{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2766534"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2766534","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Στα ίχνη του θεάτρου-ντοκιμαντέρ: Η πρώτη εμφάνιση του θεάτρου-ντοκουμέντο στο νεοελληνικό θέατρο","abstract":"Tα τελευταία χρόνια παρατηρείται στο ελληνικό θέατρο ένας σταθερά αυξανόμενος αριθμός σκηνικών εγχειρημάτων που ασχολούνται με κοινωνικά ζητήματα και θέματα της σύγχρονης επικαιρότητας, ενσωματώνοντας στο παραστασιακό κείμενο κάθε λογής πρωτογενές υλικό, καθώς και αρχειακά και προφορικά τεκμήρια· πρόκειται για σκηνικά εγχειρήματα που κινούνται στον χώρο που χαρακτηρίζεται γενικά ως θέατρο-ντοκιμαντέρ. Αποτελεί αναγνωρίσιμο θεατρικό φαινόμενο που εντάσσεται στην παράδοση του ευρωπαϊκού πολιτικού θεάτρου και, ιδιαίτερα όσον αφορά το ελληνικό θέατρο, είναι εύκολο να ιχνηλατήσουμε την καταγωγή του από το γερμανικό θέατρο-ντοκουμέντο. Ήδη τη δεκαετία του 1970, το ελληνικό θέατρο όχι μόνο υποδέχτηκε και παρουσίασε στις σκηνές του το νεότευκτο τότε θεατρικό είδος, αλλά η πρόσληψή του μετουσιώθηκε σε μια αξιόλογη ιθαγενή εκδοχή που απαντούσε στα αιτήματα της εγχώριας θεατρικής σκηνής και βασιζόταν στα ευρύτερα κοινωνικοπολιτικά δεδομένα της εποχής. Οι έλληνες συγγραφείς αφομοίωσαν με δημιουργικό τρόπο το ξένο θεατρικό είδος και διατύπωσαν νέες δραματουργικές προτάσεις. Παράλληλα, η πρόσληψη συνδέθηκε και με την καλλιτεχνική δράση των πρωτοποριακών θεατρικών σχημάτων που διατύπωναν αιτήματα που σχετίζονταν με μια ριζική ανανέωση του θεάτρου, που αφορούσε τόσο τον τρόπο επικοινωνίας με το κοινό όσο και την αλλαγή των όρων παραγωγής του θεάματος και της εργασίας των συντελεστών της σκηνικής πράξης. Εν γένει, το θέατρο-ντοκουμέντο, ως φορέας πολιτικού λόγου, κατέκτησε ένα σημαντικό μερίδιο στο ελληνικό θέατρο την εποχή εκείνη λόγω των ιδιαίτερων κοινωνικοπολιτικών συνθηκών που επικράτησαν, αλλά και των γενικότερων όρων που ρύθμιζαν την εγχώρια θεατρική ζωή. Ξεκινώντας, λοιπόν, από τα μέσα της δεκαετίας του 1960, θα αποπειραθούμε να σκιαγραφήσουμε την εισαγωγή και μετέπειτα παρουσία του θεάτρου-ντοκουμέντο στην ελληνική σκηνή έως το 1981, όταν παρουσιάζεται στη σκηνή το τελευταίο ελληνικό θεατρικό έργο του είδους. Το μωσαϊκό της πρόσληψης και δημιουργικής αφομοίωσης του θεάτρου-ντοκουμέντο συντίθεται από την ενημερωτική συμβολή του ημερήσιου και περιοδικού Τύπου και των εκδόσεων σχετικών θεατρικών έργων που, καταρχάς, επέτρεψαν την εξοικείωση του καλλιτεχνικού κόσμου και του κοινού με το θεατρικό είδος, καθώς και από την κατεξοχήν θεατρική δραστηριότητα που αφορά εγχώριες παραστάσεις ξένων και ελληνικών θεατρικών έργων. Χωρίς να πρόκειται για μια αναλυτική και διεξοδική καταγραφή, η παρούσα εργασία φιλοδοξεί να αποτυπώσει τα βασικά στοιχεία της σύνθετης διαδικασίας της πρώτης εμφάνισης του θεάτρου-ντοκουμέντο στο νεοελληνικό θέατρο.","abstract_html":"Tα τελευταία χρόνια παρατηρείται στο ελληνικό θέατρο ένας σταθερά αυξανόμενος αριθμός σκηνικών εγχειρημάτων που ασχολούνται με κοινωνικά ζητήματα και θέματα της σύγχρονης επικαιρότητας, ενσωματώνοντας στο παραστασιακό κείμενο κάθε λογής πρωτογενές υλικό, καθώς και αρχειακά και προφορικά τεκμήρια· πρόκειται για σκηνικά εγχειρήματα που κινούνται στον χώρο που χαρακτηρίζεται γενικά ως θέατρο-ντοκιμαντέρ. Αποτελεί αναγνωρίσιμο θεατρικό φαινόμενο που εντάσσεται στην παράδοση του ευρωπαϊκού πολιτικού θεάτρου και, ιδιαίτερα όσον αφορά το ελληνικό θέατρο, είναι εύκολο να ιχνηλατήσουμε την καταγωγή του από το γερμανικό θέατρο-ντοκουμέντο. Ήδη τη δεκαετία του 1970, το ελληνικό θέατρο όχι μόνο υποδέχτηκε και παρουσίασε στις σκηνές του το νεότευκτο τότε θεατρικό είδος, αλλά η πρόσληψή του μετουσιώθηκε σε μια αξιόλογη ιθαγενή εκδοχή που απαντούσε στα αιτήματα της εγχώριας θεατρικής σκηνής και βασιζόταν στα ευρύτερα κοινωνικοπολιτικά δεδομένα της εποχής. Οι έλληνες συγγραφείς αφομοίωσαν με δημιουργικό τρόπο το ξένο θεατρικό είδος και διατύπωσαν νέες δραματουργικές προτάσεις. Παράλληλα, η πρόσληψη συνδέθηκε και με την καλλιτεχνική δράση των πρωτοποριακών θεατρικών σχημάτων που διατύπωναν αιτήματα που σχετίζονταν με μια ριζική ανανέωση του θεάτρου, που αφορούσε τόσο τον τρόπο επικοινωνίας με το κοινό όσο και την αλλαγή των όρων παραγωγής του θεάματος και της εργασίας των συντελεστών της σκηνικής πράξης. Εν γένει, το θέατρο-ντοκουμέντο, ως φορέας πολιτικού λόγου, κατέκτησε ένα σημαντικό μερίδιο στο ελληνικό θέατρο την εποχή εκείνη λόγω των ιδιαίτερων κοινωνικοπολιτικών συνθηκών που επικράτησαν, αλλά και των γενικότερων όρων που ρύθμιζαν την εγχώρια θεατρική ζωή. Ξεκινώντας, λοιπόν, από τα μέσα της δεκαετίας του 1960, θα αποπειραθούμε να σκιαγραφήσουμε την εισαγωγή και μετέπειτα παρουσία του θεάτρου-ντοκουμέντο στην ελληνική σκηνή έως το 1981, όταν παρουσιάζεται στη σκηνή το τελευταίο ελληνικό θεατρικό έργο του είδους. Το μωσαϊκό της πρόσληψης και δημιουργικής αφομοίωσης του θεάτρου-ντοκουμέντο συντίθεται από την ενημερωτική συμβολή του ημερήσιου και περιοδικού Τύπου και των εκδόσεων σχετικών θεατρικών έργων που, καταρχάς, επέτρεψαν την εξοικείωση του καλλιτεχνικού κόσμου και του κοινού με το θεατρικό είδος, καθώς και από την κατεξοχήν θεατρική δραστηριότητα που αφορά εγχώριες παραστάσεις ξένων και ελληνικών θεατρικών έργων. Χωρίς να πρόκειται για μια αναλυτική και διεξοδική καταγραφή, η παρούσα εργασία φιλοδοξεί να αποτυπώσει τα βασικά στοιχεία της σύνθετης διαδικασίας της πρώτης εμφάνισης του θεάτρου-ντοκουμέντο στο νεοελληνικό θέατρο.","abstract_has_math":false,"creators":["Κρητικού Αιμιλία-Αλεξάνδρα","Kritikou Aimilia-Alexandra"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2018,"date_issued":"2018","date_published":"2018","updated_at":"2026-11-19T05:31:24Z","subjects":["Καλές Τέχνες - Ψυχαγωγία","Fine arts - Entertainment"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2766534"],"render_values":[{"text":"uoadl:2766534","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2766534","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2766534","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2766534","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κρητικού Αιμιλία-Αλεξάνδρα","Kritikou Aimilia-Alexandra"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2018"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Καλές Τέχνες - Ψυχαγωγία","Fine arts - Entertainment"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2766534","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2766534"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Tα τελευταία χρόνια παρατηρείται στο ελληνικό θέατρο ένας σταθερά αυξανόμενος αριθμός σκηνικών εγχειρημάτων που ασχολούνται με κοινωνικά ζητήματα και θέματα της σύγχρονης επικαιρότητας, ενσωματώνοντας στο παραστασιακό κείμενο κάθε λογής πρωτογενές υλικό, καθώς και αρχειακά και προφορικά τεκμήρια· πρόκειται για σκηνικά εγχειρήματα που κινούνται στον χώρο που χαρακτηρίζεται γενικά ως θέατρο-ντοκιμαντέρ. Αποτελεί αναγνωρίσιμο θεατρικό φαινόμενο που εντάσσεται στην παράδοση του ευρωπαϊκού πολιτικού θεάτρου και, ιδιαίτερα όσον αφορά το ελληνικό θέατρο, είναι εύκολο να ιχνηλατήσουμε την καταγωγή του από το γερμανικό θέατρο-ντοκουμέντο. Ήδη τη δεκαετία του 1970, το ελληνικό θέατρο όχι μόνο υποδέχτηκε και παρουσίασε στις σκηνές του το νεότευκτο τότε θεατρικό είδος, αλλά η πρόσληψή του μετουσιώθηκε σε μια αξιόλογη ιθαγενή εκδοχή που απαντούσε στα αιτήματα της εγχώριας θεατρικής σκηνής και βασιζόταν στα ευρύτερα κοινωνικοπολιτικά δεδομένα της εποχής. Οι έλληνες συγγραφείς αφομοίωσαν με δημιουργικό τρόπο το ξένο θεατρικό είδος και διατύπωσαν νέες δραματουργικές προτάσεις. Παράλληλα, η πρόσληψη συνδέθηκε και με την καλλιτεχνική δράση των πρωτοποριακών θεατρικών σχημάτων που διατύπωναν αιτήματα που σχετίζονταν με μια ριζική ανανέωση του θεάτρου, που αφορούσε τόσο τον τρόπο επικοινωνίας με το κοινό όσο και την αλλαγή των όρων παραγωγής του θεάματος και της εργασίας των συντελεστών της σκηνικής πράξης. Εν γένει, το θέατρο-ντοκουμέντο, ως φορέας πολιτικού λόγου, κατέκτησε ένα σημαντικό μερίδιο στο ελληνικό θέατρο την εποχή εκείνη λόγω των ιδιαίτερων κοινωνικοπολιτικών συνθηκών που επικράτησαν, αλλά και των γενικότερων όρων που ρύθμιζαν την εγχώρια θεατρική ζωή. Ξεκινώντας, λοιπόν, από τα μέσα της δεκαετίας του 1960, θα αποπειραθούμε να σκιαγραφήσουμε την εισαγωγή και μετέπειτα παρουσία του θεάτρου-ντοκουμέντο στην ελληνική σκηνή έως το 1981, όταν παρουσιάζεται στη σκηνή το τελευταίο ελληνικό θεατρικό έργο του είδους. Το μωσαϊκό της πρόσληψης και δημιουργικής αφομοίωσης του θεάτρου-ντοκουμέντο συντίθεται από την ενημερωτική συμβολή του ημερήσιου και περιοδικού Τύπου και των εκδόσεων σχετικών θεατρικών έργων που, καταρχάς, επέτρεψαν την εξοικείωση του καλλιτεχνικού κόσμου και του κοινού με το θεατρικό είδος, καθώς και από την κατεξοχήν θεατρική δραστηριότητα που αφορά εγχώριες παραστάσεις ξένων και ελληνικών θεατρικών έργων. Χωρίς να πρόκειται για μια αναλυτική και διεξοδική καταγραφή, η παρούσα εργασία φιλοδοξεί να αποτυπώσει τα βασικά στοιχεία της σύνθετης διαδικασίας της πρώτης εμφάνισης του θεάτρου-ντοκουμέντο στο νεοελληνικό θέατρο.","In recent years, one can detect a notable trend in modern Greek theatre, marked by a steadily increasing number of performances focused on social issues and current events, which incorporate all kinds of documents, archival materials and oral testimonies in the performance text; these performances form part of a practice generally referred to as documentary theatre. It is a recognizable movement within the political theatre tradition in Europe and, as far as the modern Greek theatre is concerned, its origin can easily be traced back to the German theatre of fact. This newly-established dramatic form was introduced in the Greek theatre in the 1970s; the reception was not limited to staging foreign plays, but it also fostered a remarkable local version responding to the demands of Greek theatre practitioners and adapted to the wider sociopolitical circumstances of the time. Greek playwrights assimilated this foreign dramatic form in a creative way to produce original plays. In addition, reception became associated with the artistic endeavours of avant-guard theatre companies in their quest for radical transformation of theatre practice, centred on new ways to communicate with the audience as well as changes in the theatre-making process and the work of theatre practitioners. Overall, theatre of fact, as an agent political speech, gained a significant share in the Greek theatre of the time, which was attributed to both the special sociopolitical circumstances and the general conditions that determined local theatre practice. Starting from the mid 1960s, this paper attempts to outline the introduction and subsequent presence of performances belonging to the threatre of fact in the modern Greek theatre until 1981, when the last relevant Greek play was produced. This mosaic of reception and creative assimilation of the theatre of fact consists of the informative contribution of daily and periodical press and the publication of relevant plays which initially enabled both artists and the audience to become acquainted with this dramatic form, as well as the performance practice itself comprising local productions of both foreign and Greek plays. The paper, which is by no means a detailed and thorough account, aspires to illustrate the main features of the complex process that led to the emergence of the theatre of fact in modern Greek theatre for the first time."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Στα ίχνη του θεάτρου-ντοκιμαντέρ: Η πρώτη εμφάνιση του θεάτρου-ντοκουμέντο στο νεοελληνικό θέατρο"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κρητικού Αιμιλία-Αλεξάνδρα","Kritikou Aimilia-Alexandra"],"dc:date":["2018"],"dc:description":["Tα τελευταία χρόνια παρατηρείται στο ελληνικό θέατρο ένας σταθερά αυξανόμενος αριθμός σκηνικών εγχειρημάτων που ασχολούνται με κοινωνικά ζητήματα και θέματα της σύγχρονης επικαιρότητας, ενσωματώνοντας στο παραστασιακό κείμενο κάθε λογής πρωτογενές υλικό, καθώς και αρχειακά και προφορικά τεκμήρια· πρόκειται για σκηνικά εγχειρήματα που κινούνται στον χώρο που χαρακτηρίζεται γενικά ως θέατρο-ντοκιμαντέρ. Αποτελεί αναγνωρίσιμο θεατρικό φαινόμενο που εντάσσεται στην παράδοση του ευρωπαϊκού πολιτικού θεάτρου και, ιδιαίτερα όσον αφορά το ελληνικό θέατρο, είναι εύκολο να ιχνηλατήσουμε την καταγωγή του από το γερμανικό θέατρο-ντοκουμέντο. Ήδη τη δεκαετία του 1970, το ελληνικό θέατρο όχι μόνο υποδέχτηκε και παρουσίασε στις σκηνές του το νεότευκτο τότε θεατρικό είδος, αλλά η πρόσληψή του μετουσιώθηκε σε μια αξιόλογη ιθαγενή εκδοχή που απαντούσε στα αιτήματα της εγχώριας θεατρικής σκηνής και βασιζόταν στα ευρύτερα κοινωνικοπολιτικά δεδομένα της εποχής. Οι έλληνες συγγραφείς αφομοίωσαν με δημιουργικό τρόπο το ξένο θεατρικό είδος και διατύπωσαν νέες δραματουργικές προτάσεις. Παράλληλα, η πρόσληψη συνδέθηκε και με την καλλιτεχνική δράση των πρωτοποριακών θεατρικών σχημάτων που διατύπωναν αιτήματα που σχετίζονταν με μια ριζική ανανέωση του θεάτρου, που αφορούσε τόσο τον τρόπο επικοινωνίας με το κοινό όσο και την αλλαγή των όρων παραγωγής του θεάματος και της εργασίας των συντελεστών της σκηνικής πράξης. Εν γένει, το θέατρο-ντοκουμέντο, ως φορέας πολιτικού λόγου, κατέκτησε ένα σημαντικό μερίδιο στο ελληνικό θέατρο την εποχή εκείνη λόγω των ιδιαίτερων κοινωνικοπολιτικών συνθηκών που επικράτησαν, αλλά και των γενικότερων όρων που ρύθμιζαν την εγχώρια θεατρική ζωή. Ξεκινώντας, λοιπόν, από τα μέσα της δεκαετίας του 1960, θα αποπειραθούμε να σκιαγραφήσουμε την εισαγωγή και μετέπειτα παρουσία του θεάτρου-ντοκουμέντο στην ελληνική σκηνή έως το 1981, όταν παρουσιάζεται στη σκηνή το τελευταίο ελληνικό θεατρικό έργο του είδους. Το μωσαϊκό της πρόσληψης και δημιουργικής αφομοίωσης του θεάτρου-ντοκουμέντο συντίθεται από την ενημερωτική συμβολή του ημερήσιου και περιοδικού Τύπου και των εκδόσεων σχετικών θεατρικών έργων που, καταρχάς, επέτρεψαν την εξοικείωση του καλλιτεχνικού κόσμου και του κοινού με το θεατρικό είδος, καθώς και από την κατεξοχήν θεατρική δραστηριότητα που αφορά εγχώριες παραστάσεις ξένων και ελληνικών θεατρικών έργων. Χωρίς να πρόκειται για μια αναλυτική και διεξοδική καταγραφή, η παρούσα εργασία φιλοδοξεί να αποτυπώσει τα βασικά στοιχεία της σύνθετης διαδικασίας της πρώτης εμφάνισης του θεάτρου-ντοκουμέντο στο νεοελληνικό θέατρο.","In recent years, one can detect a notable trend in modern Greek theatre, marked by a steadily increasing number of performances focused on social issues and current events, which incorporate all kinds of documents, archival materials and oral testimonies in the performance text; these performances form part of a practice generally referred to as documentary theatre. It is a recognizable movement within the political theatre tradition in Europe and, as far as the modern Greek theatre is concerned, its origin can easily be traced back to the German theatre of fact. This newly-established dramatic form was introduced in the Greek theatre in the 1970s; the reception was not limited to staging foreign plays, but it also fostered a remarkable local version responding to the demands of Greek theatre practitioners and adapted to the wider sociopolitical circumstances of the time. Greek playwrights assimilated this foreign dramatic form in a creative way to produce original plays. In addition, reception became associated with the artistic endeavours of avant-guard theatre companies in their quest for radical transformation of theatre practice, centred on new ways to communicate with the audience as well as changes in the theatre-making process and the work of theatre practitioners. Overall, theatre of fact, as an agent political speech, gained a significant share in the Greek theatre of the time, which was attributed to both the special sociopolitical circumstances and the general conditions that determined local theatre practice. Starting from the mid 1960s, this paper attempts to outline the introduction and subsequent presence of performances belonging to the threatre of fact in the modern Greek theatre until 1981, when the last relevant Greek play was produced. This mosaic of reception and creative assimilation of the theatre of fact consists of the informative contribution of daily and periodical press and the publication of relevant plays which initially enabled both artists and the audience to become acquainted with this dramatic form, as well as the performance practice itself comprising local productions of both foreign and Greek plays. The paper, which is by no means a detailed and thorough account, aspires to illustrate the main features of the complex process that led to the emergence of the theatre of fact in modern Greek theatre for the first time."],"dc:identifier":["uoadl:2766534","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2766534"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Καλές Τέχνες - Ψυχαγωγία","Fine arts - Entertainment"],"dc:title":["Στα ίχνη του θεάτρου-ντοκιμαντέρ: Η πρώτη εμφάνιση του θεάτρου-ντοκουμέντο στο νεοελληνικό θέατρο"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:31:24Z"}