{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2231669"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2231669","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η παιδεία και οι επιστήμες στην προοπτική της αναζήτησης της αλήθειας στον ''Ηθικό ή περί παιδείας'' του Θεοδώρου Μετοχίτη.","abstract":"Η εργασία που ακολουθεί επικεντρώνεται στο έργο του Μετοχίτη ''Ηθικός ή περί παιδείας''. Πρόκειται για μια μαρτυρία του χριστιανικού ανθρωπισμού των Παλαιολόγειων χρόνων η οποία παρουσιάζει με χαρακτηριστικό τρόπο τις πνευματικές αναζητήσεις των διανοουμένων της εποχής του. Ο Μετοχίτης προτείνει μια μορφή ιδανικού βίου, τον «κατὰ νοῦν βίο», στην προοπτική αναζήτηση της αλήθειας και της ευδαιμονίας, βασισμένη στη σύνθεση της ελληνικής φιλοσοφικής παράδοσης με τη χριστιανική Αποκάλυψη και πίστη, σε διακριτική πλην σαφή απόσταση από την αστική ηθική που συνδέεται με τη μυστική θεολογία. Ο Ηθικός γράφτηκε γύρω στο 1305. Ήταν τότε που ανέλαβε το αξίωμα του Λογοθέτη του γενικού και αρκετές κρατικές υποθέσεις περνούσαν από τα χέρια του, επί αυτοκρατορίας Ανδρονίκου του Β’. Στον Ηθικό ο Μετοχίτης παροτρύνει έναν νέο να ασχοληθεί με την παιδεία και την αρετή, μέσα στο πνεύμα της αναβίωσης του παιδευτικού ιδεώδους της αρχαίας φιλοσοφίας πριν την οριστική πολιτική και οικονομική παρακμή της αυτοκρατορίας που κατέληξε στην Άλωση το 1453. Το κείμενο ως λογοτεχνικό είδος ανάγεται στον χαμένο Προτρεπτικό του Αριστοτέλη, ο οποίος αποσκοπούσε να στρέψει τους ανθρώπους (έτσι προκύπτει και ο όρος προτρεπτικός) στη φιλοσοφία, στην γνώση της αλήθειας και του κόσμου μέσω των επιστημών. Η έννοια της «παιδείας» ή οι «λόγοι» όπως τους εννοεί ο Μετοχίτης δεν αποσκοπούσαν στην τυπική εκπαίδευση των νέων αλλά είχε ως τελικό προορισμό τη θεωρία των όντων, δηλαδή την προσέγγιση του Θεού. Ο Μετοχίτης αντλεί έννοιες, όρους και διακρίσεις κυρίως από τον Πλάτωνα, τον Αριστοτέλη, τους Στωικούς, και τους νεοπλατωνικούς, ενώ δεν λείπουν και οι ρητές αναφορές και σε άλλους φιλοσόφους, όπως για παράδειγμα στον Σωκράτη, τον Πυθαγόρα και τον Επίκουρο. Εντοπίζουμε, όμως, και απηχήσεις της χριστιανικής σκέψης και της πατερικής γραμματείας, όπως αυτές του Μεγάλου Βασιλείου και του Μάξιμου του Ομολογητή. Ο Μετοχίτης, παρουσιάζει στον Ηθικό, μια ιδιαίτερη προσέγγιση του θείου. Η προσέγγιση αυτή περνάει μέσα από τη μελέτη των αισθητών και την αναζήτηση του νοήματος και του λόγου της υπάρξεώς τους. Ο κόσμος, η φύση και το σύμπαν δεν είναι απλώς αντικείμενο επιστημονικής παρατήρησης, αλλά είναι ένας ζωντανός οργανισμός άξιος θαυμασμού, στον οποίο καθρεπτίζεται το μεγαλείο του Δημιουργού του, τον οποίο αποκαλεί στο κεφάλαιο 32 «εὑρετὴν καὶ τεχνίτην».","abstract_html":"Η εργασία που ακολουθεί επικεντρώνεται στο έργο του Μετοχίτη &#x27;&#x27;Ηθικός ή περί παιδείας&#x27;&#x27;. Πρόκειται για μια μαρτυρία του χριστιανικού ανθρωπισμού των Παλαιολόγειων χρόνων η οποία παρουσιάζει με χαρακτηριστικό τρόπο τις πνευματικές αναζητήσεις των διανοουμένων της εποχής του. Ο Μετοχίτης προτείνει μια μορφή ιδανικού βίου, τον «κατὰ νοῦν βίο», στην προοπτική αναζήτηση της αλήθειας και της ευδαιμονίας, βασισμένη στη σύνθεση της ελληνικής φιλοσοφικής παράδοσης με τη χριστιανική Αποκάλυψη και πίστη, σε διακριτική πλην σαφή απόσταση από την αστική ηθική που συνδέεται με τη μυστική θεολογία. Ο Ηθικός γράφτηκε γύρω στο 1305. Ήταν τότε που ανέλαβε το αξίωμα του Λογοθέτη του γενικού και αρκετές κρατικές υποθέσεις περνούσαν από τα χέρια του, επί αυτοκρατορίας Ανδρονίκου του Β’. Στον Ηθικό ο Μετοχίτης παροτρύνει έναν νέο να ασχοληθεί με την παιδεία και την αρετή, μέσα στο πνεύμα της αναβίωσης του παιδευτικού ιδεώδους της αρχαίας φιλοσοφίας πριν την οριστική πολιτική και οικονομική παρακμή της αυτοκρατορίας που κατέληξε στην Άλωση το 1453. Το κείμενο ως λογοτεχνικό είδος ανάγεται στον χαμένο Προτρεπτικό του Αριστοτέλη, ο οποίος αποσκοπούσε να στρέψει τους ανθρώπους (έτσι προκύπτει και ο όρος προτρεπτικός) στη φιλοσοφία, στην γνώση της αλήθειας και του κόσμου μέσω των επιστημών. Η έννοια της «παιδείας» ή οι «λόγοι» όπως τους εννοεί ο Μετοχίτης δεν αποσκοπούσαν στην τυπική εκπαίδευση των νέων αλλά είχε ως τελικό προορισμό τη θεωρία των όντων, δηλαδή την προσέγγιση του Θεού. Ο Μετοχίτης αντλεί έννοιες, όρους και διακρίσεις κυρίως από τον Πλάτωνα, τον Αριστοτέλη, τους Στωικούς, και τους νεοπλατωνικούς, ενώ δεν λείπουν και οι ρητές αναφορές και σε άλλους φιλοσόφους, όπως για παράδειγμα στον Σωκράτη, τον Πυθαγόρα και τον Επίκουρο. Εντοπίζουμε, όμως, και απηχήσεις της χριστιανικής σκέψης και της πατερικής γραμματείας, όπως αυτές του Μεγάλου Βασιλείου και του Μάξιμου του Ομολογητή. Ο Μετοχίτης, παρουσιάζει στον Ηθικό, μια ιδιαίτερη προσέγγιση του θείου. Η προσέγγιση αυτή περνάει μέσα από τη μελέτη των αισθητών και την αναζήτηση του νοήματος και του λόγου της υπάρξεώς τους. Ο κόσμος, η φύση και το σύμπαν δεν είναι απλώς αντικείμενο επιστημονικής παρατήρησης, αλλά είναι ένας ζωντανός οργανισμός άξιος θαυμασμού, στον οποίο καθρεπτίζεται το μεγαλείο του Δημιουργού του, τον οποίο αποκαλεί στο κεφάλαιο 32 «εὑρετὴν καὶ τεχνίτην».","abstract_has_math":false,"creators":["Μουσαφείρης Αθανάσιος","Mousafiris Athanasios"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2017,"date_issued":"2017","date_published":"2017","updated_at":"2026-11-19T05:30:03Z","subjects":[],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2231669"],"render_values":[{"text":"uoadl:2231669","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2231669","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2231669","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2231669","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μουσαφείρης Αθανάσιος","Mousafiris Athanasios"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2017"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2231669","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2231669"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η εργασία που ακολουθεί επικεντρώνεται στο έργο του Μετοχίτη ''Ηθικός ή περί παιδείας''. Πρόκειται για μια μαρτυρία του χριστιανικού ανθρωπισμού των Παλαιολόγειων χρόνων η οποία παρουσιάζει με χαρακτηριστικό τρόπο τις πνευματικές αναζητήσεις των διανοουμένων της εποχής του. Ο Μετοχίτης προτείνει μια μορφή ιδανικού βίου, τον «κατὰ νοῦν βίο», στην προοπτική αναζήτηση της αλήθειας και της ευδαιμονίας, βασισμένη στη σύνθεση της ελληνικής φιλοσοφικής παράδοσης με τη χριστιανική Αποκάλυψη και πίστη, σε διακριτική πλην σαφή απόσταση από την αστική ηθική που συνδέεται με τη μυστική θεολογία. Ο Ηθικός γράφτηκε γύρω στο 1305. Ήταν τότε που ανέλαβε το αξίωμα του Λογοθέτη του γενικού και αρκετές κρατικές υποθέσεις περνούσαν από τα χέρια του, επί αυτοκρατορίας Ανδρονίκου του Β’. Στον Ηθικό ο Μετοχίτης παροτρύνει έναν νέο να ασχοληθεί με την παιδεία και την αρετή, μέσα στο πνεύμα της αναβίωσης του παιδευτικού ιδεώδους της αρχαίας φιλοσοφίας πριν την οριστική πολιτική και οικονομική παρακμή της αυτοκρατορίας που κατέληξε στην Άλωση το 1453. Το κείμενο ως λογοτεχνικό είδος ανάγεται στον χαμένο Προτρεπτικό του Αριστοτέλη, ο οποίος αποσκοπούσε να στρέψει τους ανθρώπους (έτσι προκύπτει και ο όρος προτρεπτικός) στη φιλοσοφία, στην γνώση της αλήθειας και του κόσμου μέσω των επιστημών. Η έννοια της «παιδείας» ή οι «λόγοι» όπως τους εννοεί ο Μετοχίτης δεν αποσκοπούσαν στην τυπική εκπαίδευση των νέων αλλά είχε ως τελικό προορισμό τη θεωρία των όντων, δηλαδή την προσέγγιση του Θεού. Ο Μετοχίτης αντλεί έννοιες, όρους και διακρίσεις κυρίως από τον Πλάτωνα, τον Αριστοτέλη, τους Στωικούς, και τους νεοπλατωνικούς, ενώ δεν λείπουν και οι ρητές αναφορές και σε άλλους φιλοσόφους, όπως για παράδειγμα στον Σωκράτη, τον Πυθαγόρα και τον Επίκουρο. Εντοπίζουμε, όμως, και απηχήσεις της χριστιανικής σκέψης και της πατερικής γραμματείας, όπως αυτές του Μεγάλου Βασιλείου και του Μάξιμου του Ομολογητή. Ο Μετοχίτης, παρουσιάζει στον Ηθικό, μια ιδιαίτερη προσέγγιση του θείου. Η προσέγγιση αυτή περνάει μέσα από τη μελέτη των αισθητών και την αναζήτηση του νοήματος και του λόγου της υπάρξεώς τους. Ο κόσμος, η φύση και το σύμπαν δεν είναι απλώς αντικείμενο επιστημονικής παρατήρησης, αλλά είναι ένας ζωντανός οργανισμός άξιος θαυμασμού, στον οποίο καθρεπτίζεται το μεγαλείο του Δημιουργού του, τον οποίο αποκαλεί στο κεφάλαιο 32 «εὑρετὴν καὶ τεχνίτην».","The work that follows focuses on the work of Theodorus Metochites (1270-1332) entitled ''Ethikos e Peri paideias ''. It is a testimony of the Christian humanism in the Palaeologan period, which presents in a rather typical way the intellectual interests of the scholars of his time. Metochites proposes a form of ideal life, the \"life according to the intelligence\", in the perspective of an ongoing quest for truth and human flourishing (eudaimonia), based on the synthesis of the Greek philosophical tradition and Christian Revelation and faith, in a discreet but clear distance from the ascetical morality linked to mystical theology. ‘’Ethikos e Peri paideias’’ was written around 1305. It was then that he undertook the assignment of Logothetis of the General and several state cases went through his supervision on an empire of Andronicus II Palaeologus. In Ethikos, Metochites urges a new one to deal with ‘’paideia’’ and virtue, in the spirit of revival of the educational ideals of ancient philosophy before the definitive political and economic decline of the empire that concluded in the Fall of Constantinople in 1453. The text as a literary kind recalls the Aristotle’s text ‘’lost Protreptikos’’, which was aimed at turning people (that is how is resulting the name protreptikos) into the philosophy, the knowledge of the truth and the world through science. The concept of ‘’paideia’’ or ‘’logoi’’ doesn’t mean only education but was aimed to the theory of beings, which was led to God. Metochites gets concepts and terms from Plato, Aristotle, Stoics and Neoplatonists, while there are no missing references to other philosophers, such as Socrates, Pythagoras and Epicurus. We also find references to Christian Revelation such as Maximus the Confessor and Cappadocians Fathers such as Basil the Great. Metochites, presents a particular approach of God in ‘’Ethikos e Peri paideias’’. This approach passes through the study of beings, the theory of beings that is the study of the causes of the beings which lead to the perspective of an ongoing quest for truth which is the God. World, nature and universe is a living organism worthy of admiration, in which the majesty of God is reflected, who Metochites calls perfect Creator and Designer in chapter 32 of Ethikos."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η παιδεία και οι επιστήμες στην προοπτική της αναζήτησης της αλήθειας στον ''Ηθικό ή περί παιδείας'' του Θεοδώρου Μετοχίτη."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μουσαφείρης Αθανάσιος","Mousafiris Athanasios"],"dc:date":["2017"],"dc:description":["Η εργασία που ακολουθεί επικεντρώνεται στο έργο του Μετοχίτη ''Ηθικός ή περί παιδείας''. Πρόκειται για μια μαρτυρία του χριστιανικού ανθρωπισμού των Παλαιολόγειων χρόνων η οποία παρουσιάζει με χαρακτηριστικό τρόπο τις πνευματικές αναζητήσεις των διανοουμένων της εποχής του. Ο Μετοχίτης προτείνει μια μορφή ιδανικού βίου, τον «κατὰ νοῦν βίο», στην προοπτική αναζήτηση της αλήθειας και της ευδαιμονίας, βασισμένη στη σύνθεση της ελληνικής φιλοσοφικής παράδοσης με τη χριστιανική Αποκάλυψη και πίστη, σε διακριτική πλην σαφή απόσταση από την αστική ηθική που συνδέεται με τη μυστική θεολογία. Ο Ηθικός γράφτηκε γύρω στο 1305. Ήταν τότε που ανέλαβε το αξίωμα του Λογοθέτη του γενικού και αρκετές κρατικές υποθέσεις περνούσαν από τα χέρια του, επί αυτοκρατορίας Ανδρονίκου του Β’. Στον Ηθικό ο Μετοχίτης παροτρύνει έναν νέο να ασχοληθεί με την παιδεία και την αρετή, μέσα στο πνεύμα της αναβίωσης του παιδευτικού ιδεώδους της αρχαίας φιλοσοφίας πριν την οριστική πολιτική και οικονομική παρακμή της αυτοκρατορίας που κατέληξε στην Άλωση το 1453. Το κείμενο ως λογοτεχνικό είδος ανάγεται στον χαμένο Προτρεπτικό του Αριστοτέλη, ο οποίος αποσκοπούσε να στρέψει τους ανθρώπους (έτσι προκύπτει και ο όρος προτρεπτικός) στη φιλοσοφία, στην γνώση της αλήθειας και του κόσμου μέσω των επιστημών. Η έννοια της «παιδείας» ή οι «λόγοι» όπως τους εννοεί ο Μετοχίτης δεν αποσκοπούσαν στην τυπική εκπαίδευση των νέων αλλά είχε ως τελικό προορισμό τη θεωρία των όντων, δηλαδή την προσέγγιση του Θεού. Ο Μετοχίτης αντλεί έννοιες, όρους και διακρίσεις κυρίως από τον Πλάτωνα, τον Αριστοτέλη, τους Στωικούς, και τους νεοπλατωνικούς, ενώ δεν λείπουν και οι ρητές αναφορές και σε άλλους φιλοσόφους, όπως για παράδειγμα στον Σωκράτη, τον Πυθαγόρα και τον Επίκουρο. Εντοπίζουμε, όμως, και απηχήσεις της χριστιανικής σκέψης και της πατερικής γραμματείας, όπως αυτές του Μεγάλου Βασιλείου και του Μάξιμου του Ομολογητή. Ο Μετοχίτης, παρουσιάζει στον Ηθικό, μια ιδιαίτερη προσέγγιση του θείου. Η προσέγγιση αυτή περνάει μέσα από τη μελέτη των αισθητών και την αναζήτηση του νοήματος και του λόγου της υπάρξεώς τους. Ο κόσμος, η φύση και το σύμπαν δεν είναι απλώς αντικείμενο επιστημονικής παρατήρησης, αλλά είναι ένας ζωντανός οργανισμός άξιος θαυμασμού, στον οποίο καθρεπτίζεται το μεγαλείο του Δημιουργού του, τον οποίο αποκαλεί στο κεφάλαιο 32 «εὑρετὴν καὶ τεχνίτην».","The work that follows focuses on the work of Theodorus Metochites (1270-1332) entitled ''Ethikos e Peri paideias ''. It is a testimony of the Christian humanism in the Palaeologan period, which presents in a rather typical way the intellectual interests of the scholars of his time. Metochites proposes a form of ideal life, the \"life according to the intelligence\", in the perspective of an ongoing quest for truth and human flourishing (eudaimonia), based on the synthesis of the Greek philosophical tradition and Christian Revelation and faith, in a discreet but clear distance from the ascetical morality linked to mystical theology. ‘’Ethikos e Peri paideias’’ was written around 1305. It was then that he undertook the assignment of Logothetis of the General and several state cases went through his supervision on an empire of Andronicus II Palaeologus. In Ethikos, Metochites urges a new one to deal with ‘’paideia’’ and virtue, in the spirit of revival of the educational ideals of ancient philosophy before the definitive political and economic decline of the empire that concluded in the Fall of Constantinople in 1453. The text as a literary kind recalls the Aristotle’s text ‘’lost Protreptikos’’, which was aimed at turning people (that is how is resulting the name protreptikos) into the philosophy, the knowledge of the truth and the world through science. The concept of ‘’paideia’’ or ‘’logoi’’ doesn’t mean only education but was aimed to the theory of beings, which was led to God. Metochites gets concepts and terms from Plato, Aristotle, Stoics and Neoplatonists, while there are no missing references to other philosophers, such as Socrates, Pythagoras and Epicurus. We also find references to Christian Revelation such as Maximus the Confessor and Cappadocians Fathers such as Basil the Great. Metochites, presents a particular approach of God in ‘’Ethikos e Peri paideias’’. This approach passes through the study of beings, the theory of beings that is the study of the causes of the beings which lead to the perspective of an ongoing quest for truth which is the God. World, nature and universe is a living organism worthy of admiration, in which the majesty of God is reflected, who Metochites calls perfect Creator and Designer in chapter 32 of Ethikos."],"dc:identifier":["uoadl:2231669","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2231669"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:title":["Η παιδεία και οι επιστήμες στην προοπτική της αναζήτησης της αλήθειας στον ''Ηθικό ή περί παιδείας'' του Θεοδώρου Μετοχίτη."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:30:03Z"}