{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2758636"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2758636","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Serpentinization and Metasomatism. Constraints to their relationship through mineralogical, petrological and geochemical study of rodingitized dykes intruded ultramafic rocks of Kimi district, Evia, Greece.","abstract":"Στην περιοχή της Κύμης ο φλύσχης του Άνω Κρητιδικού-Παλαιοκαίνου αποτελείται από σχιστόλιθους, ψαμμίτες, οφειτασβεστίτες μαζί με σώματα υπερβασικών πετρωμάτων τα οποία υπόκεινται Άνω Κρητιδικών ασβεστόλιθων, οι οποίοι συχνά περιέχουν εγκλείσματα υπερβασικών τεμαχίων. Οι σερπεντινιωμένοι περιδοτίτες συχνά διασχίζονται από φλέβες ροδιγκιτών με διαστάσεις που κυμαίνονται από μερικά εκατοστά έως αρκετά μέτρα. Οι ροδιγκίτες αυτοί παρουσιάζουν μία πιθανή γαββρική προέλευση, ενώ τα οφιολιθικά τεμάχη αντιπροσωπεύουν υπολείμματα του ωκεανού του Αξιού τα οποία βρίσκονται μέσα στο φλύσχη της Πελαγονικής. Βασισμένοι στα πετρογραφικά, ορυκτολογικά και γεωχημικά δεδομένα, οι ροδιγκίτες διακρίνονται σε δύο ομάδες ανάλογα με την ύπαρξη ή την απουσία ανθρακικών ορυκτών και κυρίως ασβεστίτη. Μια περεταίρω διάκριση αφορά στη δημιουργία διαφορετικών ζωνών μέσα στις ροδιγκιτικές φλέβες οι οποίες χαρακτηρίζονται από την επικράτηση συγκεκριμένων ορυκτών και είναι οι ακόλουθες: Περιθωριακή Ζώνη (MZ) στην οποία επικρατεί ο χλωρίτης και ο διοψίδιος, Ζώνη Πυρήνα (CZ) στην οποία επικρατούν ο βεζουβιανίτης και ο γρανάτης και Μεταβατική Ζώνη (ΤΖ) στην οποία συνυπάρχουν οι 4 προαναφερθείσες φάσεις σε διαφορετικές αναλογίες. Η ροδιγκιτίωση ήταν μία συνεχής διαδικασία άμεσα συσχετιζόμενη με τη διαδικασία της σερπεντινίωσης και έλαβε χώρα σε γενικά αλκαλικές συνθήκες. Δύο κύρια μετασωματικά επεισόδια μπορούν να διακριθούν, από τα οποία το πρώτο αφορά συνθήκες φτωχές σε CO2, ενώ το δεύτερο αφορά ρευστά πλούσια σε CO2. Κάθε μετασωματικό γεγονός μπορεί να διαιρεθεί σε επιμέρους μετασωματικά στάδια όπως επιβεβαιώνεται και από την ύπαρξη διακριτών ζωνών στους ροδιγκίτες. Το κάθε στάδιο αφορά τη βαθμιαία εισχώρηση των ένυδρων ρευστών διαλυμάτων από το περιθώριο προς τον πυρήνα της μαφικής φλέβας με ταυτόχρονη αύξηση του λόγου H2O/πέτρωμα, μείωση της θερμοκρασίας και του λόγου CO2/H2O. Δεδομένα από τη χημεία ολικού πετρώματος δείχνουν ξεκάθαρο εμπλουτισμό του CaO από το περιθώριο προς τον πυρήνα των φλεβών, ενώ αντίθετα τα αλκάλια και το SiO2 μειώνονται. Το ασβέστιο προέρχεται από τη διάλυση των κλινοπυρόξενων στο υπερβασικό πέτρωμα κατά τη σερπεντινίωση, ενώ η απώλεια Si και αλκαλίων οφείλεται στη διάλυση των αστρίων των μαφικών πρωτόλιθων. Η δημιουργία του βεζουβιανίτη σχετίζεται με τα τελευταία στάδια της πρώτης μετασωματικής φάσης καθώς τα ρευστά προχωρούν προς τον πυρήνα και με ένυδρες συνθήκες χαμηλού λόγου CO2/H2O και χαμηλότερες θερμοκρασίες, ενώ η δημιουργία απατίτη είναι ενδεικτική της συμμετοχής θαλάσσιου νερού στο σύστημα. Τα τελευταία αυτά στάδια ακολουθούνται από ένα δεύτερο μετασωματικό επεισόδιο χαμηλότερων θερμοκρασιών και συνθηκών πλούσιων σε CO2. Το στάδιο αυτό συμπίπτει με τη δημιουργία οφειτασβεστιτών κοντά στο OCT όπου επικρατούν οι συνθήκες θραυσιγενούς παραμόρφωσης. Σε αυτές τις συνθήκες δημιουργούνται ασυνέχειες στο σερπεντινιτικό πέτρωμα οι οποίες επιτρέπουν στα ένυδρα πλούσια σε CO2 ρευστά να εισέλθουν και να κρυσταλλώσουν ασβεστίτη. Ο εμπλουτισμός των ροδιγκιτών σε ελαφριές σπάνιες γαίες μέσα στον αλλανίτη και στον απατίτη οφείλεται στη μεταφορά τους μέσω ανθρακικών κυρίως συμπλόκων στα μετασωματικά ρευστά. Επιπλέον η ύπαρξη του απατίτη καθώς και η κινητικότητα του Zr θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν την ύπαρξη φωσφορικών και ένυδρων συμπλόκων σπανίων γαιών. Χημικά δεδομένα σταθερών ισοτόπων Ο-C σε ασβεστιτικά δείγματα από ροδιγκίτες, οφειτασβεστίτες και ερυθρούς πηλόλιθους μας δείχνουν τη συμμετοχή υδροθερμικών διαλυμάτων ιζηματογενούς και μανδυακής προέλευσης στα μετασωματικά ρευστά. Η χημεία των ροδιγκιτών και των υπερβασικών πετρωμάτων καθώς επίσης και η ορυκτοχημεια των σπινέλιων, η ύπαρξη βεζουβιανίτη και υδρογρανατών είναι ενδεικτικές της πετρογένεσης των ροδιγκιτών σε συνθήκες υποβύθισης με παράλληλη λειτουργία ωκεάνιας λεκάνης (SSZ). Επιπρόσθετα οι χημικές ομοιότητες των ροδιγκιτών της Κύμης με αυτούς της Σκύρου είναι ενδεικτικές της ύπαρξης μίας ενιαίας επιμήκους οφιολιθικής ζώνης μέσα στον ωκεανό του Αξιού η οποία στην περίπτωση της Κύμης αφορά σε μία ωκεάνια λεκάνη που συνέχισε να λειτουργεί στο Άνω Κρητιδικό. To κλείσιμο της κρητιδικής αυτής λεκάνης συμπίπτει με την έναρξη της φλυσχογένεσης και την τοποθέτηση των περιδοτιτικών ολισθοστρωμάτων μέσα στο φλύσχη κατά την τοποθέτησή του πάνω στην πλατφόρμα της Πελαγονικής.","abstract_html":"Στην περιοχή της Κύμης ο φλύσχης του Άνω Κρητιδικού-Παλαιοκαίνου αποτελείται από σχιστόλιθους, ψαμμίτες, οφειτασβεστίτες μαζί με σώματα υπερβασικών πετρωμάτων τα οποία υπόκεινται Άνω Κρητιδικών ασβεστόλιθων, οι οποίοι συχνά περιέχουν εγκλείσματα υπερβασικών τεμαχίων. Οι σερπεντινιωμένοι περιδοτίτες συχνά διασχίζονται από φλέβες ροδιγκιτών με διαστάσεις που κυμαίνονται από μερικά εκατοστά έως αρκετά μέτρα. Οι ροδιγκίτες αυτοί παρουσιάζουν μία πιθανή γαββρική προέλευση, ενώ τα οφιολιθικά τεμάχη αντιπροσωπεύουν υπολείμματα του ωκεανού του Αξιού τα οποία βρίσκονται μέσα στο φλύσχη της Πελαγονικής. Βασισμένοι στα πετρογραφικά, ορυκτολογικά και γεωχημικά δεδομένα, οι ροδιγκίτες διακρίνονται σε δύο ομάδες ανάλογα με την ύπαρξη ή την απουσία ανθρακικών ορυκτών και κυρίως ασβεστίτη. Μια περεταίρω διάκριση αφορά στη δημιουργία διαφορετικών ζωνών μέσα στις ροδιγκιτικές φλέβες οι οποίες χαρακτηρίζονται από την επικράτηση συγκεκριμένων ορυκτών και είναι οι ακόλουθες: Περιθωριακή Ζώνη (MZ) στην οποία επικρατεί ο χλωρίτης και ο διοψίδιος, Ζώνη Πυρήνα (CZ) στην οποία επικρατούν ο βεζουβιανίτης και ο γρανάτης και Μεταβατική Ζώνη (ΤΖ) στην οποία συνυπάρχουν οι 4 προαναφερθείσες φάσεις σε διαφορετικές αναλογίες. Η ροδιγκιτίωση ήταν μία συνεχής διαδικασία άμεσα συσχετιζόμενη με τη διαδικασία της σερπεντινίωσης και έλαβε χώρα σε γενικά αλκαλικές συνθήκες. Δύο κύρια μετασωματικά επεισόδια μπορούν να διακριθούν, από τα οποία το πρώτο αφορά συνθήκες φτωχές σε CO2, ενώ το δεύτερο αφορά ρευστά πλούσια σε CO2. Κάθε μετασωματικό γεγονός μπορεί να διαιρεθεί σε επιμέρους μετασωματικά στάδια όπως επιβεβαιώνεται και από την ύπαρξη διακριτών ζωνών στους ροδιγκίτες. Το κάθε στάδιο αφορά τη βαθμιαία εισχώρηση των ένυδρων ρευστών διαλυμάτων από το περιθώριο προς τον πυρήνα της μαφικής φλέβας με ταυτόχρονη αύξηση του λόγου H2O/πέτρωμα, μείωση της θερμοκρασίας και του λόγου CO2/H2O. Δεδομένα από τη χημεία ολικού πετρώματος δείχνουν ξεκάθαρο εμπλουτισμό του CaO από το περιθώριο προς τον πυρήνα των φλεβών, ενώ αντίθετα τα αλκάλια και το SiO2 μειώνονται. Το ασβέστιο προέρχεται από τη διάλυση των κλινοπυρόξενων στο υπερβασικό πέτρωμα κατά τη σερπεντινίωση, ενώ η απώλεια Si και αλκαλίων οφείλεται στη διάλυση των αστρίων των μαφικών πρωτόλιθων. Η δημιουργία του βεζουβιανίτη σχετίζεται με τα τελευταία στάδια της πρώτης μετασωματικής φάσης καθώς τα ρευστά προχωρούν προς τον πυρήνα και με ένυδρες συνθήκες χαμηλού λόγου CO2/H2O και χαμηλότερες θερμοκρασίες, ενώ η δημιουργία απατίτη είναι ενδεικτική της συμμετοχής θαλάσσιου νερού στο σύστημα. Τα τελευταία αυτά στάδια ακολουθούνται από ένα δεύτερο μετασωματικό επεισόδιο χαμηλότερων θερμοκρασιών και συνθηκών πλούσιων σε CO2. Το στάδιο αυτό συμπίπτει με τη δημιουργία οφειτασβεστιτών κοντά στο OCT όπου επικρατούν οι συνθήκες θραυσιγενούς παραμόρφωσης. Σε αυτές τις συνθήκες δημιουργούνται ασυνέχειες στο σερπεντινιτικό πέτρωμα οι οποίες επιτρέπουν στα ένυδρα πλούσια σε CO2 ρευστά να εισέλθουν και να κρυσταλλώσουν ασβεστίτη. Ο εμπλουτισμός των ροδιγκιτών σε ελαφριές σπάνιες γαίες μέσα στον αλλανίτη και στον απατίτη οφείλεται στη μεταφορά τους μέσω ανθρακικών κυρίως συμπλόκων στα μετασωματικά ρευστά. Επιπλέον η ύπαρξη του απατίτη καθώς και η κινητικότητα του Zr θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν την ύπαρξη φωσφορικών και ένυδρων συμπλόκων σπανίων γαιών. Χημικά δεδομένα σταθερών ισοτόπων Ο-C σε ασβεστιτικά δείγματα από ροδιγκίτες, οφειτασβεστίτες και ερυθρούς πηλόλιθους μας δείχνουν τη συμμετοχή υδροθερμικών διαλυμάτων ιζηματογενούς και μανδυακής προέλευσης στα μετασωματικά ρευστά. Η χημεία των ροδιγκιτών και των υπερβασικών πετρωμάτων καθώς επίσης και η ορυκτοχημεια των σπινέλιων, η ύπαρξη βεζουβιανίτη και υδρογρανατών είναι ενδεικτικές της πετρογένεσης των ροδιγκιτών σε συνθήκες υποβύθισης με παράλληλη λειτουργία ωκεάνιας λεκάνης (SSZ). Επιπρόσθετα οι χημικές ομοιότητες των ροδιγκιτών της Κύμης με αυτούς της Σκύρου είναι ενδεικτικές της ύπαρξης μίας ενιαίας επιμήκους οφιολιθικής ζώνης μέσα στον ωκεανό του Αξιού η οποία στην περίπτωση της Κύμης αφορά σε μία ωκεάνια λεκάνη που συνέχισε να λειτουργεί στο Άνω Κρητιδικό. To κλείσιμο της κρητιδικής αυτής λεκάνης συμπίπτει με την έναρξη της φλυσχογένεσης και την τοποθέτηση των περιδοτιτικών ολισθοστρωμάτων μέσα στο φλύσχη κατά την τοποθέτησή του πάνω στην πλατφόρμα της Πελαγονικής.","abstract_has_math":false,"creators":["Καρκαλής Χρήστος","Karkalis Christos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2018,"date_issued":"2018","date_published":"2018","updated_at":"2026-11-19T05:31:16Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2758636"],"render_values":[{"text":"uoadl:2758636","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2758636","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2758636","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2758636","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Καρκαλής Χρήστος","Karkalis Christos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2018"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2758636","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2758636"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Στην περιοχή της Κύμης ο φλύσχης του Άνω Κρητιδικού-Παλαιοκαίνου αποτελείται από σχιστόλιθους, ψαμμίτες, οφειτασβεστίτες μαζί με σώματα υπερβασικών πετρωμάτων τα οποία υπόκεινται Άνω Κρητιδικών ασβεστόλιθων, οι οποίοι συχνά περιέχουν εγκλείσματα υπερβασικών τεμαχίων. Οι σερπεντινιωμένοι περιδοτίτες συχνά διασχίζονται από φλέβες ροδιγκιτών με διαστάσεις που κυμαίνονται από μερικά εκατοστά έως αρκετά μέτρα. Οι ροδιγκίτες αυτοί παρουσιάζουν μία πιθανή γαββρική προέλευση, ενώ τα οφιολιθικά τεμάχη αντιπροσωπεύουν υπολείμματα του ωκεανού του Αξιού τα οποία βρίσκονται μέσα στο φλύσχη της Πελαγονικής. Βασισμένοι στα πετρογραφικά, ορυκτολογικά και γεωχημικά δεδομένα, οι ροδιγκίτες διακρίνονται σε δύο ομάδες ανάλογα με την ύπαρξη ή την απουσία ανθρακικών ορυκτών και κυρίως ασβεστίτη. Μια περεταίρω διάκριση αφορά στη δημιουργία διαφορετικών ζωνών μέσα στις ροδιγκιτικές φλέβες οι οποίες χαρακτηρίζονται από την επικράτηση συγκεκριμένων ορυκτών και είναι οι ακόλουθες: Περιθωριακή Ζώνη (MZ) στην οποία επικρατεί ο χλωρίτης και ο διοψίδιος, Ζώνη Πυρήνα (CZ) στην οποία επικρατούν ο βεζουβιανίτης και ο γρανάτης και Μεταβατική Ζώνη (ΤΖ) στην οποία συνυπάρχουν οι 4 προαναφερθείσες φάσεις σε διαφορετικές αναλογίες. Η ροδιγκιτίωση ήταν μία συνεχής διαδικασία άμεσα συσχετιζόμενη με τη διαδικασία της σερπεντινίωσης και έλαβε χώρα σε γενικά αλκαλικές συνθήκες. Δύο κύρια μετασωματικά επεισόδια μπορούν να διακριθούν, από τα οποία το πρώτο αφορά συνθήκες φτωχές σε CO2, ενώ το δεύτερο αφορά ρευστά πλούσια σε CO2. Κάθε μετασωματικό γεγονός μπορεί να διαιρεθεί σε επιμέρους μετασωματικά στάδια όπως επιβεβαιώνεται και από την ύπαρξη διακριτών ζωνών στους ροδιγκίτες. Το κάθε στάδιο αφορά τη βαθμιαία εισχώρηση των ένυδρων ρευστών διαλυμάτων από το περιθώριο προς τον πυρήνα της μαφικής φλέβας με ταυτόχρονη αύξηση του λόγου H2O/πέτρωμα, μείωση της θερμοκρασίας και του λόγου CO2/H2O. Δεδομένα από τη χημεία ολικού πετρώματος δείχνουν ξεκάθαρο εμπλουτισμό του CaO από το περιθώριο προς τον πυρήνα των φλεβών, ενώ αντίθετα τα αλκάλια και το SiO2 μειώνονται. Το ασβέστιο προέρχεται από τη διάλυση των κλινοπυρόξενων στο υπερβασικό πέτρωμα κατά τη σερπεντινίωση, ενώ η απώλεια Si και αλκαλίων οφείλεται στη διάλυση των αστρίων των μαφικών πρωτόλιθων. Η δημιουργία του βεζουβιανίτη σχετίζεται με τα τελευταία στάδια της πρώτης μετασωματικής φάσης καθώς τα ρευστά προχωρούν προς τον πυρήνα και με ένυδρες συνθήκες χαμηλού λόγου CO2/H2O και χαμηλότερες θερμοκρασίες, ενώ η δημιουργία απατίτη είναι ενδεικτική της συμμετοχής θαλάσσιου νερού στο σύστημα. Τα τελευταία αυτά στάδια ακολουθούνται από ένα δεύτερο μετασωματικό επεισόδιο χαμηλότερων θερμοκρασιών και συνθηκών πλούσιων σε CO2. Το στάδιο αυτό συμπίπτει με τη δημιουργία οφειτασβεστιτών κοντά στο OCT όπου επικρατούν οι συνθήκες θραυσιγενούς παραμόρφωσης. Σε αυτές τις συνθήκες δημιουργούνται ασυνέχειες στο σερπεντινιτικό πέτρωμα οι οποίες επιτρέπουν στα ένυδρα πλούσια σε CO2 ρευστά να εισέλθουν και να κρυσταλλώσουν ασβεστίτη. Ο εμπλουτισμός των ροδιγκιτών σε ελαφριές σπάνιες γαίες μέσα στον αλλανίτη και στον απατίτη οφείλεται στη μεταφορά τους μέσω ανθρακικών κυρίως συμπλόκων στα μετασωματικά ρευστά. Επιπλέον η ύπαρξη του απατίτη καθώς και η κινητικότητα του Zr θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν την ύπαρξη φωσφορικών και ένυδρων συμπλόκων σπανίων γαιών. Χημικά δεδομένα σταθερών ισοτόπων Ο-C σε ασβεστιτικά δείγματα από ροδιγκίτες, οφειτασβεστίτες και ερυθρούς πηλόλιθους μας δείχνουν τη συμμετοχή υδροθερμικών διαλυμάτων ιζηματογενούς και μανδυακής προέλευσης στα μετασωματικά ρευστά. Η χημεία των ροδιγκιτών και των υπερβασικών πετρωμάτων καθώς επίσης και η ορυκτοχημεια των σπινέλιων, η ύπαρξη βεζουβιανίτη και υδρογρανατών είναι ενδεικτικές της πετρογένεσης των ροδιγκιτών σε συνθήκες υποβύθισης με παράλληλη λειτουργία ωκεάνιας λεκάνης (SSZ). Επιπρόσθετα οι χημικές ομοιότητες των ροδιγκιτών της Κύμης με αυτούς της Σκύρου είναι ενδεικτικές της ύπαρξης μίας ενιαίας επιμήκους οφιολιθικής ζώνης μέσα στον ωκεανό του Αξιού η οποία στην περίπτωση της Κύμης αφορά σε μία ωκεάνια λεκάνη που συνέχισε να λειτουργεί στο Άνω Κρητιδικό. To κλείσιμο της κρητιδικής αυτής λεκάνης συμπίπτει με την έναρξη της φλυσχογένεσης και την τοποθέτηση των περιδοτιτικών ολισθοστρωμάτων μέσα στο φλύσχη κατά την τοποθέτησή του πάνω στην πλατφόρμα της Πελαγονικής.","In Kimi (Central Evia, Greece) the Cretaceous-Paleogene flysch consists of schists, sandstones, cherts and ophicalcites, along with serpentinized peridotite bodies underlying Upper Cretaceous limestone intercalations with peridotite fragments. Serpentinized peridotites are intruded by rodingite dykes of a possibly gabbroic origin and they are thought to represent cretaceous ophiolitic remnants of the Vardar Ocean inside flysch, being obducted onto the Pelagonian platform. Based upon their petrographical, mineralogical and geochemical data Kimi rodingites have been divided into two groups according to the presence of calcite or not. A further discrimination concerns the three distinct zones that have been observed in rodingite dykes from both field and laboratory examination and include chlorite-diopside rich Marginal Zones (ΜΖ), garnet-vesuvianite rich Core Zones (CΖ) and Transitional Zones (TZ) which include the aforementioned mierals in various amounts. Rodingitization was a continuous metasomatic process strongly related with serpentinitzation and occurred under alkaline conditions. It was evolved in two main metasomatic events with low and high XCO2 conditions respectively. Each metasomatic event could further subdivided into several stages as it is confirmed by the existence of distinct zoning within the rodingite dykes. Each stage corresponds to the gradual infiltration of metasomatic fluids through the mafic dyke with a gradual increasing of water/rock ratio and decreasing of CO2/H2O ratio and T conditions. Whole rock chemical analyses exhibit CaO enrichment and silica-alkali depletion. Ca2+ derives from clinopyroxene dissolution and is strongly mobilized during serpentinization, while Si loss is attributed to feldspar breakdown of the mafic protoliths. Vesuvianite formation took part in later metasomatic stages of the first event, when the metasomatic fluids were Ca2+ and OH- rich with low CO2/H2O ratios. Apatite formation is indicative of seawater participation and CO2 increase. These final are followed by the second metasomatic event of lower T and high CO2 conditions. This event coincides with ophicalcite formation in OCT (Ocean Continent Transitional Zone) where brittle conditions cause serpentinite breakdown. These cracks usually begin from the chlorititic margins and crosscut the whole rodingite dyke, permitting the CO2 hydrous rich fluids to crystallize calcite. LREE deposition is observed in apatite and allanite. LREE mobilization took part mainly via CO3-2, while apatite presence and Zr mobility could also support the presence of PO4--LREE and LREE-OH- and complexes as well. Stable isotope chemistry data of C and O in calcite samples form rodingite, ophicalcite and red mudstones of Kimi flysch show a combination of sedimentary and mantle derived processes in the metasomatic fluids. Based upon whole rock chemical data from rodingites and serpentinites, spinel chemistry, the presence of vesuvianite and hydrogarnets we conclude that the metasomatic processes possibly took part in a SSZ geological setting. Chemical similarities of Kimi rodingites with those of Skyros are indicative of an elongated ophiolitic Zone within Vardar Ocean. The closure of this Upper Cretaceous Vardar basin coincides with the flysch formation resulting in the westwards thrusting of Kimi flysch onto the Pelagonian platform and the entrance of peridotitic olistostromes within flysch."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Serpentinization and Metasomatism. Constraints to their relationship through mineralogical, petrological and geochemical study of rodingitized dykes intruded ultramafic rocks of Kimi district, Evia, Greece."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Καρκαλής Χρήστος","Karkalis Christos"],"dc:date":["2018"],"dc:description":["Στην περιοχή της Κύμης ο φλύσχης του Άνω Κρητιδικού-Παλαιοκαίνου αποτελείται από σχιστόλιθους, ψαμμίτες, οφειτασβεστίτες μαζί με σώματα υπερβασικών πετρωμάτων τα οποία υπόκεινται Άνω Κρητιδικών ασβεστόλιθων, οι οποίοι συχνά περιέχουν εγκλείσματα υπερβασικών τεμαχίων. Οι σερπεντινιωμένοι περιδοτίτες συχνά διασχίζονται από φλέβες ροδιγκιτών με διαστάσεις που κυμαίνονται από μερικά εκατοστά έως αρκετά μέτρα. Οι ροδιγκίτες αυτοί παρουσιάζουν μία πιθανή γαββρική προέλευση, ενώ τα οφιολιθικά τεμάχη αντιπροσωπεύουν υπολείμματα του ωκεανού του Αξιού τα οποία βρίσκονται μέσα στο φλύσχη της Πελαγονικής. Βασισμένοι στα πετρογραφικά, ορυκτολογικά και γεωχημικά δεδομένα, οι ροδιγκίτες διακρίνονται σε δύο ομάδες ανάλογα με την ύπαρξη ή την απουσία ανθρακικών ορυκτών και κυρίως ασβεστίτη. Μια περεταίρω διάκριση αφορά στη δημιουργία διαφορετικών ζωνών μέσα στις ροδιγκιτικές φλέβες οι οποίες χαρακτηρίζονται από την επικράτηση συγκεκριμένων ορυκτών και είναι οι ακόλουθες: Περιθωριακή Ζώνη (MZ) στην οποία επικρατεί ο χλωρίτης και ο διοψίδιος, Ζώνη Πυρήνα (CZ) στην οποία επικρατούν ο βεζουβιανίτης και ο γρανάτης και Μεταβατική Ζώνη (ΤΖ) στην οποία συνυπάρχουν οι 4 προαναφερθείσες φάσεις σε διαφορετικές αναλογίες. Η ροδιγκιτίωση ήταν μία συνεχής διαδικασία άμεσα συσχετιζόμενη με τη διαδικασία της σερπεντινίωσης και έλαβε χώρα σε γενικά αλκαλικές συνθήκες. Δύο κύρια μετασωματικά επεισόδια μπορούν να διακριθούν, από τα οποία το πρώτο αφορά συνθήκες φτωχές σε CO2, ενώ το δεύτερο αφορά ρευστά πλούσια σε CO2. Κάθε μετασωματικό γεγονός μπορεί να διαιρεθεί σε επιμέρους μετασωματικά στάδια όπως επιβεβαιώνεται και από την ύπαρξη διακριτών ζωνών στους ροδιγκίτες. Το κάθε στάδιο αφορά τη βαθμιαία εισχώρηση των ένυδρων ρευστών διαλυμάτων από το περιθώριο προς τον πυρήνα της μαφικής φλέβας με ταυτόχρονη αύξηση του λόγου H2O/πέτρωμα, μείωση της θερμοκρασίας και του λόγου CO2/H2O. Δεδομένα από τη χημεία ολικού πετρώματος δείχνουν ξεκάθαρο εμπλουτισμό του CaO από το περιθώριο προς τον πυρήνα των φλεβών, ενώ αντίθετα τα αλκάλια και το SiO2 μειώνονται. Το ασβέστιο προέρχεται από τη διάλυση των κλινοπυρόξενων στο υπερβασικό πέτρωμα κατά τη σερπεντινίωση, ενώ η απώλεια Si και αλκαλίων οφείλεται στη διάλυση των αστρίων των μαφικών πρωτόλιθων. Η δημιουργία του βεζουβιανίτη σχετίζεται με τα τελευταία στάδια της πρώτης μετασωματικής φάσης καθώς τα ρευστά προχωρούν προς τον πυρήνα και με ένυδρες συνθήκες χαμηλού λόγου CO2/H2O και χαμηλότερες θερμοκρασίες, ενώ η δημιουργία απατίτη είναι ενδεικτική της συμμετοχής θαλάσσιου νερού στο σύστημα. Τα τελευταία αυτά στάδια ακολουθούνται από ένα δεύτερο μετασωματικό επεισόδιο χαμηλότερων θερμοκρασιών και συνθηκών πλούσιων σε CO2. Το στάδιο αυτό συμπίπτει με τη δημιουργία οφειτασβεστιτών κοντά στο OCT όπου επικρατούν οι συνθήκες θραυσιγενούς παραμόρφωσης. Σε αυτές τις συνθήκες δημιουργούνται ασυνέχειες στο σερπεντινιτικό πέτρωμα οι οποίες επιτρέπουν στα ένυδρα πλούσια σε CO2 ρευστά να εισέλθουν και να κρυσταλλώσουν ασβεστίτη. Ο εμπλουτισμός των ροδιγκιτών σε ελαφριές σπάνιες γαίες μέσα στον αλλανίτη και στον απατίτη οφείλεται στη μεταφορά τους μέσω ανθρακικών κυρίως συμπλόκων στα μετασωματικά ρευστά. Επιπλέον η ύπαρξη του απατίτη καθώς και η κινητικότητα του Zr θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν την ύπαρξη φωσφορικών και ένυδρων συμπλόκων σπανίων γαιών. Χημικά δεδομένα σταθερών ισοτόπων Ο-C σε ασβεστιτικά δείγματα από ροδιγκίτες, οφειτασβεστίτες και ερυθρούς πηλόλιθους μας δείχνουν τη συμμετοχή υδροθερμικών διαλυμάτων ιζηματογενούς και μανδυακής προέλευσης στα μετασωματικά ρευστά. Η χημεία των ροδιγκιτών και των υπερβασικών πετρωμάτων καθώς επίσης και η ορυκτοχημεια των σπινέλιων, η ύπαρξη βεζουβιανίτη και υδρογρανατών είναι ενδεικτικές της πετρογένεσης των ροδιγκιτών σε συνθήκες υποβύθισης με παράλληλη λειτουργία ωκεάνιας λεκάνης (SSZ). Επιπρόσθετα οι χημικές ομοιότητες των ροδιγκιτών της Κύμης με αυτούς της Σκύρου είναι ενδεικτικές της ύπαρξης μίας ενιαίας επιμήκους οφιολιθικής ζώνης μέσα στον ωκεανό του Αξιού η οποία στην περίπτωση της Κύμης αφορά σε μία ωκεάνια λεκάνη που συνέχισε να λειτουργεί στο Άνω Κρητιδικό. To κλείσιμο της κρητιδικής αυτής λεκάνης συμπίπτει με την έναρξη της φλυσχογένεσης και την τοποθέτηση των περιδοτιτικών ολισθοστρωμάτων μέσα στο φλύσχη κατά την τοποθέτησή του πάνω στην πλατφόρμα της Πελαγονικής.","In Kimi (Central Evia, Greece) the Cretaceous-Paleogene flysch consists of schists, sandstones, cherts and ophicalcites, along with serpentinized peridotite bodies underlying Upper Cretaceous limestone intercalations with peridotite fragments. Serpentinized peridotites are intruded by rodingite dykes of a possibly gabbroic origin and they are thought to represent cretaceous ophiolitic remnants of the Vardar Ocean inside flysch, being obducted onto the Pelagonian platform. Based upon their petrographical, mineralogical and geochemical data Kimi rodingites have been divided into two groups according to the presence of calcite or not. A further discrimination concerns the three distinct zones that have been observed in rodingite dykes from both field and laboratory examination and include chlorite-diopside rich Marginal Zones (ΜΖ), garnet-vesuvianite rich Core Zones (CΖ) and Transitional Zones (TZ) which include the aforementioned mierals in various amounts. Rodingitization was a continuous metasomatic process strongly related with serpentinitzation and occurred under alkaline conditions. It was evolved in two main metasomatic events with low and high XCO2 conditions respectively. Each metasomatic event could further subdivided into several stages as it is confirmed by the existence of distinct zoning within the rodingite dykes. Each stage corresponds to the gradual infiltration of metasomatic fluids through the mafic dyke with a gradual increasing of water/rock ratio and decreasing of CO2/H2O ratio and T conditions. Whole rock chemical analyses exhibit CaO enrichment and silica-alkali depletion. Ca2+ derives from clinopyroxene dissolution and is strongly mobilized during serpentinization, while Si loss is attributed to feldspar breakdown of the mafic protoliths. Vesuvianite formation took part in later metasomatic stages of the first event, when the metasomatic fluids were Ca2+ and OH- rich with low CO2/H2O ratios. Apatite formation is indicative of seawater participation and CO2 increase. These final are followed by the second metasomatic event of lower T and high CO2 conditions. This event coincides with ophicalcite formation in OCT (Ocean Continent Transitional Zone) where brittle conditions cause serpentinite breakdown. These cracks usually begin from the chlorititic margins and crosscut the whole rodingite dyke, permitting the CO2 hydrous rich fluids to crystallize calcite. LREE deposition is observed in apatite and allanite. LREE mobilization took part mainly via CO3-2, while apatite presence and Zr mobility could also support the presence of PO4--LREE and LREE-OH- and complexes as well. Stable isotope chemistry data of C and O in calcite samples form rodingite, ophicalcite and red mudstones of Kimi flysch show a combination of sedimentary and mantle derived processes in the metasomatic fluids. Based upon whole rock chemical data from rodingites and serpentinites, spinel chemistry, the presence of vesuvianite and hydrogarnets we conclude that the metasomatic processes possibly took part in a SSZ geological setting. Chemical similarities of Kimi rodingites with those of Skyros are indicative of an elongated ophiolitic Zone within Vardar Ocean. The closure of this Upper Cretaceous Vardar basin coincides with the flysch formation resulting in the westwards thrusting of Kimi flysch onto the Pelagonian platform and the entrance of peridotitic olistostromes within flysch."],"dc:identifier":["uoadl:2758636","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2758636"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Serpentinization and Metasomatism. Constraints to their relationship through mineralogical, petrological and geochemical study of rodingitized dykes intruded ultramafic rocks of Kimi district, Evia, Greece."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:31:16Z"}