{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2688911"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2688911","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Κρατικές Ενισχύσεις στον Τομέα της Ενέργειας","abstract":"Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη και η αξιολόγηση των κρατικών ενισχύσεων στον τομέα της ενέργειας. Το θέμα αυτό κρίνεται σκόπιμο να μελετηθεί αυτοτελώς, ιδιαίτερα λόγω της προσπάθειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα τελευταία χρόνια αφενός να λάβει μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος θέτοντας ενεργειακούς στόχους στα κράτη μέλη για τη μείωση αέριων ρύπων, την ενίσχυση της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και αφετέρου να δημιουργήσει μια ενιαία ενεργειακή αγορά, όπου θα υπάρχει απρόσκοπτη ροή ενέργειας και ανταγωνισμός μεταξύ των κρατών μελών. Από τη μία πλευρά, βασική αρχή του ελεύθερου ανταγωνισμού είναι η δημιουργία μίας ενιαίας εσωτερικής αγοράς, όπου όλες οι επιχειρήσεις είναι ίσες και έχουν τη δυνατότητα να ανταγωνίζονται τους “αντιπάλους” τους με απώτερο στόχο την οικονομική ευημερία του καταναλωτή. Οι οριζόντιες κατά κύριο λόγο συμφωνίες και οι συμπράξεις μεταξύ των επιχειρήσεων απαγορεύονται, ενώ και οι κάθετες συμφωνίες παρά τα θετικά εν μέρει αποτελέσματά τους στον ανταγωνισμό κρίνονται ορισμένες φορές αντιανταγωνιστικές. Η κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης των επιχειρήσεων αντίκειται επίσης στο δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού. Αντίστοιχα, όμως, και τα κράτη δεν επιτρέπεται κατ' αρχήν να λαμβάνουν μέτρα τα οποία στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό και δημιουργούν άνισες συνθήκες αγοράς. Τέτοια μέτρα είναι οι κρατικές ενισχύσεις. Από την άλλη, η ενεργειακή αγορά αποτελεί έναν ιδιαίτερο κλάδο. Πρόκειται για μία πρώην μονοπωλιακή αγορά που σταδιακά απελευθερώνεται και λειτουργεί υπό συνθήκες ανταγωνισμού. Αφενός η ενέργεια είναι ένα ακριβό αγαθό γι’ αυτό και ο τομέας αυτός είναι από τους πλέον επιδοτούμενους, αφετέρου είναι κομβικής σημασίας για τα κράτη μέλη, καθώς πρόκειται για ένα αγαθό απαραίτητο σ όλους. Στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι, επομένως, η εξασφάλιση επαρκούς ενέργειας σε μορφές βιώσιμες και φιλικές προς το περιβάλλον. Καταδεικνύεται, λοιπόν, από τη μία, ως στόχος της ευρωπαϊκής πολιτικής ανταγωνισμού, η καταπολέμηση αντιανταγωνιστικών συμπεριφορών, ο έλεγχος των κρατικών ενισχύσεων και η ενίσχυση της απελευθέρωσης της αγοράς, ενώ από την άλλη, ως ενωσιακός στόχος, ο ασφαλής, οικονομικά προσιτός και φιλικός προς το περιβάλλον ενεργειακός εφοδιασμός της Ευρώπης. Οι κρατικές ενισχύσεις φαίνεται να επηρεάζουν σε σημαντικό βαθμό την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Μολονότι ισχύει η κατ' αρχήν απαγόρευση των κρατικών ενισχύσεων, οι εξαιρέσεις που εισάγονται δύνανται να επηρεάσουν και να στρεβλώσουν τον ανταγωνισμό και το ενωσιακό εμπόριο. Εντούτοις, οι ενισχύσεις είναι απαραίτητες στον τομέα της ενέργειας. Για τον λόγο αυτό, σκόπιμο είναι να δειχθεί σε ποιες περιπτώσεις η Επιτροπή δέχεται τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα της ενέργειας ως συμβατές με το ενωσιακό δίκαιο σταθμίζοντας τα αρνητικά αποτελέσματα και τις θετικές συνέπειες που επιφέρουν. Στο πρώτο μέρος της εργασίας, επιχειρείται η περιγραφή της έννοιας της κρατικής ενίσχυσης, όπως προκύπτει από το άρθρο 107 παρ. 1 ΣΛΕΕ και έχει διαπλαστεί νομολογιακά. Οι κρατικές ενισχύσεις, μολονότι στρεβλωτικές του ανταγωνισμού, κρίνονται απαραίτητες προκειμένου να ενισχύονται επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ενέργειας. Με την κρατική ενίσχυση το κράτος μέλος επεμβαίνει ουσιαστικά παρέχοντας κάποιο πλεονέκτημα, διευκολύνοντας, δηλαδή, ορισμένες επιχειρήσεις έναντι άλλων. Υπό ορισμένες προϋποθέσεις, αυτό θεωρείται συμβατό με το ενωσιακό δίκαιο. Tα κριτήρια που εφαρμόζονται προκειμένου να διαπιστωθεί εάν ένα μέτρο ενίσχυσης στον ενεργειακό τομέα είναι συμβατό ή όχι με την ενωσιακή αγορά προκύπτουν από τις Κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις σε τομείς περιβάλλοντος και ενέργειας 2014-2020. Στη συνέχεια, γίνεται μία σύντομη αναφορά στην ενωσιακή ενεργειακή πολιτική. Στόχος είναι να γίνει αντιληπτό στον αναγνώστη το πώς διαμορφώθηκε ο κλάδος της ενέργειας στην Ευρώπη από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα Χάλυβα (ΕΚΑΧ) έως και σήμερα και πώς έγινε σταδιακά η απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας. Διαπιστώνεται, λοιπόν, ότι ενώ στο παρελθόν οι επιχειρήσεις ενέργειας ήταν μονοπωλιακές, η αγορά απελευθερώνεται και εισάγεται σταδιακά ανταγωνισμός. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας εξετάζονται αφενός οι περιπτώσεις στις οποίες χορηγούνται κρατικές ενισχύσεις στον τομέα της ενέργειας από τα κράτη μέλη και αφετέρου οι μορφές που λαμβάνουν τα καθεστώτα στήριξης. Οι κρατικές ενισχύσεις χορηγούνται από τα κράτη μέλη για διαφορετικούς σκοπούς, ανάλογα με την πολιτική που εφαρμόζει το κράτος, το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η ενεργειακή του αγορά, αν είναι, δηλαδή, υπό απελευθέρωση ή ήδη ανταγωνιστική και τους στόχους που θέλει να επιτύχει. Έτσι, κρατικές ενισχύσεις χορηγούνται με σκοπό την απελευθέρωση της αγοράς, την εξασφάλιση ενεργειακού εφοδιασμού, την ενίσχυση των ενεργειακών υποδομών, την προστασία του περιβάλλοντος και την ενίσχυση των ΑΠΕ αλλά και για την ελάφρυνση των ενεργοβόρων χρηστών. Οι κρατικές ενισχύσεις μπορούν να χορηγηθούν με διαφορετικές μορφές από τα κράτη μέλη. Έτσι, κάνουμε λόγο για επενδυτική ενίσχυση (investment aid) και για λειτουργική ενίσχυση (operating aid). Η ενίσχυση μπορεί να είναι είτε άμεση είτε έμμεση. Έτσι, διακρίνουμε σε καθεστώτα φορολογικών ελαφρύνσεων, συστημάτων εγγυημένης τιμής αγοράς, συστημάτων πριμοδότησης και χορήγησης πράσινων πιστοποιητικών. Από το 2017, πλην ορισμένων εξαιρέσεων, θα πρέπει σύμφωνα με τις Κατευθυντήριες Γραμμές να εφαρμόζεται η χορήγηση ενίσχυσης στο πλαίσιο ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών.","abstract_html":"Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη και η αξιολόγηση των κρατικών ενισχύσεων στον τομέα της ενέργειας. Το θέμα αυτό κρίνεται σκόπιμο να μελετηθεί αυτοτελώς, ιδιαίτερα λόγω της προσπάθειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα τελευταία χρόνια αφενός να λάβει μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος θέτοντας ενεργειακούς στόχους στα κράτη μέλη για τη μείωση αέριων ρύπων, την ενίσχυση της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και αφετέρου να δημιουργήσει μια ενιαία ενεργειακή αγορά, όπου θα υπάρχει απρόσκοπτη ροή ενέργειας και ανταγωνισμός μεταξύ των κρατών μελών. Από τη μία πλευρά, βασική αρχή του ελεύθερου ανταγωνισμού είναι η δημιουργία μίας ενιαίας εσωτερικής αγοράς, όπου όλες οι επιχειρήσεις είναι ίσες και έχουν τη δυνατότητα να ανταγωνίζονται τους “αντιπάλους” τους με απώτερο στόχο την οικονομική ευημερία του καταναλωτή. Οι οριζόντιες κατά κύριο λόγο συμφωνίες και οι συμπράξεις μεταξύ των επιχειρήσεων απαγορεύονται, ενώ και οι κάθετες συμφωνίες παρά τα θετικά εν μέρει αποτελέσματά τους στον ανταγωνισμό κρίνονται ορισμένες φορές αντιανταγωνιστικές. Η κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης των επιχειρήσεων αντίκειται επίσης στο δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού. Αντίστοιχα, όμως, και τα κράτη δεν επιτρέπεται κατ&#x27; αρχήν να λαμβάνουν μέτρα τα οποία στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό και δημιουργούν άνισες συνθήκες αγοράς. Τέτοια μέτρα είναι οι κρατικές ενισχύσεις. Από την άλλη, η ενεργειακή αγορά αποτελεί έναν ιδιαίτερο κλάδο. Πρόκειται για μία πρώην μονοπωλιακή αγορά που σταδιακά απελευθερώνεται και λειτουργεί υπό συνθήκες ανταγωνισμού. Αφενός η ενέργεια είναι ένα ακριβό αγαθό γι’ αυτό και ο τομέας αυτός είναι από τους πλέον επιδοτούμενους, αφετέρου είναι κομβικής σημασίας για τα κράτη μέλη, καθώς πρόκειται για ένα αγαθό απαραίτητο σ όλους. Στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι, επομένως, η εξασφάλιση επαρκούς ενέργειας σε μορφές βιώσιμες και φιλικές προς το περιβάλλον. Καταδεικνύεται, λοιπόν, από τη μία, ως στόχος της ευρωπαϊκής πολιτικής ανταγωνισμού, η καταπολέμηση αντιανταγωνιστικών συμπεριφορών, ο έλεγχος των κρατικών ενισχύσεων και η ενίσχυση της απελευθέρωσης της αγοράς, ενώ από την άλλη, ως ενωσιακός στόχος, ο ασφαλής, οικονομικά προσιτός και φιλικός προς το περιβάλλον ενεργειακός εφοδιασμός της Ευρώπης. Οι κρατικές ενισχύσεις φαίνεται να επηρεάζουν σε σημαντικό βαθμό την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Μολονότι ισχύει η κατ&#x27; αρχήν απαγόρευση των κρατικών ενισχύσεων, οι εξαιρέσεις που εισάγονται δύνανται να επηρεάσουν και να στρεβλώσουν τον ανταγωνισμό και το ενωσιακό εμπόριο. Εντούτοις, οι ενισχύσεις είναι απαραίτητες στον τομέα της ενέργειας. Για τον λόγο αυτό, σκόπιμο είναι να δειχθεί σε ποιες περιπτώσεις η Επιτροπή δέχεται τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα της ενέργειας ως συμβατές με το ενωσιακό δίκαιο σταθμίζοντας τα αρνητικά αποτελέσματα και τις θετικές συνέπειες που επιφέρουν. Στο πρώτο μέρος της εργασίας, επιχειρείται η περιγραφή της έννοιας της κρατικής ενίσχυσης, όπως προκύπτει από το άρθρο 107 παρ. 1 ΣΛΕΕ και έχει διαπλαστεί νομολογιακά. Οι κρατικές ενισχύσεις, μολονότι στρεβλωτικές του ανταγωνισμού, κρίνονται απαραίτητες προκειμένου να ενισχύονται επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ενέργειας. Με την κρατική ενίσχυση το κράτος μέλος επεμβαίνει ουσιαστικά παρέχοντας κάποιο πλεονέκτημα, διευκολύνοντας, δηλαδή, ορισμένες επιχειρήσεις έναντι άλλων. Υπό ορισμένες προϋποθέσεις, αυτό θεωρείται συμβατό με το ενωσιακό δίκαιο. Tα κριτήρια που εφαρμόζονται προκειμένου να διαπιστωθεί εάν ένα μέτρο ενίσχυσης στον ενεργειακό τομέα είναι συμβατό ή όχι με την ενωσιακή αγορά προκύπτουν από τις Κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις σε τομείς περιβάλλοντος και ενέργειας 2014-2020. Στη συνέχεια, γίνεται μία σύντομη αναφορά στην ενωσιακή ενεργειακή πολιτική. Στόχος είναι να γίνει αντιληπτό στον αναγνώστη το πώς διαμορφώθηκε ο κλάδος της ενέργειας στην Ευρώπη από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα Χάλυβα (ΕΚΑΧ) έως και σήμερα και πώς έγινε σταδιακά η απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας. Διαπιστώνεται, λοιπόν, ότι ενώ στο παρελθόν οι επιχειρήσεις ενέργειας ήταν μονοπωλιακές, η αγορά απελευθερώνεται και εισάγεται σταδιακά ανταγωνισμός. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας εξετάζονται αφενός οι περιπτώσεις στις οποίες χορηγούνται κρατικές ενισχύσεις στον τομέα της ενέργειας από τα κράτη μέλη και αφετέρου οι μορφές που λαμβάνουν τα καθεστώτα στήριξης. Οι κρατικές ενισχύσεις χορηγούνται από τα κράτη μέλη για διαφορετικούς σκοπούς, ανάλογα με την πολιτική που εφαρμόζει το κράτος, το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η ενεργειακή του αγορά, αν είναι, δηλαδή, υπό απελευθέρωση ή ήδη ανταγωνιστική και τους στόχους που θέλει να επιτύχει. Έτσι, κρατικές ενισχύσεις χορηγούνται με σκοπό την απελευθέρωση της αγοράς, την εξασφάλιση ενεργειακού εφοδιασμού, την ενίσχυση των ενεργειακών υποδομών, την προστασία του περιβάλλοντος και την ενίσχυση των ΑΠΕ αλλά και για την ελάφρυνση των ενεργοβόρων χρηστών. Οι κρατικές ενισχύσεις μπορούν να χορηγηθούν με διαφορετικές μορφές από τα κράτη μέλη. Έτσι, κάνουμε λόγο για επενδυτική ενίσχυση (investment aid) και για λειτουργική ενίσχυση (operating aid). Η ενίσχυση μπορεί να είναι είτε άμεση είτε έμμεση. Έτσι, διακρίνουμε σε καθεστώτα φορολογικών ελαφρύνσεων, συστημάτων εγγυημένης τιμής αγοράς, συστημάτων πριμοδότησης και χορήγησης πράσινων πιστοποιητικών. Από το 2017, πλην ορισμένων εξαιρέσεων, θα πρέπει σύμφωνα με τις Κατευθυντήριες Γραμμές να εφαρμόζεται η χορήγηση ενίσχυσης στο πλαίσιο ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών.","abstract_has_math":false,"creators":["Σαλβάνου Τσεκούρα Ιφιγένεια","Salvanou Tsekoura Ifigeneia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2018,"date_issued":"2018","date_published":"2018","updated_at":"2026-11-19T05:30:47Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2688911"],"render_values":[{"text":"uoadl:2688911","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2688911","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2688911","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2688911","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σαλβάνου Τσεκούρα Ιφιγένεια","Salvanou Tsekoura Ifigeneia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2018"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2688911","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2688911"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη και η αξιολόγηση των κρατικών ενισχύσεων στον τομέα της ενέργειας. Το θέμα αυτό κρίνεται σκόπιμο να μελετηθεί αυτοτελώς, ιδιαίτερα λόγω της προσπάθειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα τελευταία χρόνια αφενός να λάβει μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος θέτοντας ενεργειακούς στόχους στα κράτη μέλη για τη μείωση αέριων ρύπων, την ενίσχυση της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και αφετέρου να δημιουργήσει μια ενιαία ενεργειακή αγορά, όπου θα υπάρχει απρόσκοπτη ροή ενέργειας και ανταγωνισμός μεταξύ των κρατών μελών. Από τη μία πλευρά, βασική αρχή του ελεύθερου ανταγωνισμού είναι η δημιουργία μίας ενιαίας εσωτερικής αγοράς, όπου όλες οι επιχειρήσεις είναι ίσες και έχουν τη δυνατότητα να ανταγωνίζονται τους “αντιπάλους” τους με απώτερο στόχο την οικονομική ευημερία του καταναλωτή. Οι οριζόντιες κατά κύριο λόγο συμφωνίες και οι συμπράξεις μεταξύ των επιχειρήσεων απαγορεύονται, ενώ και οι κάθετες συμφωνίες παρά τα θετικά εν μέρει αποτελέσματά τους στον ανταγωνισμό κρίνονται ορισμένες φορές αντιανταγωνιστικές. Η κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης των επιχειρήσεων αντίκειται επίσης στο δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού. Αντίστοιχα, όμως, και τα κράτη δεν επιτρέπεται κατ' αρχήν να λαμβάνουν μέτρα τα οποία στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό και δημιουργούν άνισες συνθήκες αγοράς. Τέτοια μέτρα είναι οι κρατικές ενισχύσεις. Από την άλλη, η ενεργειακή αγορά αποτελεί έναν ιδιαίτερο κλάδο. Πρόκειται για μία πρώην μονοπωλιακή αγορά που σταδιακά απελευθερώνεται και λειτουργεί υπό συνθήκες ανταγωνισμού. Αφενός η ενέργεια είναι ένα ακριβό αγαθό γι’ αυτό και ο τομέας αυτός είναι από τους πλέον επιδοτούμενους, αφετέρου είναι κομβικής σημασίας για τα κράτη μέλη, καθώς πρόκειται για ένα αγαθό απαραίτητο σ όλους. Στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι, επομένως, η εξασφάλιση επαρκούς ενέργειας σε μορφές βιώσιμες και φιλικές προς το περιβάλλον. Καταδεικνύεται, λοιπόν, από τη μία, ως στόχος της ευρωπαϊκής πολιτικής ανταγωνισμού, η καταπολέμηση αντιανταγωνιστικών συμπεριφορών, ο έλεγχος των κρατικών ενισχύσεων και η ενίσχυση της απελευθέρωσης της αγοράς, ενώ από την άλλη, ως ενωσιακός στόχος, ο ασφαλής, οικονομικά προσιτός και φιλικός προς το περιβάλλον ενεργειακός εφοδιασμός της Ευρώπης. Οι κρατικές ενισχύσεις φαίνεται να επηρεάζουν σε σημαντικό βαθμό την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Μολονότι ισχύει η κατ' αρχήν απαγόρευση των κρατικών ενισχύσεων, οι εξαιρέσεις που εισάγονται δύνανται να επηρεάσουν και να στρεβλώσουν τον ανταγωνισμό και το ενωσιακό εμπόριο. Εντούτοις, οι ενισχύσεις είναι απαραίτητες στον τομέα της ενέργειας. Για τον λόγο αυτό, σκόπιμο είναι να δειχθεί σε ποιες περιπτώσεις η Επιτροπή δέχεται τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα της ενέργειας ως συμβατές με το ενωσιακό δίκαιο σταθμίζοντας τα αρνητικά αποτελέσματα και τις θετικές συνέπειες που επιφέρουν. Στο πρώτο μέρος της εργασίας, επιχειρείται η περιγραφή της έννοιας της κρατικής ενίσχυσης, όπως προκύπτει από το άρθρο 107 παρ. 1 ΣΛΕΕ και έχει διαπλαστεί νομολογιακά. Οι κρατικές ενισχύσεις, μολονότι στρεβλωτικές του ανταγωνισμού, κρίνονται απαραίτητες προκειμένου να ενισχύονται επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ενέργειας. Με την κρατική ενίσχυση το κράτος μέλος επεμβαίνει ουσιαστικά παρέχοντας κάποιο πλεονέκτημα, διευκολύνοντας, δηλαδή, ορισμένες επιχειρήσεις έναντι άλλων. Υπό ορισμένες προϋποθέσεις, αυτό θεωρείται συμβατό με το ενωσιακό δίκαιο. Tα κριτήρια που εφαρμόζονται προκειμένου να διαπιστωθεί εάν ένα μέτρο ενίσχυσης στον ενεργειακό τομέα είναι συμβατό ή όχι με την ενωσιακή αγορά προκύπτουν από τις Κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις σε τομείς περιβάλλοντος και ενέργειας 2014-2020. Στη συνέχεια, γίνεται μία σύντομη αναφορά στην ενωσιακή ενεργειακή πολιτική. Στόχος είναι να γίνει αντιληπτό στον αναγνώστη το πώς διαμορφώθηκε ο κλάδος της ενέργειας στην Ευρώπη από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα Χάλυβα (ΕΚΑΧ) έως και σήμερα και πώς έγινε σταδιακά η απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας. Διαπιστώνεται, λοιπόν, ότι ενώ στο παρελθόν οι επιχειρήσεις ενέργειας ήταν μονοπωλιακές, η αγορά απελευθερώνεται και εισάγεται σταδιακά ανταγωνισμός. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας εξετάζονται αφενός οι περιπτώσεις στις οποίες χορηγούνται κρατικές ενισχύσεις στον τομέα της ενέργειας από τα κράτη μέλη και αφετέρου οι μορφές που λαμβάνουν τα καθεστώτα στήριξης. Οι κρατικές ενισχύσεις χορηγούνται από τα κράτη μέλη για διαφορετικούς σκοπούς, ανάλογα με την πολιτική που εφαρμόζει το κράτος, το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η ενεργειακή του αγορά, αν είναι, δηλαδή, υπό απελευθέρωση ή ήδη ανταγωνιστική και τους στόχους που θέλει να επιτύχει. Έτσι, κρατικές ενισχύσεις χορηγούνται με σκοπό την απελευθέρωση της αγοράς, την εξασφάλιση ενεργειακού εφοδιασμού, την ενίσχυση των ενεργειακών υποδομών, την προστασία του περιβάλλοντος και την ενίσχυση των ΑΠΕ αλλά και για την ελάφρυνση των ενεργοβόρων χρηστών. Οι κρατικές ενισχύσεις μπορούν να χορηγηθούν με διαφορετικές μορφές από τα κράτη μέλη. Έτσι, κάνουμε λόγο για επενδυτική ενίσχυση (investment aid) και για λειτουργική ενίσχυση (operating aid). Η ενίσχυση μπορεί να είναι είτε άμεση είτε έμμεση. Έτσι, διακρίνουμε σε καθεστώτα φορολογικών ελαφρύνσεων, συστημάτων εγγυημένης τιμής αγοράς, συστημάτων πριμοδότησης και χορήγησης πράσινων πιστοποιητικών. Από το 2017, πλην ορισμένων εξαιρέσεων, θα πρέπει σύμφωνα με τις Κατευθυντήριες Γραμμές να εφαρμόζεται η χορήγηση ενίσχυσης στο πλαίσιο ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών.","This thesis constitutes part of the LL.M. programme in “Intangible Assets and Competition Law’’, taught at the Department of Law of National and Kapodistrian University of Athens, Greece. The present is focused on the legal framework of state aid regime and its implications within the energy sector at a European Union level. The importance and complication of the subject matter is highlighted by the role of the European Commission (EC) as the main policy making authority within the European Union (EU). The EU in collaboration with the EC have set specific targets towards the protection of the environment by imposing certain measures to the EU member states aiming to, amongst others, the reduction of the gas emissions, the support of initiatives enhancing the usage and production of alternative and renewable energy sources and finding new means to promote energy efficiency. In order for member states to be in a position to adopt such measures and promote the EU policy by creating a more environmental friendly domestic framework, it is in many instances necessary for these to proceed to actions and take initiatives which might fall within the meaning of state aid. In these circumstances the role of the EC is to assess whether these state aid measures imposed by the member state in question are compatible with the internal common market. The role of the EC within this framework is twofold: i) creating the framework for ensuring the environmental protection and ii) monitoring and assessing the measures adopted by the member states when aiming towards that direction. A fundamental principle of the internal common market is for the economic undertakings when competing each other shall be in equal terms and any actions by the member states that put one of these undertaking in more favorable terms creates a distortion within the internal common market and might be deemed as unfair competition. The State should also refrain from actions that could distort competition and affect the internal market. Hence, the concept of State Aid falls within the actions by the relevant member state in favor of an undertaking and shall be deemed as distortive for the internal common market and thus prohibited. However, the TFEU in certain cases provides for certain exceptions in relation to a number of policy objectives for which state aid can be considered as compatible with the internal common market. To this end, the role of the EC is to deal with the anticompetitive behavior aiming to regulate and control the state aid and at the same time to support the liberalization of the market promoting safer and more affordable energy supply which remains beneficial for the environment. Therefore there are instances where state aid can be deemed as beneficial for the energy sector, since is the energy sector is a highly subsidized and sensitive sector. The role of the EC as the supervision authority is of paramount importance and the present thesis examines cases where State Aid can be deemed as compatible with the principles of the internal common market. In the first part of this thesis, the notion of state aid is described together with its importance as a necessary tool for the active undertakings within the energy sector. The state intervenes directly or indirectly by granting a selective advantage to some undertakings. Under certain circumstances this may be deemed as compatible with the European Union Law. The criteria for assessing whether the measure in question is compatible with the European Union Law stem from the Guidelines on State Aid for environmental protection and energy 2014-2020 (“Guidelines”). Moreover, it is examined the European energy policy framework presenting the way the energy sector was shaped from the European Coal and Steel Community to date and how the market has progressively been liberalized The second part of this thesis focuses on cases where state aid is considered as compatible with the internal common market and the support schemes through which the aid is granted to the undertakings. It is important to highlight that aid is granted for various purposes depending on each member state’s policy. For instance aid is granted by a member state in order to secure energy supply, for energy infrastructures, for environmental protection or to support the electricity production from renewable energy sources. The aid can be either investment or operating aid. It receives several forms such as tax exemptions, feed-in tariffs, feed-in premiums or green certificates. Since 2017 a bidding process has also been implemented according to the relevant Guidelines."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Κρατικές Ενισχύσεις στον Τομέα της Ενέργειας"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σαλβάνου Τσεκούρα Ιφιγένεια","Salvanou Tsekoura Ifigeneia"],"dc:date":["2018"],"dc:description":["Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη και η αξιολόγηση των κρατικών ενισχύσεων στον τομέα της ενέργειας. Το θέμα αυτό κρίνεται σκόπιμο να μελετηθεί αυτοτελώς, ιδιαίτερα λόγω της προσπάθειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα τελευταία χρόνια αφενός να λάβει μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος θέτοντας ενεργειακούς στόχους στα κράτη μέλη για τη μείωση αέριων ρύπων, την ενίσχυση της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και αφετέρου να δημιουργήσει μια ενιαία ενεργειακή αγορά, όπου θα υπάρχει απρόσκοπτη ροή ενέργειας και ανταγωνισμός μεταξύ των κρατών μελών. Από τη μία πλευρά, βασική αρχή του ελεύθερου ανταγωνισμού είναι η δημιουργία μίας ενιαίας εσωτερικής αγοράς, όπου όλες οι επιχειρήσεις είναι ίσες και έχουν τη δυνατότητα να ανταγωνίζονται τους “αντιπάλους” τους με απώτερο στόχο την οικονομική ευημερία του καταναλωτή. Οι οριζόντιες κατά κύριο λόγο συμφωνίες και οι συμπράξεις μεταξύ των επιχειρήσεων απαγορεύονται, ενώ και οι κάθετες συμφωνίες παρά τα θετικά εν μέρει αποτελέσματά τους στον ανταγωνισμό κρίνονται ορισμένες φορές αντιανταγωνιστικές. Η κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης των επιχειρήσεων αντίκειται επίσης στο δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού. Αντίστοιχα, όμως, και τα κράτη δεν επιτρέπεται κατ' αρχήν να λαμβάνουν μέτρα τα οποία στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό και δημιουργούν άνισες συνθήκες αγοράς. Τέτοια μέτρα είναι οι κρατικές ενισχύσεις. Από την άλλη, η ενεργειακή αγορά αποτελεί έναν ιδιαίτερο κλάδο. Πρόκειται για μία πρώην μονοπωλιακή αγορά που σταδιακά απελευθερώνεται και λειτουργεί υπό συνθήκες ανταγωνισμού. Αφενός η ενέργεια είναι ένα ακριβό αγαθό γι’ αυτό και ο τομέας αυτός είναι από τους πλέον επιδοτούμενους, αφετέρου είναι κομβικής σημασίας για τα κράτη μέλη, καθώς πρόκειται για ένα αγαθό απαραίτητο σ όλους. Στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι, επομένως, η εξασφάλιση επαρκούς ενέργειας σε μορφές βιώσιμες και φιλικές προς το περιβάλλον. Καταδεικνύεται, λοιπόν, από τη μία, ως στόχος της ευρωπαϊκής πολιτικής ανταγωνισμού, η καταπολέμηση αντιανταγωνιστικών συμπεριφορών, ο έλεγχος των κρατικών ενισχύσεων και η ενίσχυση της απελευθέρωσης της αγοράς, ενώ από την άλλη, ως ενωσιακός στόχος, ο ασφαλής, οικονομικά προσιτός και φιλικός προς το περιβάλλον ενεργειακός εφοδιασμός της Ευρώπης. Οι κρατικές ενισχύσεις φαίνεται να επηρεάζουν σε σημαντικό βαθμό την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Μολονότι ισχύει η κατ' αρχήν απαγόρευση των κρατικών ενισχύσεων, οι εξαιρέσεις που εισάγονται δύνανται να επηρεάσουν και να στρεβλώσουν τον ανταγωνισμό και το ενωσιακό εμπόριο. Εντούτοις, οι ενισχύσεις είναι απαραίτητες στον τομέα της ενέργειας. Για τον λόγο αυτό, σκόπιμο είναι να δειχθεί σε ποιες περιπτώσεις η Επιτροπή δέχεται τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα της ενέργειας ως συμβατές με το ενωσιακό δίκαιο σταθμίζοντας τα αρνητικά αποτελέσματα και τις θετικές συνέπειες που επιφέρουν. Στο πρώτο μέρος της εργασίας, επιχειρείται η περιγραφή της έννοιας της κρατικής ενίσχυσης, όπως προκύπτει από το άρθρο 107 παρ. 1 ΣΛΕΕ και έχει διαπλαστεί νομολογιακά. Οι κρατικές ενισχύσεις, μολονότι στρεβλωτικές του ανταγωνισμού, κρίνονται απαραίτητες προκειμένου να ενισχύονται επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ενέργειας. Με την κρατική ενίσχυση το κράτος μέλος επεμβαίνει ουσιαστικά παρέχοντας κάποιο πλεονέκτημα, διευκολύνοντας, δηλαδή, ορισμένες επιχειρήσεις έναντι άλλων. Υπό ορισμένες προϋποθέσεις, αυτό θεωρείται συμβατό με το ενωσιακό δίκαιο. Tα κριτήρια που εφαρμόζονται προκειμένου να διαπιστωθεί εάν ένα μέτρο ενίσχυσης στον ενεργειακό τομέα είναι συμβατό ή όχι με την ενωσιακή αγορά προκύπτουν από τις Κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις σε τομείς περιβάλλοντος και ενέργειας 2014-2020. Στη συνέχεια, γίνεται μία σύντομη αναφορά στην ενωσιακή ενεργειακή πολιτική. Στόχος είναι να γίνει αντιληπτό στον αναγνώστη το πώς διαμορφώθηκε ο κλάδος της ενέργειας στην Ευρώπη από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα Χάλυβα (ΕΚΑΧ) έως και σήμερα και πώς έγινε σταδιακά η απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας. Διαπιστώνεται, λοιπόν, ότι ενώ στο παρελθόν οι επιχειρήσεις ενέργειας ήταν μονοπωλιακές, η αγορά απελευθερώνεται και εισάγεται σταδιακά ανταγωνισμός. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας εξετάζονται αφενός οι περιπτώσεις στις οποίες χορηγούνται κρατικές ενισχύσεις στον τομέα της ενέργειας από τα κράτη μέλη και αφετέρου οι μορφές που λαμβάνουν τα καθεστώτα στήριξης. Οι κρατικές ενισχύσεις χορηγούνται από τα κράτη μέλη για διαφορετικούς σκοπούς, ανάλογα με την πολιτική που εφαρμόζει το κράτος, το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η ενεργειακή του αγορά, αν είναι, δηλαδή, υπό απελευθέρωση ή ήδη ανταγωνιστική και τους στόχους που θέλει να επιτύχει. Έτσι, κρατικές ενισχύσεις χορηγούνται με σκοπό την απελευθέρωση της αγοράς, την εξασφάλιση ενεργειακού εφοδιασμού, την ενίσχυση των ενεργειακών υποδομών, την προστασία του περιβάλλοντος και την ενίσχυση των ΑΠΕ αλλά και για την ελάφρυνση των ενεργοβόρων χρηστών. Οι κρατικές ενισχύσεις μπορούν να χορηγηθούν με διαφορετικές μορφές από τα κράτη μέλη. Έτσι, κάνουμε λόγο για επενδυτική ενίσχυση (investment aid) και για λειτουργική ενίσχυση (operating aid). Η ενίσχυση μπορεί να είναι είτε άμεση είτε έμμεση. Έτσι, διακρίνουμε σε καθεστώτα φορολογικών ελαφρύνσεων, συστημάτων εγγυημένης τιμής αγοράς, συστημάτων πριμοδότησης και χορήγησης πράσινων πιστοποιητικών. Από το 2017, πλην ορισμένων εξαιρέσεων, θα πρέπει σύμφωνα με τις Κατευθυντήριες Γραμμές να εφαρμόζεται η χορήγηση ενίσχυσης στο πλαίσιο ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών.","This thesis constitutes part of the LL.M. programme in “Intangible Assets and Competition Law’’, taught at the Department of Law of National and Kapodistrian University of Athens, Greece. The present is focused on the legal framework of state aid regime and its implications within the energy sector at a European Union level. The importance and complication of the subject matter is highlighted by the role of the European Commission (EC) as the main policy making authority within the European Union (EU). The EU in collaboration with the EC have set specific targets towards the protection of the environment by imposing certain measures to the EU member states aiming to, amongst others, the reduction of the gas emissions, the support of initiatives enhancing the usage and production of alternative and renewable energy sources and finding new means to promote energy efficiency. In order for member states to be in a position to adopt such measures and promote the EU policy by creating a more environmental friendly domestic framework, it is in many instances necessary for these to proceed to actions and take initiatives which might fall within the meaning of state aid. In these circumstances the role of the EC is to assess whether these state aid measures imposed by the member state in question are compatible with the internal common market. The role of the EC within this framework is twofold: i) creating the framework for ensuring the environmental protection and ii) monitoring and assessing the measures adopted by the member states when aiming towards that direction. A fundamental principle of the internal common market is for the economic undertakings when competing each other shall be in equal terms and any actions by the member states that put one of these undertaking in more favorable terms creates a distortion within the internal common market and might be deemed as unfair competition. The State should also refrain from actions that could distort competition and affect the internal market. Hence, the concept of State Aid falls within the actions by the relevant member state in favor of an undertaking and shall be deemed as distortive for the internal common market and thus prohibited. However, the TFEU in certain cases provides for certain exceptions in relation to a number of policy objectives for which state aid can be considered as compatible with the internal common market. To this end, the role of the EC is to deal with the anticompetitive behavior aiming to regulate and control the state aid and at the same time to support the liberalization of the market promoting safer and more affordable energy supply which remains beneficial for the environment. Therefore there are instances where state aid can be deemed as beneficial for the energy sector, since is the energy sector is a highly subsidized and sensitive sector. The role of the EC as the supervision authority is of paramount importance and the present thesis examines cases where State Aid can be deemed as compatible with the principles of the internal common market. In the first part of this thesis, the notion of state aid is described together with its importance as a necessary tool for the active undertakings within the energy sector. The state intervenes directly or indirectly by granting a selective advantage to some undertakings. Under certain circumstances this may be deemed as compatible with the European Union Law. The criteria for assessing whether the measure in question is compatible with the European Union Law stem from the Guidelines on State Aid for environmental protection and energy 2014-2020 (“Guidelines”). Moreover, it is examined the European energy policy framework presenting the way the energy sector was shaped from the European Coal and Steel Community to date and how the market has progressively been liberalized The second part of this thesis focuses on cases where state aid is considered as compatible with the internal common market and the support schemes through which the aid is granted to the undertakings. It is important to highlight that aid is granted for various purposes depending on each member state’s policy. For instance aid is granted by a member state in order to secure energy supply, for energy infrastructures, for environmental protection or to support the electricity production from renewable energy sources. The aid can be either investment or operating aid. It receives several forms such as tax exemptions, feed-in tariffs, feed-in premiums or green certificates. Since 2017 a bidding process has also been implemented according to the relevant Guidelines."],"dc:identifier":["uoadl:2688911","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2688911"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Κρατικές Ενισχύσεις στον Τομέα της Ενέργειας"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:30:47Z"}