{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2672652"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2672652","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η μετανάστευση και οι απελάσεις των Ελλήνων της Κωσταντινούπολης, υπό το πρίσμα της ανθρωπιστικής κρίσης","abstract":"Ο Ελληνισμός της Κωνσταντινούπολης παρά την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης και τις εγγυήσεις που προέβλεπε, όσον αφορά τις μη μουσουλμανικές μειο-νότητες που θα εξακολουθούσαν να διαμένουν εντός των ορίων της τουρκικής επικρά-τειας, δέχτηκε πολλά καταπιεστικά μέτρα. Η απαγόρευση εξάσκησης ορισμένων επαγ-γελμάτων, η υποχρεωτική επιστράτευση των ανδρών 25-45 ετών και ο φόρος περιου-σίας αποτελούν τα πιο ενδεικτικά. Το διάστημα 1950-1955 με τη συμμετοχή της Ελλάδας και της Τουρκίας στο ΝΑ-ΤΟ, επήλθε κλίμα συνεργασίας μεταξύ των δυο χωρών, ευνοώντας την οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη της ελληνικής ομογένειας. Στο ίδιο διάστημα όμως ήρθε στο προσκήνιο το Κυπριακό ζήτημα, με τις δυο χώρες να μη μπορούν να καταλήξουν σε συμφωνία και την κατάσταση στο νησί να είναι ιδιαιτέρως τεταμένη. Με αφορμή μια έκρηξη στο σπίτι του Kemal Atatürk στη Θεσσαλονίκη, την 6η/7η Σεπτεμβρίου 1955 διαδραματίστηκαν βίαιες επιθέσεις εναντίον των μειονοτήτων της Πόλης, μεταξύ των οποίων η ελληνική, που υπέστη τις σφοδρότερες και πολυπληθέστερες. Τεράστιες καταστροφές καταγράφηκαν σε ιδιωτικές περιουσίες, καταστήματα, ναούς, νεκροταφεία και άλλα ιδρύματα της κοινότητας, ενώ δεν έλειψαν θύματα. Παρά τις επίσημες διαβεβαιώσεις της τουρκικής κυβέρνησης για αποζημιώσεις, τα θύματα δεν έτυχαν της μεταχείρισης που άρμοζε στα βίαια γεγονότα που βίωσαν, με την ελληνική κυβέρνηση να μην καταφέρνει κάποια αξιόλογη διεκδίκηση, μέσω της διπλωματικής οδού. Σαν συνέπεια υπήρξε ένα μεγάλο μεταναστευτικό ρεύμα προς την Ελλάδα, μειώνοντας περεταίρω τον πληθυσμό των Ελλήνων στην Πόλη. Η κίνηση όμως του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου να προτείνει την αναθεώρηση δε-κατριών διατάξεων του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, το Δεκέμβριο του 1963, σήμανε το οριστικό τέλος για τους Έλληνες Κων/πολίτες. Η Τουρκία το 1964 κα-τήγγειλε τη Σύμβαση Εγκατάστασης, Εμπορίου και Ναυτιλίας, που είχε υπογραφεί το 1930 και σχεδόν αμέσως άρχισαν οι απελάσεις Ελλήνων υπηκόων, με την Τουρκία να πλουτίζει δεσμεύοντας τη κινητή και ακίνητη περιουσία τους με το «μυστικό» νομοθετικό διάταγμα Kararnames. Οι Κων/πολίτες διώχθηκαν, μην έχοντας κανένα προσωπικό αντικείμενο. Εκτιμάται ότι ο συνολικός αριθμός των Ελλήνων (Έλληνες και Τούρκοι υπήκοοι-με ελληνική και τουρκική ιθαγένεια) που εγκατέλειψαν την Τουρκία συνεπεία των απελάσεων κυμάνθηκε μεταξύ 40.000-48.000 ατόμων. Καθοριστικό ρόλο στο αίσθημα ανασφάλειας και στη δυσφορία των Κων/πολιτών, που τους οδήγησε σε έξοδο από την Τουρκία, έπαιξε και η υιοθέτηση μιας σειράς απαγορευτικών διαταγμάτων που έπλητταν το εκπαιδευτικό σύστημα, τα φιλανθρωπικά ιδρύματα της Κωνσταντινουπολίτικης Ομογένειας και το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Οι πρώτες μέρες των απελαθέντων ήταν δραματικές και με ελάχιστη βοήθεια από την ελληνική κυβέρνηση κατάφεραν να σταθούν ξανά στα πόδια τους χάρις στην βοήθεια των Συλλόγων τους, αφού η ελληνική κοινωνία τους υποδέχτηκε με καχυποψία και η ελληνική κυβέρνηση κατάφερε να συνεισφέρει ελάχιστα με κάποια οικονομικά βοηθήματα. Δυστυχώς πολλοί Κωνσταντινουπολίτες, δεν έχουν καταφέρει να ανακτήσουν όσα άφησαν πίσω, παρά τις προσφυγές στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και κάποια ανασταλτικά μέτρα από πλευράς της τουρκικής κυβέρνησης, ενώ σε ανάλογη κατάσταση βρίσκονται και όλες οι κοινοτικές περιουσίες που δημεύτηκαν από την τουρκική κυβέρνηση, μέσω του βακουφικού νόμου για δική της εκμετάλλευση. Χειρότερο όμως όλων είναι η έλλειψη σύνδεσης των νεότερων γενιών με την Κωνσταντινούπολη και τον πολιτισμό της, οδηγώντας την ελληνική μειονότητα στην περαιτέρω συρρίκνωσή της.","abstract_html":"Ο Ελληνισμός της Κωνσταντινούπολης παρά την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης και τις εγγυήσεις που προέβλεπε, όσον αφορά τις μη μουσουλμανικές μειο-νότητες που θα εξακολουθούσαν να διαμένουν εντός των ορίων της τουρκικής επικρά-τειας, δέχτηκε πολλά καταπιεστικά μέτρα. Η απαγόρευση εξάσκησης ορισμένων επαγ-γελμάτων, η υποχρεωτική επιστράτευση των ανδρών 25-45 ετών και ο φόρος περιου-σίας αποτελούν τα πιο ενδεικτικά. Το διάστημα 1950-1955 με τη συμμετοχή της Ελλάδας και της Τουρκίας στο ΝΑ-ΤΟ, επήλθε κλίμα συνεργασίας μεταξύ των δυο χωρών, ευνοώντας την οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη της ελληνικής ομογένειας. Στο ίδιο διάστημα όμως ήρθε στο προσκήνιο το Κυπριακό ζήτημα, με τις δυο χώρες να μη μπορούν να καταλήξουν σε συμφωνία και την κατάσταση στο νησί να είναι ιδιαιτέρως τεταμένη. Με αφορμή μια έκρηξη στο σπίτι του Kemal Atatürk στη Θεσσαλονίκη, την 6η/7η Σεπτεμβρίου 1955 διαδραματίστηκαν βίαιες επιθέσεις εναντίον των μειονοτήτων της Πόλης, μεταξύ των οποίων η ελληνική, που υπέστη τις σφοδρότερες και πολυπληθέστερες. Τεράστιες καταστροφές καταγράφηκαν σε ιδιωτικές περιουσίες, καταστήματα, ναούς, νεκροταφεία και άλλα ιδρύματα της κοινότητας, ενώ δεν έλειψαν θύματα. Παρά τις επίσημες διαβεβαιώσεις της τουρκικής κυβέρνησης για αποζημιώσεις, τα θύματα δεν έτυχαν της μεταχείρισης που άρμοζε στα βίαια γεγονότα που βίωσαν, με την ελληνική κυβέρνηση να μην καταφέρνει κάποια αξιόλογη διεκδίκηση, μέσω της διπλωματικής οδού. Σαν συνέπεια υπήρξε ένα μεγάλο μεταναστευτικό ρεύμα προς την Ελλάδα, μειώνοντας περεταίρω τον πληθυσμό των Ελλήνων στην Πόλη. Η κίνηση όμως του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου να προτείνει την αναθεώρηση δε-κατριών διατάξεων του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, το Δεκέμβριο του 1963, σήμανε το οριστικό τέλος για τους Έλληνες Κων/πολίτες. Η Τουρκία το 1964 κα-τήγγειλε τη Σύμβαση Εγκατάστασης, Εμπορίου και Ναυτιλίας, που είχε υπογραφεί το 1930 και σχεδόν αμέσως άρχισαν οι απελάσεις Ελλήνων υπηκόων, με την Τουρκία να πλουτίζει δεσμεύοντας τη κινητή και ακίνητη περιουσία τους με το «μυστικό» νομοθετικό διάταγμα Kararnames. Οι Κων/πολίτες διώχθηκαν, μην έχοντας κανένα προσωπικό αντικείμενο. Εκτιμάται ότι ο συνολικός αριθμός των Ελλήνων (Έλληνες και Τούρκοι υπήκοοι-με ελληνική και τουρκική ιθαγένεια) που εγκατέλειψαν την Τουρκία συνεπεία των απελάσεων κυμάνθηκε μεταξύ 40.000-48.000 ατόμων. Καθοριστικό ρόλο στο αίσθημα ανασφάλειας και στη δυσφορία των Κων/πολιτών, που τους οδήγησε σε έξοδο από την Τουρκία, έπαιξε και η υιοθέτηση μιας σειράς απαγορευτικών διαταγμάτων που έπλητταν το εκπαιδευτικό σύστημα, τα φιλανθρωπικά ιδρύματα της Κωνσταντινουπολίτικης Ομογένειας και το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Οι πρώτες μέρες των απελαθέντων ήταν δραματικές και με ελάχιστη βοήθεια από την ελληνική κυβέρνηση κατάφεραν να σταθούν ξανά στα πόδια τους χάρις στην βοήθεια των Συλλόγων τους, αφού η ελληνική κοινωνία τους υποδέχτηκε με καχυποψία και η ελληνική κυβέρνηση κατάφερε να συνεισφέρει ελάχιστα με κάποια οικονομικά βοηθήματα. Δυστυχώς πολλοί Κωνσταντινουπολίτες, δεν έχουν καταφέρει να ανακτήσουν όσα άφησαν πίσω, παρά τις προσφυγές στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και κάποια ανασταλτικά μέτρα από πλευράς της τουρκικής κυβέρνησης, ενώ σε ανάλογη κατάσταση βρίσκονται και όλες οι κοινοτικές περιουσίες που δημεύτηκαν από την τουρκική κυβέρνηση, μέσω του βακουφικού νόμου για δική της εκμετάλλευση. Χειρότερο όμως όλων είναι η έλλειψη σύνδεσης των νεότερων γενιών με την Κωνσταντινούπολη και τον πολιτισμό της, οδηγώντας την ελληνική μειονότητα στην περαιτέρω συρρίκνωσή της.","abstract_has_math":false,"creators":["Αραμπατζής Δημήτριος","Arampatzis Dimitrios"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2018,"date_issued":"2018","date_published":"2018","updated_at":"2026-11-19T05:30:33Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2672652"],"render_values":[{"text":"uoadl:2672652","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2672652","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2672652","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2672652","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Αραμπατζής Δημήτριος","Arampatzis Dimitrios"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2018"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2672652","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2672652"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Ο Ελληνισμός της Κωνσταντινούπολης παρά την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης και τις εγγυήσεις που προέβλεπε, όσον αφορά τις μη μουσουλμανικές μειο-νότητες που θα εξακολουθούσαν να διαμένουν εντός των ορίων της τουρκικής επικρά-τειας, δέχτηκε πολλά καταπιεστικά μέτρα. Η απαγόρευση εξάσκησης ορισμένων επαγ-γελμάτων, η υποχρεωτική επιστράτευση των ανδρών 25-45 ετών και ο φόρος περιου-σίας αποτελούν τα πιο ενδεικτικά. Το διάστημα 1950-1955 με τη συμμετοχή της Ελλάδας και της Τουρκίας στο ΝΑ-ΤΟ, επήλθε κλίμα συνεργασίας μεταξύ των δυο χωρών, ευνοώντας την οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη της ελληνικής ομογένειας. Στο ίδιο διάστημα όμως ήρθε στο προσκήνιο το Κυπριακό ζήτημα, με τις δυο χώρες να μη μπορούν να καταλήξουν σε συμφωνία και την κατάσταση στο νησί να είναι ιδιαιτέρως τεταμένη. Με αφορμή μια έκρηξη στο σπίτι του Kemal Atatürk στη Θεσσαλονίκη, την 6η/7η Σεπτεμβρίου 1955 διαδραματίστηκαν βίαιες επιθέσεις εναντίον των μειονοτήτων της Πόλης, μεταξύ των οποίων η ελληνική, που υπέστη τις σφοδρότερες και πολυπληθέστερες. Τεράστιες καταστροφές καταγράφηκαν σε ιδιωτικές περιουσίες, καταστήματα, ναούς, νεκροταφεία και άλλα ιδρύματα της κοινότητας, ενώ δεν έλειψαν θύματα. Παρά τις επίσημες διαβεβαιώσεις της τουρκικής κυβέρνησης για αποζημιώσεις, τα θύματα δεν έτυχαν της μεταχείρισης που άρμοζε στα βίαια γεγονότα που βίωσαν, με την ελληνική κυβέρνηση να μην καταφέρνει κάποια αξιόλογη διεκδίκηση, μέσω της διπλωματικής οδού. Σαν συνέπεια υπήρξε ένα μεγάλο μεταναστευτικό ρεύμα προς την Ελλάδα, μειώνοντας περεταίρω τον πληθυσμό των Ελλήνων στην Πόλη. Η κίνηση όμως του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου να προτείνει την αναθεώρηση δε-κατριών διατάξεων του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, το Δεκέμβριο του 1963, σήμανε το οριστικό τέλος για τους Έλληνες Κων/πολίτες. Η Τουρκία το 1964 κα-τήγγειλε τη Σύμβαση Εγκατάστασης, Εμπορίου και Ναυτιλίας, που είχε υπογραφεί το 1930 και σχεδόν αμέσως άρχισαν οι απελάσεις Ελλήνων υπηκόων, με την Τουρκία να πλουτίζει δεσμεύοντας τη κινητή και ακίνητη περιουσία τους με το «μυστικό» νομοθετικό διάταγμα Kararnames. Οι Κων/πολίτες διώχθηκαν, μην έχοντας κανένα προσωπικό αντικείμενο. Εκτιμάται ότι ο συνολικός αριθμός των Ελλήνων (Έλληνες και Τούρκοι υπήκοοι-με ελληνική και τουρκική ιθαγένεια) που εγκατέλειψαν την Τουρκία συνεπεία των απελάσεων κυμάνθηκε μεταξύ 40.000-48.000 ατόμων. Καθοριστικό ρόλο στο αίσθημα ανασφάλειας και στη δυσφορία των Κων/πολιτών, που τους οδήγησε σε έξοδο από την Τουρκία, έπαιξε και η υιοθέτηση μιας σειράς απαγορευτικών διαταγμάτων που έπλητταν το εκπαιδευτικό σύστημα, τα φιλανθρωπικά ιδρύματα της Κωνσταντινουπολίτικης Ομογένειας και το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Οι πρώτες μέρες των απελαθέντων ήταν δραματικές και με ελάχιστη βοήθεια από την ελληνική κυβέρνηση κατάφεραν να σταθούν ξανά στα πόδια τους χάρις στην βοήθεια των Συλλόγων τους, αφού η ελληνική κοινωνία τους υποδέχτηκε με καχυποψία και η ελληνική κυβέρνηση κατάφερε να συνεισφέρει ελάχιστα με κάποια οικονομικά βοηθήματα. Δυστυχώς πολλοί Κωνσταντινουπολίτες, δεν έχουν καταφέρει να ανακτήσουν όσα άφησαν πίσω, παρά τις προσφυγές στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και κάποια ανασταλτικά μέτρα από πλευράς της τουρκικής κυβέρνησης, ενώ σε ανάλογη κατάσταση βρίσκονται και όλες οι κοινοτικές περιουσίες που δημεύτηκαν από την τουρκική κυβέρνηση, μέσω του βακουφικού νόμου για δική της εκμετάλλευση. Χειρότερο όμως όλων είναι η έλλειψη σύνδεσης των νεότερων γενιών με την Κωνσταντινούπολη και τον πολιτισμό της, οδηγώντας την ελληνική μειονότητα στην περαιτέρω συρρίκνωσή της.","Hellenism in Constantinople despite the signing of the Treaty of Lausanne and the guarantees provided by the Peace Treaty signed for non-Muslim minorities that would still remain within the boundaries of Turkish territory, faced many oppressive measures. The ban on the practice of certain professions, recruitment of 25-45 year-old men and property tax are the most indicative. Between 1950 and 1955, with the participation of Greece and Turkey in NATO, there was a climate of cooperation between the two countries, favoring the economic and cultural development of the people of Constantinople. At the same time, however, the Cyprus issue has come to the fore, with the two countries not being able to reach an agreement and the situation on the island particularly tense. On the occasion of an explosion at Atatürk's home in Thessaloniki, on September 6th-7th 1955 violent attacks against the minorities of the city took place, among which Greek was the most numer-ous. Huge catastrophes have been recorded in private properties, shops, temples, cemeteries and other community institutions, among human losses. More specifically the days after these violent events were extremely difficult also. The ruined houses re-mained open, without doors or windows, with crushed glasses, no household goods. The food and clothes even in the houses had been looted or destroyed, and although houses could not be described as habitable, many had no choice but to return to them until they could find a solution. There were even incidents of susceptible use of clothing and jewelery by Turkish citizens in front of the eyes of the victims. Due to weather con-ditions and food problems, given that all food supplies were severely destroyed as shelves from groceries were emptied and large quantities of food were thrown into the streets, the lack of clothing and warm dwelling took a great deal to the difficult condi-tions in which the victims had to deal with, as the public health risk was at the same also undermined. In addition to the huge disruption inside homes, the major catastrophes in shops and crafts, the fact that altogether about 8,700 citizens lost their jobs as the businesses they were working on were destroyed can not be overlooked either. The fact that the Turkish state was in a difficult economic situation coupled with the devaluation of the Turkish lira led the Menderes government to handle the compen-sation issue in a way as less damaging as possible to the country's economy. Although the setting up of disaster reporting committees took place in a relatively quick time, the undercutting of the damage combined with the swollen bureaucracy was far from satis-factory leaving those affected by the episodes. Despite the official assurances of the Turkish government on compensation, the victims did not benefit from the treatment they had for the violent events they experienced, with the Greek government failing to make a significant claim through the diplomatic channel. As a result, there was a migra-tory stream to Greece, further reducing the population of Greeks in Constantinople. Archbishop Makarios's move to propose a revision of thirteen provisions of the Constitution in December 1963 meant the final end for the Greek minority. In 1964, Tur-key denounced the Convention of Establishment, Trade and Shipping, signed in 1930, and the expulsion of Greek nationals almost immediately began, with Turkey enriching by binding their movable and immovable property under the Kararnames secret decree. The people of Constantinople were persecuted, not having any personal affairs or mon-ey. In one year, the population of the Greeks in the city declined from 90,000 to just 30,000. The first few days were dramatic and with little help from the Greek government they managed to stand again on their feet thanks to the help of their Associations, since the Greek society greeted them with suspicion, making their arrival in Greece difficult, and the minor financial aid from the government. It is worth mentioning though that despite the difficult conditions they encoun-tered with their establishment in Greece, they were initially absorbed by the private sec-tor as freelancers, craftsmen, employees or workers, as they were used to trade or to practice art. Those who had or later acquired the financial capacity managed to re-establish the operations they held in Constantinople and through their own attempt to flourish. Over time they managed to keep pace with the way of life of the locals, alt-hough it took quite a while for them to be totally accepted by the whole, with the memory of Constantinople being deeply engraved in their minds. Unfortunately, what many have left behind has not been able to be recovered, despite appeals to the European Court of Human Rights and some suspensive measures on the part of the Turkish government, and in a similar situation are all the communal fortunes confiscated by the Turkish government, but the worst of all is the lack of association of the younger generations with Constantinople and its culture, lead-ing to Greek minority’s further shrinking."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η μετανάστευση και οι απελάσεις των Ελλήνων της Κωσταντινούπολης, υπό το πρίσμα της ανθρωπιστικής κρίσης"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Αραμπατζής Δημήτριος","Arampatzis Dimitrios"],"dc:date":["2018"],"dc:description":["Ο Ελληνισμός της Κωνσταντινούπολης παρά την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης και τις εγγυήσεις που προέβλεπε, όσον αφορά τις μη μουσουλμανικές μειο-νότητες που θα εξακολουθούσαν να διαμένουν εντός των ορίων της τουρκικής επικρά-τειας, δέχτηκε πολλά καταπιεστικά μέτρα. Η απαγόρευση εξάσκησης ορισμένων επαγ-γελμάτων, η υποχρεωτική επιστράτευση των ανδρών 25-45 ετών και ο φόρος περιου-σίας αποτελούν τα πιο ενδεικτικά. Το διάστημα 1950-1955 με τη συμμετοχή της Ελλάδας και της Τουρκίας στο ΝΑ-ΤΟ, επήλθε κλίμα συνεργασίας μεταξύ των δυο χωρών, ευνοώντας την οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη της ελληνικής ομογένειας. Στο ίδιο διάστημα όμως ήρθε στο προσκήνιο το Κυπριακό ζήτημα, με τις δυο χώρες να μη μπορούν να καταλήξουν σε συμφωνία και την κατάσταση στο νησί να είναι ιδιαιτέρως τεταμένη. Με αφορμή μια έκρηξη στο σπίτι του Kemal Atatürk στη Θεσσαλονίκη, την 6η/7η Σεπτεμβρίου 1955 διαδραματίστηκαν βίαιες επιθέσεις εναντίον των μειονοτήτων της Πόλης, μεταξύ των οποίων η ελληνική, που υπέστη τις σφοδρότερες και πολυπληθέστερες. Τεράστιες καταστροφές καταγράφηκαν σε ιδιωτικές περιουσίες, καταστήματα, ναούς, νεκροταφεία και άλλα ιδρύματα της κοινότητας, ενώ δεν έλειψαν θύματα. Παρά τις επίσημες διαβεβαιώσεις της τουρκικής κυβέρνησης για αποζημιώσεις, τα θύματα δεν έτυχαν της μεταχείρισης που άρμοζε στα βίαια γεγονότα που βίωσαν, με την ελληνική κυβέρνηση να μην καταφέρνει κάποια αξιόλογη διεκδίκηση, μέσω της διπλωματικής οδού. Σαν συνέπεια υπήρξε ένα μεγάλο μεταναστευτικό ρεύμα προς την Ελλάδα, μειώνοντας περεταίρω τον πληθυσμό των Ελλήνων στην Πόλη. Η κίνηση όμως του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου να προτείνει την αναθεώρηση δε-κατριών διατάξεων του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, το Δεκέμβριο του 1963, σήμανε το οριστικό τέλος για τους Έλληνες Κων/πολίτες. Η Τουρκία το 1964 κα-τήγγειλε τη Σύμβαση Εγκατάστασης, Εμπορίου και Ναυτιλίας, που είχε υπογραφεί το 1930 και σχεδόν αμέσως άρχισαν οι απελάσεις Ελλήνων υπηκόων, με την Τουρκία να πλουτίζει δεσμεύοντας τη κινητή και ακίνητη περιουσία τους με το «μυστικό» νομοθετικό διάταγμα Kararnames. Οι Κων/πολίτες διώχθηκαν, μην έχοντας κανένα προσωπικό αντικείμενο. Εκτιμάται ότι ο συνολικός αριθμός των Ελλήνων (Έλληνες και Τούρκοι υπήκοοι-με ελληνική και τουρκική ιθαγένεια) που εγκατέλειψαν την Τουρκία συνεπεία των απελάσεων κυμάνθηκε μεταξύ 40.000-48.000 ατόμων. Καθοριστικό ρόλο στο αίσθημα ανασφάλειας και στη δυσφορία των Κων/πολιτών, που τους οδήγησε σε έξοδο από την Τουρκία, έπαιξε και η υιοθέτηση μιας σειράς απαγορευτικών διαταγμάτων που έπλητταν το εκπαιδευτικό σύστημα, τα φιλανθρωπικά ιδρύματα της Κωνσταντινουπολίτικης Ομογένειας και το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Οι πρώτες μέρες των απελαθέντων ήταν δραματικές και με ελάχιστη βοήθεια από την ελληνική κυβέρνηση κατάφεραν να σταθούν ξανά στα πόδια τους χάρις στην βοήθεια των Συλλόγων τους, αφού η ελληνική κοινωνία τους υποδέχτηκε με καχυποψία και η ελληνική κυβέρνηση κατάφερε να συνεισφέρει ελάχιστα με κάποια οικονομικά βοηθήματα. Δυστυχώς πολλοί Κωνσταντινουπολίτες, δεν έχουν καταφέρει να ανακτήσουν όσα άφησαν πίσω, παρά τις προσφυγές στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και κάποια ανασταλτικά μέτρα από πλευράς της τουρκικής κυβέρνησης, ενώ σε ανάλογη κατάσταση βρίσκονται και όλες οι κοινοτικές περιουσίες που δημεύτηκαν από την τουρκική κυβέρνηση, μέσω του βακουφικού νόμου για δική της εκμετάλλευση. Χειρότερο όμως όλων είναι η έλλειψη σύνδεσης των νεότερων γενιών με την Κωνσταντινούπολη και τον πολιτισμό της, οδηγώντας την ελληνική μειονότητα στην περαιτέρω συρρίκνωσή της.","Hellenism in Constantinople despite the signing of the Treaty of Lausanne and the guarantees provided by the Peace Treaty signed for non-Muslim minorities that would still remain within the boundaries of Turkish territory, faced many oppressive measures. The ban on the practice of certain professions, recruitment of 25-45 year-old men and property tax are the most indicative. Between 1950 and 1955, with the participation of Greece and Turkey in NATO, there was a climate of cooperation between the two countries, favoring the economic and cultural development of the people of Constantinople. At the same time, however, the Cyprus issue has come to the fore, with the two countries not being able to reach an agreement and the situation on the island particularly tense. On the occasion of an explosion at Atatürk's home in Thessaloniki, on September 6th-7th 1955 violent attacks against the minorities of the city took place, among which Greek was the most numer-ous. Huge catastrophes have been recorded in private properties, shops, temples, cemeteries and other community institutions, among human losses. More specifically the days after these violent events were extremely difficult also. The ruined houses re-mained open, without doors or windows, with crushed glasses, no household goods. The food and clothes even in the houses had been looted or destroyed, and although houses could not be described as habitable, many had no choice but to return to them until they could find a solution. There were even incidents of susceptible use of clothing and jewelery by Turkish citizens in front of the eyes of the victims. Due to weather con-ditions and food problems, given that all food supplies were severely destroyed as shelves from groceries were emptied and large quantities of food were thrown into the streets, the lack of clothing and warm dwelling took a great deal to the difficult condi-tions in which the victims had to deal with, as the public health risk was at the same also undermined. In addition to the huge disruption inside homes, the major catastrophes in shops and crafts, the fact that altogether about 8,700 citizens lost their jobs as the businesses they were working on were destroyed can not be overlooked either. The fact that the Turkish state was in a difficult economic situation coupled with the devaluation of the Turkish lira led the Menderes government to handle the compen-sation issue in a way as less damaging as possible to the country's economy. Although the setting up of disaster reporting committees took place in a relatively quick time, the undercutting of the damage combined with the swollen bureaucracy was far from satis-factory leaving those affected by the episodes. Despite the official assurances of the Turkish government on compensation, the victims did not benefit from the treatment they had for the violent events they experienced, with the Greek government failing to make a significant claim through the diplomatic channel. As a result, there was a migra-tory stream to Greece, further reducing the population of Greeks in Constantinople. Archbishop Makarios's move to propose a revision of thirteen provisions of the Constitution in December 1963 meant the final end for the Greek minority. In 1964, Tur-key denounced the Convention of Establishment, Trade and Shipping, signed in 1930, and the expulsion of Greek nationals almost immediately began, with Turkey enriching by binding their movable and immovable property under the Kararnames secret decree. The people of Constantinople were persecuted, not having any personal affairs or mon-ey. In one year, the population of the Greeks in the city declined from 90,000 to just 30,000. The first few days were dramatic and with little help from the Greek government they managed to stand again on their feet thanks to the help of their Associations, since the Greek society greeted them with suspicion, making their arrival in Greece difficult, and the minor financial aid from the government. It is worth mentioning though that despite the difficult conditions they encoun-tered with their establishment in Greece, they were initially absorbed by the private sec-tor as freelancers, craftsmen, employees or workers, as they were used to trade or to practice art. Those who had or later acquired the financial capacity managed to re-establish the operations they held in Constantinople and through their own attempt to flourish. Over time they managed to keep pace with the way of life of the locals, alt-hough it took quite a while for them to be totally accepted by the whole, with the memory of Constantinople being deeply engraved in their minds. Unfortunately, what many have left behind has not been able to be recovered, despite appeals to the European Court of Human Rights and some suspensive measures on the part of the Turkish government, and in a similar situation are all the communal fortunes confiscated by the Turkish government, but the worst of all is the lack of association of the younger generations with Constantinople and its culture, lead-ing to Greek minority’s further shrinking."],"dc:identifier":["uoadl:2672652","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2672652"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Η μετανάστευση και οι απελάσεις των Ελλήνων της Κωσταντινούπολης, υπό το πρίσμα της ανθρωπιστικής κρίσης"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:30:33Z"}