{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2681966"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2681966","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Επικοινωνιακή Διαχείριση Κρίσεων & Σχέδια Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών φυσικών καταστροφών","abstract":"Στην παρούσα έρευνα σκοπός μας είναι η παρουσίαση, κατανόηση και ερμηνεία των γνώσεων, των αντιλήψεων, πεποιθήσεων, συναισθημάτων, προσδοκιών και εμπειριών των πολιτών σχετικά με τη διαχείριση κρίσεων, καταστροφών και τα σχέδια εκτάκτων αναγκών. Μέσα από τις νοητικές τους αναπαραστάσεις να καταλάβουμε πως προσλαμβάνουν, νοηματοδοτούν και κατά συνέπεια ορίζουν βασικές έννοιες, αντικείμενα και διαδικασίες οι οποίες βρίσκονται εντός του κύκλου της διαχείρισης κρίσεων, καταστροφών και εκτάκτων αναγκών. Έτσι λοιπόν, στο πρώτο μέρος της Βιβλιογραφικής Επισκόπησης αναπτύσσονται οι έννοιες της Κρίσης, της Καταστροφής και του Κινδύνου, πραγματοποιείται ταξινόμηση των καταστροφών, ενώ περιγράφονται βασικά χαρακτηριστικά των σεισμών, των δασικών πυρκαγιών και των πλημμυρικών φαινομένων. Ακολουθεί η ανάπτυξη των εννοιών της Έκτακτης Ανάγκης (σχεδιασμού & διαχείρισης), της Κήρυξης σε Κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης και των Σχεδίων, του Κύκλου της διαχείρισης κρίσεων, καταστροφών και εκτάκτων αναγκών, της Οργανωμένης Απομάκρυνσης Πληθυσμού. Στη συνέχεια, παρουσιάζονται οι οδηγίες αυτό-προστασίας για τους σεισμούς, τις δασικές πυρκαγιές και τις πλημμύρες της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας. Ακολούθως, αναπτύσσονται οι έννοιες της Επικοινωνίας (λεκτικής & μη λεκτικής), της Αντίληψης, της Στάσης και της διαμόρφωσης – αλλαγής της, καταλήγοντας στην Επικοινωνιακή Διαχείριση Κρίσεων. Στην ερευνητική μας μεθοδολογία πρώτα αναπτύξαμε ως μελέτη περίπτωσης την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και συγκεκριμένα τα σχέδια εκτάκτων αναγκών της για τους σεισμούς, τις δασικές πυρκαγιές, τις πλημμύρες ώστε να δούμε τι περιλαμβάνουν, τι περιέχουν, από τι απαρτίζονται, με σκοπό στη συνέχεια να αξιοποιήσουμε τις πληροφορίες αυτές ως κύρια βάση των ημι-δομημένων συνεντεύξεων της ποιοτικής έρευνας μας, για να διαπιστώσουμε τι γνωρίζουν ή δε γνωρίζουν, τι πιστεύουν, πώς αντιλαμβάνονται, πώς με λίγα λόγια ερμηνεύουν, νοηματοδοτούν αλλά και τι θέλουν και προσδοκούν οι πολίτες για τη διαχείριση καταστροφών και εκτάκτων αναγκών. Η ποιοτική έρευνα μας πραγματοποιήθηκε μέσω ημι-δομημένων ερευνητικών συνεντεύξεων άμεσης παρατήρησης, οι οποίες στηρίχθηκαν σε ένα βασικό σκελετό ερωτήσεων που κρίνονται ιδιαιτέρως σημαντικές να απαντηθούν, αλλά και επειδή τα βιώματα των ανθρώπων είναι πολύ διαφορετικά, οι ανοιχτού τύπου ερωτήσεις κρίθηκαν ιδιαιτέρως σημαντικές για μία πλήρη διερεύνηση του θέματος μας. Οι ερευνητικές συνεντεύξεις μας είναι βιντεοσκοπημένες (εικόνα και ήχος) για αρτιότερη παρατήρηση και ολοκληρωμένη αντίληψη και πλήρη ανάλυση και ολιστική ερμηνεία της εκάστοτε μονάδας του δείγματος μας, αλλά και για μεγαλύτερη αξιοπιστία και εγκυρότητα της ποιοτικής έρευνας μας. Το δείγμα μας διαμορφώθηκε στα 50 άτομα με μέθοδο δειγματοληψίας χιονοστιβάδας η οποία ολοκληρώθηκε σε χρονικό διάστημα δύο εβδομάδων. Ο βαθμός ανταπόκρισης κυμάνθηκε στο 99.8%. Ο μέσος χρόνος της κάθε συνέντευξης διαμορφώθηκε στα 3.50 λεπτά. Οι συνεντεύξεις υλοποιήθηκαν στο χώρο των συνεντευξιαζόμενων μας αλλά και σε δικό μας χώρο ο οποίος διασφάλιζε την ηρεμία, χαλαρότητα, άνεση και εμπιστοσύνη των ερωτώμενων μας. Τα αποτελέσματα της έρευνας μας παρουσιάζονται διεξοδικά στην Ανάλυση των Δεδομένων μας στο Β’ Μέρος της παρούσας εργασίας. Εδώ συνοπτικά θα αναφέρουμε : -τα συναισθήματα δυσαρέσκειας και απογοήτευσης, όσον αφορά τη διαχείριση καταστροφών και εκτάκτων αναγκών. –Οι πολίτες πιστεύουν ότι είναι μόνοι τους απέναντι στις φυσικές καταστροφές λόγω της παρελθούσας εμπειρίας τους, όπου δεν είχαν δίπλα τους κάποιον αρμόδιο φορέα της πολιτείας. vii -Προσδοκούν μελλοντικά να αλλάξουν «όλα» όπως χαρακτηριστικά λένε προς το καλύτερο. -Επιθυμούν περισσότερη ενημέρωση σε θέματα πρόληψης (προ-καταστροφικά).-Βλέπουμε να γνωρίζουν : για το πότε κηρύσσεται μία περιοχή σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, για το πότε κηρύσσεται η αντιπυρική περίοδος, για την οργανωμένη απομάκρυνση πολιτών, ενώ ξέρουν λιγότερα για το νεοτεκτονικό χάρτη της Ελλάδας, τους χάρτες πλημμυρικής επικινδυνότητας της περιοχής τους, για τους χώρους καταφυγής πληγέντων του δήμου τους, για το που υπάρχουν επικίνδυνες περιοχές για δημιουργία χειμάρρων στον τόπο κατοικίας τους, για το οδικό δίκτυο εκκένωσης έκτακτης λειτουργίας, για το σχέδιο Ξενοκράτης, για το χάρτη πρόβλεψης κινδύνου πυρκαγιάς. -Στην ερώτηση σχετικά με το πώς συμπεριφέρονται τα άτομα σε περίπτωση σεισμού, δασικής πυρκαγιάς, πλημμύρας για να προστατευθούν, στις περιγραφές μας παρουσίασαν και ενδεικνυόμενες κινήσεις αλλά και επικίνδυνες, αυτό όμως που μας έκανε ιδιαίτερη εντύπωση είναι ότι όσον αφορά τις πλημμύρες η πλειοψηφία μας απάντησε ότι δεν έχει τύχει να βρεθούν ενώπιον μίας τέτοιας απειλής στο παρελθόν και ότι δεν ξέρουν τι θα έκαναν σε πιθανή περίπτωση μελλοντικά. -Από την άλλη όλα τα υποκείμενα μας απάντησαν στοχευμένα πλην κάποιων περιπτώσεων, όσον αφορά το πώς συμπεριφέρονται στους σεισμούς, αναφέροντας μας ότι τις οδηγίες αυτές τις θυμούνται από τα σχολικά τους χρόνια. -Επιπλέον, τα περισσότερα φυλλάδια που έχουν διαβάσει αφορούν τους σεισμούς και όχι τα άλλα φαινόμενα. Διακρίναμε μία ικανοποίηση των υποκειμένων η οποία αφορούσε δηλαδή, το ότι ήξεραν πολλές από τις οδηγίες αυτοπροστασίας για σεισμούς, όπου φάνηκε ότι συγκριτικά με τα άλλα φαινόμενα έχουν γίνει πιο εύπεπτα στη συνείδηση τους. -Επίσης, μας έκανε εντύπωση ότι κανείς δε μας ανέφερε τα βίντεο της ΓΓΠΠ τα οποία διακινούνται στο ίντερνετ και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (μεμονωμένες περιπτώσεις έχουν δει κάποια τηλεοπτικά σποτ), ενώ όλοι μας απάντησαν ότι δε γνωρίζουν τις ενδεικνυόμενες οδηγίες αυτοπροστασίας της ΓΓΠΠ για σεισμούς, δασικές πυρκαγιές, πλημμύρες αφού όπως χαρακτηριστικά μας τόνισαν δεν τους έχει ενημερώσει κανείς σχετικά, και δεν έχουν δει φυλλάδια ή βίντεο. -Συναντήσαμε την τάση όλων των υποκειμένων να απαιτούν μία ενημέρωση η οποία να κατευθύνεται προς αυτούς είτε στην πόρτα τους είτε στην τηλεόραση τους, με κάποιο τρόπο δηλαδή ώστε τα ενημερωτικά έντυπα και βίντεο να φτάνουν σε αυτούς χωρίς οι ίδιοι να μπαίνουν στη διαδικασία να τα αναζητήσουν. -Επίσης, συναντήσαμε κάποια υποκείμενα τα οποία έχουν ενημερωθεί και γνωρίζουν στο σύνολο τους τις οδηγίες αυτοπροστασίας, λόγω της δουλειάς τους σε φορείς του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα. -Όσον αφορά τις ασκήσεις ετοιμότητας δεν έχει συμμετάσχει κανείς, πλην εξαιρέσεων στο στρατό, εντός των σχολείων, και ως απαίτηση της θέσης εργασίας τους. -Στην ερώτηση μας για το πώς κρίνουν τη διαχείριση καταστροφών και εκτάκτων αναγκών από την πολιτεία (εμπλεκόμενους φορείς) σε κλίμακα από το 1 έως το 5, λάβαμε πολύ χαμηλές βαθμολογίες κοντά στο 1. -Στην ερώτηση σχετικά με το ποια είναι η κύρια πηγή ενημέρωσης σας σε περιπτώσεις καταστροφικών γεγονότων που έλαβαν χώρα στην ελληνική επικράτεια, τα περισσότερα υποκείμενα μας απάντησαν ότι έχουν σε πρώτη επιλογή την τηλεόραση. Το βασικό συμπέρασμα στο οποίο καταλήξαμε είναι ότι για να οργανωθεί μία αποτελεσματική στρατηγική επικοινωνίας στη διαχείριση κρίσεων θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στο τι γνωρίζουν οι πολίτες, πώς αντιλαμβάνονται τη διαχείριση, τι νιώθουν για αυτήν, γιατί τα αρνητικά συναισθήματα τους θα επηρεάσουν, δημιουργώντας viii αρνητική φόρτιση στη σχέση πολίτη – πολιτείας (εμπλεκόμενων φορέων). Πρόκειται για μία διαρρηγμένη σχέση η οποία πρέπει να δημιουργηθεί εξαρχής βήμα - βήμα ρίχνοντας το βάρος του επικοινωνιακού σχεδιασμού στον πολίτη, από την οπτική γωνία που βλέπει αυτός τη διαχείριση, ώστε να ανατραπεί το αρνητικό αντίκτυπο. Ο επικοινωνιακός σχεδιασμός θα πρέπει να καλύπτει και το μέρος θέασης των πολιτών όχι μόνο αμέσως μετά από μία καταστροφή από το γραφείο τύπου κάποιου εμπλεκόμενου φορέα αλλά θα πρέπει να έχει ξεκινήσει πολύ πιο πριν κατά το στάδιο της πρόληψης που θα εκπαιδεύει και ενημερώνει τους πολίτες για πιθανούς κινδύνους και τρόπους αντιμετώπισης και αυτοπροστασίας. Τα αποτελέσματα της έρευνας μας έδειξαν ότι οι οδηγίες αυτοπροστασίας πρέπει να διακινηθούν με άλλο μέσο, αφού όπως έδειξαν οι απαντήσεις των υποκειμένων μας οι περισσότεροι χρησιμοποιούν ως μέσο ενημέρωσης την τηλεόραση, επομένως θεωρούμε ότι θα ήταν καλό να δημιουργηθούν περισσότερα τηλεοπτικά βίντεο (σε συγκεκριμένες ώρες τηλεθέασης) για να υπάρχει μεγαλύτερη απόκριση από τους πολίτες. Για να ανατραπεί το παραπάνω αρνητικό κλίμα δυσανασχέτησης των πολιτών που διαφαίνεται στο σύνολο των συνεντεύξεων, η πολιτεία (και αναφερόμαστε στους εμπλεκόμενους φορείς) θα πρέπει να δείξει με κάθε πρόσφορο τρόπο στα άτομα ότι είναι δίπλα τους σε κάθε στάδιο του κύκλου διαχείρισης καταστροφών και εκτάκτων αναγκών, θα πραγματοποιεί ασκήσεις ετοιμότητας, θα ενημερώνει πιο στοχευμένα πλέον, θα εκπαιδεύει, έτσι θα μπορούμε να αναφερόμαστε σε μία αποτελεσματική επικοινωνιακή διαχείριση κρίσεων, και όχι απλά σε οδηγίες δημοσίων σχέσεων των γραφείων τύπου των εμπλεκόμενων φορέων μετα-καταστροφικά. Ο επικοινωνιακός σχεδιασμός της διαχείρισης καλό θα ήταν να προχωρήσει σε ένα βαθύτερο επίπεδο επικοινωνίας που θα αγγίζει τον πολίτη και έτσι αυτός με τη σειρά του θα τρέφει μεγαλύτερη κατανόηση, συνεργασιμότητα και μεγαλύτερα επίπεδα ικανοποίησης για μία αποδοτική πλέον διαχείριση.","abstract_html":"Στην παρούσα έρευνα σκοπός μας είναι η παρουσίαση, κατανόηση και ερμηνεία των γνώσεων, των αντιλήψεων, πεποιθήσεων, συναισθημάτων, προσδοκιών και εμπειριών των πολιτών σχετικά με τη διαχείριση κρίσεων, καταστροφών και τα σχέδια εκτάκτων αναγκών. Μέσα από τις νοητικές τους αναπαραστάσεις να καταλάβουμε πως προσλαμβάνουν, νοηματοδοτούν και κατά συνέπεια ορίζουν βασικές έννοιες, αντικείμενα και διαδικασίες οι οποίες βρίσκονται εντός του κύκλου της διαχείρισης κρίσεων, καταστροφών και εκτάκτων αναγκών. Έτσι λοιπόν, στο πρώτο μέρος της Βιβλιογραφικής Επισκόπησης αναπτύσσονται οι έννοιες της Κρίσης, της Καταστροφής και του Κινδύνου, πραγματοποιείται ταξινόμηση των καταστροφών, ενώ περιγράφονται βασικά χαρακτηριστικά των σεισμών, των δασικών πυρκαγιών και των πλημμυρικών φαινομένων. Ακολουθεί η ανάπτυξη των εννοιών της Έκτακτης Ανάγκης (σχεδιασμού &amp; διαχείρισης), της Κήρυξης σε Κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης και των Σχεδίων, του Κύκλου της διαχείρισης κρίσεων, καταστροφών και εκτάκτων αναγκών, της Οργανωμένης Απομάκρυνσης Πληθυσμού. Στη συνέχεια, παρουσιάζονται οι οδηγίες αυτό-προστασίας για τους σεισμούς, τις δασικές πυρκαγιές και τις πλημμύρες της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας. Ακολούθως, αναπτύσσονται οι έννοιες της Επικοινωνίας (λεκτικής &amp; μη λεκτικής), της Αντίληψης, της Στάσης και της διαμόρφωσης – αλλαγής της, καταλήγοντας στην Επικοινωνιακή Διαχείριση Κρίσεων. Στην ερευνητική μας μεθοδολογία πρώτα αναπτύξαμε ως μελέτη περίπτωσης την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και συγκεκριμένα τα σχέδια εκτάκτων αναγκών της για τους σεισμούς, τις δασικές πυρκαγιές, τις πλημμύρες ώστε να δούμε τι περιλαμβάνουν, τι περιέχουν, από τι απαρτίζονται, με σκοπό στη συνέχεια να αξιοποιήσουμε τις πληροφορίες αυτές ως κύρια βάση των ημι-δομημένων συνεντεύξεων της ποιοτικής έρευνας μας, για να διαπιστώσουμε τι γνωρίζουν ή δε γνωρίζουν, τι πιστεύουν, πώς αντιλαμβάνονται, πώς με λίγα λόγια ερμηνεύουν, νοηματοδοτούν αλλά και τι θέλουν και προσδοκούν οι πολίτες για τη διαχείριση καταστροφών και εκτάκτων αναγκών. Η ποιοτική έρευνα μας πραγματοποιήθηκε μέσω ημι-δομημένων ερευνητικών συνεντεύξεων άμεσης παρατήρησης, οι οποίες στηρίχθηκαν σε ένα βασικό σκελετό ερωτήσεων που κρίνονται ιδιαιτέρως σημαντικές να απαντηθούν, αλλά και επειδή τα βιώματα των ανθρώπων είναι πολύ διαφορετικά, οι ανοιχτού τύπου ερωτήσεις κρίθηκαν ιδιαιτέρως σημαντικές για μία πλήρη διερεύνηση του θέματος μας. Οι ερευνητικές συνεντεύξεις μας είναι βιντεοσκοπημένες (εικόνα και ήχος) για αρτιότερη παρατήρηση και ολοκληρωμένη αντίληψη και πλήρη ανάλυση και ολιστική ερμηνεία της εκάστοτε μονάδας του δείγματος μας, αλλά και για μεγαλύτερη αξιοπιστία και εγκυρότητα της ποιοτικής έρευνας μας. Το δείγμα μας διαμορφώθηκε στα 50 άτομα με μέθοδο δειγματοληψίας χιονοστιβάδας η οποία ολοκληρώθηκε σε χρονικό διάστημα δύο εβδομάδων. Ο βαθμός ανταπόκρισης κυμάνθηκε στο 99.8%. Ο μέσος χρόνος της κάθε συνέντευξης διαμορφώθηκε στα 3.50 λεπτά. Οι συνεντεύξεις υλοποιήθηκαν στο χώρο των συνεντευξιαζόμενων μας αλλά και σε δικό μας χώρο ο οποίος διασφάλιζε την ηρεμία, χαλαρότητα, άνεση και εμπιστοσύνη των ερωτώμενων μας. Τα αποτελέσματα της έρευνας μας παρουσιάζονται διεξοδικά στην Ανάλυση των Δεδομένων μας στο Β’ Μέρος της παρούσας εργασίας. Εδώ συνοπτικά θα αναφέρουμε : -τα συναισθήματα δυσαρέσκειας και απογοήτευσης, όσον αφορά τη διαχείριση καταστροφών και εκτάκτων αναγκών. –Οι πολίτες πιστεύουν ότι είναι μόνοι τους απέναντι στις φυσικές καταστροφές λόγω της παρελθούσας εμπειρίας τους, όπου δεν είχαν δίπλα τους κάποιον αρμόδιο φορέα της πολιτείας. vii -Προσδοκούν μελλοντικά να αλλάξουν «όλα» όπως χαρακτηριστικά λένε προς το καλύτερο. -Επιθυμούν περισσότερη ενημέρωση σε θέματα πρόληψης (προ-καταστροφικά).-Βλέπουμε να γνωρίζουν : για το πότε κηρύσσεται μία περιοχή σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, για το πότε κηρύσσεται η αντιπυρική περίοδος, για την οργανωμένη απομάκρυνση πολιτών, ενώ ξέρουν λιγότερα για το νεοτεκτονικό χάρτη της Ελλάδας, τους χάρτες πλημμυρικής επικινδυνότητας της περιοχής τους, για τους χώρους καταφυγής πληγέντων του δήμου τους, για το που υπάρχουν επικίνδυνες περιοχές για δημιουργία χειμάρρων στον τόπο κατοικίας τους, για το οδικό δίκτυο εκκένωσης έκτακτης λειτουργίας, για το σχέδιο Ξενοκράτης, για το χάρτη πρόβλεψης κινδύνου πυρκαγιάς. -Στην ερώτηση σχετικά με το πώς συμπεριφέρονται τα άτομα σε περίπτωση σεισμού, δασικής πυρκαγιάς, πλημμύρας για να προστατευθούν, στις περιγραφές μας παρουσίασαν και ενδεικνυόμενες κινήσεις αλλά και επικίνδυνες, αυτό όμως που μας έκανε ιδιαίτερη εντύπωση είναι ότι όσον αφορά τις πλημμύρες η πλειοψηφία μας απάντησε ότι δεν έχει τύχει να βρεθούν ενώπιον μίας τέτοιας απειλής στο παρελθόν και ότι δεν ξέρουν τι θα έκαναν σε πιθανή περίπτωση μελλοντικά. -Από την άλλη όλα τα υποκείμενα μας απάντησαν στοχευμένα πλην κάποιων περιπτώσεων, όσον αφορά το πώς συμπεριφέρονται στους σεισμούς, αναφέροντας μας ότι τις οδηγίες αυτές τις θυμούνται από τα σχολικά τους χρόνια. -Επιπλέον, τα περισσότερα φυλλάδια που έχουν διαβάσει αφορούν τους σεισμούς και όχι τα άλλα φαινόμενα. Διακρίναμε μία ικανοποίηση των υποκειμένων η οποία αφορούσε δηλαδή, το ότι ήξεραν πολλές από τις οδηγίες αυτοπροστασίας για σεισμούς, όπου φάνηκε ότι συγκριτικά με τα άλλα φαινόμενα έχουν γίνει πιο εύπεπτα στη συνείδηση τους. -Επίσης, μας έκανε εντύπωση ότι κανείς δε μας ανέφερε τα βίντεο της ΓΓΠΠ τα οποία διακινούνται στο ίντερνετ και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (μεμονωμένες περιπτώσεις έχουν δει κάποια τηλεοπτικά σποτ), ενώ όλοι μας απάντησαν ότι δε γνωρίζουν τις ενδεικνυόμενες οδηγίες αυτοπροστασίας της ΓΓΠΠ για σεισμούς, δασικές πυρκαγιές, πλημμύρες αφού όπως χαρακτηριστικά μας τόνισαν δεν τους έχει ενημερώσει κανείς σχετικά, και δεν έχουν δει φυλλάδια ή βίντεο. -Συναντήσαμε την τάση όλων των υποκειμένων να απαιτούν μία ενημέρωση η οποία να κατευθύνεται προς αυτούς είτε στην πόρτα τους είτε στην τηλεόραση τους, με κάποιο τρόπο δηλαδή ώστε τα ενημερωτικά έντυπα και βίντεο να φτάνουν σε αυτούς χωρίς οι ίδιοι να μπαίνουν στη διαδικασία να τα αναζητήσουν. -Επίσης, συναντήσαμε κάποια υποκείμενα τα οποία έχουν ενημερωθεί και γνωρίζουν στο σύνολο τους τις οδηγίες αυτοπροστασίας, λόγω της δουλειάς τους σε φορείς του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα. -Όσον αφορά τις ασκήσεις ετοιμότητας δεν έχει συμμετάσχει κανείς, πλην εξαιρέσεων στο στρατό, εντός των σχολείων, και ως απαίτηση της θέσης εργασίας τους. -Στην ερώτηση μας για το πώς κρίνουν τη διαχείριση καταστροφών και εκτάκτων αναγκών από την πολιτεία (εμπλεκόμενους φορείς) σε κλίμακα από το 1 έως το 5, λάβαμε πολύ χαμηλές βαθμολογίες κοντά στο 1. -Στην ερώτηση σχετικά με το ποια είναι η κύρια πηγή ενημέρωσης σας σε περιπτώσεις καταστροφικών γεγονότων που έλαβαν χώρα στην ελληνική επικράτεια, τα περισσότερα υποκείμενα μας απάντησαν ότι έχουν σε πρώτη επιλογή την τηλεόραση. Το βασικό συμπέρασμα στο οποίο καταλήξαμε είναι ότι για να οργανωθεί μία αποτελεσματική στρατηγική επικοινωνίας στη διαχείριση κρίσεων θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στο τι γνωρίζουν οι πολίτες, πώς αντιλαμβάνονται τη διαχείριση, τι νιώθουν για αυτήν, γιατί τα αρνητικά συναισθήματα τους θα επηρεάσουν, δημιουργώντας viii αρνητική φόρτιση στη σχέση πολίτη – πολιτείας (εμπλεκόμενων φορέων). Πρόκειται για μία διαρρηγμένη σχέση η οποία πρέπει να δημιουργηθεί εξαρχής βήμα - βήμα ρίχνοντας το βάρος του επικοινωνιακού σχεδιασμού στον πολίτη, από την οπτική γωνία που βλέπει αυτός τη διαχείριση, ώστε να ανατραπεί το αρνητικό αντίκτυπο. Ο επικοινωνιακός σχεδιασμός θα πρέπει να καλύπτει και το μέρος θέασης των πολιτών όχι μόνο αμέσως μετά από μία καταστροφή από το γραφείο τύπου κάποιου εμπλεκόμενου φορέα αλλά θα πρέπει να έχει ξεκινήσει πολύ πιο πριν κατά το στάδιο της πρόληψης που θα εκπαιδεύει και ενημερώνει τους πολίτες για πιθανούς κινδύνους και τρόπους αντιμετώπισης και αυτοπροστασίας. Τα αποτελέσματα της έρευνας μας έδειξαν ότι οι οδηγίες αυτοπροστασίας πρέπει να διακινηθούν με άλλο μέσο, αφού όπως έδειξαν οι απαντήσεις των υποκειμένων μας οι περισσότεροι χρησιμοποιούν ως μέσο ενημέρωσης την τηλεόραση, επομένως θεωρούμε ότι θα ήταν καλό να δημιουργηθούν περισσότερα τηλεοπτικά βίντεο (σε συγκεκριμένες ώρες τηλεθέασης) για να υπάρχει μεγαλύτερη απόκριση από τους πολίτες. Για να ανατραπεί το παραπάνω αρνητικό κλίμα δυσανασχέτησης των πολιτών που διαφαίνεται στο σύνολο των συνεντεύξεων, η πολιτεία (και αναφερόμαστε στους εμπλεκόμενους φορείς) θα πρέπει να δείξει με κάθε πρόσφορο τρόπο στα άτομα ότι είναι δίπλα τους σε κάθε στάδιο του κύκλου διαχείρισης καταστροφών και εκτάκτων αναγκών, θα πραγματοποιεί ασκήσεις ετοιμότητας, θα ενημερώνει πιο στοχευμένα πλέον, θα εκπαιδεύει, έτσι θα μπορούμε να αναφερόμαστε σε μία αποτελεσματική επικοινωνιακή διαχείριση κρίσεων, και όχι απλά σε οδηγίες δημοσίων σχέσεων των γραφείων τύπου των εμπλεκόμενων φορέων μετα-καταστροφικά. Ο επικοινωνιακός σχεδιασμός της διαχείρισης καλό θα ήταν να προχωρήσει σε ένα βαθύτερο επίπεδο επικοινωνίας που θα αγγίζει τον πολίτη και έτσι αυτός με τη σειρά του θα τρέφει μεγαλύτερη κατανόηση, συνεργασιμότητα και μεγαλύτερα επίπεδα ικανοποίησης για μία αποδοτική πλέον διαχείριση.","abstract_has_math":false,"creators":["Χαραλάμπους Ανθούλα","Charalampous Anthoula"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2018,"date_issued":"2018","date_published":"2018","updated_at":"2026-11-19T05:30:43Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2681966"],"render_values":[{"text":"uoadl:2681966","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2681966","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2681966","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2681966","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Χαραλάμπους Ανθούλα","Charalampous Anthoula"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2018"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2681966","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2681966"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Στην παρούσα έρευνα σκοπός μας είναι η παρουσίαση, κατανόηση και ερμηνεία των γνώσεων, των αντιλήψεων, πεποιθήσεων, συναισθημάτων, προσδοκιών και εμπειριών των πολιτών σχετικά με τη διαχείριση κρίσεων, καταστροφών και τα σχέδια εκτάκτων αναγκών. Μέσα από τις νοητικές τους αναπαραστάσεις να καταλάβουμε πως προσλαμβάνουν, νοηματοδοτούν και κατά συνέπεια ορίζουν βασικές έννοιες, αντικείμενα και διαδικασίες οι οποίες βρίσκονται εντός του κύκλου της διαχείρισης κρίσεων, καταστροφών και εκτάκτων αναγκών. Έτσι λοιπόν, στο πρώτο μέρος της Βιβλιογραφικής Επισκόπησης αναπτύσσονται οι έννοιες της Κρίσης, της Καταστροφής και του Κινδύνου, πραγματοποιείται ταξινόμηση των καταστροφών, ενώ περιγράφονται βασικά χαρακτηριστικά των σεισμών, των δασικών πυρκαγιών και των πλημμυρικών φαινομένων. Ακολουθεί η ανάπτυξη των εννοιών της Έκτακτης Ανάγκης (σχεδιασμού & διαχείρισης), της Κήρυξης σε Κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης και των Σχεδίων, του Κύκλου της διαχείρισης κρίσεων, καταστροφών και εκτάκτων αναγκών, της Οργανωμένης Απομάκρυνσης Πληθυσμού. Στη συνέχεια, παρουσιάζονται οι οδηγίες αυτό-προστασίας για τους σεισμούς, τις δασικές πυρκαγιές και τις πλημμύρες της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας. Ακολούθως, αναπτύσσονται οι έννοιες της Επικοινωνίας (λεκτικής & μη λεκτικής), της Αντίληψης, της Στάσης και της διαμόρφωσης – αλλαγής της, καταλήγοντας στην Επικοινωνιακή Διαχείριση Κρίσεων. Στην ερευνητική μας μεθοδολογία πρώτα αναπτύξαμε ως μελέτη περίπτωσης την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και συγκεκριμένα τα σχέδια εκτάκτων αναγκών της για τους σεισμούς, τις δασικές πυρκαγιές, τις πλημμύρες ώστε να δούμε τι περιλαμβάνουν, τι περιέχουν, από τι απαρτίζονται, με σκοπό στη συνέχεια να αξιοποιήσουμε τις πληροφορίες αυτές ως κύρια βάση των ημι-δομημένων συνεντεύξεων της ποιοτικής έρευνας μας, για να διαπιστώσουμε τι γνωρίζουν ή δε γνωρίζουν, τι πιστεύουν, πώς αντιλαμβάνονται, πώς με λίγα λόγια ερμηνεύουν, νοηματοδοτούν αλλά και τι θέλουν και προσδοκούν οι πολίτες για τη διαχείριση καταστροφών και εκτάκτων αναγκών. Η ποιοτική έρευνα μας πραγματοποιήθηκε μέσω ημι-δομημένων ερευνητικών συνεντεύξεων άμεσης παρατήρησης, οι οποίες στηρίχθηκαν σε ένα βασικό σκελετό ερωτήσεων που κρίνονται ιδιαιτέρως σημαντικές να απαντηθούν, αλλά και επειδή τα βιώματα των ανθρώπων είναι πολύ διαφορετικά, οι ανοιχτού τύπου ερωτήσεις κρίθηκαν ιδιαιτέρως σημαντικές για μία πλήρη διερεύνηση του θέματος μας. Οι ερευνητικές συνεντεύξεις μας είναι βιντεοσκοπημένες (εικόνα και ήχος) για αρτιότερη παρατήρηση και ολοκληρωμένη αντίληψη και πλήρη ανάλυση και ολιστική ερμηνεία της εκάστοτε μονάδας του δείγματος μας, αλλά και για μεγαλύτερη αξιοπιστία και εγκυρότητα της ποιοτικής έρευνας μας. Το δείγμα μας διαμορφώθηκε στα 50 άτομα με μέθοδο δειγματοληψίας χιονοστιβάδας η οποία ολοκληρώθηκε σε χρονικό διάστημα δύο εβδομάδων. Ο βαθμός ανταπόκρισης κυμάνθηκε στο 99.8%. Ο μέσος χρόνος της κάθε συνέντευξης διαμορφώθηκε στα 3.50 λεπτά. Οι συνεντεύξεις υλοποιήθηκαν στο χώρο των συνεντευξιαζόμενων μας αλλά και σε δικό μας χώρο ο οποίος διασφάλιζε την ηρεμία, χαλαρότητα, άνεση και εμπιστοσύνη των ερωτώμενων μας. Τα αποτελέσματα της έρευνας μας παρουσιάζονται διεξοδικά στην Ανάλυση των Δεδομένων μας στο Β’ Μέρος της παρούσας εργασίας. Εδώ συνοπτικά θα αναφέρουμε : -τα συναισθήματα δυσαρέσκειας και απογοήτευσης, όσον αφορά τη διαχείριση καταστροφών και εκτάκτων αναγκών. –Οι πολίτες πιστεύουν ότι είναι μόνοι τους απέναντι στις φυσικές καταστροφές λόγω της παρελθούσας εμπειρίας τους, όπου δεν είχαν δίπλα τους κάποιον αρμόδιο φορέα της πολιτείας. vii -Προσδοκούν μελλοντικά να αλλάξουν «όλα» όπως χαρακτηριστικά λένε προς το καλύτερο. -Επιθυμούν περισσότερη ενημέρωση σε θέματα πρόληψης (προ-καταστροφικά).-Βλέπουμε να γνωρίζουν : για το πότε κηρύσσεται μία περιοχή σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, για το πότε κηρύσσεται η αντιπυρική περίοδος, για την οργανωμένη απομάκρυνση πολιτών, ενώ ξέρουν λιγότερα για το νεοτεκτονικό χάρτη της Ελλάδας, τους χάρτες πλημμυρικής επικινδυνότητας της περιοχής τους, για τους χώρους καταφυγής πληγέντων του δήμου τους, για το που υπάρχουν επικίνδυνες περιοχές για δημιουργία χειμάρρων στον τόπο κατοικίας τους, για το οδικό δίκτυο εκκένωσης έκτακτης λειτουργίας, για το σχέδιο Ξενοκράτης, για το χάρτη πρόβλεψης κινδύνου πυρκαγιάς. -Στην ερώτηση σχετικά με το πώς συμπεριφέρονται τα άτομα σε περίπτωση σεισμού, δασικής πυρκαγιάς, πλημμύρας για να προστατευθούν, στις περιγραφές μας παρουσίασαν και ενδεικνυόμενες κινήσεις αλλά και επικίνδυνες, αυτό όμως που μας έκανε ιδιαίτερη εντύπωση είναι ότι όσον αφορά τις πλημμύρες η πλειοψηφία μας απάντησε ότι δεν έχει τύχει να βρεθούν ενώπιον μίας τέτοιας απειλής στο παρελθόν και ότι δεν ξέρουν τι θα έκαναν σε πιθανή περίπτωση μελλοντικά. -Από την άλλη όλα τα υποκείμενα μας απάντησαν στοχευμένα πλην κάποιων περιπτώσεων, όσον αφορά το πώς συμπεριφέρονται στους σεισμούς, αναφέροντας μας ότι τις οδηγίες αυτές τις θυμούνται από τα σχολικά τους χρόνια. -Επιπλέον, τα περισσότερα φυλλάδια που έχουν διαβάσει αφορούν τους σεισμούς και όχι τα άλλα φαινόμενα. Διακρίναμε μία ικανοποίηση των υποκειμένων η οποία αφορούσε δηλαδή, το ότι ήξεραν πολλές από τις οδηγίες αυτοπροστασίας για σεισμούς, όπου φάνηκε ότι συγκριτικά με τα άλλα φαινόμενα έχουν γίνει πιο εύπεπτα στη συνείδηση τους. -Επίσης, μας έκανε εντύπωση ότι κανείς δε μας ανέφερε τα βίντεο της ΓΓΠΠ τα οποία διακινούνται στο ίντερνετ και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (μεμονωμένες περιπτώσεις έχουν δει κάποια τηλεοπτικά σποτ), ενώ όλοι μας απάντησαν ότι δε γνωρίζουν τις ενδεικνυόμενες οδηγίες αυτοπροστασίας της ΓΓΠΠ για σεισμούς, δασικές πυρκαγιές, πλημμύρες αφού όπως χαρακτηριστικά μας τόνισαν δεν τους έχει ενημερώσει κανείς σχετικά, και δεν έχουν δει φυλλάδια ή βίντεο. -Συναντήσαμε την τάση όλων των υποκειμένων να απαιτούν μία ενημέρωση η οποία να κατευθύνεται προς αυτούς είτε στην πόρτα τους είτε στην τηλεόραση τους, με κάποιο τρόπο δηλαδή ώστε τα ενημερωτικά έντυπα και βίντεο να φτάνουν σε αυτούς χωρίς οι ίδιοι να μπαίνουν στη διαδικασία να τα αναζητήσουν. -Επίσης, συναντήσαμε κάποια υποκείμενα τα οποία έχουν ενημερωθεί και γνωρίζουν στο σύνολο τους τις οδηγίες αυτοπροστασίας, λόγω της δουλειάς τους σε φορείς του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα. -Όσον αφορά τις ασκήσεις ετοιμότητας δεν έχει συμμετάσχει κανείς, πλην εξαιρέσεων στο στρατό, εντός των σχολείων, και ως απαίτηση της θέσης εργασίας τους. -Στην ερώτηση μας για το πώς κρίνουν τη διαχείριση καταστροφών και εκτάκτων αναγκών από την πολιτεία (εμπλεκόμενους φορείς) σε κλίμακα από το 1 έως το 5, λάβαμε πολύ χαμηλές βαθμολογίες κοντά στο 1. -Στην ερώτηση σχετικά με το ποια είναι η κύρια πηγή ενημέρωσης σας σε περιπτώσεις καταστροφικών γεγονότων που έλαβαν χώρα στην ελληνική επικράτεια, τα περισσότερα υποκείμενα μας απάντησαν ότι έχουν σε πρώτη επιλογή την τηλεόραση. Το βασικό συμπέρασμα στο οποίο καταλήξαμε είναι ότι για να οργανωθεί μία αποτελεσματική στρατηγική επικοινωνίας στη διαχείριση κρίσεων θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στο τι γνωρίζουν οι πολίτες, πώς αντιλαμβάνονται τη διαχείριση, τι νιώθουν για αυτήν, γιατί τα αρνητικά συναισθήματα τους θα επηρεάσουν, δημιουργώντας viii αρνητική φόρτιση στη σχέση πολίτη – πολιτείας (εμπλεκόμενων φορέων). Πρόκειται για μία διαρρηγμένη σχέση η οποία πρέπει να δημιουργηθεί εξαρχής βήμα - βήμα ρίχνοντας το βάρος του επικοινωνιακού σχεδιασμού στον πολίτη, από την οπτική γωνία που βλέπει αυτός τη διαχείριση, ώστε να ανατραπεί το αρνητικό αντίκτυπο. Ο επικοινωνιακός σχεδιασμός θα πρέπει να καλύπτει και το μέρος θέασης των πολιτών όχι μόνο αμέσως μετά από μία καταστροφή από το γραφείο τύπου κάποιου εμπλεκόμενου φορέα αλλά θα πρέπει να έχει ξεκινήσει πολύ πιο πριν κατά το στάδιο της πρόληψης που θα εκπαιδεύει και ενημερώνει τους πολίτες για πιθανούς κινδύνους και τρόπους αντιμετώπισης και αυτοπροστασίας. Τα αποτελέσματα της έρευνας μας έδειξαν ότι οι οδηγίες αυτοπροστασίας πρέπει να διακινηθούν με άλλο μέσο, αφού όπως έδειξαν οι απαντήσεις των υποκειμένων μας οι περισσότεροι χρησιμοποιούν ως μέσο ενημέρωσης την τηλεόραση, επομένως θεωρούμε ότι θα ήταν καλό να δημιουργηθούν περισσότερα τηλεοπτικά βίντεο (σε συγκεκριμένες ώρες τηλεθέασης) για να υπάρχει μεγαλύτερη απόκριση από τους πολίτες. Για να ανατραπεί το παραπάνω αρνητικό κλίμα δυσανασχέτησης των πολιτών που διαφαίνεται στο σύνολο των συνεντεύξεων, η πολιτεία (και αναφερόμαστε στους εμπλεκόμενους φορείς) θα πρέπει να δείξει με κάθε πρόσφορο τρόπο στα άτομα ότι είναι δίπλα τους σε κάθε στάδιο του κύκλου διαχείρισης καταστροφών και εκτάκτων αναγκών, θα πραγματοποιεί ασκήσεις ετοιμότητας, θα ενημερώνει πιο στοχευμένα πλέον, θα εκπαιδεύει, έτσι θα μπορούμε να αναφερόμαστε σε μία αποτελεσματική επικοινωνιακή διαχείριση κρίσεων, και όχι απλά σε οδηγίες δημοσίων σχέσεων των γραφείων τύπου των εμπλεκόμενων φορέων μετα-καταστροφικά. Ο επικοινωνιακός σχεδιασμός της διαχείρισης καλό θα ήταν να προχωρήσει σε ένα βαθύτερο επίπεδο επικοινωνίας που θα αγγίζει τον πολίτη και έτσι αυτός με τη σειρά του θα τρέφει μεγαλύτερη κατανόηση, συνεργασιμότητα και μεγαλύτερα επίπεδα ικανοποίησης για μία αποδοτική πλέον διαχείριση.","In this research we aim to present, understand and interpret the knowledge, perceptions, beliefs, feelings, expectations and experiences of citizens on crisis management, disasters and emergency response plans. Through their cognitive representations, we understand how they recruit, impersonate, and therefore define basic concepts, objects and processes that are within the cycle of crisis management, disaster and emergency needs. Thus, in the first part of the Bibliographic Review, the concepts of Crisis, Destruction and Risk are developed, disasters are classified, and basic features of earthquakes, forest fires and floods are described. It follows the development of the concepts of Emergency (Planning & Management), Emergency Statement and Plans, Cycle of Crisis Management, Disasters and Emergency Needs, Organized Population Removal. Below are the self-protection guidelines for earthquakes, forest fires and floods of the General Secretariat for Civil Protection. Then, the concepts of Communication (verbal and non-verbal), Conception, Stasis and its shaping - change are developed, resulting in the Communication Crisis Management. In our research methodology, we first developed as a case study the Region of Western Greece and specifically its plans for extraordinary needs for earthquakes, forest fires, floods to see what they include, what they contain, what they are composed of, with the purpose of using the these information as the main basis of the semi-structured interviews of our qualitative research, to find out what they know or do not know, what they think, how they perceive, how they interpret in a few words, j people want and expect for managing disasters and emergencies. Our qualitative research was conducted through semi-structured direct-observation research interviews, which were based on a basic framework of questions that are particularly important to answer, but also because people's experiences are very different, open-ended questions were considered particularly important for a complete exploring our subject. Our research interviews are videotaped (image and sound) for a fuller observation and comprehensive perception and complete analysis and holistic interpretation of each unit in our sample, but also for greater reliability and validity of our quality research. Our sample was made up of 50 people using an avalanche sampling method that was completed over a two week period. The response rate was 99.8%. The average time of each interview stood at 3.50 minutes. The interviews took place in our interviewed area and in our own space, which ensured the calmness, relaxation, comfort and trust of our respondents. The results of our research are presented in detail in our Analysis of Data in Part B of this paper. Here we will briefly mention: - the feelings of dissatisfaction and frustration regarding the management of disasters and emergencies. - They believe that they are alone in dealing with natural disasters because of their past experience, where they did not have a competent state body next to them. They expect in the future to change \"everything\" as they say for the better. - They want more information on prevention issues (pre-catastrophic). - We know to know: when to declare an area in an emergency, when the firewall is being declared, on organized removal of citizens, while they know less about the neotectonic map the flood risk maps of their area, the habitats of their municipality, the existence of dangerous areas for the creation of torrents at their place of residence, the evacuation road network operational plan for the Xenocratis plan for the fire risk prediction map. -The question of how people behave in the event of an earthquake, forest fire, flood to protect, descriptions have shown us both appropriate and dangerous moves, but what made us very special is that with regard to floods the majority replied that they have not been faced with such a threat in the past and that they do not know what they would do in a future case. -On the other hand, all of our subjects have responded targeted, except in some cases, to how they behave in the earthquakes, telling us that these x instructions have been remembered since their school years. -Moreover, most brochures that have been read about earthquakes and not other phenomena. We distinguished a subject's satisfaction, which was that they knew many of the self-protection directives for earthquakes, where it appeared that compared to other phenomena they have become more easily digested in their consciousness. - We also have the impression that nobody told us the videos of GPPs that are being trafficked on the Internet and in the social media, and they all answered that they did not know the appropriate guidelines for self-protection of the GFP for earthquakes, forest fires and floods they have not informed them about it, and have not seen any brochures or videos. – We encountered the tendency of all subjects to require an update directed at them either on their doors or on their television, in a way that informs and videos reach out to them without themselves entering the process of looking for them. - We also met some subjects who have been informed and are aware of the self-protection directives because of their work in public and private sector. - No one has been involved in the exercises, except in the army, within schools, and as a requirement of their job. -In our question of how we judge the management of disasters and emergencies from the state (stakeholders) on a scale from 1 to 5, we received very low rankings close to 1. -The question as to what is the main source of information in the event of catastrophic events occurring on Greek territory, most of our subjects replied that they had TV at first choice. The main conclusion that we have reached is that in order to organize an effective communication strategy in crisis management, particular emphasis should be placed on what the citizens know, how they perceive management, how they feel about it, why their negative feelings will affect, charging the citizen-state relationship, the negative viewing angle of the situations. This is a broken relationship that must be created from the outset by step by putting the burden of communication design on the citizen, from the point of view of this management, to overturn the negative impact. Communication planning should also cover the public's viewpoint not only immediately after a disaster by an agency's press office but it must have begun much earlier in the prevention phase that will educate and inform citizens about possible risks and ways of coping and self-protection. The results of our research have shown that self-protection directives should be handled by other means, since, as our subjects have shown, most of them use television as a means of informing, so we think it would be good to create video TVs to have a greater response than the citizens. In order to overturn the aforementioned negative climate of resentment of citizens that emerges in all interviews, the state (and we are referring to stakeholders) should show in every way that individuals are at their side at each stage of the Disaster Management and Emergency Needs , conduct training exercises, inform more targeted, train, so we can refer to effective crisis management communication, and not just to public relations guidelines type offices stakeholder post-catastrophic. Communication management planning would be good at advancing a deeper level of communication that touches the citizen and so it will in turn foster greater understanding, cooperativity and greater levels of satisfaction for more efficient management."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Επικοινωνιακή Διαχείριση Κρίσεων & Σχέδια Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών φυσικών καταστροφών"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Χαραλάμπους Ανθούλα","Charalampous Anthoula"],"dc:date":["2018"],"dc:description":["Στην παρούσα έρευνα σκοπός μας είναι η παρουσίαση, κατανόηση και ερμηνεία των γνώσεων, των αντιλήψεων, πεποιθήσεων, συναισθημάτων, προσδοκιών και εμπειριών των πολιτών σχετικά με τη διαχείριση κρίσεων, καταστροφών και τα σχέδια εκτάκτων αναγκών. Μέσα από τις νοητικές τους αναπαραστάσεις να καταλάβουμε πως προσλαμβάνουν, νοηματοδοτούν και κατά συνέπεια ορίζουν βασικές έννοιες, αντικείμενα και διαδικασίες οι οποίες βρίσκονται εντός του κύκλου της διαχείρισης κρίσεων, καταστροφών και εκτάκτων αναγκών. Έτσι λοιπόν, στο πρώτο μέρος της Βιβλιογραφικής Επισκόπησης αναπτύσσονται οι έννοιες της Κρίσης, της Καταστροφής και του Κινδύνου, πραγματοποιείται ταξινόμηση των καταστροφών, ενώ περιγράφονται βασικά χαρακτηριστικά των σεισμών, των δασικών πυρκαγιών και των πλημμυρικών φαινομένων. Ακολουθεί η ανάπτυξη των εννοιών της Έκτακτης Ανάγκης (σχεδιασμού & διαχείρισης), της Κήρυξης σε Κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης και των Σχεδίων, του Κύκλου της διαχείρισης κρίσεων, καταστροφών και εκτάκτων αναγκών, της Οργανωμένης Απομάκρυνσης Πληθυσμού. Στη συνέχεια, παρουσιάζονται οι οδηγίες αυτό-προστασίας για τους σεισμούς, τις δασικές πυρκαγιές και τις πλημμύρες της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας. Ακολούθως, αναπτύσσονται οι έννοιες της Επικοινωνίας (λεκτικής & μη λεκτικής), της Αντίληψης, της Στάσης και της διαμόρφωσης – αλλαγής της, καταλήγοντας στην Επικοινωνιακή Διαχείριση Κρίσεων. Στην ερευνητική μας μεθοδολογία πρώτα αναπτύξαμε ως μελέτη περίπτωσης την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και συγκεκριμένα τα σχέδια εκτάκτων αναγκών της για τους σεισμούς, τις δασικές πυρκαγιές, τις πλημμύρες ώστε να δούμε τι περιλαμβάνουν, τι περιέχουν, από τι απαρτίζονται, με σκοπό στη συνέχεια να αξιοποιήσουμε τις πληροφορίες αυτές ως κύρια βάση των ημι-δομημένων συνεντεύξεων της ποιοτικής έρευνας μας, για να διαπιστώσουμε τι γνωρίζουν ή δε γνωρίζουν, τι πιστεύουν, πώς αντιλαμβάνονται, πώς με λίγα λόγια ερμηνεύουν, νοηματοδοτούν αλλά και τι θέλουν και προσδοκούν οι πολίτες για τη διαχείριση καταστροφών και εκτάκτων αναγκών. Η ποιοτική έρευνα μας πραγματοποιήθηκε μέσω ημι-δομημένων ερευνητικών συνεντεύξεων άμεσης παρατήρησης, οι οποίες στηρίχθηκαν σε ένα βασικό σκελετό ερωτήσεων που κρίνονται ιδιαιτέρως σημαντικές να απαντηθούν, αλλά και επειδή τα βιώματα των ανθρώπων είναι πολύ διαφορετικά, οι ανοιχτού τύπου ερωτήσεις κρίθηκαν ιδιαιτέρως σημαντικές για μία πλήρη διερεύνηση του θέματος μας. Οι ερευνητικές συνεντεύξεις μας είναι βιντεοσκοπημένες (εικόνα και ήχος) για αρτιότερη παρατήρηση και ολοκληρωμένη αντίληψη και πλήρη ανάλυση και ολιστική ερμηνεία της εκάστοτε μονάδας του δείγματος μας, αλλά και για μεγαλύτερη αξιοπιστία και εγκυρότητα της ποιοτικής έρευνας μας. Το δείγμα μας διαμορφώθηκε στα 50 άτομα με μέθοδο δειγματοληψίας χιονοστιβάδας η οποία ολοκληρώθηκε σε χρονικό διάστημα δύο εβδομάδων. Ο βαθμός ανταπόκρισης κυμάνθηκε στο 99.8%. Ο μέσος χρόνος της κάθε συνέντευξης διαμορφώθηκε στα 3.50 λεπτά. Οι συνεντεύξεις υλοποιήθηκαν στο χώρο των συνεντευξιαζόμενων μας αλλά και σε δικό μας χώρο ο οποίος διασφάλιζε την ηρεμία, χαλαρότητα, άνεση και εμπιστοσύνη των ερωτώμενων μας. Τα αποτελέσματα της έρευνας μας παρουσιάζονται διεξοδικά στην Ανάλυση των Δεδομένων μας στο Β’ Μέρος της παρούσας εργασίας. Εδώ συνοπτικά θα αναφέρουμε : -τα συναισθήματα δυσαρέσκειας και απογοήτευσης, όσον αφορά τη διαχείριση καταστροφών και εκτάκτων αναγκών. –Οι πολίτες πιστεύουν ότι είναι μόνοι τους απέναντι στις φυσικές καταστροφές λόγω της παρελθούσας εμπειρίας τους, όπου δεν είχαν δίπλα τους κάποιον αρμόδιο φορέα της πολιτείας. vii -Προσδοκούν μελλοντικά να αλλάξουν «όλα» όπως χαρακτηριστικά λένε προς το καλύτερο. -Επιθυμούν περισσότερη ενημέρωση σε θέματα πρόληψης (προ-καταστροφικά).-Βλέπουμε να γνωρίζουν : για το πότε κηρύσσεται μία περιοχή σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, για το πότε κηρύσσεται η αντιπυρική περίοδος, για την οργανωμένη απομάκρυνση πολιτών, ενώ ξέρουν λιγότερα για το νεοτεκτονικό χάρτη της Ελλάδας, τους χάρτες πλημμυρικής επικινδυνότητας της περιοχής τους, για τους χώρους καταφυγής πληγέντων του δήμου τους, για το που υπάρχουν επικίνδυνες περιοχές για δημιουργία χειμάρρων στον τόπο κατοικίας τους, για το οδικό δίκτυο εκκένωσης έκτακτης λειτουργίας, για το σχέδιο Ξενοκράτης, για το χάρτη πρόβλεψης κινδύνου πυρκαγιάς. -Στην ερώτηση σχετικά με το πώς συμπεριφέρονται τα άτομα σε περίπτωση σεισμού, δασικής πυρκαγιάς, πλημμύρας για να προστατευθούν, στις περιγραφές μας παρουσίασαν και ενδεικνυόμενες κινήσεις αλλά και επικίνδυνες, αυτό όμως που μας έκανε ιδιαίτερη εντύπωση είναι ότι όσον αφορά τις πλημμύρες η πλειοψηφία μας απάντησε ότι δεν έχει τύχει να βρεθούν ενώπιον μίας τέτοιας απειλής στο παρελθόν και ότι δεν ξέρουν τι θα έκαναν σε πιθανή περίπτωση μελλοντικά. -Από την άλλη όλα τα υποκείμενα μας απάντησαν στοχευμένα πλην κάποιων περιπτώσεων, όσον αφορά το πώς συμπεριφέρονται στους σεισμούς, αναφέροντας μας ότι τις οδηγίες αυτές τις θυμούνται από τα σχολικά τους χρόνια. -Επιπλέον, τα περισσότερα φυλλάδια που έχουν διαβάσει αφορούν τους σεισμούς και όχι τα άλλα φαινόμενα. Διακρίναμε μία ικανοποίηση των υποκειμένων η οποία αφορούσε δηλαδή, το ότι ήξεραν πολλές από τις οδηγίες αυτοπροστασίας για σεισμούς, όπου φάνηκε ότι συγκριτικά με τα άλλα φαινόμενα έχουν γίνει πιο εύπεπτα στη συνείδηση τους. -Επίσης, μας έκανε εντύπωση ότι κανείς δε μας ανέφερε τα βίντεο της ΓΓΠΠ τα οποία διακινούνται στο ίντερνετ και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (μεμονωμένες περιπτώσεις έχουν δει κάποια τηλεοπτικά σποτ), ενώ όλοι μας απάντησαν ότι δε γνωρίζουν τις ενδεικνυόμενες οδηγίες αυτοπροστασίας της ΓΓΠΠ για σεισμούς, δασικές πυρκαγιές, πλημμύρες αφού όπως χαρακτηριστικά μας τόνισαν δεν τους έχει ενημερώσει κανείς σχετικά, και δεν έχουν δει φυλλάδια ή βίντεο. -Συναντήσαμε την τάση όλων των υποκειμένων να απαιτούν μία ενημέρωση η οποία να κατευθύνεται προς αυτούς είτε στην πόρτα τους είτε στην τηλεόραση τους, με κάποιο τρόπο δηλαδή ώστε τα ενημερωτικά έντυπα και βίντεο να φτάνουν σε αυτούς χωρίς οι ίδιοι να μπαίνουν στη διαδικασία να τα αναζητήσουν. -Επίσης, συναντήσαμε κάποια υποκείμενα τα οποία έχουν ενημερωθεί και γνωρίζουν στο σύνολο τους τις οδηγίες αυτοπροστασίας, λόγω της δουλειάς τους σε φορείς του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα. -Όσον αφορά τις ασκήσεις ετοιμότητας δεν έχει συμμετάσχει κανείς, πλην εξαιρέσεων στο στρατό, εντός των σχολείων, και ως απαίτηση της θέσης εργασίας τους. -Στην ερώτηση μας για το πώς κρίνουν τη διαχείριση καταστροφών και εκτάκτων αναγκών από την πολιτεία (εμπλεκόμενους φορείς) σε κλίμακα από το 1 έως το 5, λάβαμε πολύ χαμηλές βαθμολογίες κοντά στο 1. -Στην ερώτηση σχετικά με το ποια είναι η κύρια πηγή ενημέρωσης σας σε περιπτώσεις καταστροφικών γεγονότων που έλαβαν χώρα στην ελληνική επικράτεια, τα περισσότερα υποκείμενα μας απάντησαν ότι έχουν σε πρώτη επιλογή την τηλεόραση. Το βασικό συμπέρασμα στο οποίο καταλήξαμε είναι ότι για να οργανωθεί μία αποτελεσματική στρατηγική επικοινωνίας στη διαχείριση κρίσεων θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στο τι γνωρίζουν οι πολίτες, πώς αντιλαμβάνονται τη διαχείριση, τι νιώθουν για αυτήν, γιατί τα αρνητικά συναισθήματα τους θα επηρεάσουν, δημιουργώντας viii αρνητική φόρτιση στη σχέση πολίτη – πολιτείας (εμπλεκόμενων φορέων). Πρόκειται για μία διαρρηγμένη σχέση η οποία πρέπει να δημιουργηθεί εξαρχής βήμα - βήμα ρίχνοντας το βάρος του επικοινωνιακού σχεδιασμού στον πολίτη, από την οπτική γωνία που βλέπει αυτός τη διαχείριση, ώστε να ανατραπεί το αρνητικό αντίκτυπο. Ο επικοινωνιακός σχεδιασμός θα πρέπει να καλύπτει και το μέρος θέασης των πολιτών όχι μόνο αμέσως μετά από μία καταστροφή από το γραφείο τύπου κάποιου εμπλεκόμενου φορέα αλλά θα πρέπει να έχει ξεκινήσει πολύ πιο πριν κατά το στάδιο της πρόληψης που θα εκπαιδεύει και ενημερώνει τους πολίτες για πιθανούς κινδύνους και τρόπους αντιμετώπισης και αυτοπροστασίας. Τα αποτελέσματα της έρευνας μας έδειξαν ότι οι οδηγίες αυτοπροστασίας πρέπει να διακινηθούν με άλλο μέσο, αφού όπως έδειξαν οι απαντήσεις των υποκειμένων μας οι περισσότεροι χρησιμοποιούν ως μέσο ενημέρωσης την τηλεόραση, επομένως θεωρούμε ότι θα ήταν καλό να δημιουργηθούν περισσότερα τηλεοπτικά βίντεο (σε συγκεκριμένες ώρες τηλεθέασης) για να υπάρχει μεγαλύτερη απόκριση από τους πολίτες. Για να ανατραπεί το παραπάνω αρνητικό κλίμα δυσανασχέτησης των πολιτών που διαφαίνεται στο σύνολο των συνεντεύξεων, η πολιτεία (και αναφερόμαστε στους εμπλεκόμενους φορείς) θα πρέπει να δείξει με κάθε πρόσφορο τρόπο στα άτομα ότι είναι δίπλα τους σε κάθε στάδιο του κύκλου διαχείρισης καταστροφών και εκτάκτων αναγκών, θα πραγματοποιεί ασκήσεις ετοιμότητας, θα ενημερώνει πιο στοχευμένα πλέον, θα εκπαιδεύει, έτσι θα μπορούμε να αναφερόμαστε σε μία αποτελεσματική επικοινωνιακή διαχείριση κρίσεων, και όχι απλά σε οδηγίες δημοσίων σχέσεων των γραφείων τύπου των εμπλεκόμενων φορέων μετα-καταστροφικά. Ο επικοινωνιακός σχεδιασμός της διαχείρισης καλό θα ήταν να προχωρήσει σε ένα βαθύτερο επίπεδο επικοινωνίας που θα αγγίζει τον πολίτη και έτσι αυτός με τη σειρά του θα τρέφει μεγαλύτερη κατανόηση, συνεργασιμότητα και μεγαλύτερα επίπεδα ικανοποίησης για μία αποδοτική πλέον διαχείριση.","In this research we aim to present, understand and interpret the knowledge, perceptions, beliefs, feelings, expectations and experiences of citizens on crisis management, disasters and emergency response plans. Through their cognitive representations, we understand how they recruit, impersonate, and therefore define basic concepts, objects and processes that are within the cycle of crisis management, disaster and emergency needs. Thus, in the first part of the Bibliographic Review, the concepts of Crisis, Destruction and Risk are developed, disasters are classified, and basic features of earthquakes, forest fires and floods are described. It follows the development of the concepts of Emergency (Planning & Management), Emergency Statement and Plans, Cycle of Crisis Management, Disasters and Emergency Needs, Organized Population Removal. Below are the self-protection guidelines for earthquakes, forest fires and floods of the General Secretariat for Civil Protection. Then, the concepts of Communication (verbal and non-verbal), Conception, Stasis and its shaping - change are developed, resulting in the Communication Crisis Management. In our research methodology, we first developed as a case study the Region of Western Greece and specifically its plans for extraordinary needs for earthquakes, forest fires, floods to see what they include, what they contain, what they are composed of, with the purpose of using the these information as the main basis of the semi-structured interviews of our qualitative research, to find out what they know or do not know, what they think, how they perceive, how they interpret in a few words, j people want and expect for managing disasters and emergencies. Our qualitative research was conducted through semi-structured direct-observation research interviews, which were based on a basic framework of questions that are particularly important to answer, but also because people's experiences are very different, open-ended questions were considered particularly important for a complete exploring our subject. Our research interviews are videotaped (image and sound) for a fuller observation and comprehensive perception and complete analysis and holistic interpretation of each unit in our sample, but also for greater reliability and validity of our quality research. Our sample was made up of 50 people using an avalanche sampling method that was completed over a two week period. The response rate was 99.8%. The average time of each interview stood at 3.50 minutes. The interviews took place in our interviewed area and in our own space, which ensured the calmness, relaxation, comfort and trust of our respondents. The results of our research are presented in detail in our Analysis of Data in Part B of this paper. Here we will briefly mention: - the feelings of dissatisfaction and frustration regarding the management of disasters and emergencies. - They believe that they are alone in dealing with natural disasters because of their past experience, where they did not have a competent state body next to them. They expect in the future to change \"everything\" as they say for the better. - They want more information on prevention issues (pre-catastrophic). - We know to know: when to declare an area in an emergency, when the firewall is being declared, on organized removal of citizens, while they know less about the neotectonic map the flood risk maps of their area, the habitats of their municipality, the existence of dangerous areas for the creation of torrents at their place of residence, the evacuation road network operational plan for the Xenocratis plan for the fire risk prediction map. -The question of how people behave in the event of an earthquake, forest fire, flood to protect, descriptions have shown us both appropriate and dangerous moves, but what made us very special is that with regard to floods the majority replied that they have not been faced with such a threat in the past and that they do not know what they would do in a future case. -On the other hand, all of our subjects have responded targeted, except in some cases, to how they behave in the earthquakes, telling us that these x instructions have been remembered since their school years. -Moreover, most brochures that have been read about earthquakes and not other phenomena. We distinguished a subject's satisfaction, which was that they knew many of the self-protection directives for earthquakes, where it appeared that compared to other phenomena they have become more easily digested in their consciousness. - We also have the impression that nobody told us the videos of GPPs that are being trafficked on the Internet and in the social media, and they all answered that they did not know the appropriate guidelines for self-protection of the GFP for earthquakes, forest fires and floods they have not informed them about it, and have not seen any brochures or videos. – We encountered the tendency of all subjects to require an update directed at them either on their doors or on their television, in a way that informs and videos reach out to them without themselves entering the process of looking for them. - We also met some subjects who have been informed and are aware of the self-protection directives because of their work in public and private sector. - No one has been involved in the exercises, except in the army, within schools, and as a requirement of their job. -In our question of how we judge the management of disasters and emergencies from the state (stakeholders) on a scale from 1 to 5, we received very low rankings close to 1. -The question as to what is the main source of information in the event of catastrophic events occurring on Greek territory, most of our subjects replied that they had TV at first choice. The main conclusion that we have reached is that in order to organize an effective communication strategy in crisis management, particular emphasis should be placed on what the citizens know, how they perceive management, how they feel about it, why their negative feelings will affect, charging the citizen-state relationship, the negative viewing angle of the situations. This is a broken relationship that must be created from the outset by step by putting the burden of communication design on the citizen, from the point of view of this management, to overturn the negative impact. Communication planning should also cover the public's viewpoint not only immediately after a disaster by an agency's press office but it must have begun much earlier in the prevention phase that will educate and inform citizens about possible risks and ways of coping and self-protection. The results of our research have shown that self-protection directives should be handled by other means, since, as our subjects have shown, most of them use television as a means of informing, so we think it would be good to create video TVs to have a greater response than the citizens. In order to overturn the aforementioned negative climate of resentment of citizens that emerges in all interviews, the state (and we are referring to stakeholders) should show in every way that individuals are at their side at each stage of the Disaster Management and Emergency Needs , conduct training exercises, inform more targeted, train, so we can refer to effective crisis management communication, and not just to public relations guidelines type offices stakeholder post-catastrophic. Communication management planning would be good at advancing a deeper level of communication that touches the citizen and so it will in turn foster greater understanding, cooperativity and greater levels of satisfaction for more efficient management."],"dc:identifier":["uoadl:2681966","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2681966"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Επικοινωνιακή Διαχείριση Κρίσεων & Σχέδια Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών φυσικών καταστροφών"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:30:43Z"}