{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2222050"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2222050","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μελέτη της επίδρασης βακτηριακών τοξινών στη φυσιολογία ανθρώπινων δερματικών ινοβλαστών","abstract":"Η αποίκηση παθογόνων και μη παθογόνων βακτηρίων στην περιοχή ενός τραύματος σχετίζεται με τη δημιουργία χρόνιας πληγής, επιμηκύνοντας τη φλεγμονώδη φάση της επουλωτικής διαδικασίας. Στόχος της παρούσας εργασίας ήταν να μελετηθεί η επίδραση βακτηριακών τοξινών στη φυσιολογία ανθρώπινων δερματικών ινοβλαστών. Για το σκοπό αυτό, χρησιμοποιήθηκαν βακτηριακά υπερκείμενα που παρασκευάστηκαν με εμβολιασμό τριών βακτηριακών ειδών (δύο στελέχη Staphylococcus aureus, δύο στελέχη Staphylococcus epidermidis και ένα στέλεχος Enterococcus faecalis) σε θρεπτικό υλικό στο οποίο αναπτύσσονται οι δερματικοί ινοβλάστες. Αρχικά μελετήθηκε η απόκριση των κυττάρων στα βακτηριακά υπερκείμενα, σε σχέση με την κυτταροτοξικότητα, την αναστολή ή διέγερση του κυτταρικού πολλαπλασιασμού και την επαγωγή ενδοκυτταρικών ενεργών μορφών οξυγόνου (ROS). Διαπιστώθηκε ότι ο S. aureus αναστέλλει τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό στις χαμηλότερες συγκεντρώσεις και έχει κυτταροτοξική δράση με δοσοεξαρτώμενο τρόπο, ο E. faecalis είναι κυτταροτοξικός στις υψηλότερες συγκεντρώσεις, όμως σε χαμηλότερες συγκεντρώσεις διεγείρει τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό, ενώ ο S. epidermidis δεν επηρεάζει τη βιωσιμότητα των ανθρώπινων δερματικών ινοβλαστών και διεγείρει τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό. Παράλληλα, τα πέντε βακτηριακά υπερκείμενα προκαλούν αύξηση των επιπέδων των ROS, όμως η χρήση του αντιοξειδωτικού παράγοντα Trolox δεν αίρει την κυτταροτοξική δράση των υπερκειμένων, υποδεικνύοντας ότι το οξειδωτικό στρες δεν ευθύνεται για την κυτταροτοξική δράση των υπερκειμένων. Στη συνέχεια, εξετάστηκε η ενεργοποίηση μετά από επίδραση του κυτταροτοξικού υπερκειμένου του S. aureus, τόσο των σηματοδοτικών μονοπατιών των MAPKs p38 και JNKs, όσο και του μονοπατιού PI3K/Akt. Διαπιστώθηκε ότι τα μονοπάτια των MAPKs και η κινάση Akt ενεργοποιούνται από την 1η ώρα επίδρασης του υπερκειμένου. Έπειτα μελετήθηκε η πιθανή αποπτωτική δράση των στελεχών του S. aureus, εξετάζοντας τη μορφολογία του πυρήνα των κυττάρων και την ενεργοποίηση της κασπάσης-3. Παρατηρήθηκαν κοινά φαινοτυπικά χαρακτηριστικά με τους πυρήνες κυττάρων που επωάστηκαν με τον αποπτωτικό παράγοντα σταυροσπορίνη, όμως η κασπάση-3 δεν φάνηκε να ενεργοποιείται. Στη συνέχεια της εργασίας, μελετήθηκε η επίδραση επαναλαμβανόμενων εκθέσεων σε μη κυτταροτοξικές συγκεντρώσεις των βακτηριακών υπερκειμένων στη γήρανση των δερματικών ινοβλαστών και 77 διαπιστώθηκε απουσία επίδρασης στην πολλαπλασιαστική ικανότητα των κυττάρων, αλλά και απουσία χρώσης SA-β-gal, ενός κλασικού δείκτη των γηρασμένων κυττάρων. Άρα η χρόνια επίδραση των βακτηριακών υπερκειμένων κάτω από τις συγκεκριμένες πειραματικές συνθήκες δεν φαίνεται να προκαλεί γήρανση στους δερματικούς ινοβλάστες. Περαιτέρω μελέτη των υπερκειμένων αυτών, ελπίζουμε ότι θα οδηγήσει στη διαλεύκανση των μοριακών μηχανισμών που διέπουν τη δράση τους.","abstract_html":"Η αποίκηση παθογόνων και μη παθογόνων βακτηρίων στην περιοχή ενός τραύματος σχετίζεται με τη δημιουργία χρόνιας πληγής, επιμηκύνοντας τη φλεγμονώδη φάση της επουλωτικής διαδικασίας. Στόχος της παρούσας εργασίας ήταν να μελετηθεί η επίδραση βακτηριακών τοξινών στη φυσιολογία ανθρώπινων δερματικών ινοβλαστών. Για το σκοπό αυτό, χρησιμοποιήθηκαν βακτηριακά υπερκείμενα που παρασκευάστηκαν με εμβολιασμό τριών βακτηριακών ειδών (δύο στελέχη Staphylococcus aureus, δύο στελέχη Staphylococcus epidermidis και ένα στέλεχος Enterococcus faecalis) σε θρεπτικό υλικό στο οποίο αναπτύσσονται οι δερματικοί ινοβλάστες. Αρχικά μελετήθηκε η απόκριση των κυττάρων στα βακτηριακά υπερκείμενα, σε σχέση με την κυτταροτοξικότητα, την αναστολή ή διέγερση του κυτταρικού πολλαπλασιασμού και την επαγωγή ενδοκυτταρικών ενεργών μορφών οξυγόνου (ROS). Διαπιστώθηκε ότι ο S. aureus αναστέλλει τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό στις χαμηλότερες συγκεντρώσεις και έχει κυτταροτοξική δράση με δοσοεξαρτώμενο τρόπο, ο E. faecalis είναι κυτταροτοξικός στις υψηλότερες συγκεντρώσεις, όμως σε χαμηλότερες συγκεντρώσεις διεγείρει τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό, ενώ ο S. epidermidis δεν επηρεάζει τη βιωσιμότητα των ανθρώπινων δερματικών ινοβλαστών και διεγείρει τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό. Παράλληλα, τα πέντε βακτηριακά υπερκείμενα προκαλούν αύξηση των επιπέδων των ROS, όμως η χρήση του αντιοξειδωτικού παράγοντα Trolox δεν αίρει την κυτταροτοξική δράση των υπερκειμένων, υποδεικνύοντας ότι το οξειδωτικό στρες δεν ευθύνεται για την κυτταροτοξική δράση των υπερκειμένων. Στη συνέχεια, εξετάστηκε η ενεργοποίηση μετά από επίδραση του κυτταροτοξικού υπερκειμένου του S. aureus, τόσο των σηματοδοτικών μονοπατιών των MAPKs p38 και JNKs, όσο και του μονοπατιού PI3K/Akt. Διαπιστώθηκε ότι τα μονοπάτια των MAPKs και η κινάση Akt ενεργοποιούνται από την 1η ώρα επίδρασης του υπερκειμένου. Έπειτα μελετήθηκε η πιθανή αποπτωτική δράση των στελεχών του S. aureus, εξετάζοντας τη μορφολογία του πυρήνα των κυττάρων και την ενεργοποίηση της κασπάσης-3. Παρατηρήθηκαν κοινά φαινοτυπικά χαρακτηριστικά με τους πυρήνες κυττάρων που επωάστηκαν με τον αποπτωτικό παράγοντα σταυροσπορίνη, όμως η κασπάση-3 δεν φάνηκε να ενεργοποιείται. Στη συνέχεια της εργασίας, μελετήθηκε η επίδραση επαναλαμβανόμενων εκθέσεων σε μη κυτταροτοξικές συγκεντρώσεις των βακτηριακών υπερκειμένων στη γήρανση των δερματικών ινοβλαστών και 77 διαπιστώθηκε απουσία επίδρασης στην πολλαπλασιαστική ικανότητα των κυττάρων, αλλά και απουσία χρώσης SA-β-gal, ενός κλασικού δείκτη των γηρασμένων κυττάρων. Άρα η χρόνια επίδραση των βακτηριακών υπερκειμένων κάτω από τις συγκεκριμένες πειραματικές συνθήκες δεν φαίνεται να προκαλεί γήρανση στους δερματικούς ινοβλάστες. Περαιτέρω μελέτη των υπερκειμένων αυτών, ελπίζουμε ότι θα οδηγήσει στη διαλεύκανση των μοριακών μηχανισμών που διέπουν τη δράση τους.","abstract_has_math":false,"creators":["Τσούρου Όλγα","Tsourou Olga"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2017,"date_issued":"2017","date_published":"2017","updated_at":"2026-11-19T05:30:03Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2222050"],"render_values":[{"text":"uoadl:2222050","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2222050","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2222050","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2222050","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τσούρου Όλγα","Tsourou Olga"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2017"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2222050","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2222050"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η αποίκηση παθογόνων και μη παθογόνων βακτηρίων στην περιοχή ενός τραύματος σχετίζεται με τη δημιουργία χρόνιας πληγής, επιμηκύνοντας τη φλεγμονώδη φάση της επουλωτικής διαδικασίας. Στόχος της παρούσας εργασίας ήταν να μελετηθεί η επίδραση βακτηριακών τοξινών στη φυσιολογία ανθρώπινων δερματικών ινοβλαστών. Για το σκοπό αυτό, χρησιμοποιήθηκαν βακτηριακά υπερκείμενα που παρασκευάστηκαν με εμβολιασμό τριών βακτηριακών ειδών (δύο στελέχη Staphylococcus aureus, δύο στελέχη Staphylococcus epidermidis και ένα στέλεχος Enterococcus faecalis) σε θρεπτικό υλικό στο οποίο αναπτύσσονται οι δερματικοί ινοβλάστες. Αρχικά μελετήθηκε η απόκριση των κυττάρων στα βακτηριακά υπερκείμενα, σε σχέση με την κυτταροτοξικότητα, την αναστολή ή διέγερση του κυτταρικού πολλαπλασιασμού και την επαγωγή ενδοκυτταρικών ενεργών μορφών οξυγόνου (ROS). Διαπιστώθηκε ότι ο S. aureus αναστέλλει τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό στις χαμηλότερες συγκεντρώσεις και έχει κυτταροτοξική δράση με δοσοεξαρτώμενο τρόπο, ο E. faecalis είναι κυτταροτοξικός στις υψηλότερες συγκεντρώσεις, όμως σε χαμηλότερες συγκεντρώσεις διεγείρει τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό, ενώ ο S. epidermidis δεν επηρεάζει τη βιωσιμότητα των ανθρώπινων δερματικών ινοβλαστών και διεγείρει τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό. Παράλληλα, τα πέντε βακτηριακά υπερκείμενα προκαλούν αύξηση των επιπέδων των ROS, όμως η χρήση του αντιοξειδωτικού παράγοντα Trolox δεν αίρει την κυτταροτοξική δράση των υπερκειμένων, υποδεικνύοντας ότι το οξειδωτικό στρες δεν ευθύνεται για την κυτταροτοξική δράση των υπερκειμένων. Στη συνέχεια, εξετάστηκε η ενεργοποίηση μετά από επίδραση του κυτταροτοξικού υπερκειμένου του S. aureus, τόσο των σηματοδοτικών μονοπατιών των MAPKs p38 και JNKs, όσο και του μονοπατιού PI3K/Akt. Διαπιστώθηκε ότι τα μονοπάτια των MAPKs και η κινάση Akt ενεργοποιούνται από την 1η ώρα επίδρασης του υπερκειμένου. Έπειτα μελετήθηκε η πιθανή αποπτωτική δράση των στελεχών του S. aureus, εξετάζοντας τη μορφολογία του πυρήνα των κυττάρων και την ενεργοποίηση της κασπάσης-3. Παρατηρήθηκαν κοινά φαινοτυπικά χαρακτηριστικά με τους πυρήνες κυττάρων που επωάστηκαν με τον αποπτωτικό παράγοντα σταυροσπορίνη, όμως η κασπάση-3 δεν φάνηκε να ενεργοποιείται. Στη συνέχεια της εργασίας, μελετήθηκε η επίδραση επαναλαμβανόμενων εκθέσεων σε μη κυτταροτοξικές συγκεντρώσεις των βακτηριακών υπερκειμένων στη γήρανση των δερματικών ινοβλαστών και 77 διαπιστώθηκε απουσία επίδρασης στην πολλαπλασιαστική ικανότητα των κυττάρων, αλλά και απουσία χρώσης SA-β-gal, ενός κλασικού δείκτη των γηρασμένων κυττάρων. Άρα η χρόνια επίδραση των βακτηριακών υπερκειμένων κάτω από τις συγκεκριμένες πειραματικές συνθήκες δεν φαίνεται να προκαλεί γήρανση στους δερματικούς ινοβλάστες. Περαιτέρω μελέτη των υπερκειμένων αυτών, ελπίζουμε ότι θα οδηγήσει στη διαλεύκανση των μοριακών μηχανισμών που διέπουν τη δράση τους.","Colonization of pathogenic and non-pathogenic bacteria in the area of a wound is associated with the formation of a chronic wound, extending the inflammatory phase of wound healing. The aim of this study was to investigate the effect of bacterial toxins on human dermal fibroblasts’ physiology. For this purpose, we used bacterial supernatants prepared by inoculation of three bacterial species (two strains of Staphylococcus aureus, two strains of Staphylococcus epidermidis and one strain of Enterococcus faecalis) in fibroblasts’ growth medium. First, we studied the cellular responses against the bacterial supernatants, in terms of cytotoxicity, cell proliferation and induction of intracellular reactive oxygen species (ROS). S. aureus was shown to inhibit cell proliferation at lower concentrations and to be cytotoxic in a dose-dependent manner, E. faecalis is cytotoxic at higher concentrations, but it stimulates cellular proliferation at lower concentrations, whereas S. epidermidis does not affect the viability of human dermal fibroblasts and stimulates cellular proliferation. All of the bacterial supernatants increased ROS levels, but the use of the antioxidant Trolox did no abolish the cytotoxic effect of the supernatants. Therefore, oxidative stress seems not to be responsible for the cytotoxic action of the supernatants. Then, we examined the activation of the p38 and JNKs MAPKs as well as of the PI3K/Akt signaling pathways after incubation with cytotoxic concentrations of S. aureus. It was shown that MAPKs and Akt kinase were activated from the first hour. Then we studied the potential apoptotic effect of S. aureus strains by examining nuclear morphology and activation of caspase-3. Fibroblasts had common phenotypic characteristics with cells that were incubated with an apoptotic factor, but caspase-3 was not activated. The last goal was to study the putative effect of consecutive exposures to non-cytotoxic concentrations of bacterial supernatants on premature senescence of dermal fibroblasts. It was shown that bacterial supernatants had no effect on the proliferative capacity of the cells and did not result in positive SA-β-gal staining (a classical senescence marker). Thus, chronic exposure of dermal fibroblasts to bacterial supernatants did not seem to induce premature senescence under the specific experimental conditions. Further examination of the supernatants will hopefully help us to clarify the mechanisms underlying their mode of action."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μελέτη της επίδρασης βακτηριακών τοξινών στη φυσιολογία ανθρώπινων δερματικών ινοβλαστών"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τσούρου Όλγα","Tsourou Olga"],"dc:date":["2017"],"dc:description":["Η αποίκηση παθογόνων και μη παθογόνων βακτηρίων στην περιοχή ενός τραύματος σχετίζεται με τη δημιουργία χρόνιας πληγής, επιμηκύνοντας τη φλεγμονώδη φάση της επουλωτικής διαδικασίας. Στόχος της παρούσας εργασίας ήταν να μελετηθεί η επίδραση βακτηριακών τοξινών στη φυσιολογία ανθρώπινων δερματικών ινοβλαστών. Για το σκοπό αυτό, χρησιμοποιήθηκαν βακτηριακά υπερκείμενα που παρασκευάστηκαν με εμβολιασμό τριών βακτηριακών ειδών (δύο στελέχη Staphylococcus aureus, δύο στελέχη Staphylococcus epidermidis και ένα στέλεχος Enterococcus faecalis) σε θρεπτικό υλικό στο οποίο αναπτύσσονται οι δερματικοί ινοβλάστες. Αρχικά μελετήθηκε η απόκριση των κυττάρων στα βακτηριακά υπερκείμενα, σε σχέση με την κυτταροτοξικότητα, την αναστολή ή διέγερση του κυτταρικού πολλαπλασιασμού και την επαγωγή ενδοκυτταρικών ενεργών μορφών οξυγόνου (ROS). Διαπιστώθηκε ότι ο S. aureus αναστέλλει τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό στις χαμηλότερες συγκεντρώσεις και έχει κυτταροτοξική δράση με δοσοεξαρτώμενο τρόπο, ο E. faecalis είναι κυτταροτοξικός στις υψηλότερες συγκεντρώσεις, όμως σε χαμηλότερες συγκεντρώσεις διεγείρει τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό, ενώ ο S. epidermidis δεν επηρεάζει τη βιωσιμότητα των ανθρώπινων δερματικών ινοβλαστών και διεγείρει τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό. Παράλληλα, τα πέντε βακτηριακά υπερκείμενα προκαλούν αύξηση των επιπέδων των ROS, όμως η χρήση του αντιοξειδωτικού παράγοντα Trolox δεν αίρει την κυτταροτοξική δράση των υπερκειμένων, υποδεικνύοντας ότι το οξειδωτικό στρες δεν ευθύνεται για την κυτταροτοξική δράση των υπερκειμένων. Στη συνέχεια, εξετάστηκε η ενεργοποίηση μετά από επίδραση του κυτταροτοξικού υπερκειμένου του S. aureus, τόσο των σηματοδοτικών μονοπατιών των MAPKs p38 και JNKs, όσο και του μονοπατιού PI3K/Akt. Διαπιστώθηκε ότι τα μονοπάτια των MAPKs και η κινάση Akt ενεργοποιούνται από την 1η ώρα επίδρασης του υπερκειμένου. Έπειτα μελετήθηκε η πιθανή αποπτωτική δράση των στελεχών του S. aureus, εξετάζοντας τη μορφολογία του πυρήνα των κυττάρων και την ενεργοποίηση της κασπάσης-3. Παρατηρήθηκαν κοινά φαινοτυπικά χαρακτηριστικά με τους πυρήνες κυττάρων που επωάστηκαν με τον αποπτωτικό παράγοντα σταυροσπορίνη, όμως η κασπάση-3 δεν φάνηκε να ενεργοποιείται. Στη συνέχεια της εργασίας, μελετήθηκε η επίδραση επαναλαμβανόμενων εκθέσεων σε μη κυτταροτοξικές συγκεντρώσεις των βακτηριακών υπερκειμένων στη γήρανση των δερματικών ινοβλαστών και 77 διαπιστώθηκε απουσία επίδρασης στην πολλαπλασιαστική ικανότητα των κυττάρων, αλλά και απουσία χρώσης SA-β-gal, ενός κλασικού δείκτη των γηρασμένων κυττάρων. Άρα η χρόνια επίδραση των βακτηριακών υπερκειμένων κάτω από τις συγκεκριμένες πειραματικές συνθήκες δεν φαίνεται να προκαλεί γήρανση στους δερματικούς ινοβλάστες. Περαιτέρω μελέτη των υπερκειμένων αυτών, ελπίζουμε ότι θα οδηγήσει στη διαλεύκανση των μοριακών μηχανισμών που διέπουν τη δράση τους.","Colonization of pathogenic and non-pathogenic bacteria in the area of a wound is associated with the formation of a chronic wound, extending the inflammatory phase of wound healing. The aim of this study was to investigate the effect of bacterial toxins on human dermal fibroblasts’ physiology. For this purpose, we used bacterial supernatants prepared by inoculation of three bacterial species (two strains of Staphylococcus aureus, two strains of Staphylococcus epidermidis and one strain of Enterococcus faecalis) in fibroblasts’ growth medium. First, we studied the cellular responses against the bacterial supernatants, in terms of cytotoxicity, cell proliferation and induction of intracellular reactive oxygen species (ROS). S. aureus was shown to inhibit cell proliferation at lower concentrations and to be cytotoxic in a dose-dependent manner, E. faecalis is cytotoxic at higher concentrations, but it stimulates cellular proliferation at lower concentrations, whereas S. epidermidis does not affect the viability of human dermal fibroblasts and stimulates cellular proliferation. All of the bacterial supernatants increased ROS levels, but the use of the antioxidant Trolox did no abolish the cytotoxic effect of the supernatants. Therefore, oxidative stress seems not to be responsible for the cytotoxic action of the supernatants. Then, we examined the activation of the p38 and JNKs MAPKs as well as of the PI3K/Akt signaling pathways after incubation with cytotoxic concentrations of S. aureus. It was shown that MAPKs and Akt kinase were activated from the first hour. Then we studied the potential apoptotic effect of S. aureus strains by examining nuclear morphology and activation of caspase-3. Fibroblasts had common phenotypic characteristics with cells that were incubated with an apoptotic factor, but caspase-3 was not activated. The last goal was to study the putative effect of consecutive exposures to non-cytotoxic concentrations of bacterial supernatants on premature senescence of dermal fibroblasts. It was shown that bacterial supernatants had no effect on the proliferative capacity of the cells and did not result in positive SA-β-gal staining (a classical senescence marker). Thus, chronic exposure of dermal fibroblasts to bacterial supernatants did not seem to induce premature senescence under the specific experimental conditions. Further examination of the supernatants will hopefully help us to clarify the mechanisms underlying their mode of action."],"dc:identifier":["uoadl:2222050","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2222050"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Μελέτη της επίδρασης βακτηριακών τοξινών στη φυσιολογία ανθρώπινων δερματικών ινοβλαστών"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:30:03Z"}