{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2758725"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2758725","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μελέτη ρυθμού εναπόθεσης δόσης σε εξελιγμένες τεχνικές ακτινοθεραπείας με έμφαση σε στερεοτακτικές εφαρμογές","abstract":"Η ακτινοθεραπεία με χρήση στερεοτακτικών τεχνικών αναφέρεται στη χορήγηση ενός κλάσματος υψηλής δόσης ακτινοβολίας σε μικρό αριθμό συνεδριών ή σε μία μόνο συνεδρία (Στερεοτακτική Ακτινοχειρουργική-SRS). H στερεοτακτική ακτινοθεραπεία εφαρμόζεται σε όγκους μικρού μεγέθους, με στόχο τη μεγιστοποίηση εναπόθεσης δόσης στον όγκο και την ταυτόχρονη ελαχιστοποίηση της στα υγιή γειτνιάζοντα όργανα. Περιλαμβάνει τεχνικές όπως τη γ-knife, cyberknife και συστήματα που βασίζονται στη χρήση γραμμικών επιταχυντών (linacs) όπως οι τεχνικές IMRT και VMAT, στις οποίες χρησιμοποιούνται πεδία διαμορφωμένης έντασης καθώς είναι δυνατή η αλλαγή του ρυθμού δόσης ιοντίζουσας ακτινοβολίας. Σημαντικό ρόλο στη βιολογική απόκριση των ανθρώπινων ιστών φαίνεται να παίζει, εκτός από την τιμή της εναποτιθέμενης δόσης και ο ρυθμός με την οποία αυτή εναποτίθεται. Με τη χρήση ρυθμών δόσης ακτινοβολίας κάτω από 1Gy/min παρατηρείται ένα φαινόμενο «διάσωσης» των ιστών (tissue sparing effect) το οποίο έχει διαφορετική επίδραση σε κάθε ιστό. Γίνεται αντιληπτό λοιπόν, ότι είναι σημαντική η μελέτη του ρυθμού εναπόθεσης δόσης στα διάφορα πλάνα θεραπείας όπου αυτός μπορεί να μεταβάλλεται. Στην παρούσα εργασία, μελετήθηκε ο ρυθμός εναπόθεσης της δόσης σε στερεοτακτικές εφαρμογές με το σύστημα γ-knife και σε εξελιγμένες τεχνικές IMRT και VMAT με γραμμικό επιταχυντή. Αρχικά, πραγματοποιήθηκε μελέτη του ρυθμού δόσης σε πλάνα θεραπείας γ-knife 84 ασθενών με ακουστικά νευρινώματα και βρέθηκε ότι ο ρυθμός εναπόθεσης δόσης ποικίλει στις διάφορες περιπτώσεις και ότι σε αρκετές περιπτώσεις σημαντικό ποσοστό της δόσης εναποτίθεται με ρυθμό λιγότερο από 1 Gy/min. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε έλεγχος γραμμικής συσχέτισης και βρέθηκε ότι υπάρχει συσχέτιση, μεταξύ του ποσοστού αλλαγής στο μέγεθος του όγκου μετά από 4 χρόνια και του ποσοστού δόσης που εναποτίθεται με ρυθμό λιγότερο από 1 Gy/min, (r=0.459 p=0.000) καθώς και μεταξύ του ποσοστού αλλαγής στο μέγεθος του όγκου μετά από 4 χρόνια και του μέσου σταθμισμένου ρυθμού δόσης (r= -0.390 p=0.000). Τέλος, η μελέτη του ρυθμού εναπόθεσης δόσης επεκτάθηκε σε πλάνα θεραπείας διαμορφωμένης δέσμης IMRT και VMAT με διαφορετικούς ρυθμούς εναπόθεσης της δόσης (σε λειτουργία FF και FFF) σε 3 ασθενείς, α) με ακουστικό νευρίνωμα β) καρκίνο του προστάτη γ) καρκίνο κεφαλής και τραχήλου. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι ρυθμοί εναπόθεσης δόσης είναι αρκετά υψηλότεροι σε αυτές τις τεχνικές ενώ το ποσοστό δόσης που εναποτίθεται με ρυθμό κάτω από 1 Gy/min στον όγκο, χαμηλότερο. Επιπλέον, σημειώθηκε σημαντική διαφορά και μεταξύ των λειτουργιών FF και FFF.","abstract_html":"Η ακτινοθεραπεία με χρήση στερεοτακτικών τεχνικών αναφέρεται στη χορήγηση ενός κλάσματος υψηλής δόσης ακτινοβολίας σε μικρό αριθμό συνεδριών ή σε μία μόνο συνεδρία (Στερεοτακτική Ακτινοχειρουργική-SRS). H στερεοτακτική ακτινοθεραπεία εφαρμόζεται σε όγκους μικρού μεγέθους, με στόχο τη μεγιστοποίηση εναπόθεσης δόσης στον όγκο και την ταυτόχρονη ελαχιστοποίηση της στα υγιή γειτνιάζοντα όργανα. Περιλαμβάνει τεχνικές όπως τη γ-knife, cyberknife και συστήματα που βασίζονται στη χρήση γραμμικών επιταχυντών (linacs) όπως οι τεχνικές IMRT και VMAT, στις οποίες χρησιμοποιούνται πεδία διαμορφωμένης έντασης καθώς είναι δυνατή η αλλαγή του ρυθμού δόσης ιοντίζουσας ακτινοβολίας. Σημαντικό ρόλο στη βιολογική απόκριση των ανθρώπινων ιστών φαίνεται να παίζει, εκτός από την τιμή της εναποτιθέμενης δόσης και ο ρυθμός με την οποία αυτή εναποτίθεται. Με τη χρήση ρυθμών δόσης ακτινοβολίας κάτω από 1Gy/min παρατηρείται ένα φαινόμενο «διάσωσης» των ιστών (tissue sparing effect) το οποίο έχει διαφορετική επίδραση σε κάθε ιστό. Γίνεται αντιληπτό λοιπόν, ότι είναι σημαντική η μελέτη του ρυθμού εναπόθεσης δόσης στα διάφορα πλάνα θεραπείας όπου αυτός μπορεί να μεταβάλλεται. Στην παρούσα εργασία, μελετήθηκε ο ρυθμός εναπόθεσης της δόσης σε στερεοτακτικές εφαρμογές με το σύστημα γ-knife και σε εξελιγμένες τεχνικές IMRT και VMAT με γραμμικό επιταχυντή. Αρχικά, πραγματοποιήθηκε μελέτη του ρυθμού δόσης σε πλάνα θεραπείας γ-knife 84 ασθενών με ακουστικά νευρινώματα και βρέθηκε ότι ο ρυθμός εναπόθεσης δόσης ποικίλει στις διάφορες περιπτώσεις και ότι σε αρκετές περιπτώσεις σημαντικό ποσοστό της δόσης εναποτίθεται με ρυθμό λιγότερο από 1 Gy/min. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε έλεγχος γραμμικής συσχέτισης και βρέθηκε ότι υπάρχει συσχέτιση, μεταξύ του ποσοστού αλλαγής στο μέγεθος του όγκου μετά από 4 χρόνια και του ποσοστού δόσης που εναποτίθεται με ρυθμό λιγότερο από 1 Gy/min, (r=0.459 p=0.000) καθώς και μεταξύ του ποσοστού αλλαγής στο μέγεθος του όγκου μετά από 4 χρόνια και του μέσου σταθμισμένου ρυθμού δόσης (r= -0.390 p=0.000). Τέλος, η μελέτη του ρυθμού εναπόθεσης δόσης επεκτάθηκε σε πλάνα θεραπείας διαμορφωμένης δέσμης IMRT και VMAT με διαφορετικούς ρυθμούς εναπόθεσης της δόσης (σε λειτουργία FF και FFF) σε 3 ασθενείς, α) με ακουστικό νευρίνωμα β) καρκίνο του προστάτη γ) καρκίνο κεφαλής και τραχήλου. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι ρυθμοί εναπόθεσης δόσης είναι αρκετά υψηλότεροι σε αυτές τις τεχνικές ενώ το ποσοστό δόσης που εναποτίθεται με ρυθμό κάτω από 1 Gy/min στον όγκο, χαμηλότερο. Επιπλέον, σημειώθηκε σημαντική διαφορά και μεταξύ των λειτουργιών FF και FFF.","abstract_has_math":false,"creators":["Βιτωράκη Σταματία","Vitoraki Stamatia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2018,"date_issued":"2018","date_published":"2018","updated_at":"2026-11-19T05:31:16Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2758725"],"render_values":[{"text":"uoadl:2758725","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2758725","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2758725","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2758725","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Βιτωράκη Σταματία","Vitoraki Stamatia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2018"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2758725","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2758725"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η ακτινοθεραπεία με χρήση στερεοτακτικών τεχνικών αναφέρεται στη χορήγηση ενός κλάσματος υψηλής δόσης ακτινοβολίας σε μικρό αριθμό συνεδριών ή σε μία μόνο συνεδρία (Στερεοτακτική Ακτινοχειρουργική-SRS). H στερεοτακτική ακτινοθεραπεία εφαρμόζεται σε όγκους μικρού μεγέθους, με στόχο τη μεγιστοποίηση εναπόθεσης δόσης στον όγκο και την ταυτόχρονη ελαχιστοποίηση της στα υγιή γειτνιάζοντα όργανα. Περιλαμβάνει τεχνικές όπως τη γ-knife, cyberknife και συστήματα που βασίζονται στη χρήση γραμμικών επιταχυντών (linacs) όπως οι τεχνικές IMRT και VMAT, στις οποίες χρησιμοποιούνται πεδία διαμορφωμένης έντασης καθώς είναι δυνατή η αλλαγή του ρυθμού δόσης ιοντίζουσας ακτινοβολίας. Σημαντικό ρόλο στη βιολογική απόκριση των ανθρώπινων ιστών φαίνεται να παίζει, εκτός από την τιμή της εναποτιθέμενης δόσης και ο ρυθμός με την οποία αυτή εναποτίθεται. Με τη χρήση ρυθμών δόσης ακτινοβολίας κάτω από 1Gy/min παρατηρείται ένα φαινόμενο «διάσωσης» των ιστών (tissue sparing effect) το οποίο έχει διαφορετική επίδραση σε κάθε ιστό. Γίνεται αντιληπτό λοιπόν, ότι είναι σημαντική η μελέτη του ρυθμού εναπόθεσης δόσης στα διάφορα πλάνα θεραπείας όπου αυτός μπορεί να μεταβάλλεται. Στην παρούσα εργασία, μελετήθηκε ο ρυθμός εναπόθεσης της δόσης σε στερεοτακτικές εφαρμογές με το σύστημα γ-knife και σε εξελιγμένες τεχνικές IMRT και VMAT με γραμμικό επιταχυντή. Αρχικά, πραγματοποιήθηκε μελέτη του ρυθμού δόσης σε πλάνα θεραπείας γ-knife 84 ασθενών με ακουστικά νευρινώματα και βρέθηκε ότι ο ρυθμός εναπόθεσης δόσης ποικίλει στις διάφορες περιπτώσεις και ότι σε αρκετές περιπτώσεις σημαντικό ποσοστό της δόσης εναποτίθεται με ρυθμό λιγότερο από 1 Gy/min. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε έλεγχος γραμμικής συσχέτισης και βρέθηκε ότι υπάρχει συσχέτιση, μεταξύ του ποσοστού αλλαγής στο μέγεθος του όγκου μετά από 4 χρόνια και του ποσοστού δόσης που εναποτίθεται με ρυθμό λιγότερο από 1 Gy/min, (r=0.459 p=0.000) καθώς και μεταξύ του ποσοστού αλλαγής στο μέγεθος του όγκου μετά από 4 χρόνια και του μέσου σταθμισμένου ρυθμού δόσης (r= -0.390 p=0.000). Τέλος, η μελέτη του ρυθμού εναπόθεσης δόσης επεκτάθηκε σε πλάνα θεραπείας διαμορφωμένης δέσμης IMRT και VMAT με διαφορετικούς ρυθμούς εναπόθεσης της δόσης (σε λειτουργία FF και FFF) σε 3 ασθενείς, α) με ακουστικό νευρίνωμα β) καρκίνο του προστάτη γ) καρκίνο κεφαλής και τραχήλου. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι ρυθμοί εναπόθεσης δόσης είναι αρκετά υψηλότεροι σε αυτές τις τεχνικές ενώ το ποσοστό δόσης που εναποτίθεται με ρυθμό κάτω από 1 Gy/min στον όγκο, χαμηλότερο. Επιπλέον, σημειώθηκε σημαντική διαφορά και μεταξύ των λειτουργιών FF και FFF.","In stereotactic radiotherapy a high dose fraction is prescribed and delivered in 2-5 sessions or in a single session (Stereoractic Radiosurgery-SRS). Stereotactic radiotherapy is used in small tumors and aims to deliver maximum dose to the tumor and also minimum dose to the organs at risk. It includes techniques such as γ-knife, cyberknife and linear accelerator (linacs) based systems such as IMRT and VMAT. In IMRT and VMAT techniques, intensity modulated radiation fields are used, since the dose rate changes during a session. It is observed that in biological response of human tissues, not only the value of the dose delivered is important, but also the dose rate. For dose rates below 1 Gy/min the dose response begins to change (tissue sparing effect) and has a different impact in different tissue types. So it is important, to investigate the dose rate for treatment plans in which it may change. In this essay, the delivery of dose rates in applications of stereotactic radiotherapy such as γ-knife, IMRT and VMAT was studied. In the beginning, the dose rate in γ-knife plans of 84 acoustic neuroma cases was studied. The results showed that the dose rate varies in many cases and also that in some cases, an important percentage of dose is delivered with dose rates below 1Gy/min. Furthermore, a correlation test was made, and a statistically significant correlation was found between the percentage change of the tumor volume 4 years after radiotherapy treatment and the percentage dose delivered with dose rate below 1Gy/min (r=0.459 p=0.000). Also a statistically significant correlation was found between the percentage change of the tumor volume 4 years after radiotherapy treatment and the weighted average dose rate (r= -0.390 p=0.000). Finally, different dose rates were further studied in IMRT and VMAT treatment plans (FF and FFF mode). The study was focused on 3 patients’ plans of a) acoustic neuroma b) prostate cancer c) head and neck cancer. The results showed that dose rates are high and the percentage dose which is delivered with dose rate below 1Gy/min inside the PTV is low, when IMRT and VMAT techniques are used. A significant difference between FF and FFF mode was also observed in this study."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μελέτη ρυθμού εναπόθεσης δόσης σε εξελιγμένες τεχνικές ακτινοθεραπείας με έμφαση σε στερεοτακτικές εφαρμογές"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Βιτωράκη Σταματία","Vitoraki Stamatia"],"dc:date":["2018"],"dc:description":["Η ακτινοθεραπεία με χρήση στερεοτακτικών τεχνικών αναφέρεται στη χορήγηση ενός κλάσματος υψηλής δόσης ακτινοβολίας σε μικρό αριθμό συνεδριών ή σε μία μόνο συνεδρία (Στερεοτακτική Ακτινοχειρουργική-SRS). H στερεοτακτική ακτινοθεραπεία εφαρμόζεται σε όγκους μικρού μεγέθους, με στόχο τη μεγιστοποίηση εναπόθεσης δόσης στον όγκο και την ταυτόχρονη ελαχιστοποίηση της στα υγιή γειτνιάζοντα όργανα. Περιλαμβάνει τεχνικές όπως τη γ-knife, cyberknife και συστήματα που βασίζονται στη χρήση γραμμικών επιταχυντών (linacs) όπως οι τεχνικές IMRT και VMAT, στις οποίες χρησιμοποιούνται πεδία διαμορφωμένης έντασης καθώς είναι δυνατή η αλλαγή του ρυθμού δόσης ιοντίζουσας ακτινοβολίας. Σημαντικό ρόλο στη βιολογική απόκριση των ανθρώπινων ιστών φαίνεται να παίζει, εκτός από την τιμή της εναποτιθέμενης δόσης και ο ρυθμός με την οποία αυτή εναποτίθεται. Με τη χρήση ρυθμών δόσης ακτινοβολίας κάτω από 1Gy/min παρατηρείται ένα φαινόμενο «διάσωσης» των ιστών (tissue sparing effect) το οποίο έχει διαφορετική επίδραση σε κάθε ιστό. Γίνεται αντιληπτό λοιπόν, ότι είναι σημαντική η μελέτη του ρυθμού εναπόθεσης δόσης στα διάφορα πλάνα θεραπείας όπου αυτός μπορεί να μεταβάλλεται. Στην παρούσα εργασία, μελετήθηκε ο ρυθμός εναπόθεσης της δόσης σε στερεοτακτικές εφαρμογές με το σύστημα γ-knife και σε εξελιγμένες τεχνικές IMRT και VMAT με γραμμικό επιταχυντή. Αρχικά, πραγματοποιήθηκε μελέτη του ρυθμού δόσης σε πλάνα θεραπείας γ-knife 84 ασθενών με ακουστικά νευρινώματα και βρέθηκε ότι ο ρυθμός εναπόθεσης δόσης ποικίλει στις διάφορες περιπτώσεις και ότι σε αρκετές περιπτώσεις σημαντικό ποσοστό της δόσης εναποτίθεται με ρυθμό λιγότερο από 1 Gy/min. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε έλεγχος γραμμικής συσχέτισης και βρέθηκε ότι υπάρχει συσχέτιση, μεταξύ του ποσοστού αλλαγής στο μέγεθος του όγκου μετά από 4 χρόνια και του ποσοστού δόσης που εναποτίθεται με ρυθμό λιγότερο από 1 Gy/min, (r=0.459 p=0.000) καθώς και μεταξύ του ποσοστού αλλαγής στο μέγεθος του όγκου μετά από 4 χρόνια και του μέσου σταθμισμένου ρυθμού δόσης (r= -0.390 p=0.000). Τέλος, η μελέτη του ρυθμού εναπόθεσης δόσης επεκτάθηκε σε πλάνα θεραπείας διαμορφωμένης δέσμης IMRT και VMAT με διαφορετικούς ρυθμούς εναπόθεσης της δόσης (σε λειτουργία FF και FFF) σε 3 ασθενείς, α) με ακουστικό νευρίνωμα β) καρκίνο του προστάτη γ) καρκίνο κεφαλής και τραχήλου. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι ρυθμοί εναπόθεσης δόσης είναι αρκετά υψηλότεροι σε αυτές τις τεχνικές ενώ το ποσοστό δόσης που εναποτίθεται με ρυθμό κάτω από 1 Gy/min στον όγκο, χαμηλότερο. Επιπλέον, σημειώθηκε σημαντική διαφορά και μεταξύ των λειτουργιών FF και FFF.","In stereotactic radiotherapy a high dose fraction is prescribed and delivered in 2-5 sessions or in a single session (Stereoractic Radiosurgery-SRS). Stereotactic radiotherapy is used in small tumors and aims to deliver maximum dose to the tumor and also minimum dose to the organs at risk. It includes techniques such as γ-knife, cyberknife and linear accelerator (linacs) based systems such as IMRT and VMAT. In IMRT and VMAT techniques, intensity modulated radiation fields are used, since the dose rate changes during a session. It is observed that in biological response of human tissues, not only the value of the dose delivered is important, but also the dose rate. For dose rates below 1 Gy/min the dose response begins to change (tissue sparing effect) and has a different impact in different tissue types. So it is important, to investigate the dose rate for treatment plans in which it may change. In this essay, the delivery of dose rates in applications of stereotactic radiotherapy such as γ-knife, IMRT and VMAT was studied. In the beginning, the dose rate in γ-knife plans of 84 acoustic neuroma cases was studied. The results showed that the dose rate varies in many cases and also that in some cases, an important percentage of dose is delivered with dose rates below 1Gy/min. Furthermore, a correlation test was made, and a statistically significant correlation was found between the percentage change of the tumor volume 4 years after radiotherapy treatment and the percentage dose delivered with dose rate below 1Gy/min (r=0.459 p=0.000). Also a statistically significant correlation was found between the percentage change of the tumor volume 4 years after radiotherapy treatment and the weighted average dose rate (r= -0.390 p=0.000). Finally, different dose rates were further studied in IMRT and VMAT treatment plans (FF and FFF mode). The study was focused on 3 patients’ plans of a) acoustic neuroma b) prostate cancer c) head and neck cancer. The results showed that dose rates are high and the percentage dose which is delivered with dose rate below 1Gy/min inside the PTV is low, when IMRT and VMAT techniques are used. A significant difference between FF and FFF mode was also observed in this study."],"dc:identifier":["uoadl:2758725","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2758725"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Μελέτη ρυθμού εναπόθεσης δόσης σε εξελιγμένες τεχνικές ακτινοθεραπείας με έμφαση σε στερεοτακτικές εφαρμογές"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:31:16Z"}