{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2758628"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2758628","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Χρήση παρανόμως κτηθέντων αποδεικτικών μέσων και προσωπικά δεδομένα","abstract":"Αφετηρία αυτής της μελέτης αποτέλεσε η συνταγματική αναθεώρηση του 2001 από την Ζ΄ Αναθεωρητική Βουλή των Ελλήνων και κυρίως οι νέες ρυθμίσεις που προσέθεσε ο συνταγματικός νομοθέτης στο Δεύτερο Μέρος του Συντάγματος υπό τον τίτλο «Ατομικά και Κοινωνικά Δικαιώματα». Ο αναθεωρητικός νομοθέτης εισήγαγε στο υποσύστημα των άρθρων 4 έως 25 του Συντάγματος τις εξής –κεντρικής σημασίας στα πλαίσια της παρούσας- διατάξεις, ήτοι το άρθρο 9Α του Συντάγματος, τη νέα παράγραφο 3 του άρθρου 19 του Συντάγματος και το άρθρο 25 § 1 του Συντάγματος με το οποίο κατοχύρωσε και συνταγματικά την αρχή της αναλογικότητας. Από τις προαναφερθείσες διατάξεις, η διάταξη της παραγράφου 3 του άρθρου 19 του Συντάγματος φαίνεται με την πρώτη ανάγνωση του γράμματος της, κατ’ αρχήν τουλάχιστον, να απαγορεύει κατά απόλυτο τρόπο και αδιακρίτως τη χρήση παρανόμως κτηθέντων αποδεικτικών μέσων και συγκεκριμένα αποδεικτικά μέσα που αποκτήθηκαν κατά παράβαση των σ’ αυτήν –τη διάταξη- μνημονευόμενων άρθρων, δηλαδή του άρθρου 19 παράγραφος 1 του Συντάγματος περί του απορρήτου των επιστολών και της ελεύθερης ανταπόκρισης ή επικοινωνίας, του άρθρου 9 του Συντάγματος περί του ασύλου της κατοικίας και του απαραβίαστου της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής και τέλος, του άρθρου 9Α του Συντάγματος περί του δικαιώματος προστασίας του ατόμου από τη συλλογή, επεξεργασία και χρήση, ιδίως με ηλεκτρονικά μέσα, των προσωπικών του δεδομένων. Τα ερωτήματα και οι προβληματισμοί που δημιουργούνται από την υιοθέτηση της συγκεκριμένης διατάξεως από τον αναθεωρητικό νομοθέτη είναι αρκετά και ακανθώδη. Παραδείγματος χάριν, εύλογα θα αναρωτηθεί ο δικαστής αλλά και ο εκάστοτε ερμηνευτής της συγκεκριμένης συνταγματικής διάταξης αν και κατά πόσον είναι πλέον δυνατή η χρήση μαγνητοταινίας στην οποία αποτυπώνεται πέραν κάθε αμφιβολίας η βάναυση ψυχολογική και σωματική κακοποίηση βρέφους από την ψυχικά άρρωστη μητέρα του, ως παράνομο αποδεικτικό μέσο, καίτοι είναι το μοναδικό αποδεικτικό μέσο στην συγκεκριμένη περίπτωση, στην κατ’ αντιδικία δίκη για την ανάθεση της γονικής μέριμνας του τέκνου (1511 ΑΚ), αν και κατά πόσον είναι πλέον δυνατή η χρήση αποδεικτικών μέσων αποκτηθέντων κατά παράβαση των διατάξεων που αποκλειστικά μνημονεύει η παράγραφος 3 του άρθρου 19 του Συντάγματος στην περίπτωση που αυτά οδηγούν στην αθώωση ή την βελτίωση της θέσης του κατηγορουμένου, αν και κατά πόσον είναι πλέον δυνατή η χρήση παράνομων αποδεικτικών μέσων βάσει των οποίων αποκαλύπτεται πέραν κάθε αμφιβολίας κρούσμα διαφθοράς σε καίρια για τα έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού δημόσια υπηρεσία ή η υπεξαίρεση μεγάλων χρηματικών ποσών από υπάλληλο δημόσιας υπηρεσίας που ζημιώνει υπέρογκα το ελληνικό δημόσιο; Η σύγκρουση συμφερόντων και δικαιωμάτων που ενυπάρχει στα ανωτέρω παραδείγματα είναι χαρακτηριστική. Η απάντηση των ανωτέρω ερωτημάτων γίνεται ακόμα πιο δυσχερής αν αναλογιστεί κανείς την υπεροχή που έχει η συγκεκριμένη διάταξη (19 § 3 του Συντάγματος) έναντι των επιμέρους κανόνων δικαίου που απαρτίζουν την ελληνική έννομη τάξη. Εξ αυτού του λόγου καθίσταται ακόμη πιο δύσκολη, έως και αδύνατη, για τον εκάστοτε ερμηνευτή η άντληση νομικών επιχειρημάτων από τα επιμέρους -υποδεέστερα από άποψη ιεραρχικής ισχύος- υποσυστήματα κανόνων δικαίου, όπως λόγου χάρη από τις ρυθμίσεις που εισάγουν οι διατάξεις περί άρσης του άδικου χαρακτήρα μιας καταρχήν άδικης πράξης, όπως αυτή της χρήσης παράνομων αποδεικτικών μέσων. Με βάση την ανωτέρω προβληματική και μη επιδιώκοντας την εξάντληση του θέματος της χρήσης παρανόμων αποδεικτικών μέσων μετά την Αναθεώρηση του 2001, επιχειρούνται κάποιες εισαγωγικές αλλά αναγκαίες επισημάνσεις και παρατηρήσεις της νέας διατάξεως του άρθρου 19 § 3 του Συντάγματος. Εν συνεχεία γίνεται μία σύντομη ιστορική αναδρομή στην νομοθεσία αλλά και στις απόψεις και τις σκέψεις που είχαν διαμορφωθεί σε θεωρία και νομολογία για το ζήτημα της χρήσεως παρανόμων αποδεικτικών μέσων πριν και μετά την εισαγωγή της επίμαχης διατάξεως από τον αναθεωρητικό νομοθέτη. Τέλος, αφού πρώτα εξετάζονται τα περιθώρια ερμηνείας του στενού γράμματος της συγκεκριμένης διατάξεως, στην συνέχεια επιχειρούνται κάποιες ερμηνευτικές επιλογές στις οποίες μπορεί προσφύγει ο εκάστοτε ερμηνευτής αυτής, ώστε ναι μεν η πραγμάτωση της αξιολογικής της ρύθμισης να τύχει αληθινής και ουσιαστικής εφαρμογής, αλλά ταυτοχρόνως η εφαρμογή αυτή να μην καταλύει τον πυρήνα άλλων, συνταγματικά ισόκυρων και ισοδύναμων, ατομικών δικαιωμάτων που ιστορικά έχουν κατοχυρωθεί σε πολύ προγενέστερο χρόνο.","abstract_html":"Αφετηρία αυτής της μελέτης αποτέλεσε η συνταγματική αναθεώρηση του 2001 από την Ζ΄ Αναθεωρητική Βουλή των Ελλήνων και κυρίως οι νέες ρυθμίσεις που προσέθεσε ο συνταγματικός νομοθέτης στο Δεύτερο Μέρος του Συντάγματος υπό τον τίτλο «Ατομικά και Κοινωνικά Δικαιώματα». Ο αναθεωρητικός νομοθέτης εισήγαγε στο υποσύστημα των άρθρων 4 έως 25 του Συντάγματος τις εξής –κεντρικής σημασίας στα πλαίσια της παρούσας- διατάξεις, ήτοι το άρθρο 9Α του Συντάγματος, τη νέα παράγραφο 3 του άρθρου 19 του Συντάγματος και το άρθρο 25 § 1 του Συντάγματος με το οποίο κατοχύρωσε και συνταγματικά την αρχή της αναλογικότητας. Από τις προαναφερθείσες διατάξεις, η διάταξη της παραγράφου 3 του άρθρου 19 του Συντάγματος φαίνεται με την πρώτη ανάγνωση του γράμματος της, κατ’ αρχήν τουλάχιστον, να απαγορεύει κατά απόλυτο τρόπο και αδιακρίτως τη χρήση παρανόμως κτηθέντων αποδεικτικών μέσων και συγκεκριμένα αποδεικτικά μέσα που αποκτήθηκαν κατά παράβαση των σ’ αυτήν –τη διάταξη- μνημονευόμενων άρθρων, δηλαδή του άρθρου 19 παράγραφος 1 του Συντάγματος περί του απορρήτου των επιστολών και της ελεύθερης ανταπόκρισης ή επικοινωνίας, του άρθρου 9 του Συντάγματος περί του ασύλου της κατοικίας και του απαραβίαστου της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής και τέλος, του άρθρου 9Α του Συντάγματος περί του δικαιώματος προστασίας του ατόμου από τη συλλογή, επεξεργασία και χρήση, ιδίως με ηλεκτρονικά μέσα, των προσωπικών του δεδομένων. Τα ερωτήματα και οι προβληματισμοί που δημιουργούνται από την υιοθέτηση της συγκεκριμένης διατάξεως από τον αναθεωρητικό νομοθέτη είναι αρκετά και ακανθώδη. Παραδείγματος χάριν, εύλογα θα αναρωτηθεί ο δικαστής αλλά και ο εκάστοτε ερμηνευτής της συγκεκριμένης συνταγματικής διάταξης αν και κατά πόσον είναι πλέον δυνατή η χρήση μαγνητοταινίας στην οποία αποτυπώνεται πέραν κάθε αμφιβολίας η βάναυση ψυχολογική και σωματική κακοποίηση βρέφους από την ψυχικά άρρωστη μητέρα του, ως παράνομο αποδεικτικό μέσο, καίτοι είναι το μοναδικό αποδεικτικό μέσο στην συγκεκριμένη περίπτωση, στην κατ’ αντιδικία δίκη για την ανάθεση της γονικής μέριμνας του τέκνου (1511 ΑΚ), αν και κατά πόσον είναι πλέον δυνατή η χρήση αποδεικτικών μέσων αποκτηθέντων κατά παράβαση των διατάξεων που αποκλειστικά μνημονεύει η παράγραφος 3 του άρθρου 19 του Συντάγματος στην περίπτωση που αυτά οδηγούν στην αθώωση ή την βελτίωση της θέσης του κατηγορουμένου, αν και κατά πόσον είναι πλέον δυνατή η χρήση παράνομων αποδεικτικών μέσων βάσει των οποίων αποκαλύπτεται πέραν κάθε αμφιβολίας κρούσμα διαφθοράς σε καίρια για τα έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού δημόσια υπηρεσία ή η υπεξαίρεση μεγάλων χρηματικών ποσών από υπάλληλο δημόσιας υπηρεσίας που ζημιώνει υπέρογκα το ελληνικό δημόσιο; Η σύγκρουση συμφερόντων και δικαιωμάτων που ενυπάρχει στα ανωτέρω παραδείγματα είναι χαρακτηριστική. Η απάντηση των ανωτέρω ερωτημάτων γίνεται ακόμα πιο δυσχερής αν αναλογιστεί κανείς την υπεροχή που έχει η συγκεκριμένη διάταξη (19 § 3 του Συντάγματος) έναντι των επιμέρους κανόνων δικαίου που απαρτίζουν την ελληνική έννομη τάξη. Εξ αυτού του λόγου καθίσταται ακόμη πιο δύσκολη, έως και αδύνατη, για τον εκάστοτε ερμηνευτή η άντληση νομικών επιχειρημάτων από τα επιμέρους -υποδεέστερα από άποψη ιεραρχικής ισχύος- υποσυστήματα κανόνων δικαίου, όπως λόγου χάρη από τις ρυθμίσεις που εισάγουν οι διατάξεις περί άρσης του άδικου χαρακτήρα μιας καταρχήν άδικης πράξης, όπως αυτή της χρήσης παράνομων αποδεικτικών μέσων. Με βάση την ανωτέρω προβληματική και μη επιδιώκοντας την εξάντληση του θέματος της χρήσης παρανόμων αποδεικτικών μέσων μετά την Αναθεώρηση του 2001, επιχειρούνται κάποιες εισαγωγικές αλλά αναγκαίες επισημάνσεις και παρατηρήσεις της νέας διατάξεως του άρθρου 19 § 3 του Συντάγματος. Εν συνεχεία γίνεται μία σύντομη ιστορική αναδρομή στην νομοθεσία αλλά και στις απόψεις και τις σκέψεις που είχαν διαμορφωθεί σε θεωρία και νομολογία για το ζήτημα της χρήσεως παρανόμων αποδεικτικών μέσων πριν και μετά την εισαγωγή της επίμαχης διατάξεως από τον αναθεωρητικό νομοθέτη. Τέλος, αφού πρώτα εξετάζονται τα περιθώρια ερμηνείας του στενού γράμματος της συγκεκριμένης διατάξεως, στην συνέχεια επιχειρούνται κάποιες ερμηνευτικές επιλογές στις οποίες μπορεί προσφύγει ο εκάστοτε ερμηνευτής αυτής, ώστε ναι μεν η πραγμάτωση της αξιολογικής της ρύθμισης να τύχει αληθινής και ουσιαστικής εφαρμογής, αλλά ταυτοχρόνως η εφαρμογή αυτή να μην καταλύει τον πυρήνα άλλων, συνταγματικά ισόκυρων και ισοδύναμων, ατομικών δικαιωμάτων που ιστορικά έχουν κατοχυρωθεί σε πολύ προγενέστερο χρόνο.","abstract_has_math":false,"creators":["Τσιχλιάς Μιχάλης","Tsichlias Michalis"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2018,"date_issued":"2018","date_published":"2018","updated_at":"2026-11-19T05:31:16Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2758628"],"render_values":[{"text":"uoadl:2758628","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2758628","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2758628","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2758628","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τσιχλιάς Μιχάλης","Tsichlias Michalis"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2018"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2758628","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2758628"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Αφετηρία αυτής της μελέτης αποτέλεσε η συνταγματική αναθεώρηση του 2001 από την Ζ΄ Αναθεωρητική Βουλή των Ελλήνων και κυρίως οι νέες ρυθμίσεις που προσέθεσε ο συνταγματικός νομοθέτης στο Δεύτερο Μέρος του Συντάγματος υπό τον τίτλο «Ατομικά και Κοινωνικά Δικαιώματα». Ο αναθεωρητικός νομοθέτης εισήγαγε στο υποσύστημα των άρθρων 4 έως 25 του Συντάγματος τις εξής –κεντρικής σημασίας στα πλαίσια της παρούσας- διατάξεις, ήτοι το άρθρο 9Α του Συντάγματος, τη νέα παράγραφο 3 του άρθρου 19 του Συντάγματος και το άρθρο 25 § 1 του Συντάγματος με το οποίο κατοχύρωσε και συνταγματικά την αρχή της αναλογικότητας. Από τις προαναφερθείσες διατάξεις, η διάταξη της παραγράφου 3 του άρθρου 19 του Συντάγματος φαίνεται με την πρώτη ανάγνωση του γράμματος της, κατ’ αρχήν τουλάχιστον, να απαγορεύει κατά απόλυτο τρόπο και αδιακρίτως τη χρήση παρανόμως κτηθέντων αποδεικτικών μέσων και συγκεκριμένα αποδεικτικά μέσα που αποκτήθηκαν κατά παράβαση των σ’ αυτήν –τη διάταξη- μνημονευόμενων άρθρων, δηλαδή του άρθρου 19 παράγραφος 1 του Συντάγματος περί του απορρήτου των επιστολών και της ελεύθερης ανταπόκρισης ή επικοινωνίας, του άρθρου 9 του Συντάγματος περί του ασύλου της κατοικίας και του απαραβίαστου της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής και τέλος, του άρθρου 9Α του Συντάγματος περί του δικαιώματος προστασίας του ατόμου από τη συλλογή, επεξεργασία και χρήση, ιδίως με ηλεκτρονικά μέσα, των προσωπικών του δεδομένων. Τα ερωτήματα και οι προβληματισμοί που δημιουργούνται από την υιοθέτηση της συγκεκριμένης διατάξεως από τον αναθεωρητικό νομοθέτη είναι αρκετά και ακανθώδη. Παραδείγματος χάριν, εύλογα θα αναρωτηθεί ο δικαστής αλλά και ο εκάστοτε ερμηνευτής της συγκεκριμένης συνταγματικής διάταξης αν και κατά πόσον είναι πλέον δυνατή η χρήση μαγνητοταινίας στην οποία αποτυπώνεται πέραν κάθε αμφιβολίας η βάναυση ψυχολογική και σωματική κακοποίηση βρέφους από την ψυχικά άρρωστη μητέρα του, ως παράνομο αποδεικτικό μέσο, καίτοι είναι το μοναδικό αποδεικτικό μέσο στην συγκεκριμένη περίπτωση, στην κατ’ αντιδικία δίκη για την ανάθεση της γονικής μέριμνας του τέκνου (1511 ΑΚ), αν και κατά πόσον είναι πλέον δυνατή η χρήση αποδεικτικών μέσων αποκτηθέντων κατά παράβαση των διατάξεων που αποκλειστικά μνημονεύει η παράγραφος 3 του άρθρου 19 του Συντάγματος στην περίπτωση που αυτά οδηγούν στην αθώωση ή την βελτίωση της θέσης του κατηγορουμένου, αν και κατά πόσον είναι πλέον δυνατή η χρήση παράνομων αποδεικτικών μέσων βάσει των οποίων αποκαλύπτεται πέραν κάθε αμφιβολίας κρούσμα διαφθοράς σε καίρια για τα έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού δημόσια υπηρεσία ή η υπεξαίρεση μεγάλων χρηματικών ποσών από υπάλληλο δημόσιας υπηρεσίας που ζημιώνει υπέρογκα το ελληνικό δημόσιο; Η σύγκρουση συμφερόντων και δικαιωμάτων που ενυπάρχει στα ανωτέρω παραδείγματα είναι χαρακτηριστική. Η απάντηση των ανωτέρω ερωτημάτων γίνεται ακόμα πιο δυσχερής αν αναλογιστεί κανείς την υπεροχή που έχει η συγκεκριμένη διάταξη (19 § 3 του Συντάγματος) έναντι των επιμέρους κανόνων δικαίου που απαρτίζουν την ελληνική έννομη τάξη. Εξ αυτού του λόγου καθίσταται ακόμη πιο δύσκολη, έως και αδύνατη, για τον εκάστοτε ερμηνευτή η άντληση νομικών επιχειρημάτων από τα επιμέρους -υποδεέστερα από άποψη ιεραρχικής ισχύος- υποσυστήματα κανόνων δικαίου, όπως λόγου χάρη από τις ρυθμίσεις που εισάγουν οι διατάξεις περί άρσης του άδικου χαρακτήρα μιας καταρχήν άδικης πράξης, όπως αυτή της χρήσης παράνομων αποδεικτικών μέσων. Με βάση την ανωτέρω προβληματική και μη επιδιώκοντας την εξάντληση του θέματος της χρήσης παρανόμων αποδεικτικών μέσων μετά την Αναθεώρηση του 2001, επιχειρούνται κάποιες εισαγωγικές αλλά αναγκαίες επισημάνσεις και παρατηρήσεις της νέας διατάξεως του άρθρου 19 § 3 του Συντάγματος. Εν συνεχεία γίνεται μία σύντομη ιστορική αναδρομή στην νομοθεσία αλλά και στις απόψεις και τις σκέψεις που είχαν διαμορφωθεί σε θεωρία και νομολογία για το ζήτημα της χρήσεως παρανόμων αποδεικτικών μέσων πριν και μετά την εισαγωγή της επίμαχης διατάξεως από τον αναθεωρητικό νομοθέτη. Τέλος, αφού πρώτα εξετάζονται τα περιθώρια ερμηνείας του στενού γράμματος της συγκεκριμένης διατάξεως, στην συνέχεια επιχειρούνται κάποιες ερμηνευτικές επιλογές στις οποίες μπορεί προσφύγει ο εκάστοτε ερμηνευτής αυτής, ώστε ναι μεν η πραγμάτωση της αξιολογικής της ρύθμισης να τύχει αληθινής και ουσιαστικής εφαρμογής, αλλά ταυτοχρόνως η εφαρμογή αυτή να μην καταλύει τον πυρήνα άλλων, συνταγματικά ισόκυρων και ισοδύναμων, ατομικών δικαιωμάτων που ιστορικά έχουν κατοχυρωθεί σε πολύ προγενέστερο χρόνο.","The starting point of this study, was the 2001 Constitutional Revision by the VIIth Greek Revisionary Parliament and specifically the new regulations that the constitutional legislator added to the Second Part of the Constitution under the title \"Individual and Social Rights\". The revising legislator introduced in the subsystem of Articles 4 to 25 of the Constitution the following provisions, which are crucial to the present study, namely the article 9A of the Constitution, the new paragraph 3 of Article 19 of the Constitution and Article 25 §1 of the Constitution which also enshrined constitutionally the principle of proportionality. Following the above mentioned provisions, the provision of paragraph 3 Article 19 of the Constitution, on the first reading of letter of the article, appears, at least primarily, to completely and indiscriminately prohibit the use of unlawfully obtained evidence and specifically evidence obtained in contravention of the articles mentioned therein, to wit of Article 19 paragraph 1 of the Constitution on the secrecy of letters and freedom of correspondence or communication, of Article 9 of the Constitution on the asylum of home and the inviolability of private and family life and, finally, of Article 9A of the Constitution on the individual's right of protection from the collection, processing and use, especially by electronic means, of personal data. The issues and concerns raised by the adoption of this provision by the revising legislator, are several and thorny. As an example, the judge and the interpreter of the particular constitutional provision will reasonably wonder, whether and if it is now possible to use a tape in which the brutal psychological and physical violation of an infant from his mentally ill mother, is impressed beyond any doubt, as an illegal evidence, although it is the only means of evidence in this case, in the litigation procedure for the child's parental responsibility (1511 AK), whether or not it is possible the use of evidence obtained in contravention of the provisions exclusively referred on paragraph 3 of the Article 19 of the Constitution, where they lead to the acquittal or improvement of the position of the accused, whether and if it is now possible to use unlawful means of evidence, on the basis of which it is disclosed beyond any doubt a case of corruption, in a critical for the public revenue civil service or the misappropriation of large amounts of money, by a public servant who damages excessively the Greek state. The conflict of interests and rights inherent in the above examples is typical. The answer to the above questions becomes even more difficult, if one considers the supremacy of this provision (19 § 3 of the Constitution) with respect to the individual legal rules that constitutes the Greek legal order. Therefore, it becomes even more difficult, if not impossible, for the interpreter to draw legal arguments from the individual - subordinate in terms of hierarchical validity - sub-systems of rules of law, such as the rules introduced by the provisions on the elimination of unfairness in principle of an unjust act, such as the use of unlawful evidence. Based on the above reasoning and not seeking to exhaust the use of illicit evidence after the 2001 Revision, some introductory but necessary indications and remarks are attempted on the new provision of Article 19 § 3 of the Constitution. Subsequently, there is a brief historical review of the legislation and furthermore the views and thoughts that have been formulated in theory and case law, on the issue of unlawful evidence use, before and after the introduction of the provision by the revising legislator. Lastly, after examining the interpretation limits of the narrow wording of the current provision, interpretative options to be made by the interpreter are attempted, so that although the materialization of the evaluation of the regulation to receive the true and effective implementation, but simultaneously the application not to abolish the core of other, constitutionally tantamount and equivalent, individual rights that have historically been enshrined at a much earlier time."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Χρήση παρανόμως κτηθέντων αποδεικτικών μέσων και προσωπικά δεδομένα"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τσιχλιάς Μιχάλης","Tsichlias Michalis"],"dc:date":["2018"],"dc:description":["Αφετηρία αυτής της μελέτης αποτέλεσε η συνταγματική αναθεώρηση του 2001 από την Ζ΄ Αναθεωρητική Βουλή των Ελλήνων και κυρίως οι νέες ρυθμίσεις που προσέθεσε ο συνταγματικός νομοθέτης στο Δεύτερο Μέρος του Συντάγματος υπό τον τίτλο «Ατομικά και Κοινωνικά Δικαιώματα». Ο αναθεωρητικός νομοθέτης εισήγαγε στο υποσύστημα των άρθρων 4 έως 25 του Συντάγματος τις εξής –κεντρικής σημασίας στα πλαίσια της παρούσας- διατάξεις, ήτοι το άρθρο 9Α του Συντάγματος, τη νέα παράγραφο 3 του άρθρου 19 του Συντάγματος και το άρθρο 25 § 1 του Συντάγματος με το οποίο κατοχύρωσε και συνταγματικά την αρχή της αναλογικότητας. Από τις προαναφερθείσες διατάξεις, η διάταξη της παραγράφου 3 του άρθρου 19 του Συντάγματος φαίνεται με την πρώτη ανάγνωση του γράμματος της, κατ’ αρχήν τουλάχιστον, να απαγορεύει κατά απόλυτο τρόπο και αδιακρίτως τη χρήση παρανόμως κτηθέντων αποδεικτικών μέσων και συγκεκριμένα αποδεικτικά μέσα που αποκτήθηκαν κατά παράβαση των σ’ αυτήν –τη διάταξη- μνημονευόμενων άρθρων, δηλαδή του άρθρου 19 παράγραφος 1 του Συντάγματος περί του απορρήτου των επιστολών και της ελεύθερης ανταπόκρισης ή επικοινωνίας, του άρθρου 9 του Συντάγματος περί του ασύλου της κατοικίας και του απαραβίαστου της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής και τέλος, του άρθρου 9Α του Συντάγματος περί του δικαιώματος προστασίας του ατόμου από τη συλλογή, επεξεργασία και χρήση, ιδίως με ηλεκτρονικά μέσα, των προσωπικών του δεδομένων. Τα ερωτήματα και οι προβληματισμοί που δημιουργούνται από την υιοθέτηση της συγκεκριμένης διατάξεως από τον αναθεωρητικό νομοθέτη είναι αρκετά και ακανθώδη. Παραδείγματος χάριν, εύλογα θα αναρωτηθεί ο δικαστής αλλά και ο εκάστοτε ερμηνευτής της συγκεκριμένης συνταγματικής διάταξης αν και κατά πόσον είναι πλέον δυνατή η χρήση μαγνητοταινίας στην οποία αποτυπώνεται πέραν κάθε αμφιβολίας η βάναυση ψυχολογική και σωματική κακοποίηση βρέφους από την ψυχικά άρρωστη μητέρα του, ως παράνομο αποδεικτικό μέσο, καίτοι είναι το μοναδικό αποδεικτικό μέσο στην συγκεκριμένη περίπτωση, στην κατ’ αντιδικία δίκη για την ανάθεση της γονικής μέριμνας του τέκνου (1511 ΑΚ), αν και κατά πόσον είναι πλέον δυνατή η χρήση αποδεικτικών μέσων αποκτηθέντων κατά παράβαση των διατάξεων που αποκλειστικά μνημονεύει η παράγραφος 3 του άρθρου 19 του Συντάγματος στην περίπτωση που αυτά οδηγούν στην αθώωση ή την βελτίωση της θέσης του κατηγορουμένου, αν και κατά πόσον είναι πλέον δυνατή η χρήση παράνομων αποδεικτικών μέσων βάσει των οποίων αποκαλύπτεται πέραν κάθε αμφιβολίας κρούσμα διαφθοράς σε καίρια για τα έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού δημόσια υπηρεσία ή η υπεξαίρεση μεγάλων χρηματικών ποσών από υπάλληλο δημόσιας υπηρεσίας που ζημιώνει υπέρογκα το ελληνικό δημόσιο; Η σύγκρουση συμφερόντων και δικαιωμάτων που ενυπάρχει στα ανωτέρω παραδείγματα είναι χαρακτηριστική. Η απάντηση των ανωτέρω ερωτημάτων γίνεται ακόμα πιο δυσχερής αν αναλογιστεί κανείς την υπεροχή που έχει η συγκεκριμένη διάταξη (19 § 3 του Συντάγματος) έναντι των επιμέρους κανόνων δικαίου που απαρτίζουν την ελληνική έννομη τάξη. Εξ αυτού του λόγου καθίσταται ακόμη πιο δύσκολη, έως και αδύνατη, για τον εκάστοτε ερμηνευτή η άντληση νομικών επιχειρημάτων από τα επιμέρους -υποδεέστερα από άποψη ιεραρχικής ισχύος- υποσυστήματα κανόνων δικαίου, όπως λόγου χάρη από τις ρυθμίσεις που εισάγουν οι διατάξεις περί άρσης του άδικου χαρακτήρα μιας καταρχήν άδικης πράξης, όπως αυτή της χρήσης παράνομων αποδεικτικών μέσων. Με βάση την ανωτέρω προβληματική και μη επιδιώκοντας την εξάντληση του θέματος της χρήσης παρανόμων αποδεικτικών μέσων μετά την Αναθεώρηση του 2001, επιχειρούνται κάποιες εισαγωγικές αλλά αναγκαίες επισημάνσεις και παρατηρήσεις της νέας διατάξεως του άρθρου 19 § 3 του Συντάγματος. Εν συνεχεία γίνεται μία σύντομη ιστορική αναδρομή στην νομοθεσία αλλά και στις απόψεις και τις σκέψεις που είχαν διαμορφωθεί σε θεωρία και νομολογία για το ζήτημα της χρήσεως παρανόμων αποδεικτικών μέσων πριν και μετά την εισαγωγή της επίμαχης διατάξεως από τον αναθεωρητικό νομοθέτη. Τέλος, αφού πρώτα εξετάζονται τα περιθώρια ερμηνείας του στενού γράμματος της συγκεκριμένης διατάξεως, στην συνέχεια επιχειρούνται κάποιες ερμηνευτικές επιλογές στις οποίες μπορεί προσφύγει ο εκάστοτε ερμηνευτής αυτής, ώστε ναι μεν η πραγμάτωση της αξιολογικής της ρύθμισης να τύχει αληθινής και ουσιαστικής εφαρμογής, αλλά ταυτοχρόνως η εφαρμογή αυτή να μην καταλύει τον πυρήνα άλλων, συνταγματικά ισόκυρων και ισοδύναμων, ατομικών δικαιωμάτων που ιστορικά έχουν κατοχυρωθεί σε πολύ προγενέστερο χρόνο.","The starting point of this study, was the 2001 Constitutional Revision by the VIIth Greek Revisionary Parliament and specifically the new regulations that the constitutional legislator added to the Second Part of the Constitution under the title \"Individual and Social Rights\". The revising legislator introduced in the subsystem of Articles 4 to 25 of the Constitution the following provisions, which are crucial to the present study, namely the article 9A of the Constitution, the new paragraph 3 of Article 19 of the Constitution and Article 25 §1 of the Constitution which also enshrined constitutionally the principle of proportionality. Following the above mentioned provisions, the provision of paragraph 3 Article 19 of the Constitution, on the first reading of letter of the article, appears, at least primarily, to completely and indiscriminately prohibit the use of unlawfully obtained evidence and specifically evidence obtained in contravention of the articles mentioned therein, to wit of Article 19 paragraph 1 of the Constitution on the secrecy of letters and freedom of correspondence or communication, of Article 9 of the Constitution on the asylum of home and the inviolability of private and family life and, finally, of Article 9A of the Constitution on the individual's right of protection from the collection, processing and use, especially by electronic means, of personal data. The issues and concerns raised by the adoption of this provision by the revising legislator, are several and thorny. As an example, the judge and the interpreter of the particular constitutional provision will reasonably wonder, whether and if it is now possible to use a tape in which the brutal psychological and physical violation of an infant from his mentally ill mother, is impressed beyond any doubt, as an illegal evidence, although it is the only means of evidence in this case, in the litigation procedure for the child's parental responsibility (1511 AK), whether or not it is possible the use of evidence obtained in contravention of the provisions exclusively referred on paragraph 3 of the Article 19 of the Constitution, where they lead to the acquittal or improvement of the position of the accused, whether and if it is now possible to use unlawful means of evidence, on the basis of which it is disclosed beyond any doubt a case of corruption, in a critical for the public revenue civil service or the misappropriation of large amounts of money, by a public servant who damages excessively the Greek state. The conflict of interests and rights inherent in the above examples is typical. The answer to the above questions becomes even more difficult, if one considers the supremacy of this provision (19 § 3 of the Constitution) with respect to the individual legal rules that constitutes the Greek legal order. Therefore, it becomes even more difficult, if not impossible, for the interpreter to draw legal arguments from the individual - subordinate in terms of hierarchical validity - sub-systems of rules of law, such as the rules introduced by the provisions on the elimination of unfairness in principle of an unjust act, such as the use of unlawful evidence. Based on the above reasoning and not seeking to exhaust the use of illicit evidence after the 2001 Revision, some introductory but necessary indications and remarks are attempted on the new provision of Article 19 § 3 of the Constitution. Subsequently, there is a brief historical review of the legislation and furthermore the views and thoughts that have been formulated in theory and case law, on the issue of unlawful evidence use, before and after the introduction of the provision by the revising legislator. Lastly, after examining the interpretation limits of the narrow wording of the current provision, interpretative options to be made by the interpreter are attempted, so that although the materialization of the evaluation of the regulation to receive the true and effective implementation, but simultaneously the application not to abolish the core of other, constitutionally tantamount and equivalent, individual rights that have historically been enshrined at a much earlier time."],"dc:identifier":["uoadl:2758628","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2758628"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Χρήση παρανόμως κτηθέντων αποδεικτικών μέσων και προσωπικά δεδομένα"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:31:16Z"}