{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2642759"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2642759","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η στάση του Τύπου απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση την περίοδο του δημοψηφίσματος και των δεύτερων εκλογών του 2015.","abstract":"Τα ΜΜΕ προβάλουν πληροφορίες στην κλίμακα των γνώσεων και εμπειριών κάθε πολίτη οι οποίες εκλαμβάνονται διαφορετικά ως πρόσληψη πολιτικής διαδικασίας ανάλογα με το μορφωτικό, ιδεολογικό και ψυχοκοινωνικό υπόστρωμα κάθε προσώπου. Συχνά τα ΜΜΕ προτάσσουν ότι σε «γκρίζες ζώνες», σε περιόδους αστάθειας, χαμηλής κοινωνικοοικονομικής ορατότητας και εναλλασσόμενες, ταχέως μεταβαλλόμενες καταστάσεις «επιβάλλεται» ως «πολιτικά ορθή», τουλάχιστο προσωρινά και μεταβατικά, μια «ευπροσάρμοστη ηθική επιβίωσης» και ανοχής (metaethical moral relativism). Προτείνουν έμμεσα μια αποτελεσματικότερη προσαρμογή στο πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον, μέσω μιας «κοινής γνώμης ανάγκης». Αυτή η τάση, συνάδει με τον εισαχθέντα το 2016 νεολογισμό «μετα-αλήθεια» (post-truth) από το λεξικό της Οξφόρδης (Oxford Dictionaries). Με βάση τον ορισμό της «μετα-αλήθειας» υφίστανται «περιστάσεις υπό τις οποίες τα αντικειμενικά γεγονότα έχουν μικρότερη επιρροή στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης από ότι η επίκληση στο συναίσθημα και τις ατομικές πεποιθήσεις». Τοιουτοτρόπως, τα MME δύνανται να επηρεάζουν πολύπλευρα τη δημόσια συζήτηση και ενσυναίσθηση (Θεωρία των Ηθικών Συναισθημάτων - Adam Smith) κατά και μετά τις προεκλογικές εκστρατείες επιδρώντας τόσο στη διαμόρφωση των θέσεων (αφήγημα) που λαμβάνονται στο εκλογικό διακύβευμα, στο μετεκλογικό αποτέλεσμα αλλά και απέναντι στο θεσμό των δημοψηφισμάτων και εκλογών, αυτό καθαυτό. Σκοπός της παρούσης εργασίας είναι να εξετάσει το ρόλο των μέσων μαζικής ενημέρωσης για τη διαμόρφωση της κοινής γνώμης απέναντι στην ΕΕ, κατά την εκλογική διαδικασία πριν το δημοψήφισμα και μετά τις δεύτερες εκλογές του 2015. Χρησιμοποιήθηκαν συνολικά 436 αντιπροσωπευτικά άρθρα και ροές ειδήσεων της τρέχουσας ειδησεογραφίας από τρείς εφημερίδες, που παραδοσιακά εκπροσωπούν τον φιλελεύθερο, κεντρώο και κεντροαριστερό χώρο: Καθημερινή, Βήμα και Εφημερίδα των Συντακτών (ΕΦΣΥΝ). Τα άρθρα αφορούσαν δυο χρονικές περιόδους: ένα μήνα πριν το δημοψήφισμα του Ιουλίου 2015 και ένα μήνα μετά τις εκλογές του Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους. Καταγράφηκαν: • το συναίσθημα των δημοσιευμάτων απέναντι στην ΕΕ (κατηγοριοποίηση: έντονα θετικό, θετικό, ουδέτερο, αρνητικό, έντονα αρνητικό), • η συνάφεια (διάκριση: άμεση, έμμεση) των άρθρων ως προς θεματολογία, που σχετίζεται με την άποψη του αναγνωστικού κοινού για την Ευρώπη και • η καινοτομία της πληροφορίας (επικαιρότητα ή/και εξειδικευμένη γνώση) που παρείχε κάθε άρθρο (κατάταξη: υψηλή, ενδιάμεση, χαμηλή). Επίσης, καταγράφηκε για τα άρθρα: • η έκτασή τους (αριθμός λέξεων), • η χρονική τους εγγύτητα (ημέρες) κατά την περίοδο αναφοράς) προς το εκλογικό γεγονός και • τρία ποιοτικά χαρακτηριστικά τους (κατά την αγγλόφωνη βιβλιογραφία): o Ως προς την ημερήσια διάταξη (agenda-setting): media, policy, public, o ως προς την πλαισίωση (framing): attribution responsibility, economics, conflict, human interest – personalization, powerlessness, human impact, economic consequences, morality, national necessity, responsibility , game frame ή race frame, moral values, o προς τα πλαίσια ευθύνης διαχωρισμός σε γενικά (thematic), ή με πλαίσια αναγνώρισης πρωταγωνιστών και συμμετεχόντων (episodic) και τέλος o με κριτήριο τη συχνότητα σημασιοδότησης (priming) ένταξη σε: υψηλή, επανειλημμένη, σποραδική, μεμονωμένη). Από την μελέτη των αποτελεσμάτων συνάγεται το συμπέρασμα ότι στην ειδησεογραφία πριν από το δημοψήφισμα κυριαρχούσαν αρνητικά και έντονα αρνητικά δημοσιεύματα, στα πλαίσια χαμηλής έντασης και αντίξοης για την Ελλάδα έκβασης αντιπαραθέσεων με τους ευρωπαίους εταίρους. Εμβόλιμα, χρησιμοποιήθηκαν ως θετικός αντιπερισπασμός, πολυθεματικά κείμενα αναγνωρίσιμων αρθρογράφων πολυδιάστατης επιστημονικής παιδείας (υβριδικές και συγκρητιστικές αναφορές) και κατά κανόνα φιλοευρωπαϊκής πολιτικής συνείδησης. Τα συγκεκριμένα άρθρα ήταν άμεσης και έμμεσης συνάφειας και λειτούργησαν μοχλεύοντας επικοινωνιακά την προβαλλόμενη εικόνα επικαιρότητας του δημοσίου διαλόγου (priming). Με συνδυασμό κατάλληλης πλαισίωσης σε επίπεδα ιδιαιτέρως: οικονομίας, οικονομικών συνεπειών (εξόδου/παραμονής στην ευρωζώνη και την ΕΕ), συγκρουσιακής διαδικασίας και απόδοσης ευθύνης, αλλά και υπερτονίζοντας παράλληλα την αστάθεια και παροδικότητα των συνθηκών με εταίρους και τις επικείμενες απειλές στο εσωτερικό και εξωτερικό της χώρας, τα τρία έντυπα επηρέασαν τελικά, καθένα από την χαρακτηριστική στρατευμένη οπτική του, θετικά την κοινή γνώμη όχι ακριβώς υπέρ της ΕΕ, αλλά υπέρ της «αναγκαιότητας του ανήκειν» σε αυτή (σημασία αυτοκυριαρχίας, συμβιβασμός, επίγνωση των συνεπειών του πράττειν και σχηματισμός αίσθησης καθήκοντος). Το αποτέλεσμα ήταν μια επικοινωνιακά συγκεχυμένη (από πλευράς ΜΜΕ) αλλά συγκεκριμένη αντίσταση του Ελληνικού λαού, με δηλωτικά ποσοστά αποχής και επικράτηση ΣΥΡΙΖΑ στις δεύτερες εκλογές του 2015. Ήταν ακόμα, η «ακτινογραφία» της σε αυστηρά ρητορικό επίπεδο ανάγκης έκφρασης ενός περήφανου «Όχι» στο δημοψήφισμα – πυροτέχνημα. Ελάχιστα έως καθόλου δόθηκε έμφαση στο γεγονός ότι το εκπρόθεσμο ερώτημα δεν προέβλεπε κάποια συνολική λύση για τις μακροχρόνιες συστημικές αιτίες της κρίσης χρέους και ότι δεν θα ήταν δυνατό χρονικά και μορφωτικά να αξιολογηθεί από το μέσο ψηφοφόρο, ούτε να παρουσιαστεί και να αναλυθεί ικανοποιητικά από τα συστημικά ΜΜΕ. Όπως αναδείχθηκε και εκ των υστέρων εξασφαλίσθηκε απλά μία μνημονιακά ασύμφορη, αλλά ενδεχομένως \"μιντιακά αναγκαία\" σε όρους πολιτικής επικοινωνίας παράταση - ένσταση. Ο κυβερνητικός ελιγμός \"προείσπραξης\" με δύο διαδοχικές ψηφοφορίες από τον Ιούνιο έως το Σεπτέμβριο του 2015, της άτυπης λαϊκής συναίνεσης (ψήφου εμπιστοσύνης), πέτυχε σημαντική \"αφομοίωση\" σε επίπεδο πολιτικού κόστους των επερχόμενων αναγκαίων και περισσότερο επώδυνων εναλλακτικών επιλογών. Επίσης, στο εσωτερικό της χώρας, νοηματοδοτήθηκε σε μεγάλο ποσοστό σημειολογικά από τα ΜΜΕ ως το προδημοψηφισματικό ενδεχόμενο και μεταδημοψηφισματικά φυσικό επακόλουθο ήττας μιας αδιαφιλονίκητα άνισης διαπραγματευτικής προσπάθειας. Μετά τις εκλογές του Σεπτεμβρίου 2015, όσο απομακρυνόμαστε χρονικά από την δεύτερη εκλογική αναμέτρηση, επιστρέφουν προοδευτικά στο προσκήνιο η εσωστρέφεια στο εσωκομματικό πεδίο και οι αυτοματισμοί “στείρας δομικής αντιπολίτευσης\" στο διακομματικό πεδίο, όπως ιχνηλατούνται στην πλήρη ή μερική αναστροφή του κλίματος στις ποιοτικές παραμέτρους (sentiment, agenda-setting, framing, priming) των άρθρων σε σχέση με την ΕΕ και στα τρία μέσα.","abstract_html":"Τα ΜΜΕ προβάλουν πληροφορίες στην κλίμακα των γνώσεων και εμπειριών κάθε πολίτη οι οποίες εκλαμβάνονται διαφορετικά ως πρόσληψη πολιτικής διαδικασίας ανάλογα με το μορφωτικό, ιδεολογικό και ψυχοκοινωνικό υπόστρωμα κάθε προσώπου. Συχνά τα ΜΜΕ προτάσσουν ότι σε «γκρίζες ζώνες», σε περιόδους αστάθειας, χαμηλής κοινωνικοοικονομικής ορατότητας και εναλλασσόμενες, ταχέως μεταβαλλόμενες καταστάσεις «επιβάλλεται» ως «πολιτικά ορθή», τουλάχιστο προσωρινά και μεταβατικά, μια «ευπροσάρμοστη ηθική επιβίωσης» και ανοχής (metaethical moral relativism). Προτείνουν έμμεσα μια αποτελεσματικότερη προσαρμογή στο πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον, μέσω μιας «κοινής γνώμης ανάγκης». Αυτή η τάση, συνάδει με τον εισαχθέντα το 2016 νεολογισμό «μετα-αλήθεια» (post-truth) από το λεξικό της Οξφόρδης (Oxford Dictionaries). Με βάση τον ορισμό της «μετα-αλήθειας» υφίστανται «περιστάσεις υπό τις οποίες τα αντικειμενικά γεγονότα έχουν μικρότερη επιρροή στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης από ότι η επίκληση στο συναίσθημα και τις ατομικές πεποιθήσεις». Τοιουτοτρόπως, τα MME δύνανται να επηρεάζουν πολύπλευρα τη δημόσια συζήτηση και ενσυναίσθηση (Θεωρία των Ηθικών Συναισθημάτων - Adam Smith) κατά και μετά τις προεκλογικές εκστρατείες επιδρώντας τόσο στη διαμόρφωση των θέσεων (αφήγημα) που λαμβάνονται στο εκλογικό διακύβευμα, στο μετεκλογικό αποτέλεσμα αλλά και απέναντι στο θεσμό των δημοψηφισμάτων και εκλογών, αυτό καθαυτό. Σκοπός της παρούσης εργασίας είναι να εξετάσει το ρόλο των μέσων μαζικής ενημέρωσης για τη διαμόρφωση της κοινής γνώμης απέναντι στην ΕΕ, κατά την εκλογική διαδικασία πριν το δημοψήφισμα και μετά τις δεύτερες εκλογές του 2015. Χρησιμοποιήθηκαν συνολικά 436 αντιπροσωπευτικά άρθρα και ροές ειδήσεων της τρέχουσας ειδησεογραφίας από τρείς εφημερίδες, που παραδοσιακά εκπροσωπούν τον φιλελεύθερο, κεντρώο και κεντροαριστερό χώρο: Καθημερινή, Βήμα και Εφημερίδα των Συντακτών (ΕΦΣΥΝ). Τα άρθρα αφορούσαν δυο χρονικές περιόδους: ένα μήνα πριν το δημοψήφισμα του Ιουλίου 2015 και ένα μήνα μετά τις εκλογές του Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους. Καταγράφηκαν: • το συναίσθημα των δημοσιευμάτων απέναντι στην ΕΕ (κατηγοριοποίηση: έντονα θετικό, θετικό, ουδέτερο, αρνητικό, έντονα αρνητικό), • η συνάφεια (διάκριση: άμεση, έμμεση) των άρθρων ως προς θεματολογία, που σχετίζεται με την άποψη του αναγνωστικού κοινού για την Ευρώπη και • η καινοτομία της πληροφορίας (επικαιρότητα ή/και εξειδικευμένη γνώση) που παρείχε κάθε άρθρο (κατάταξη: υψηλή, ενδιάμεση, χαμηλή). Επίσης, καταγράφηκε για τα άρθρα: • η έκτασή τους (αριθμός λέξεων), • η χρονική τους εγγύτητα (ημέρες) κατά την περίοδο αναφοράς) προς το εκλογικό γεγονός και • τρία ποιοτικά χαρακτηριστικά τους (κατά την αγγλόφωνη βιβλιογραφία): o Ως προς την ημερήσια διάταξη (agenda-setting): media, policy, public, o ως προς την πλαισίωση (framing): attribution responsibility, economics, conflict, human interest – personalization, powerlessness, human impact, economic consequences, morality, national necessity, responsibility , game frame ή race frame, moral values, o προς τα πλαίσια ευθύνης διαχωρισμός σε γενικά (thematic), ή με πλαίσια αναγνώρισης πρωταγωνιστών και συμμετεχόντων (episodic) και τέλος o με κριτήριο τη συχνότητα σημασιοδότησης (priming) ένταξη σε: υψηλή, επανειλημμένη, σποραδική, μεμονωμένη). Από την μελέτη των αποτελεσμάτων συνάγεται το συμπέρασμα ότι στην ειδησεογραφία πριν από το δημοψήφισμα κυριαρχούσαν αρνητικά και έντονα αρνητικά δημοσιεύματα, στα πλαίσια χαμηλής έντασης και αντίξοης για την Ελλάδα έκβασης αντιπαραθέσεων με τους ευρωπαίους εταίρους. Εμβόλιμα, χρησιμοποιήθηκαν ως θετικός αντιπερισπασμός, πολυθεματικά κείμενα αναγνωρίσιμων αρθρογράφων πολυδιάστατης επιστημονικής παιδείας (υβριδικές και συγκρητιστικές αναφορές) και κατά κανόνα φιλοευρωπαϊκής πολιτικής συνείδησης. Τα συγκεκριμένα άρθρα ήταν άμεσης και έμμεσης συνάφειας και λειτούργησαν μοχλεύοντας επικοινωνιακά την προβαλλόμενη εικόνα επικαιρότητας του δημοσίου διαλόγου (priming). Με συνδυασμό κατάλληλης πλαισίωσης σε επίπεδα ιδιαιτέρως: οικονομίας, οικονομικών συνεπειών (εξόδου/παραμονής στην ευρωζώνη και την ΕΕ), συγκρουσιακής διαδικασίας και απόδοσης ευθύνης, αλλά και υπερτονίζοντας παράλληλα την αστάθεια και παροδικότητα των συνθηκών με εταίρους και τις επικείμενες απειλές στο εσωτερικό και εξωτερικό της χώρας, τα τρία έντυπα επηρέασαν τελικά, καθένα από την χαρακτηριστική στρατευμένη οπτική του, θετικά την κοινή γνώμη όχι ακριβώς υπέρ της ΕΕ, αλλά υπέρ της «αναγκαιότητας του ανήκειν» σε αυτή (σημασία αυτοκυριαρχίας, συμβιβασμός, επίγνωση των συνεπειών του πράττειν και σχηματισμός αίσθησης καθήκοντος). Το αποτέλεσμα ήταν μια επικοινωνιακά συγκεχυμένη (από πλευράς ΜΜΕ) αλλά συγκεκριμένη αντίσταση του Ελληνικού λαού, με δηλωτικά ποσοστά αποχής και επικράτηση ΣΥΡΙΖΑ στις δεύτερες εκλογές του 2015. Ήταν ακόμα, η «ακτινογραφία» της σε αυστηρά ρητορικό επίπεδο ανάγκης έκφρασης ενός περήφανου «Όχι» στο δημοψήφισμα – πυροτέχνημα. Ελάχιστα έως καθόλου δόθηκε έμφαση στο γεγονός ότι το εκπρόθεσμο ερώτημα δεν προέβλεπε κάποια συνολική λύση για τις μακροχρόνιες συστημικές αιτίες της κρίσης χρέους και ότι δεν θα ήταν δυνατό χρονικά και μορφωτικά να αξιολογηθεί από το μέσο ψηφοφόρο, ούτε να παρουσιαστεί και να αναλυθεί ικανοποιητικά από τα συστημικά ΜΜΕ. Όπως αναδείχθηκε και εκ των υστέρων εξασφαλίσθηκε απλά μία μνημονιακά ασύμφορη, αλλά ενδεχομένως &quot;μιντιακά αναγκαία&quot; σε όρους πολιτικής επικοινωνίας παράταση - ένσταση. Ο κυβερνητικός ελιγμός &quot;προείσπραξης&quot; με δύο διαδοχικές ψηφοφορίες από τον Ιούνιο έως το Σεπτέμβριο του 2015, της άτυπης λαϊκής συναίνεσης (ψήφου εμπιστοσύνης), πέτυχε σημαντική &quot;αφομοίωση&quot; σε επίπεδο πολιτικού κόστους των επερχόμενων αναγκαίων και περισσότερο επώδυνων εναλλακτικών επιλογών. Επίσης, στο εσωτερικό της χώρας, νοηματοδοτήθηκε σε μεγάλο ποσοστό σημειολογικά από τα ΜΜΕ ως το προδημοψηφισματικό ενδεχόμενο και μεταδημοψηφισματικά φυσικό επακόλουθο ήττας μιας αδιαφιλονίκητα άνισης διαπραγματευτικής προσπάθειας. Μετά τις εκλογές του Σεπτεμβρίου 2015, όσο απομακρυνόμαστε χρονικά από την δεύτερη εκλογική αναμέτρηση, επιστρέφουν προοδευτικά στο προσκήνιο η εσωστρέφεια στο εσωκομματικό πεδίο και οι αυτοματισμοί “στείρας δομικής αντιπολίτευσης&quot; στο διακομματικό πεδίο, όπως ιχνηλατούνται στην πλήρη ή μερική αναστροφή του κλίματος στις ποιοτικές παραμέτρους (sentiment, agenda-setting, framing, priming) των άρθρων σε σχέση με την ΕΕ και στα τρία μέσα.","abstract_has_math":false,"creators":["Σαλπέα Κατερίνα","Salpea Caterina"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2018,"date_issued":"2018","date_published":"2018","updated_at":"2026-11-19T05:30:28Z","subjects":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2642759"],"render_values":[{"text":"uoadl:2642759","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2642759","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2642759","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2642759","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σαλπέα Κατερίνα","Salpea Caterina"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2018"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2642759","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2642759"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Τα ΜΜΕ προβάλουν πληροφορίες στην κλίμακα των γνώσεων και εμπειριών κάθε πολίτη οι οποίες εκλαμβάνονται διαφορετικά ως πρόσληψη πολιτικής διαδικασίας ανάλογα με το μορφωτικό, ιδεολογικό και ψυχοκοινωνικό υπόστρωμα κάθε προσώπου. Συχνά τα ΜΜΕ προτάσσουν ότι σε «γκρίζες ζώνες», σε περιόδους αστάθειας, χαμηλής κοινωνικοοικονομικής ορατότητας και εναλλασσόμενες, ταχέως μεταβαλλόμενες καταστάσεις «επιβάλλεται» ως «πολιτικά ορθή», τουλάχιστο προσωρινά και μεταβατικά, μια «ευπροσάρμοστη ηθική επιβίωσης» και ανοχής (metaethical moral relativism). Προτείνουν έμμεσα μια αποτελεσματικότερη προσαρμογή στο πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον, μέσω μιας «κοινής γνώμης ανάγκης». Αυτή η τάση, συνάδει με τον εισαχθέντα το 2016 νεολογισμό «μετα-αλήθεια» (post-truth) από το λεξικό της Οξφόρδης (Oxford Dictionaries). Με βάση τον ορισμό της «μετα-αλήθειας» υφίστανται «περιστάσεις υπό τις οποίες τα αντικειμενικά γεγονότα έχουν μικρότερη επιρροή στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης από ότι η επίκληση στο συναίσθημα και τις ατομικές πεποιθήσεις». Τοιουτοτρόπως, τα MME δύνανται να επηρεάζουν πολύπλευρα τη δημόσια συζήτηση και ενσυναίσθηση (Θεωρία των Ηθικών Συναισθημάτων - Adam Smith) κατά και μετά τις προεκλογικές εκστρατείες επιδρώντας τόσο στη διαμόρφωση των θέσεων (αφήγημα) που λαμβάνονται στο εκλογικό διακύβευμα, στο μετεκλογικό αποτέλεσμα αλλά και απέναντι στο θεσμό των δημοψηφισμάτων και εκλογών, αυτό καθαυτό. Σκοπός της παρούσης εργασίας είναι να εξετάσει το ρόλο των μέσων μαζικής ενημέρωσης για τη διαμόρφωση της κοινής γνώμης απέναντι στην ΕΕ, κατά την εκλογική διαδικασία πριν το δημοψήφισμα και μετά τις δεύτερες εκλογές του 2015. Χρησιμοποιήθηκαν συνολικά 436 αντιπροσωπευτικά άρθρα και ροές ειδήσεων της τρέχουσας ειδησεογραφίας από τρείς εφημερίδες, που παραδοσιακά εκπροσωπούν τον φιλελεύθερο, κεντρώο και κεντροαριστερό χώρο: Καθημερινή, Βήμα και Εφημερίδα των Συντακτών (ΕΦΣΥΝ). Τα άρθρα αφορούσαν δυο χρονικές περιόδους: ένα μήνα πριν το δημοψήφισμα του Ιουλίου 2015 και ένα μήνα μετά τις εκλογές του Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους. Καταγράφηκαν: • το συναίσθημα των δημοσιευμάτων απέναντι στην ΕΕ (κατηγοριοποίηση: έντονα θετικό, θετικό, ουδέτερο, αρνητικό, έντονα αρνητικό), • η συνάφεια (διάκριση: άμεση, έμμεση) των άρθρων ως προς θεματολογία, που σχετίζεται με την άποψη του αναγνωστικού κοινού για την Ευρώπη και • η καινοτομία της πληροφορίας (επικαιρότητα ή/και εξειδικευμένη γνώση) που παρείχε κάθε άρθρο (κατάταξη: υψηλή, ενδιάμεση, χαμηλή). Επίσης, καταγράφηκε για τα άρθρα: • η έκτασή τους (αριθμός λέξεων), • η χρονική τους εγγύτητα (ημέρες) κατά την περίοδο αναφοράς) προς το εκλογικό γεγονός και • τρία ποιοτικά χαρακτηριστικά τους (κατά την αγγλόφωνη βιβλιογραφία): o Ως προς την ημερήσια διάταξη (agenda-setting): media, policy, public, o ως προς την πλαισίωση (framing): attribution responsibility, economics, conflict, human interest – personalization, powerlessness, human impact, economic consequences, morality, national necessity, responsibility , game frame ή race frame, moral values, o προς τα πλαίσια ευθύνης διαχωρισμός σε γενικά (thematic), ή με πλαίσια αναγνώρισης πρωταγωνιστών και συμμετεχόντων (episodic) και τέλος o με κριτήριο τη συχνότητα σημασιοδότησης (priming) ένταξη σε: υψηλή, επανειλημμένη, σποραδική, μεμονωμένη). Από την μελέτη των αποτελεσμάτων συνάγεται το συμπέρασμα ότι στην ειδησεογραφία πριν από το δημοψήφισμα κυριαρχούσαν αρνητικά και έντονα αρνητικά δημοσιεύματα, στα πλαίσια χαμηλής έντασης και αντίξοης για την Ελλάδα έκβασης αντιπαραθέσεων με τους ευρωπαίους εταίρους. Εμβόλιμα, χρησιμοποιήθηκαν ως θετικός αντιπερισπασμός, πολυθεματικά κείμενα αναγνωρίσιμων αρθρογράφων πολυδιάστατης επιστημονικής παιδείας (υβριδικές και συγκρητιστικές αναφορές) και κατά κανόνα φιλοευρωπαϊκής πολιτικής συνείδησης. Τα συγκεκριμένα άρθρα ήταν άμεσης και έμμεσης συνάφειας και λειτούργησαν μοχλεύοντας επικοινωνιακά την προβαλλόμενη εικόνα επικαιρότητας του δημοσίου διαλόγου (priming). Με συνδυασμό κατάλληλης πλαισίωσης σε επίπεδα ιδιαιτέρως: οικονομίας, οικονομικών συνεπειών (εξόδου/παραμονής στην ευρωζώνη και την ΕΕ), συγκρουσιακής διαδικασίας και απόδοσης ευθύνης, αλλά και υπερτονίζοντας παράλληλα την αστάθεια και παροδικότητα των συνθηκών με εταίρους και τις επικείμενες απειλές στο εσωτερικό και εξωτερικό της χώρας, τα τρία έντυπα επηρέασαν τελικά, καθένα από την χαρακτηριστική στρατευμένη οπτική του, θετικά την κοινή γνώμη όχι ακριβώς υπέρ της ΕΕ, αλλά υπέρ της «αναγκαιότητας του ανήκειν» σε αυτή (σημασία αυτοκυριαρχίας, συμβιβασμός, επίγνωση των συνεπειών του πράττειν και σχηματισμός αίσθησης καθήκοντος). Το αποτέλεσμα ήταν μια επικοινωνιακά συγκεχυμένη (από πλευράς ΜΜΕ) αλλά συγκεκριμένη αντίσταση του Ελληνικού λαού, με δηλωτικά ποσοστά αποχής και επικράτηση ΣΥΡΙΖΑ στις δεύτερες εκλογές του 2015. Ήταν ακόμα, η «ακτινογραφία» της σε αυστηρά ρητορικό επίπεδο ανάγκης έκφρασης ενός περήφανου «Όχι» στο δημοψήφισμα – πυροτέχνημα. Ελάχιστα έως καθόλου δόθηκε έμφαση στο γεγονός ότι το εκπρόθεσμο ερώτημα δεν προέβλεπε κάποια συνολική λύση για τις μακροχρόνιες συστημικές αιτίες της κρίσης χρέους και ότι δεν θα ήταν δυνατό χρονικά και μορφωτικά να αξιολογηθεί από το μέσο ψηφοφόρο, ούτε να παρουσιαστεί και να αναλυθεί ικανοποιητικά από τα συστημικά ΜΜΕ. Όπως αναδείχθηκε και εκ των υστέρων εξασφαλίσθηκε απλά μία μνημονιακά ασύμφορη, αλλά ενδεχομένως \"μιντιακά αναγκαία\" σε όρους πολιτικής επικοινωνίας παράταση - ένσταση. Ο κυβερνητικός ελιγμός \"προείσπραξης\" με δύο διαδοχικές ψηφοφορίες από τον Ιούνιο έως το Σεπτέμβριο του 2015, της άτυπης λαϊκής συναίνεσης (ψήφου εμπιστοσύνης), πέτυχε σημαντική \"αφομοίωση\" σε επίπεδο πολιτικού κόστους των επερχόμενων αναγκαίων και περισσότερο επώδυνων εναλλακτικών επιλογών. Επίσης, στο εσωτερικό της χώρας, νοηματοδοτήθηκε σε μεγάλο ποσοστό σημειολογικά από τα ΜΜΕ ως το προδημοψηφισματικό ενδεχόμενο και μεταδημοψηφισματικά φυσικό επακόλουθο ήττας μιας αδιαφιλονίκητα άνισης διαπραγματευτικής προσπάθειας. Μετά τις εκλογές του Σεπτεμβρίου 2015, όσο απομακρυνόμαστε χρονικά από την δεύτερη εκλογική αναμέτρηση, επιστρέφουν προοδευτικά στο προσκήνιο η εσωστρέφεια στο εσωκομματικό πεδίο και οι αυτοματισμοί “στείρας δομικής αντιπολίτευσης\" στο διακομματικό πεδίο, όπως ιχνηλατούνται στην πλήρη ή μερική αναστροφή του κλίματος στις ποιοτικές παραμέτρους (sentiment, agenda-setting, framing, priming) των άρθρων σε σχέση με την ΕΕ και στα τρία μέσα.","News selection and importance attachment to specific issues may influence public opinion in patterns of variable intensity. Mass media often promote citizen adaptation for the sake of moral necessity and interpret circumstances in a way that objective facts are less influential in shaping conclusions than appeals to emotion and personal belief. The 2015 risky political move of the Greek referendum and second parliamentary elections from Prime Minister Tsipras reflected a serious challenge to the increasing “mediatization” of “post-truth politics” associated to Eurozone debt crisis. Intergovernmentalism and interdependence between the authoritarian prospering North and the undisciplined struggling South increased constrains in policy options available, thus threatening with austerity measures the integration process for countries like Greece and the very existence of the common currency. Deadlines to force Greek politicians and then voters succumb to the punitive endgame playing out between Greece and its creditors led to chaotic intense campaigning, and tense debates in the Hellenic press before the referendum and after the elections in fall. A “no” vote would open the gate of opportunity for Greece to get its destiny in its own hands and to shape a future prominently and precariously less prosperous, but far more viable than the at the time current unconscionable suffering. Our aim was to explaining the news production process and to evaluate any possible influence of the press to the formation of the public opinion feelings and voting attitudes in Greece toward the European Union and the European future of the country in general. We examined a total of 436 representative news media articles from 3 Greek newspapers with high circulation and orientation from liberal (center-right) to center and center-left politics (Kathimerini, Vima and Efimerida ton Syntakton). Articles were selected from two distinct time windows: one month pre-referendum and one month following the September 2015 elections as in our Mediterranean culture voters during political crises are more likely to trust news that they read about in the press. Articles where classified and scored according to the following parameters: Sentiment against EU, subject-theme relevance to the EU and the electoral process, last-moment or cutting-edge information, number of words, time of publication in relevance to the referendum or the elections, agenda-setting (media, policy, public agenda), framing (attribution responsibility, economics, conflict, human interest – personalization, powerlessness, human impact, economic consequences, morality, national necessity, responsibility, game frame / race frame, moral values), priming (high-frequency, recurrent, sporadic, isolated), framing responsibility for political issues (thematic or episodic framing). The combined critical analysis of the abovementioned factors indicates that before the 2015 referendum there was an abundance of negative developments for Greece. Inconclusive negotiations with the European partners resulted in a polarization of bickering and acrimony from unsuccessful escalating conflict. As positive feedback a number of articles from keynote influencers strategically interrupted the negative flow of events praising the benefits from the European future of the country. Overemphasizing the perils of a pending Grexit presented as the source of inevitable, irreversible endless complications arising from the symbolic interpretation of a “no” vote in the referendum, these articles were of direct and indirect relevance and functioned by leveraging the projected image of the timeliness of the public dialog (priming). As framing describes how people use information and presentation features regarding issues as they form impressions, both negative and positive articles functioned by combining frameworks. They succeeded particularly in terms of economy, economic consequences (exit / stay in the euro area and the EU), conflict process and accountability, but also by stressing the instability and transient nature of the treaties with partners and the looming threats inside and outside the country. All newspapers, each from its own tactical view, exerted an ultimate positive effect (relative strength of alternative frames in competitive situations) to the perceived public opinion not toward the EU itself but towards the necessity of being an EU member state as prerequisite for country’s future wellbeing. This was a mixed confusing message in terms of political communication. It apparently resulted in public frustration and mistrust against the pending deal with the creditors. It fueled voter’s political abstinence and the need of the public to proudly, but strictly verbally, express its opposition to the relentlessness with a loud “no” to the referendum and support the reelection of a government defeated in the negotiations and unable to fulfill its campaign promises to end austerity. No importance was given to the fact that the deadline for referendum dilemma had already expired and that it was about an ultimatum on a memorandum that the average voter did not qualify given the time, the experience or educational background to evaluate. It was not emphasized that either the referendum (memorandum) or the election’s result as confidence votes addressed the long established root causes of the systemic debt crisis. This calls for interpretive schemas or primary frameworks for buying, in an expensive way, necessary time to attenuate the political cost focusing on a mainly media and policy agenda (macroscopic mechanisms that deal with message construction rather than media effects). As we move away from SYRIZA win in September 2015 all qualitative parameters of the examined news articles (sentiment, agenda-setting, framing, priming) follow a partial or full reversal pattern compared to the time approaching the July referendum. The summary conclusion of this consideration is that due to the fact that referendum and election messages are conceptualized differently under different audiences (inside the country as a heroic desperate and uneven battle and at EU level as a message that the government has strong public support to implement costly reforms) the news in the period before the referendum follows a more extrovert approach, whereas introspection returns after the elections of September 2015."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η στάση του Τύπου απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση την περίοδο του δημοψηφίσματος και των δεύτερων εκλογών του 2015."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σαλπέα Κατερίνα","Salpea Caterina"],"dc:date":["2018"],"dc:description":["Τα ΜΜΕ προβάλουν πληροφορίες στην κλίμακα των γνώσεων και εμπειριών κάθε πολίτη οι οποίες εκλαμβάνονται διαφορετικά ως πρόσληψη πολιτικής διαδικασίας ανάλογα με το μορφωτικό, ιδεολογικό και ψυχοκοινωνικό υπόστρωμα κάθε προσώπου. Συχνά τα ΜΜΕ προτάσσουν ότι σε «γκρίζες ζώνες», σε περιόδους αστάθειας, χαμηλής κοινωνικοοικονομικής ορατότητας και εναλλασσόμενες, ταχέως μεταβαλλόμενες καταστάσεις «επιβάλλεται» ως «πολιτικά ορθή», τουλάχιστο προσωρινά και μεταβατικά, μια «ευπροσάρμοστη ηθική επιβίωσης» και ανοχής (metaethical moral relativism). Προτείνουν έμμεσα μια αποτελεσματικότερη προσαρμογή στο πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον, μέσω μιας «κοινής γνώμης ανάγκης». Αυτή η τάση, συνάδει με τον εισαχθέντα το 2016 νεολογισμό «μετα-αλήθεια» (post-truth) από το λεξικό της Οξφόρδης (Oxford Dictionaries). Με βάση τον ορισμό της «μετα-αλήθειας» υφίστανται «περιστάσεις υπό τις οποίες τα αντικειμενικά γεγονότα έχουν μικρότερη επιρροή στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης από ότι η επίκληση στο συναίσθημα και τις ατομικές πεποιθήσεις». Τοιουτοτρόπως, τα MME δύνανται να επηρεάζουν πολύπλευρα τη δημόσια συζήτηση και ενσυναίσθηση (Θεωρία των Ηθικών Συναισθημάτων - Adam Smith) κατά και μετά τις προεκλογικές εκστρατείες επιδρώντας τόσο στη διαμόρφωση των θέσεων (αφήγημα) που λαμβάνονται στο εκλογικό διακύβευμα, στο μετεκλογικό αποτέλεσμα αλλά και απέναντι στο θεσμό των δημοψηφισμάτων και εκλογών, αυτό καθαυτό. Σκοπός της παρούσης εργασίας είναι να εξετάσει το ρόλο των μέσων μαζικής ενημέρωσης για τη διαμόρφωση της κοινής γνώμης απέναντι στην ΕΕ, κατά την εκλογική διαδικασία πριν το δημοψήφισμα και μετά τις δεύτερες εκλογές του 2015. Χρησιμοποιήθηκαν συνολικά 436 αντιπροσωπευτικά άρθρα και ροές ειδήσεων της τρέχουσας ειδησεογραφίας από τρείς εφημερίδες, που παραδοσιακά εκπροσωπούν τον φιλελεύθερο, κεντρώο και κεντροαριστερό χώρο: Καθημερινή, Βήμα και Εφημερίδα των Συντακτών (ΕΦΣΥΝ). Τα άρθρα αφορούσαν δυο χρονικές περιόδους: ένα μήνα πριν το δημοψήφισμα του Ιουλίου 2015 και ένα μήνα μετά τις εκλογές του Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους. Καταγράφηκαν: • το συναίσθημα των δημοσιευμάτων απέναντι στην ΕΕ (κατηγοριοποίηση: έντονα θετικό, θετικό, ουδέτερο, αρνητικό, έντονα αρνητικό), • η συνάφεια (διάκριση: άμεση, έμμεση) των άρθρων ως προς θεματολογία, που σχετίζεται με την άποψη του αναγνωστικού κοινού για την Ευρώπη και • η καινοτομία της πληροφορίας (επικαιρότητα ή/και εξειδικευμένη γνώση) που παρείχε κάθε άρθρο (κατάταξη: υψηλή, ενδιάμεση, χαμηλή). Επίσης, καταγράφηκε για τα άρθρα: • η έκτασή τους (αριθμός λέξεων), • η χρονική τους εγγύτητα (ημέρες) κατά την περίοδο αναφοράς) προς το εκλογικό γεγονός και • τρία ποιοτικά χαρακτηριστικά τους (κατά την αγγλόφωνη βιβλιογραφία): o Ως προς την ημερήσια διάταξη (agenda-setting): media, policy, public, o ως προς την πλαισίωση (framing): attribution responsibility, economics, conflict, human interest – personalization, powerlessness, human impact, economic consequences, morality, national necessity, responsibility , game frame ή race frame, moral values, o προς τα πλαίσια ευθύνης διαχωρισμός σε γενικά (thematic), ή με πλαίσια αναγνώρισης πρωταγωνιστών και συμμετεχόντων (episodic) και τέλος o με κριτήριο τη συχνότητα σημασιοδότησης (priming) ένταξη σε: υψηλή, επανειλημμένη, σποραδική, μεμονωμένη). Από την μελέτη των αποτελεσμάτων συνάγεται το συμπέρασμα ότι στην ειδησεογραφία πριν από το δημοψήφισμα κυριαρχούσαν αρνητικά και έντονα αρνητικά δημοσιεύματα, στα πλαίσια χαμηλής έντασης και αντίξοης για την Ελλάδα έκβασης αντιπαραθέσεων με τους ευρωπαίους εταίρους. Εμβόλιμα, χρησιμοποιήθηκαν ως θετικός αντιπερισπασμός, πολυθεματικά κείμενα αναγνωρίσιμων αρθρογράφων πολυδιάστατης επιστημονικής παιδείας (υβριδικές και συγκρητιστικές αναφορές) και κατά κανόνα φιλοευρωπαϊκής πολιτικής συνείδησης. Τα συγκεκριμένα άρθρα ήταν άμεσης και έμμεσης συνάφειας και λειτούργησαν μοχλεύοντας επικοινωνιακά την προβαλλόμενη εικόνα επικαιρότητας του δημοσίου διαλόγου (priming). Με συνδυασμό κατάλληλης πλαισίωσης σε επίπεδα ιδιαιτέρως: οικονομίας, οικονομικών συνεπειών (εξόδου/παραμονής στην ευρωζώνη και την ΕΕ), συγκρουσιακής διαδικασίας και απόδοσης ευθύνης, αλλά και υπερτονίζοντας παράλληλα την αστάθεια και παροδικότητα των συνθηκών με εταίρους και τις επικείμενες απειλές στο εσωτερικό και εξωτερικό της χώρας, τα τρία έντυπα επηρέασαν τελικά, καθένα από την χαρακτηριστική στρατευμένη οπτική του, θετικά την κοινή γνώμη όχι ακριβώς υπέρ της ΕΕ, αλλά υπέρ της «αναγκαιότητας του ανήκειν» σε αυτή (σημασία αυτοκυριαρχίας, συμβιβασμός, επίγνωση των συνεπειών του πράττειν και σχηματισμός αίσθησης καθήκοντος). Το αποτέλεσμα ήταν μια επικοινωνιακά συγκεχυμένη (από πλευράς ΜΜΕ) αλλά συγκεκριμένη αντίσταση του Ελληνικού λαού, με δηλωτικά ποσοστά αποχής και επικράτηση ΣΥΡΙΖΑ στις δεύτερες εκλογές του 2015. Ήταν ακόμα, η «ακτινογραφία» της σε αυστηρά ρητορικό επίπεδο ανάγκης έκφρασης ενός περήφανου «Όχι» στο δημοψήφισμα – πυροτέχνημα. Ελάχιστα έως καθόλου δόθηκε έμφαση στο γεγονός ότι το εκπρόθεσμο ερώτημα δεν προέβλεπε κάποια συνολική λύση για τις μακροχρόνιες συστημικές αιτίες της κρίσης χρέους και ότι δεν θα ήταν δυνατό χρονικά και μορφωτικά να αξιολογηθεί από το μέσο ψηφοφόρο, ούτε να παρουσιαστεί και να αναλυθεί ικανοποιητικά από τα συστημικά ΜΜΕ. Όπως αναδείχθηκε και εκ των υστέρων εξασφαλίσθηκε απλά μία μνημονιακά ασύμφορη, αλλά ενδεχομένως \"μιντιακά αναγκαία\" σε όρους πολιτικής επικοινωνίας παράταση - ένσταση. Ο κυβερνητικός ελιγμός \"προείσπραξης\" με δύο διαδοχικές ψηφοφορίες από τον Ιούνιο έως το Σεπτέμβριο του 2015, της άτυπης λαϊκής συναίνεσης (ψήφου εμπιστοσύνης), πέτυχε σημαντική \"αφομοίωση\" σε επίπεδο πολιτικού κόστους των επερχόμενων αναγκαίων και περισσότερο επώδυνων εναλλακτικών επιλογών. Επίσης, στο εσωτερικό της χώρας, νοηματοδοτήθηκε σε μεγάλο ποσοστό σημειολογικά από τα ΜΜΕ ως το προδημοψηφισματικό ενδεχόμενο και μεταδημοψηφισματικά φυσικό επακόλουθο ήττας μιας αδιαφιλονίκητα άνισης διαπραγματευτικής προσπάθειας. Μετά τις εκλογές του Σεπτεμβρίου 2015, όσο απομακρυνόμαστε χρονικά από την δεύτερη εκλογική αναμέτρηση, επιστρέφουν προοδευτικά στο προσκήνιο η εσωστρέφεια στο εσωκομματικό πεδίο και οι αυτοματισμοί “στείρας δομικής αντιπολίτευσης\" στο διακομματικό πεδίο, όπως ιχνηλατούνται στην πλήρη ή μερική αναστροφή του κλίματος στις ποιοτικές παραμέτρους (sentiment, agenda-setting, framing, priming) των άρθρων σε σχέση με την ΕΕ και στα τρία μέσα.","News selection and importance attachment to specific issues may influence public opinion in patterns of variable intensity. Mass media often promote citizen adaptation for the sake of moral necessity and interpret circumstances in a way that objective facts are less influential in shaping conclusions than appeals to emotion and personal belief. The 2015 risky political move of the Greek referendum and second parliamentary elections from Prime Minister Tsipras reflected a serious challenge to the increasing “mediatization” of “post-truth politics” associated to Eurozone debt crisis. Intergovernmentalism and interdependence between the authoritarian prospering North and the undisciplined struggling South increased constrains in policy options available, thus threatening with austerity measures the integration process for countries like Greece and the very existence of the common currency. Deadlines to force Greek politicians and then voters succumb to the punitive endgame playing out between Greece and its creditors led to chaotic intense campaigning, and tense debates in the Hellenic press before the referendum and after the elections in fall. A “no” vote would open the gate of opportunity for Greece to get its destiny in its own hands and to shape a future prominently and precariously less prosperous, but far more viable than the at the time current unconscionable suffering. Our aim was to explaining the news production process and to evaluate any possible influence of the press to the formation of the public opinion feelings and voting attitudes in Greece toward the European Union and the European future of the country in general. We examined a total of 436 representative news media articles from 3 Greek newspapers with high circulation and orientation from liberal (center-right) to center and center-left politics (Kathimerini, Vima and Efimerida ton Syntakton). Articles were selected from two distinct time windows: one month pre-referendum and one month following the September 2015 elections as in our Mediterranean culture voters during political crises are more likely to trust news that they read about in the press. Articles where classified and scored according to the following parameters: Sentiment against EU, subject-theme relevance to the EU and the electoral process, last-moment or cutting-edge information, number of words, time of publication in relevance to the referendum or the elections, agenda-setting (media, policy, public agenda), framing (attribution responsibility, economics, conflict, human interest – personalization, powerlessness, human impact, economic consequences, morality, national necessity, responsibility, game frame / race frame, moral values), priming (high-frequency, recurrent, sporadic, isolated), framing responsibility for political issues (thematic or episodic framing). The combined critical analysis of the abovementioned factors indicates that before the 2015 referendum there was an abundance of negative developments for Greece. Inconclusive negotiations with the European partners resulted in a polarization of bickering and acrimony from unsuccessful escalating conflict. As positive feedback a number of articles from keynote influencers strategically interrupted the negative flow of events praising the benefits from the European future of the country. Overemphasizing the perils of a pending Grexit presented as the source of inevitable, irreversible endless complications arising from the symbolic interpretation of a “no” vote in the referendum, these articles were of direct and indirect relevance and functioned by leveraging the projected image of the timeliness of the public dialog (priming). As framing describes how people use information and presentation features regarding issues as they form impressions, both negative and positive articles functioned by combining frameworks. They succeeded particularly in terms of economy, economic consequences (exit / stay in the euro area and the EU), conflict process and accountability, but also by stressing the instability and transient nature of the treaties with partners and the looming threats inside and outside the country. All newspapers, each from its own tactical view, exerted an ultimate positive effect (relative strength of alternative frames in competitive situations) to the perceived public opinion not toward the EU itself but towards the necessity of being an EU member state as prerequisite for country’s future wellbeing. This was a mixed confusing message in terms of political communication. It apparently resulted in public frustration and mistrust against the pending deal with the creditors. It fueled voter’s political abstinence and the need of the public to proudly, but strictly verbally, express its opposition to the relentlessness with a loud “no” to the referendum and support the reelection of a government defeated in the negotiations and unable to fulfill its campaign promises to end austerity. No importance was given to the fact that the deadline for referendum dilemma had already expired and that it was about an ultimatum on a memorandum that the average voter did not qualify given the time, the experience or educational background to evaluate. It was not emphasized that either the referendum (memorandum) or the election’s result as confidence votes addressed the long established root causes of the systemic debt crisis. This calls for interpretive schemas or primary frameworks for buying, in an expensive way, necessary time to attenuate the political cost focusing on a mainly media and policy agenda (macroscopic mechanisms that deal with message construction rather than media effects). As we move away from SYRIZA win in September 2015 all qualitative parameters of the examined news articles (sentiment, agenda-setting, framing, priming) follow a partial or full reversal pattern compared to the time approaching the July referendum. The summary conclusion of this consideration is that due to the fact that referendum and election messages are conceptualized differently under different audiences (inside the country as a heroic desperate and uneven battle and at EU level as a message that the government has strong public support to implement costly reforms) the news in the period before the referendum follows a more extrovert approach, whereas introspection returns after the elections of September 2015."],"dc:identifier":["uoadl:2642759","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2642759"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"],"dc:title":["Η στάση του Τύπου απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση την περίοδο του δημοψηφίσματος και των δεύτερων εκλογών του 2015."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:30:28Z"}