{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2683549"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2683549","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Το κέντημα \"Φιλέ\" στην Τήνο: Κοινωνικές και τεχνολογικές παράμετροι μιας γυναικείας χειροτεχνίας","abstract":"Η παρούσα εργασία έχει ως θέμα τη μελέτη των κεντημάτων «φιλέ» στο νησί της Τήνου. Στοχεύει στην ανάλυση τόσο της τεχνικής του συγκεκριμένου κεντήματος όσο και του κοινωνικού αντίκτυπου που είχε για τις κεντήστρες η ενασχόλησή τους με αυτό. Παράλληλα παρακολουθεί και την πορεία του φιλέ στον 20ο αιώνα, μια εποχή που άλλαξε άρδην όλους τους τομείς της χειροτεχνίας και το χαρακτήρα της μικρής οικιακής παραγωγής αλλά και του τρόπου ζωής γενικότερα. Στη μελέτη προτάσσεται εισαγωγή για τη νεοελληνική χειροτεχνία και τη λαϊκή τέχνη, τους κλάδους και τα βασικά χαρακτηριστικά της, καθώς και για τα διάφορα είδη της κεντητικής τόσο της οικοτεχνικής όσο και της εργαστηριακής. Ακολουθεί σύντομη αναδρομή στην ιστορία και τον πολιτισμό της Τήνου. Η εισαγωγή κλείνει με τη μεθοδολογία που ακολουθήθηκε κατά την έρευνα (παρατήρηση, συνέντευξη, φωτογράφηση, βιβλιογραφία). Ακολουθεί το κύριο μέρος της εργασίας, το αναφερόμενο στο κέντημα «φιλέ», όπως αναπτύχθηκε στο νησί της Τήνου, τον κατεξοχήν, κατά τα φαινόμενα, τόπο όπου ήκμασε η τέχνη αυτή. Ειδικότερα εξετάζονται: η ονομασία, η καταγωγή, η διάδοση και τα είδη του φιλέ, η τεχνική του κεντήματος (πρώτες ύλες και εργαλεία, τελάρωμα, δίχτυ, βελονιές, κέντημα, λάθη και διόρθωση λαθών, φροντίδα του φιλέ μετά το κέντημα), τα σχέδια και τα διακοσμητικά μοτίβα, οι χρήσεις του φιλέ (της οικοσκευής, εκκλησιαστικά, προίκα), η μαθητεία και οι οικονομικές σχέσεις, καθώς και η συμβολή του Συλλόγου Γυναικών Τήνου στη διδασκαλία και τη διάδοση του φιλέ στη σημερινή Τήνο. Το τελευταίο κεφάλαιο πραγματεύεται, με αφορμή το κέντημα του φιλέ, τη στροφή που παρατηρείται σήμερα προς το χειροποίητο παραδοσιακό αντικείμενο. Πληροφορητές και βιβλιογραφία τεκμηριώνουν την εργασία, η οποία κλείνει με εκτενές παράρτημα εικόνων με έτοιμα κεντήματα, πρωτότυπα σχέδια από τις κεντήστρες και έντυπα ευρωπαϊκά υποδείγματα.","abstract_html":"Η παρούσα εργασία έχει ως θέμα τη μελέτη των κεντημάτων «φιλέ» στο νησί της Τήνου. Στοχεύει στην ανάλυση τόσο της τεχνικής του συγκεκριμένου κεντήματος όσο και του κοινωνικού αντίκτυπου που είχε για τις κεντήστρες η ενασχόλησή τους με αυτό. Παράλληλα παρακολουθεί και την πορεία του φιλέ στον 20ο αιώνα, μια εποχή που άλλαξε άρδην όλους τους τομείς της χειροτεχνίας και το χαρακτήρα της μικρής οικιακής παραγωγής αλλά και του τρόπου ζωής γενικότερα. Στη μελέτη προτάσσεται εισαγωγή για τη νεοελληνική χειροτεχνία και τη λαϊκή τέχνη, τους κλάδους και τα βασικά χαρακτηριστικά της, καθώς και για τα διάφορα είδη της κεντητικής τόσο της οικοτεχνικής όσο και της εργαστηριακής. Ακολουθεί σύντομη αναδρομή στην ιστορία και τον πολιτισμό της Τήνου. Η εισαγωγή κλείνει με τη μεθοδολογία που ακολουθήθηκε κατά την έρευνα (παρατήρηση, συνέντευξη, φωτογράφηση, βιβλιογραφία). Ακολουθεί το κύριο μέρος της εργασίας, το αναφερόμενο στο κέντημα «φιλέ», όπως αναπτύχθηκε στο νησί της Τήνου, τον κατεξοχήν, κατά τα φαινόμενα, τόπο όπου ήκμασε η τέχνη αυτή. Ειδικότερα εξετάζονται: η ονομασία, η καταγωγή, η διάδοση και τα είδη του φιλέ, η τεχνική του κεντήματος (πρώτες ύλες και εργαλεία, τελάρωμα, δίχτυ, βελονιές, κέντημα, λάθη και διόρθωση λαθών, φροντίδα του φιλέ μετά το κέντημα), τα σχέδια και τα διακοσμητικά μοτίβα, οι χρήσεις του φιλέ (της οικοσκευής, εκκλησιαστικά, προίκα), η μαθητεία και οι οικονομικές σχέσεις, καθώς και η συμβολή του Συλλόγου Γυναικών Τήνου στη διδασκαλία και τη διάδοση του φιλέ στη σημερινή Τήνο. Το τελευταίο κεφάλαιο πραγματεύεται, με αφορμή το κέντημα του φιλέ, τη στροφή που παρατηρείται σήμερα προς το χειροποίητο παραδοσιακό αντικείμενο. Πληροφορητές και βιβλιογραφία τεκμηριώνουν την εργασία, η οποία κλείνει με εκτενές παράρτημα εικόνων με έτοιμα κεντήματα, πρωτότυπα σχέδια από τις κεντήστρες και έντυπα ευρωπαϊκά υποδείγματα.","abstract_has_math":false,"creators":["Φλωράκη Αναστασία","Floraki Anastasia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2018,"date_issued":"2018","date_published":"2018","updated_at":"2026-11-19T05:30:43Z","subjects":["Γεωγραφία - Ανθρωπολογία – Λαογραφία","Geography - Anthropology - Folklore"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2683549"],"render_values":[{"text":"uoadl:2683549","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2683549","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2683549","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2683549","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Φλωράκη Αναστασία","Floraki Anastasia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2018"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Γεωγραφία - Ανθρωπολογία – Λαογραφία","Geography - Anthropology - Folklore"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2683549","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2683549"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα εργασία έχει ως θέμα τη μελέτη των κεντημάτων «φιλέ» στο νησί της Τήνου. Στοχεύει στην ανάλυση τόσο της τεχνικής του συγκεκριμένου κεντήματος όσο και του κοινωνικού αντίκτυπου που είχε για τις κεντήστρες η ενασχόλησή τους με αυτό. Παράλληλα παρακολουθεί και την πορεία του φιλέ στον 20ο αιώνα, μια εποχή που άλλαξε άρδην όλους τους τομείς της χειροτεχνίας και το χαρακτήρα της μικρής οικιακής παραγωγής αλλά και του τρόπου ζωής γενικότερα. Στη μελέτη προτάσσεται εισαγωγή για τη νεοελληνική χειροτεχνία και τη λαϊκή τέχνη, τους κλάδους και τα βασικά χαρακτηριστικά της, καθώς και για τα διάφορα είδη της κεντητικής τόσο της οικοτεχνικής όσο και της εργαστηριακής. Ακολουθεί σύντομη αναδρομή στην ιστορία και τον πολιτισμό της Τήνου. Η εισαγωγή κλείνει με τη μεθοδολογία που ακολουθήθηκε κατά την έρευνα (παρατήρηση, συνέντευξη, φωτογράφηση, βιβλιογραφία). Ακολουθεί το κύριο μέρος της εργασίας, το αναφερόμενο στο κέντημα «φιλέ», όπως αναπτύχθηκε στο νησί της Τήνου, τον κατεξοχήν, κατά τα φαινόμενα, τόπο όπου ήκμασε η τέχνη αυτή. Ειδικότερα εξετάζονται: η ονομασία, η καταγωγή, η διάδοση και τα είδη του φιλέ, η τεχνική του κεντήματος (πρώτες ύλες και εργαλεία, τελάρωμα, δίχτυ, βελονιές, κέντημα, λάθη και διόρθωση λαθών, φροντίδα του φιλέ μετά το κέντημα), τα σχέδια και τα διακοσμητικά μοτίβα, οι χρήσεις του φιλέ (της οικοσκευής, εκκλησιαστικά, προίκα), η μαθητεία και οι οικονομικές σχέσεις, καθώς και η συμβολή του Συλλόγου Γυναικών Τήνου στη διδασκαλία και τη διάδοση του φιλέ στη σημερινή Τήνο. Το τελευταίο κεφάλαιο πραγματεύεται, με αφορμή το κέντημα του φιλέ, τη στροφή που παρατηρείται σήμερα προς το χειροποίητο παραδοσιακό αντικείμενο. Πληροφορητές και βιβλιογραφία τεκμηριώνουν την εργασία, η οποία κλείνει με εκτενές παράρτημα εικόνων με έτοιμα κεντήματα, πρωτότυπα σχέδια από τις κεντήστρες και έντυπα ευρωπαϊκά υποδείγματα.","The present thesis discusses the study of the filet lace technique, a form of decorating a fine net, on the island of Tinos. The research project was undertaken during the “Folklore and Cultural Studies” master’s degree at the Department of Primary Education of the National and Kapodistrian University of Athens, under the guidance of assistant professor Dr. Rea Kakampoura. The thesis attempts to analyze not only the technological aspects of this lace but also the social impact on the lives of the lace makers. At the same time, it follows the filet lace throughout the 20th century; a period that brought radical changes to all kinds of crafts in regard to small domestic production, as well as in the way of life generally. The first part of this study consists of an introduction to Greek folk arts and crafts and the various genres of embroidery. A short reference to Tinian history follows and then the introduction concludes with a description of the methodology that has been used during research (fieldwork with observation, interviews, photo shooting, bibliographical research). The following part is the main study, which is dedicated to filet lace exclusively and examines the different names of this lace around the world, its origin, the technique itself (threads and tools, frames, weaving of the knotted net, stitches, embroidery, mistakes and their correction, aftercare of the finished lace), patterns and themes, uses of the lace (at home, in church, as part of one’s dowry), apprenticeships in the trade, the financial relationships between makers and buyers, and finally, the contribution of The Tinian Women’s Association to the spread of this technique. In the last chapter, the filet lace trade is discussed in relation to today’s turn towards tradition and the preference for handmade items. Sources of information and an annotated bibliography verify the study which also concludes a large appendix of embroidered filet laces and patterns."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Το κέντημα \"Φιλέ\" στην Τήνο: Κοινωνικές και τεχνολογικές παράμετροι μιας γυναικείας χειροτεχνίας"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Φλωράκη Αναστασία","Floraki Anastasia"],"dc:date":["2018"],"dc:description":["Η παρούσα εργασία έχει ως θέμα τη μελέτη των κεντημάτων «φιλέ» στο νησί της Τήνου. Στοχεύει στην ανάλυση τόσο της τεχνικής του συγκεκριμένου κεντήματος όσο και του κοινωνικού αντίκτυπου που είχε για τις κεντήστρες η ενασχόλησή τους με αυτό. Παράλληλα παρακολουθεί και την πορεία του φιλέ στον 20ο αιώνα, μια εποχή που άλλαξε άρδην όλους τους τομείς της χειροτεχνίας και το χαρακτήρα της μικρής οικιακής παραγωγής αλλά και του τρόπου ζωής γενικότερα. Στη μελέτη προτάσσεται εισαγωγή για τη νεοελληνική χειροτεχνία και τη λαϊκή τέχνη, τους κλάδους και τα βασικά χαρακτηριστικά της, καθώς και για τα διάφορα είδη της κεντητικής τόσο της οικοτεχνικής όσο και της εργαστηριακής. Ακολουθεί σύντομη αναδρομή στην ιστορία και τον πολιτισμό της Τήνου. Η εισαγωγή κλείνει με τη μεθοδολογία που ακολουθήθηκε κατά την έρευνα (παρατήρηση, συνέντευξη, φωτογράφηση, βιβλιογραφία). Ακολουθεί το κύριο μέρος της εργασίας, το αναφερόμενο στο κέντημα «φιλέ», όπως αναπτύχθηκε στο νησί της Τήνου, τον κατεξοχήν, κατά τα φαινόμενα, τόπο όπου ήκμασε η τέχνη αυτή. Ειδικότερα εξετάζονται: η ονομασία, η καταγωγή, η διάδοση και τα είδη του φιλέ, η τεχνική του κεντήματος (πρώτες ύλες και εργαλεία, τελάρωμα, δίχτυ, βελονιές, κέντημα, λάθη και διόρθωση λαθών, φροντίδα του φιλέ μετά το κέντημα), τα σχέδια και τα διακοσμητικά μοτίβα, οι χρήσεις του φιλέ (της οικοσκευής, εκκλησιαστικά, προίκα), η μαθητεία και οι οικονομικές σχέσεις, καθώς και η συμβολή του Συλλόγου Γυναικών Τήνου στη διδασκαλία και τη διάδοση του φιλέ στη σημερινή Τήνο. Το τελευταίο κεφάλαιο πραγματεύεται, με αφορμή το κέντημα του φιλέ, τη στροφή που παρατηρείται σήμερα προς το χειροποίητο παραδοσιακό αντικείμενο. Πληροφορητές και βιβλιογραφία τεκμηριώνουν την εργασία, η οποία κλείνει με εκτενές παράρτημα εικόνων με έτοιμα κεντήματα, πρωτότυπα σχέδια από τις κεντήστρες και έντυπα ευρωπαϊκά υποδείγματα.","The present thesis discusses the study of the filet lace technique, a form of decorating a fine net, on the island of Tinos. The research project was undertaken during the “Folklore and Cultural Studies” master’s degree at the Department of Primary Education of the National and Kapodistrian University of Athens, under the guidance of assistant professor Dr. Rea Kakampoura. The thesis attempts to analyze not only the technological aspects of this lace but also the social impact on the lives of the lace makers. At the same time, it follows the filet lace throughout the 20th century; a period that brought radical changes to all kinds of crafts in regard to small domestic production, as well as in the way of life generally. The first part of this study consists of an introduction to Greek folk arts and crafts and the various genres of embroidery. A short reference to Tinian history follows and then the introduction concludes with a description of the methodology that has been used during research (fieldwork with observation, interviews, photo shooting, bibliographical research). The following part is the main study, which is dedicated to filet lace exclusively and examines the different names of this lace around the world, its origin, the technique itself (threads and tools, frames, weaving of the knotted net, stitches, embroidery, mistakes and their correction, aftercare of the finished lace), patterns and themes, uses of the lace (at home, in church, as part of one’s dowry), apprenticeships in the trade, the financial relationships between makers and buyers, and finally, the contribution of The Tinian Women’s Association to the spread of this technique. In the last chapter, the filet lace trade is discussed in relation to today’s turn towards tradition and the preference for handmade items. Sources of information and an annotated bibliography verify the study which also concludes a large appendix of embroidered filet laces and patterns."],"dc:identifier":["uoadl:2683549","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2683549"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Γεωγραφία - Ανθρωπολογία – Λαογραφία","Geography - Anthropology - Folklore"],"dc:title":["Το κέντημα \"Φιλέ\" στην Τήνο: Κοινωνικές και τεχνολογικές παράμετροι μιας γυναικείας χειροτεχνίας"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:30:43Z"}