{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2074676"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2074676","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ο ρόλος των ισομορφών της απολιποπρωτεΐνης Ε στη ρύθμιση της εκροής χοληστερόλης και στην παραγωγή του αμυλοειδούς πεπτιδίου β","abstract":"Η νόσος Alzheimer (AD) είναι μια νευροεκφυλιστική ασθένεια που πλήττει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Η διερεύνηση των μηχανισμών παθογένεσης της νόσου είναι απαραίτητη για το σχεδιασμό καινοτόμων προσεγγίσεων για την έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία της ασθένειας. Η παραγωγή, ο ολιγομερισμός και η συσσώρευση του αμυλοειδούς πεπτιδίου β (Αβ), έχουν σημαντικό ρόλο στην παθολογία της AD. Το ένζυμο BACE-1 (b-site amyloid precursor protein cleaving enzyme 1) ξεκινάει την παραγωγή του Αβ. Οι αλλαγές στην ομοιόσταση της χοληστερόλης στον εγκέφαλο θεωρούνται ότι επηρεάζουν το μεταβολισμό του Αβ. Η κύρια πρωτεΐνη μεταφοράς λιπιδίων που διατηρεί την ομοιόσταση της χοληστερόλης στον εγκέφαλο είναι η απολιποπρωτεΐνη Ε (αποE). Η αποE έχει τρεις κοινές ισομορφές στον άνθρωπο, τις αποE2, αποE3 και αποE4. Η αποE4 είναι ο κύριος παράγοντας κινδύνου για τη σποραδική μορφή της AD, ενώ η αποE2 έχει προταθεί ότι είναι προστατευτική έναντι της νόσου. Στην παρούσα μελέτη, διερευνήσαμε την επίδραση των ισομορφών της αποE στην ομοιόσταση της χοληστερόλης, καθώς και στα επίπεδα της BACE-1 και την παραγωγή του Αβ σε νευρωνικά κύτταρα. Οι αναλύσεις μας έδειξαν ότι λιποπρωτεϊνικά σωματίδια που περιέχουν οποιαδήποτε από τις τρεις ισομορφές της αποE εμφάνισαν παρόμοια ικανότητα να επάγουν εκροή χοληστερόλης μέσω των μεταφορέων χοληστερόλης ABCG1 ή ABCG4 σε κύτταρα νευροβλαστώματος ανθρώπου SK-N-SH. Επώαση των κυττάρων SK-N-SH με λιποπρωτεϊνικά σωματίδια που περιέχουν αποΕ έδειξε ότι οι αποE4 και αποΕ3 είχαν παρόμοια επίδραση στην αύξηση των επιπέδων της BACE-1 σε SK-N-SH κύτταρα, καθώς και στην παραγωγή του Aβ, γεγονός που οδηγεί σε εξωκυτταρική συσσώρευση των ολιγομερών του Αβ, ενώ η αποE2 οδήγησε σε μικρότερη αύξηση των επιπέδων της BACE-1 και του Aβ. Συνολικά, τα ευρήματά μας υποδεικνύουν ότι η αποE επηρεάζει την παραγωγή και τον ολιγομερισμό του νευρωνικού Αβ. Μεταξύ των τριών ισομορφών, η αποE2 οδηγεί σε χαμηλότερα επίπεδα των BACE-1 και Aβ. Η αύξηση των επιπέδων της BACE-1 και της παραγωγής του Aβ από τις τρεις ισομορφές της αποE φαίνεται να είναι ανεξάρτητη από την ικανότητά τους να επάγουν κυτταρική εκροή χοληστερόλης. Τα δεδομένα της μελέτης μας υποστηρίζουν ότι η αποΕ μπορεί άμεσα να επηρεάσει πορείες παθογένεσης της AD και ανεξάρτητα από το ρόλο της στη ρύθμιση της ομοιόστασης χοληστερόλης.","abstract_html":"Η νόσος Alzheimer (AD) είναι μια νευροεκφυλιστική ασθένεια που πλήττει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Η διερεύνηση των μηχανισμών παθογένεσης της νόσου είναι απαραίτητη για το σχεδιασμό καινοτόμων προσεγγίσεων για την έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία της ασθένειας. Η παραγωγή, ο ολιγομερισμός και η συσσώρευση του αμυλοειδούς πεπτιδίου β (Αβ), έχουν σημαντικό ρόλο στην παθολογία της AD. Το ένζυμο BACE-1 (b-site amyloid precursor protein cleaving enzyme 1) ξεκινάει την παραγωγή του Αβ. Οι αλλαγές στην ομοιόσταση της χοληστερόλης στον εγκέφαλο θεωρούνται ότι επηρεάζουν το μεταβολισμό του Αβ. Η κύρια πρωτεΐνη μεταφοράς λιπιδίων που διατηρεί την ομοιόσταση της χοληστερόλης στον εγκέφαλο είναι η απολιποπρωτεΐνη Ε (αποE). Η αποE έχει τρεις κοινές ισομορφές στον άνθρωπο, τις αποE2, αποE3 και αποE4. Η αποE4 είναι ο κύριος παράγοντας κινδύνου για τη σποραδική μορφή της AD, ενώ η αποE2 έχει προταθεί ότι είναι προστατευτική έναντι της νόσου. Στην παρούσα μελέτη, διερευνήσαμε την επίδραση των ισομορφών της αποE στην ομοιόσταση της χοληστερόλης, καθώς και στα επίπεδα της BACE-1 και την παραγωγή του Αβ σε νευρωνικά κύτταρα. Οι αναλύσεις μας έδειξαν ότι λιποπρωτεϊνικά σωματίδια που περιέχουν οποιαδήποτε από τις τρεις ισομορφές της αποE εμφάνισαν παρόμοια ικανότητα να επάγουν εκροή χοληστερόλης μέσω των μεταφορέων χοληστερόλης ABCG1 ή ABCG4 σε κύτταρα νευροβλαστώματος ανθρώπου SK-N-SH. Επώαση των κυττάρων SK-N-SH με λιποπρωτεϊνικά σωματίδια που περιέχουν αποΕ έδειξε ότι οι αποE4 και αποΕ3 είχαν παρόμοια επίδραση στην αύξηση των επιπέδων της BACE-1 σε SK-N-SH κύτταρα, καθώς και στην παραγωγή του Aβ, γεγονός που οδηγεί σε εξωκυτταρική συσσώρευση των ολιγομερών του Αβ, ενώ η αποE2 οδήγησε σε μικρότερη αύξηση των επιπέδων της BACE-1 και του Aβ. Συνολικά, τα ευρήματά μας υποδεικνύουν ότι η αποE επηρεάζει την παραγωγή και τον ολιγομερισμό του νευρωνικού Αβ. Μεταξύ των τριών ισομορφών, η αποE2 οδηγεί σε χαμηλότερα επίπεδα των BACE-1 και Aβ. Η αύξηση των επιπέδων της BACE-1 και της παραγωγής του Aβ από τις τρεις ισομορφές της αποE φαίνεται να είναι ανεξάρτητη από την ικανότητά τους να επάγουν κυτταρική εκροή χοληστερόλης. Τα δεδομένα της μελέτης μας υποστηρίζουν ότι η αποΕ μπορεί άμεσα να επηρεάσει πορείες παθογένεσης της AD και ανεξάρτητα από το ρόλο της στη ρύθμιση της ομοιόστασης χοληστερόλης.","abstract_has_math":false,"creators":["Μουντάκη Χριστίνα-Μαρία","Mountaki Christina-Maria"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2017,"date_issued":"2017","date_published":"2017","updated_at":"2026-11-19T05:29:51Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2074676"],"render_values":[{"text":"uoadl:2074676","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2074676","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2074676","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2074676","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μουντάκη Χριστίνα-Μαρία","Mountaki Christina-Maria"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2017"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2074676","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2074676"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η νόσος Alzheimer (AD) είναι μια νευροεκφυλιστική ασθένεια που πλήττει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Η διερεύνηση των μηχανισμών παθογένεσης της νόσου είναι απαραίτητη για το σχεδιασμό καινοτόμων προσεγγίσεων για την έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία της ασθένειας. Η παραγωγή, ο ολιγομερισμός και η συσσώρευση του αμυλοειδούς πεπτιδίου β (Αβ), έχουν σημαντικό ρόλο στην παθολογία της AD. Το ένζυμο BACE-1 (b-site amyloid precursor protein cleaving enzyme 1) ξεκινάει την παραγωγή του Αβ. Οι αλλαγές στην ομοιόσταση της χοληστερόλης στον εγκέφαλο θεωρούνται ότι επηρεάζουν το μεταβολισμό του Αβ. Η κύρια πρωτεΐνη μεταφοράς λιπιδίων που διατηρεί την ομοιόσταση της χοληστερόλης στον εγκέφαλο είναι η απολιποπρωτεΐνη Ε (αποE). Η αποE έχει τρεις κοινές ισομορφές στον άνθρωπο, τις αποE2, αποE3 και αποE4. Η αποE4 είναι ο κύριος παράγοντας κινδύνου για τη σποραδική μορφή της AD, ενώ η αποE2 έχει προταθεί ότι είναι προστατευτική έναντι της νόσου. Στην παρούσα μελέτη, διερευνήσαμε την επίδραση των ισομορφών της αποE στην ομοιόσταση της χοληστερόλης, καθώς και στα επίπεδα της BACE-1 και την παραγωγή του Αβ σε νευρωνικά κύτταρα. Οι αναλύσεις μας έδειξαν ότι λιποπρωτεϊνικά σωματίδια που περιέχουν οποιαδήποτε από τις τρεις ισομορφές της αποE εμφάνισαν παρόμοια ικανότητα να επάγουν εκροή χοληστερόλης μέσω των μεταφορέων χοληστερόλης ABCG1 ή ABCG4 σε κύτταρα νευροβλαστώματος ανθρώπου SK-N-SH. Επώαση των κυττάρων SK-N-SH με λιποπρωτεϊνικά σωματίδια που περιέχουν αποΕ έδειξε ότι οι αποE4 και αποΕ3 είχαν παρόμοια επίδραση στην αύξηση των επιπέδων της BACE-1 σε SK-N-SH κύτταρα, καθώς και στην παραγωγή του Aβ, γεγονός που οδηγεί σε εξωκυτταρική συσσώρευση των ολιγομερών του Αβ, ενώ η αποE2 οδήγησε σε μικρότερη αύξηση των επιπέδων της BACE-1 και του Aβ. Συνολικά, τα ευρήματά μας υποδεικνύουν ότι η αποE επηρεάζει την παραγωγή και τον ολιγομερισμό του νευρωνικού Αβ. Μεταξύ των τριών ισομορφών, η αποE2 οδηγεί σε χαμηλότερα επίπεδα των BACE-1 και Aβ. Η αύξηση των επιπέδων της BACE-1 και της παραγωγής του Aβ από τις τρεις ισομορφές της αποE φαίνεται να είναι ανεξάρτητη από την ικανότητά τους να επάγουν κυτταρική εκροή χοληστερόλης. Τα δεδομένα της μελέτης μας υποστηρίζουν ότι η αποΕ μπορεί άμεσα να επηρεάσει πορείες παθογένεσης της AD και ανεξάρτητα από το ρόλο της στη ρύθμιση της ομοιόστασης χοληστερόλης.","Alzheimer's disease (AD) is a neurodegenerative disease affecting millions of people worldwide. Elucidation of the mechanisms of AD pathogenesis is necessary for the design of novel approaches for the early diagnosis and treatment of this disease. The amyloid-beta peptide (Aβ) production, oligomerization and accumulation play central roles in AD pathology. The β-site amyloid precursor protein cleaving enzyme 1 (BACE-1) initiates Aβ generation. Changes in brain cholesterol homeostasis are increasingly recognized to affect Aβ metabolism. The major lipid transport protein that maintains cholesterol homeostasis in brain is apolipoprotein E (apoE). ApoE has three common isoforms, the apoE2, apoE3 and apoE4, in humans. The apoE4 isoform is the major risk factor for late onset AD, while apoE2 has been proposed to be protective against AD. In the present study, we investigated the effect of apoE isoforms on cholesterol homeostasis, as well as on BACE-1 levels and Aβ generation in neuronal cells. Our analyses showed that all three lipoprotein-associated apoE isoforms displayed similar capacity to promote cholesterol efflux mediated by the cholesterol transporter ABCG1 or ABCG4 in SK-N-SH human neuroblastoma cells. Incubation of SK-N-SH cells with lipoprotein-associated apoE showed that apoE4, similarly to apoE3, increased the levels of BACE-1 in SK-N-SH cells, as well as the production of Aβ and led to extracellular accumulation of Aβ oligomeric species, while apoE2 resulted in lower increase of BACE-1 and Aβ species levels. Overall, our findings suggest that apoE affects the generation and oligomerization of neuronal Aβ. Among the three isoforms, apoE2 leads to lower BACE-1 and Aβ levels. The increase in BACE-1 levels and Aβ generation by apoE isoforms seems to be independent of their capacity to stimulate cholesterol efflux. Our data indicate that apoE can have a direct effect on AD pathogenetic processes independently of its participation in cholesterol homeostasis regulation."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ο ρόλος των ισομορφών της απολιποπρωτεΐνης Ε στη ρύθμιση της εκροής χοληστερόλης και στην παραγωγή του αμυλοειδούς πεπτιδίου β"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μουντάκη Χριστίνα-Μαρία","Mountaki Christina-Maria"],"dc:date":["2017"],"dc:description":["Η νόσος Alzheimer (AD) είναι μια νευροεκφυλιστική ασθένεια που πλήττει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Η διερεύνηση των μηχανισμών παθογένεσης της νόσου είναι απαραίτητη για το σχεδιασμό καινοτόμων προσεγγίσεων για την έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία της ασθένειας. Η παραγωγή, ο ολιγομερισμός και η συσσώρευση του αμυλοειδούς πεπτιδίου β (Αβ), έχουν σημαντικό ρόλο στην παθολογία της AD. Το ένζυμο BACE-1 (b-site amyloid precursor protein cleaving enzyme 1) ξεκινάει την παραγωγή του Αβ. Οι αλλαγές στην ομοιόσταση της χοληστερόλης στον εγκέφαλο θεωρούνται ότι επηρεάζουν το μεταβολισμό του Αβ. Η κύρια πρωτεΐνη μεταφοράς λιπιδίων που διατηρεί την ομοιόσταση της χοληστερόλης στον εγκέφαλο είναι η απολιποπρωτεΐνη Ε (αποE). Η αποE έχει τρεις κοινές ισομορφές στον άνθρωπο, τις αποE2, αποE3 και αποE4. Η αποE4 είναι ο κύριος παράγοντας κινδύνου για τη σποραδική μορφή της AD, ενώ η αποE2 έχει προταθεί ότι είναι προστατευτική έναντι της νόσου. Στην παρούσα μελέτη, διερευνήσαμε την επίδραση των ισομορφών της αποE στην ομοιόσταση της χοληστερόλης, καθώς και στα επίπεδα της BACE-1 και την παραγωγή του Αβ σε νευρωνικά κύτταρα. Οι αναλύσεις μας έδειξαν ότι λιποπρωτεϊνικά σωματίδια που περιέχουν οποιαδήποτε από τις τρεις ισομορφές της αποE εμφάνισαν παρόμοια ικανότητα να επάγουν εκροή χοληστερόλης μέσω των μεταφορέων χοληστερόλης ABCG1 ή ABCG4 σε κύτταρα νευροβλαστώματος ανθρώπου SK-N-SH. Επώαση των κυττάρων SK-N-SH με λιποπρωτεϊνικά σωματίδια που περιέχουν αποΕ έδειξε ότι οι αποE4 και αποΕ3 είχαν παρόμοια επίδραση στην αύξηση των επιπέδων της BACE-1 σε SK-N-SH κύτταρα, καθώς και στην παραγωγή του Aβ, γεγονός που οδηγεί σε εξωκυτταρική συσσώρευση των ολιγομερών του Αβ, ενώ η αποE2 οδήγησε σε μικρότερη αύξηση των επιπέδων της BACE-1 και του Aβ. Συνολικά, τα ευρήματά μας υποδεικνύουν ότι η αποE επηρεάζει την παραγωγή και τον ολιγομερισμό του νευρωνικού Αβ. Μεταξύ των τριών ισομορφών, η αποE2 οδηγεί σε χαμηλότερα επίπεδα των BACE-1 και Aβ. Η αύξηση των επιπέδων της BACE-1 και της παραγωγής του Aβ από τις τρεις ισομορφές της αποE φαίνεται να είναι ανεξάρτητη από την ικανότητά τους να επάγουν κυτταρική εκροή χοληστερόλης. Τα δεδομένα της μελέτης μας υποστηρίζουν ότι η αποΕ μπορεί άμεσα να επηρεάσει πορείες παθογένεσης της AD και ανεξάρτητα από το ρόλο της στη ρύθμιση της ομοιόστασης χοληστερόλης.","Alzheimer's disease (AD) is a neurodegenerative disease affecting millions of people worldwide. Elucidation of the mechanisms of AD pathogenesis is necessary for the design of novel approaches for the early diagnosis and treatment of this disease. The amyloid-beta peptide (Aβ) production, oligomerization and accumulation play central roles in AD pathology. The β-site amyloid precursor protein cleaving enzyme 1 (BACE-1) initiates Aβ generation. Changes in brain cholesterol homeostasis are increasingly recognized to affect Aβ metabolism. The major lipid transport protein that maintains cholesterol homeostasis in brain is apolipoprotein E (apoE). ApoE has three common isoforms, the apoE2, apoE3 and apoE4, in humans. The apoE4 isoform is the major risk factor for late onset AD, while apoE2 has been proposed to be protective against AD. In the present study, we investigated the effect of apoE isoforms on cholesterol homeostasis, as well as on BACE-1 levels and Aβ generation in neuronal cells. Our analyses showed that all three lipoprotein-associated apoE isoforms displayed similar capacity to promote cholesterol efflux mediated by the cholesterol transporter ABCG1 or ABCG4 in SK-N-SH human neuroblastoma cells. Incubation of SK-N-SH cells with lipoprotein-associated apoE showed that apoE4, similarly to apoE3, increased the levels of BACE-1 in SK-N-SH cells, as well as the production of Aβ and led to extracellular accumulation of Aβ oligomeric species, while apoE2 resulted in lower increase of BACE-1 and Aβ species levels. Overall, our findings suggest that apoE affects the generation and oligomerization of neuronal Aβ. Among the three isoforms, apoE2 leads to lower BACE-1 and Aβ levels. The increase in BACE-1 levels and Aβ generation by apoE isoforms seems to be independent of their capacity to stimulate cholesterol efflux. Our data indicate that apoE can have a direct effect on AD pathogenetic processes independently of its participation in cholesterol homeostasis regulation."],"dc:identifier":["uoadl:2074676","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2074676"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Ο ρόλος των ισομορφών της απολιποπρωτεΐνης Ε στη ρύθμιση της εκροής χοληστερόλης και στην παραγωγή του αμυλοειδούς πεπτιδίου β"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:29:51Z"}