{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2662401"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2662401","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Βελτιστοποίηση του προσδιορισμού μακρολιδίων με υγροχρωματογραφία υπερυψηλής απόδοσης δίδυμης φασματομετρίας μαζών (UHPLC-MS/MS) με τη χρήση πειραματικού σχεδιασμού (Design of Experiments – DoE)","abstract":"Η αναλυτική τεχνική της υγροχρωματογραφίας συνδεδεμένη με δίδυμη φασματομετρία μάζας (liquid chromatography-tandem mass spectrometry, LC-MS/MS) με ιοντισμό με ηλεκτροψεκασμό αποτελεί τα τελευταία χρόνια μέθοδο εκλογής για τον ποιοτικό και ποσοτικό προσδιορισμό μεγάλου εύρους ενώσεων ποικίλου ενδιαφέροντος. Παρ’ όλα αυτά η ευαισθησία και η απόκριση (response) κάθε αναλύτη σε μια αναλυτική μέθοδο επηρεάζεται τόσο από χαρακτηριστικά του αναλύτη (επίδραση μήτρας δείγματος, υδροφοβικότητα, κ.α.) όσο και από οργανολογικές παραμέτρους. Παρά τις προσπάθειες, δεν έχει ακόμα καταστεί εφικτή η εύρεση ενός περιεκτικού μοντέλου που να περιγράφει τις αλληλεπιδράσεις αυτών των παραγόντων, την ποσοτική επίδραση τους σε πειραματικές αποκρίσεις καθώς και τους υπεύθυνους μηχανισμούς. Ταυτόχρονα, η ανάπτυξη βιοαναλυτικών μεθόδων απαιτεί αυξημένη ευαισθησία, η βελτιστοποίηση της οποίας πολλές φορές καθίσταται πολύπλοκη δεδομένης της επίδρασης μήτρας δείγματος και των μικρών όγκων βιολογικών δειγμάτων. Ένα πολύ σημαντικό βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση είναι και ο εντοπισμός των σημαντικών παραμέτρων που επιδρούν στο σήμα του αναλύτη καθώς και των μεταξύ τους αλληλεπιδράσεων. Τα λογισμικά πολλών οργάνων δίνουν την δυνατότητα βελτιστοποίησης σήματος, η οποία όμως χαρακτηρίζεται ανεπαρκής. Αυτό οφείλεται στο ότι βελτιστοποιούν μια παράμετρο τη φορά (one-factor-a-time, OFAT), χωρίς να παρέχονται πληροφορίες για τις πιο σημαντικές παραμέτρους καθώς και για τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ τους. Αντίθετα με την εφαρμογή της θεωρίας του Πειραματικού Σχεδιασμού (Design of Experiments- DoE) μπορεί να επιτευχθεί μια περισσότερο ακριβής και αποτελεσματική βελτιστοποίηση. Ο DoE αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο της στατιστικής το οποίο εφαρμόζεται ευρέως σε ένα μεγάλο εύρος επιστημονικών πεδίων και πειραματικών εργασιών, καθώς μπορεί να επιλύσει προβλήματα και να βελτιώσει ή να βελτιστοποιήσει διεργασίες. Σύμφωνα με τον στόχο και τις ανάγκες της κάθε μελέτης, τον αριθμό και το είδος (ποιοτικές ή ποσοτικές) των πειραματικών μεταβλητών και των αποκρίσεων που πρόκειται να μετρηθούν επιλέγεται ο κατάλληλος τύπος DoE. Πολύ συχνά ο DoE και η Μεθοδολογία Απόκρισης Επιφανειών (Response Surface Methodology, RSM) αποτελούν διαδοχικά βήματα μιας μελέτης και βασικά στοιχεία μιας μεθόδου βελτιστοποίησης. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι ο προσδιορισμός και η σύγκριση των βέλτιστων πειραματικών συνθηκών μέσω της βελτιστοποίησης αναλυτικής μεθόδου υγροχρωματογραφίας υπερυψηλής απόδοσης συνδεδεμένη με δίδυμη φασματομετρία μαζών (UHPLC-MS/MS) και της βελτιστοποίησης που επιτυγχάνεται μέσω του λογισμικού του οργάνου. Τα μοντέλα-αναλύτες που επιλέχθηκαν για αυτή τη μελέτη είναι 4 μακρολίδια, η ερυθρομυκίνη, η κλαριθρομυκίνη, η ροξιθρομυκίνη και η αζιθρομυκίνη. Αρχικά προσδιορίσθηκαν οι βέλτιστες πειραματικές συνθήκες που προτείνονται με διαδικασία βελτιστοποίησης ενός παράγοντα τη φορά σύμφωνα με το λογισμικό του οργάνου. Στην συνέχεια εφαρμόστηκε πειραματικός σχεδιασμός σάρωσης, με στόχο την εύρεση των σημαντικών παραμέτρων της ανίχνευσης με MS/MS. Στο επόμενο στάδιο εφαρμόστηκε ένας Εγγεγραμμένος Κεντρικός Σχεδιασμός (Central Composite Inscribed- CCI) με στόχο τη βελτιστοποίηση των σημαντικών παραμέτρων έτσι ώστε να μεγιστοποιηθεί το αναλυτικό σήμα των αναλυτών. Ένας δεύτερος CCI σχεδιασμός εφαρμόστηκε για τη βελτιστοποίση των υγροχρωματογραφικών συνθηκών. Τέλος, ακολούθησε μια σύγκριση μεταξύ των βελτιστοποιημένων σημάτων MS σημάτων από το λογισμικό του οργάνου και τον DoE και έγινε μια προσπάθεια να διερευνηθούν οι μεταβολές που παρατηρήθηκαν. Το αποτέλεσμα της παρούσας εργασίας ήταν μια σημαντική αύξηση του σήματος, δίνοντας τη δυνατότητα ανάπτυξης μιας ευαίσθητης βιοαναλυτικής μεθόδου για την ποσοτικοποίηση των συγκεκριμένων αντιβιοτικών στο μέλλον.","abstract_html":"Η αναλυτική τεχνική της υγροχρωματογραφίας συνδεδεμένη με δίδυμη φασματομετρία μάζας (liquid chromatography-tandem mass spectrometry, LC-MS/MS) με ιοντισμό με ηλεκτροψεκασμό αποτελεί τα τελευταία χρόνια μέθοδο εκλογής για τον ποιοτικό και ποσοτικό προσδιορισμό μεγάλου εύρους ενώσεων ποικίλου ενδιαφέροντος. Παρ’ όλα αυτά η ευαισθησία και η απόκριση (response) κάθε αναλύτη σε μια αναλυτική μέθοδο επηρεάζεται τόσο από χαρακτηριστικά του αναλύτη (επίδραση μήτρας δείγματος, υδροφοβικότητα, κ.α.) όσο και από οργανολογικές παραμέτρους. Παρά τις προσπάθειες, δεν έχει ακόμα καταστεί εφικτή η εύρεση ενός περιεκτικού μοντέλου που να περιγράφει τις αλληλεπιδράσεις αυτών των παραγόντων, την ποσοτική επίδραση τους σε πειραματικές αποκρίσεις καθώς και τους υπεύθυνους μηχανισμούς. Ταυτόχρονα, η ανάπτυξη βιοαναλυτικών μεθόδων απαιτεί αυξημένη ευαισθησία, η βελτιστοποίηση της οποίας πολλές φορές καθίσταται πολύπλοκη δεδομένης της επίδρασης μήτρας δείγματος και των μικρών όγκων βιολογικών δειγμάτων. Ένα πολύ σημαντικό βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση είναι και ο εντοπισμός των σημαντικών παραμέτρων που επιδρούν στο σήμα του αναλύτη καθώς και των μεταξύ τους αλληλεπιδράσεων. Τα λογισμικά πολλών οργάνων δίνουν την δυνατότητα βελτιστοποίησης σήματος, η οποία όμως χαρακτηρίζεται ανεπαρκής. Αυτό οφείλεται στο ότι βελτιστοποιούν μια παράμετρο τη φορά (one-factor-a-time, OFAT), χωρίς να παρέχονται πληροφορίες για τις πιο σημαντικές παραμέτρους καθώς και για τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ τους. Αντίθετα με την εφαρμογή της θεωρίας του Πειραματικού Σχεδιασμού (Design of Experiments- DoE) μπορεί να επιτευχθεί μια περισσότερο ακριβής και αποτελεσματική βελτιστοποίηση. Ο DoE αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο της στατιστικής το οποίο εφαρμόζεται ευρέως σε ένα μεγάλο εύρος επιστημονικών πεδίων και πειραματικών εργασιών, καθώς μπορεί να επιλύσει προβλήματα και να βελτιώσει ή να βελτιστοποιήσει διεργασίες. Σύμφωνα με τον στόχο και τις ανάγκες της κάθε μελέτης, τον αριθμό και το είδος (ποιοτικές ή ποσοτικές) των πειραματικών μεταβλητών και των αποκρίσεων που πρόκειται να μετρηθούν επιλέγεται ο κατάλληλος τύπος DoE. Πολύ συχνά ο DoE και η Μεθοδολογία Απόκρισης Επιφανειών (Response Surface Methodology, RSM) αποτελούν διαδοχικά βήματα μιας μελέτης και βασικά στοιχεία μιας μεθόδου βελτιστοποίησης. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι ο προσδιορισμός και η σύγκριση των βέλτιστων πειραματικών συνθηκών μέσω της βελτιστοποίησης αναλυτικής μεθόδου υγροχρωματογραφίας υπερυψηλής απόδοσης συνδεδεμένη με δίδυμη φασματομετρία μαζών (UHPLC-MS/MS) και της βελτιστοποίησης που επιτυγχάνεται μέσω του λογισμικού του οργάνου. Τα μοντέλα-αναλύτες που επιλέχθηκαν για αυτή τη μελέτη είναι 4 μακρολίδια, η ερυθρομυκίνη, η κλαριθρομυκίνη, η ροξιθρομυκίνη και η αζιθρομυκίνη. Αρχικά προσδιορίσθηκαν οι βέλτιστες πειραματικές συνθήκες που προτείνονται με διαδικασία βελτιστοποίησης ενός παράγοντα τη φορά σύμφωνα με το λογισμικό του οργάνου. Στην συνέχεια εφαρμόστηκε πειραματικός σχεδιασμός σάρωσης, με στόχο την εύρεση των σημαντικών παραμέτρων της ανίχνευσης με MS/MS. Στο επόμενο στάδιο εφαρμόστηκε ένας Εγγεγραμμένος Κεντρικός Σχεδιασμός (Central Composite Inscribed- CCI) με στόχο τη βελτιστοποίηση των σημαντικών παραμέτρων έτσι ώστε να μεγιστοποιηθεί το αναλυτικό σήμα των αναλυτών. Ένας δεύτερος CCI σχεδιασμός εφαρμόστηκε για τη βελτιστοποίση των υγροχρωματογραφικών συνθηκών. Τέλος, ακολούθησε μια σύγκριση μεταξύ των βελτιστοποιημένων σημάτων MS σημάτων από το λογισμικό του οργάνου και τον DoE και έγινε μια προσπάθεια να διερευνηθούν οι μεταβολές που παρατηρήθηκαν. Το αποτέλεσμα της παρούσας εργασίας ήταν μια σημαντική αύξηση του σήματος, δίνοντας τη δυνατότητα ανάπτυξης μιας ευαίσθητης βιοαναλυτικής μεθόδου για την ποσοτικοποίηση των συγκεκριμένων αντιβιοτικών στο μέλλον.","abstract_has_math":false,"creators":["Γκουντάνας Κωνσταντίνος","Gkountanas Konstantinos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2018,"date_issued":"2018","date_published":"2018","updated_at":"2026-11-19T05:30:33Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2662401"],"render_values":[{"text":"uoadl:2662401","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2662401","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2662401","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2662401","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Γκουντάνας Κωνσταντίνος","Gkountanas Konstantinos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2018"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2662401","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2662401"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η αναλυτική τεχνική της υγροχρωματογραφίας συνδεδεμένη με δίδυμη φασματομετρία μάζας (liquid chromatography-tandem mass spectrometry, LC-MS/MS) με ιοντισμό με ηλεκτροψεκασμό αποτελεί τα τελευταία χρόνια μέθοδο εκλογής για τον ποιοτικό και ποσοτικό προσδιορισμό μεγάλου εύρους ενώσεων ποικίλου ενδιαφέροντος. Παρ’ όλα αυτά η ευαισθησία και η απόκριση (response) κάθε αναλύτη σε μια αναλυτική μέθοδο επηρεάζεται τόσο από χαρακτηριστικά του αναλύτη (επίδραση μήτρας δείγματος, υδροφοβικότητα, κ.α.) όσο και από οργανολογικές παραμέτρους. Παρά τις προσπάθειες, δεν έχει ακόμα καταστεί εφικτή η εύρεση ενός περιεκτικού μοντέλου που να περιγράφει τις αλληλεπιδράσεις αυτών των παραγόντων, την ποσοτική επίδραση τους σε πειραματικές αποκρίσεις καθώς και τους υπεύθυνους μηχανισμούς. Ταυτόχρονα, η ανάπτυξη βιοαναλυτικών μεθόδων απαιτεί αυξημένη ευαισθησία, η βελτιστοποίηση της οποίας πολλές φορές καθίσταται πολύπλοκη δεδομένης της επίδρασης μήτρας δείγματος και των μικρών όγκων βιολογικών δειγμάτων. Ένα πολύ σημαντικό βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση είναι και ο εντοπισμός των σημαντικών παραμέτρων που επιδρούν στο σήμα του αναλύτη καθώς και των μεταξύ τους αλληλεπιδράσεων. Τα λογισμικά πολλών οργάνων δίνουν την δυνατότητα βελτιστοποίησης σήματος, η οποία όμως χαρακτηρίζεται ανεπαρκής. Αυτό οφείλεται στο ότι βελτιστοποιούν μια παράμετρο τη φορά (one-factor-a-time, OFAT), χωρίς να παρέχονται πληροφορίες για τις πιο σημαντικές παραμέτρους καθώς και για τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ τους. Αντίθετα με την εφαρμογή της θεωρίας του Πειραματικού Σχεδιασμού (Design of Experiments- DoE) μπορεί να επιτευχθεί μια περισσότερο ακριβής και αποτελεσματική βελτιστοποίηση. Ο DoE αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο της στατιστικής το οποίο εφαρμόζεται ευρέως σε ένα μεγάλο εύρος επιστημονικών πεδίων και πειραματικών εργασιών, καθώς μπορεί να επιλύσει προβλήματα και να βελτιώσει ή να βελτιστοποιήσει διεργασίες. Σύμφωνα με τον στόχο και τις ανάγκες της κάθε μελέτης, τον αριθμό και το είδος (ποιοτικές ή ποσοτικές) των πειραματικών μεταβλητών και των αποκρίσεων που πρόκειται να μετρηθούν επιλέγεται ο κατάλληλος τύπος DoE. Πολύ συχνά ο DoE και η Μεθοδολογία Απόκρισης Επιφανειών (Response Surface Methodology, RSM) αποτελούν διαδοχικά βήματα μιας μελέτης και βασικά στοιχεία μιας μεθόδου βελτιστοποίησης. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι ο προσδιορισμός και η σύγκριση των βέλτιστων πειραματικών συνθηκών μέσω της βελτιστοποίησης αναλυτικής μεθόδου υγροχρωματογραφίας υπερυψηλής απόδοσης συνδεδεμένη με δίδυμη φασματομετρία μαζών (UHPLC-MS/MS) και της βελτιστοποίησης που επιτυγχάνεται μέσω του λογισμικού του οργάνου. Τα μοντέλα-αναλύτες που επιλέχθηκαν για αυτή τη μελέτη είναι 4 μακρολίδια, η ερυθρομυκίνη, η κλαριθρομυκίνη, η ροξιθρομυκίνη και η αζιθρομυκίνη. Αρχικά προσδιορίσθηκαν οι βέλτιστες πειραματικές συνθήκες που προτείνονται με διαδικασία βελτιστοποίησης ενός παράγοντα τη φορά σύμφωνα με το λογισμικό του οργάνου. Στην συνέχεια εφαρμόστηκε πειραματικός σχεδιασμός σάρωσης, με στόχο την εύρεση των σημαντικών παραμέτρων της ανίχνευσης με MS/MS. Στο επόμενο στάδιο εφαρμόστηκε ένας Εγγεγραμμένος Κεντρικός Σχεδιασμός (Central Composite Inscribed- CCI) με στόχο τη βελτιστοποίηση των σημαντικών παραμέτρων έτσι ώστε να μεγιστοποιηθεί το αναλυτικό σήμα των αναλυτών. Ένας δεύτερος CCI σχεδιασμός εφαρμόστηκε για τη βελτιστοποίση των υγροχρωματογραφικών συνθηκών. Τέλος, ακολούθησε μια σύγκριση μεταξύ των βελτιστοποιημένων σημάτων MS σημάτων από το λογισμικό του οργάνου και τον DoE και έγινε μια προσπάθεια να διερευνηθούν οι μεταβολές που παρατηρήθηκαν. Το αποτέλεσμα της παρούσας εργασίας ήταν μια σημαντική αύξηση του σήματος, δίνοντας τη δυνατότητα ανάπτυξης μιας ευαίσθητης βιοαναλυτικής μεθόδου για την ποσοτικοποίηση των συγκεκριμένων αντιβιοτικών στο μέλλον.","Liquid chromatography (LC) coupled with tandem mass spectrometry (MS/MS) with electrospray ionization tend to be the method of choice for qualitative and quantitative determination of a wide range of compounds. However, the sensitivity and the response of each analyte in each analytical method is under the influence of both compound-dependent factors (chargeability, relative hydrophobicity, matrix characteristics etc.) and instrumental parameters. Despite the efforts there is no comprehensive model available to describe the interactions, the grade of interaction, as well as the mechanisms between the mentioned factors. Additionally, the demand of sensitive methods is very often mandatory, concerning the minimal volumes of biological samples and the effort to avoid or reduce matrix effects, that consist a major concern in bioanalytical methods. A crucial step to this procedure is to distinguish the most important factors, that affect the MS signal, and the interactions between these factors. Instrument’s software perform usually an optimization but it is insufficient, considering that they study the influence of one factor at a time (OFAT) and they don’t distinguish the most important factors and the interactions between them. On the contrary, applying the theory of Design of Experiments (DOE) a more precise and efficient optimization can be achieved. DOE consists a tool of statistical science that is being applied in a wide range of scientific fields and in many areas of experimental work, as they solve problems and improve or optimize processes. According to the aim of the study, the number and the kind (numerical or categorical) of the experimental variables and the responses that are going to be measured the proper type of DOE can be chosen from a great variety of DOE types. Very often DOE and RSM (Response Surface Methodology) consist consecutively steps of a study, since they are basic components of a method optimization. The aim of this work was to determine and compare the optimal experimental conditions through a stepwise optimization method of an UPLC-MS/MS method and the optimization being conducted from the instrument’s software. The model analytes chosen for this study are four macrolide molecules, erythromycin, clarithromycin, roxithromycin and azithromycin. As a first step in the current study was to find the optimal experimental conditions according to instrument’ s software. After an experimental design was applied to define the UHPLC optimal conditions and a screening design was carried out aiming to distinguish the most important factors of the MS/MS analysis. The next step a CCI (Central Composite Inscribed) design was applied in order to optimize the important factors so as to maximize the MS signals of our analytes. A second ICC design was performed so as to optimize the liquid-chromatography conditions. Finally, a comparison was conducted between the optimized MS signals achieved from both the instrument’s software and DOE and an attempt to investigate these differences was made. The outcome of this current paper was a significant increase in MS signals, enabling the development of sensitive bioanalytical method for the quantification of these antibiotics in the future."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Βελτιστοποίηση του προσδιορισμού μακρολιδίων με υγροχρωματογραφία υπερυψηλής απόδοσης δίδυμης φασματομετρίας μαζών (UHPLC-MS/MS) με τη χρήση πειραματικού σχεδιασμού (Design of Experiments – DoE)"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Γκουντάνας Κωνσταντίνος","Gkountanas Konstantinos"],"dc:date":["2018"],"dc:description":["Η αναλυτική τεχνική της υγροχρωματογραφίας συνδεδεμένη με δίδυμη φασματομετρία μάζας (liquid chromatography-tandem mass spectrometry, LC-MS/MS) με ιοντισμό με ηλεκτροψεκασμό αποτελεί τα τελευταία χρόνια μέθοδο εκλογής για τον ποιοτικό και ποσοτικό προσδιορισμό μεγάλου εύρους ενώσεων ποικίλου ενδιαφέροντος. Παρ’ όλα αυτά η ευαισθησία και η απόκριση (response) κάθε αναλύτη σε μια αναλυτική μέθοδο επηρεάζεται τόσο από χαρακτηριστικά του αναλύτη (επίδραση μήτρας δείγματος, υδροφοβικότητα, κ.α.) όσο και από οργανολογικές παραμέτρους. Παρά τις προσπάθειες, δεν έχει ακόμα καταστεί εφικτή η εύρεση ενός περιεκτικού μοντέλου που να περιγράφει τις αλληλεπιδράσεις αυτών των παραγόντων, την ποσοτική επίδραση τους σε πειραματικές αποκρίσεις καθώς και τους υπεύθυνους μηχανισμούς. Ταυτόχρονα, η ανάπτυξη βιοαναλυτικών μεθόδων απαιτεί αυξημένη ευαισθησία, η βελτιστοποίηση της οποίας πολλές φορές καθίσταται πολύπλοκη δεδομένης της επίδρασης μήτρας δείγματος και των μικρών όγκων βιολογικών δειγμάτων. Ένα πολύ σημαντικό βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση είναι και ο εντοπισμός των σημαντικών παραμέτρων που επιδρούν στο σήμα του αναλύτη καθώς και των μεταξύ τους αλληλεπιδράσεων. Τα λογισμικά πολλών οργάνων δίνουν την δυνατότητα βελτιστοποίησης σήματος, η οποία όμως χαρακτηρίζεται ανεπαρκής. Αυτό οφείλεται στο ότι βελτιστοποιούν μια παράμετρο τη φορά (one-factor-a-time, OFAT), χωρίς να παρέχονται πληροφορίες για τις πιο σημαντικές παραμέτρους καθώς και για τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ τους. Αντίθετα με την εφαρμογή της θεωρίας του Πειραματικού Σχεδιασμού (Design of Experiments- DoE) μπορεί να επιτευχθεί μια περισσότερο ακριβής και αποτελεσματική βελτιστοποίηση. Ο DoE αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο της στατιστικής το οποίο εφαρμόζεται ευρέως σε ένα μεγάλο εύρος επιστημονικών πεδίων και πειραματικών εργασιών, καθώς μπορεί να επιλύσει προβλήματα και να βελτιώσει ή να βελτιστοποιήσει διεργασίες. Σύμφωνα με τον στόχο και τις ανάγκες της κάθε μελέτης, τον αριθμό και το είδος (ποιοτικές ή ποσοτικές) των πειραματικών μεταβλητών και των αποκρίσεων που πρόκειται να μετρηθούν επιλέγεται ο κατάλληλος τύπος DoE. Πολύ συχνά ο DoE και η Μεθοδολογία Απόκρισης Επιφανειών (Response Surface Methodology, RSM) αποτελούν διαδοχικά βήματα μιας μελέτης και βασικά στοιχεία μιας μεθόδου βελτιστοποίησης. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι ο προσδιορισμός και η σύγκριση των βέλτιστων πειραματικών συνθηκών μέσω της βελτιστοποίησης αναλυτικής μεθόδου υγροχρωματογραφίας υπερυψηλής απόδοσης συνδεδεμένη με δίδυμη φασματομετρία μαζών (UHPLC-MS/MS) και της βελτιστοποίησης που επιτυγχάνεται μέσω του λογισμικού του οργάνου. Τα μοντέλα-αναλύτες που επιλέχθηκαν για αυτή τη μελέτη είναι 4 μακρολίδια, η ερυθρομυκίνη, η κλαριθρομυκίνη, η ροξιθρομυκίνη και η αζιθρομυκίνη. Αρχικά προσδιορίσθηκαν οι βέλτιστες πειραματικές συνθήκες που προτείνονται με διαδικασία βελτιστοποίησης ενός παράγοντα τη φορά σύμφωνα με το λογισμικό του οργάνου. Στην συνέχεια εφαρμόστηκε πειραματικός σχεδιασμός σάρωσης, με στόχο την εύρεση των σημαντικών παραμέτρων της ανίχνευσης με MS/MS. Στο επόμενο στάδιο εφαρμόστηκε ένας Εγγεγραμμένος Κεντρικός Σχεδιασμός (Central Composite Inscribed- CCI) με στόχο τη βελτιστοποίηση των σημαντικών παραμέτρων έτσι ώστε να μεγιστοποιηθεί το αναλυτικό σήμα των αναλυτών. Ένας δεύτερος CCI σχεδιασμός εφαρμόστηκε για τη βελτιστοποίση των υγροχρωματογραφικών συνθηκών. Τέλος, ακολούθησε μια σύγκριση μεταξύ των βελτιστοποιημένων σημάτων MS σημάτων από το λογισμικό του οργάνου και τον DoE και έγινε μια προσπάθεια να διερευνηθούν οι μεταβολές που παρατηρήθηκαν. Το αποτέλεσμα της παρούσας εργασίας ήταν μια σημαντική αύξηση του σήματος, δίνοντας τη δυνατότητα ανάπτυξης μιας ευαίσθητης βιοαναλυτικής μεθόδου για την ποσοτικοποίηση των συγκεκριμένων αντιβιοτικών στο μέλλον.","Liquid chromatography (LC) coupled with tandem mass spectrometry (MS/MS) with electrospray ionization tend to be the method of choice for qualitative and quantitative determination of a wide range of compounds. However, the sensitivity and the response of each analyte in each analytical method is under the influence of both compound-dependent factors (chargeability, relative hydrophobicity, matrix characteristics etc.) and instrumental parameters. Despite the efforts there is no comprehensive model available to describe the interactions, the grade of interaction, as well as the mechanisms between the mentioned factors. Additionally, the demand of sensitive methods is very often mandatory, concerning the minimal volumes of biological samples and the effort to avoid or reduce matrix effects, that consist a major concern in bioanalytical methods. A crucial step to this procedure is to distinguish the most important factors, that affect the MS signal, and the interactions between these factors. Instrument’s software perform usually an optimization but it is insufficient, considering that they study the influence of one factor at a time (OFAT) and they don’t distinguish the most important factors and the interactions between them. On the contrary, applying the theory of Design of Experiments (DOE) a more precise and efficient optimization can be achieved. DOE consists a tool of statistical science that is being applied in a wide range of scientific fields and in many areas of experimental work, as they solve problems and improve or optimize processes. According to the aim of the study, the number and the kind (numerical or categorical) of the experimental variables and the responses that are going to be measured the proper type of DOE can be chosen from a great variety of DOE types. Very often DOE and RSM (Response Surface Methodology) consist consecutively steps of a study, since they are basic components of a method optimization. The aim of this work was to determine and compare the optimal experimental conditions through a stepwise optimization method of an UPLC-MS/MS method and the optimization being conducted from the instrument’s software. The model analytes chosen for this study are four macrolide molecules, erythromycin, clarithromycin, roxithromycin and azithromycin. As a first step in the current study was to find the optimal experimental conditions according to instrument’ s software. After an experimental design was applied to define the UHPLC optimal conditions and a screening design was carried out aiming to distinguish the most important factors of the MS/MS analysis. The next step a CCI (Central Composite Inscribed) design was applied in order to optimize the important factors so as to maximize the MS signals of our analytes. A second ICC design was performed so as to optimize the liquid-chromatography conditions. Finally, a comparison was conducted between the optimized MS signals achieved from both the instrument’s software and DOE and an attempt to investigate these differences was made. The outcome of this current paper was a significant increase in MS signals, enabling the development of sensitive bioanalytical method for the quantification of these antibiotics in the future."],"dc:identifier":["uoadl:2662401","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2662401"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Βελτιστοποίηση του προσδιορισμού μακρολιδίων με υγροχρωματογραφία υπερυψηλής απόδοσης δίδυμης φασματομετρίας μαζών (UHPLC-MS/MS) με τη χρήση πειραματικού σχεδιασμού (Design of Experiments – DoE)"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:30:33Z"}