της μεθόδου στα εναπομείνοντα εξώνια αποτελούν βασικούς πρωταρχικούς στόχους, έτσι ώστε η ταχεία και λιγότερο δαπανηρή HRMA να αποδειχθεί έγκυρη και ικανή για την ανίχνευση όλων των GRN/MAPT μεταλλάξεων. Επιπλέον, αλλά εξίσου σημαντικός, στόχος αποτελεί η συνεχιζόμενη APOE γονοτύπηση ολοένα και περισσότερων FTD δειγμάτων ελληνικού πληθυσμού και η σύγκριση με υγιή δείγματα ή/και δείγματα ασθενών που πλήττονται από άλλες μορφές άνοιας, για την πλήρη διαφοροποίηση της FTD.","Introduction: Frontotemporal dementia (FTD) is the second most common dementia in persons <65 years old, accounting for 5-15% of dementia worldwide. It is a set of clinical-pathological-anatomic entities, with bvFTD, PPA, FTD-MND and FTDP-17 being the main syndromes, and PSP and CBS syndromes also belonging in its range. FTD possesses a plurality of genes which constitute its genetic basis, with GRN, MAPT and C9orf72 genes accounting for the majority of detected mutations. The APOE gene has sometimes been included in the FTD-related genes, but research results vary significantly worldwide. The granulin gene (GRN) and the microtubule-associated protein TAU gene (MAPT) are both mapped in 17q21 cytogenetic location. GRN encodes for a secreted factor of 593 amino acids, which leads to neurodegeneration of the brain in cases of reduced concentration, whereas MAPT encodes for six 352 to 441 amino acid isoforms in brain tissue, derived from alternative splicing, which mainly act as regulators of the stability of axonal microtubules, when there is no mutation resulting in neuronal accumulation. The pathogenic mutations of the GRN gene count for 3-12% of global FTD cases, whereas MAPT mutation frequency is generally 1-3%. So far, such mutations are detected with the Sanger DNA Sequencing method. The purpose of this study was the development of a fast, reliable and cost-effective mutation scanning real-time PCR HRMA (High Resolution-Melting curve Analysis) method for GRN /MAPT mutations for the first time in Greek FTD patients, initially in exons GRN3, GRN12 and MAPT13(14), along with a subsequent comparison of the results with the reference method of DNA Sequencing. As for the apolipoprotein E gene, which is mapped in 19q13 cytogenetic location and its ε4 allele is known to be involved in Alzheimer's disease, Greek FTD patients were genotyped, using widely used methods, and further statistical analysis of APOE results followed, in order to contribute to the research on this gene's correlation with FTD. Patients and methods: Genomic DNA was isolated from the peripheral blood of a total of 128 Greek FTD patients, after their signed informed consent. At first, specific primers were designed in order to amplify GRN3, GRN12 and MAPT13 exons of 15 Greek FTD patients, in the Rotor-Gene Q 6000 (Qiagen), and HRMA analysis of the PCR products in the presence of LCGreen Plus dye (Biofire Diagnostics) followed. Primers for Cycle Sequencing (with BigDye Terminator v1.1) were also designed and electrophoresis of selected samples in ABI310 Genetic Analyzer followed. Secondly, APOE genotyping of all 128 Greek FTD patients took place either with a Real-Time PCR method employing probes and a melting Curve in the LightCycler platform (Roche) or with an in-house PCR-RFLP method. Finally, statistical analysis of APOE results was performed using the SPSS statistics software version 21 (IBM, USA). Results: In HRMA, based on data analysis of the melting curve, three variants were detected distinctly: one in exon GRN3, one in exon GRN12 and one in exon MAPT13, in three different FTD patients, whereas the Sequencing method identified the c.264delG P.E88fs), c.G1445A (p.C482Y) and c.2092G> A (p.V698I) mutations, respectively. In samples with an unclear HRMA result, Sequencing method either identified a fully normal sequence or was not effective resulting in inability of comparing the two methods in such a case. The analysis of APOE genotyping indicated a statistically significant increase in the ε4 allele in Greek FTD patients, compared with research results in healthy Greek population [p=0,039, OR 1,772 (95% C.I. 1,024-3,066)] without affecting disease age onset, while the ε2 allele did not show any difference. Conclusions: GRN, MAPT and APOE genes appear mutated in the Greek FTD population and require further analysis through existing or developing methods. As for the first part of the study, the comparison of the two methods (where feasible) shows, on the one hand, that the developing HRMA method is consistent with the reference Sequencing method for clearly mutated samples, and, on the other hand, suggests the need for its optimization for adequate screening of all samples. The second part of the study presents the need for a larger number of Greek FTD patients genotyping, resulting in the irrefutable confirmation of APOE gene's participation in FTD disease, although the percentage of ε4 allele will likely remain lower than AD sufferers. The optimization and ratification of the HRMA protocol, the analysis of more samples of Greek FTD patients and the possible future extension of the method in the remaining GRN and MAPT exons are primary goals, so as the rapid and less expensive HRMA method is proved to be valid and able to detect all GRN/MAPT mutations. Additional, but equally important, goal is the continuation of APOE genotyping in more and more FTD samples of Greek population and the comparison to healthy samples and/or samples of patients affected by other forms of dementia, in order to fully differentiate FTD."],"dc:identifier":["uoadl:1927062","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1927062"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["«Ανίχνευση μεταλλάξεων στην μετωποκροταφική άνοια (frontotemporal dementia)»"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:29:42Z"}