{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2767905"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2767905","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Πλαστικά μικροσφαιρίδια στα καλλυντικά: Περιβαλλοντικοί κίνδυνοι και επιπτώσεις στην υγεία. Η περίπτωση της Ελλάδας","abstract":"Τα microbeads είναι στερεά πρωτογενή μικροπλαστικά σφαιρίδια με διάμετρο μικρότερη των 5 χιλιοστών (< 5 mm) τα οποία προστίθενται σε απολεπιστικά καλλυντικά προϊόντα (scrubs) με σκοπό κυρίως τον καθαρισμό. Μετά τη χρήση απορρίπτονται στο αποχετευτικό σύστημα και καταλήγουν σε συστήματα επεξεργασίας λυμάτων, απ’ όπου μπορούν να διαφύγουν στο υδατικό περιβάλλον. Αφού απορριφθούν δεν υπάρχει καμία αποδοτική μέθοδος ανάκτησης, ενώ δεν υπάρχουν σε υδατικά περιβάλλοντα οι συνθήκες που να επιτρέπουν την πλήρη βιοδιάσπασή τους. Λόγω μικρού μεγέθους και πλευστότητας, καταναλώνονται από μικροσκοπικούς οργανισμούς, όπως ζωοπλαγκτόν ή μικρά ψάρια, που τα καταπίνουν κατά λάθος ή τα περνάνε λανθασμένα για την τροφή τους, ενώ όσα microbeads βυθίζονται μπορεί να απορροφηθούν από δίθυρα μαλάκια ή φυτά. Οι επιδράσεις των μικροπλαστικών στην υγεία των οργανισμών είναι ένα σχετικά νέο πεδίο έρευνας. Ως άμεσες επιδράσεις η κατάποση ή η απορρόφηση μικροπλαστικών από οργανισμούς όπως πλαγκτόν, υδρόβια φυτά ή μικρά ψάρια μπορεί να προκαλέσει στους οργανισμούς αυτούς μηχανικές καταπονήσεις, όσο και ασιτία λόγω αίσθησης κορεσμού. Παράλληλα τα πρωτογενή μικροπλαστικά ενσωματώνουν επικίνδυνα πρόσθετα τα οποία συμπεριλήφθηκαν κατά την παρασκευή τους και έχουν την ικανότητα να απορροφούν έμμονους οργανικούς ρύπους από το περιβάλλον, και να τα μεταφέρουν στους οργανισμούς. Αν και τα microbeads αποτελούν κατηγορία μικροπλαστικών που δεν περιέχει επικίνδυνα πρόσθετα, σε έρευνες έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να απελευθερώσουν έμμονους ρύπους στο γαστρεντερικό σύστημα υδατικών οργανισμών οι οποίοι βιοσυσσωρεύονται προκαλώντας βλάβες στους ιστούς. Λίγες έρευνες έχουν διεξαχθεί που να αποδεικνύουν την επίδραση από τη βιοσυσσώρευση ρύπων των μικροπλαστικών σε ανώτερους θηρευτές μέσω της τροφικής αλυσίδας. Παρόλο που έχει αποδειχθεί η μεταφορά των ρύπων από επίπεδο σε επίπεδο, από τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα η τοξική επίδραση είναι σχετικά μικρή, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των μικροπλαστικών απεκκρίνεται άμεσα στο περιβάλλον και δεν παραμένει για ικανό διάστημα στον 5 οργανισμό ώστε να προκαλέσει τοξική επίδραση. Οι επιστήμονες είναι καθησυχαστικοί για πιθανές τοξικές επιδράσεις στον άνθρωπο καθώς συνήθως το γαστρεντερικό σύστημα της θαλάσσιας τροφής, στο οποίο καταλήγει το υπόλοιπο μέρος των μικροπλαστικών, αφαιρείται πριν την κατανάλωση. Εξαίρεση αποτελούν τα δίθυρα μαλάκια ,όπου καταναλώνονται ολόκληρα, αλλά ακόμα και αν υπολογιστεί ότι ένας άνθρωπος μπορεί να τραφεί μόνο με αυτά, η τοξική επίδραση είναι απειροελάχιστη. Με κύριο σκεπτικό την ικανότητα διαφυγής των microbeads στο περιβάλλον, τις επιδράσεις σε οργανισμούς του υδατικού περιβάλλοντος και λιγότερο τις πιθανές επιδράσεις στον άνθρωπο, πολλές χώρες, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καναδάς, η Ταιβάν, η Κορέα, αλλά και χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Ιταλία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν επιβάλει ή προτίθενται να επιβάλουν απαγορεύσεις χρήσης των microbeads σε απολεπιστικά καλλυντικά προϊόντα. Παράλληλα μη κυβερνητικοί οργανισμοί, ενώσεις βιομηχανιών καλλυντικών, οργανισμοί για την προστασία του περιβάλλοντος και δράσεις πολιτών πίεσαν και πιέζουν τις βιομηχανίες καλλυντικών να προχωρήσουν σε παύση χρήσης των microbeads. Οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές εταιρείες ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα για αποκλεισμό και ανακοίνωσαν ότι χρησιμοποιούν ήδη εναλλακτικά συστατικά ή αναπροσαρμόζουν την σύνθεση των προϊόντων τους αποκλείοντας τα microbeads. Με βάση τις παραπάνω κινήσεις και την ενεργοποίηση των απαγορεύσεων εκτιμάται ότι η σημερινή παρουσία των microbeads στην ευρωπαϊκή αγορά είναι μικρή και μέχρι το 2020 θα πάψει να υπάρχει. Στο ερευνητικό μέρος της παρούσης εργασίας έγινε μία προσπάθεια καταγραφής όσο το δυνατόν περισσότερων απολεπιστικών προϊόντων που διακινούνταν στην ελληνική αγορά από ελληνικές εταιρείες, με το σκεπτικό ότι η πλειοψηφία έχει προχωρήσεις σε phase out, παρόλο που δεν ισχύει καμία απαγόρευση για τη χώρα. Ανακτήθηκαν 201 προϊόντα απολέπισης προσώπου και σώματος (n=201) από 56 εταιρείες (n=56) και διαπιστώθηκε ότι το 21,9% των προϊόντων (n=44) περιείχαν microbeads που αντιστοιχούσε στο 35,7% των εταιρειών (n=20). Τα προϊόντα με microbeads στην συντριπτική τους πλειοψηφία αποτελούνταν από πολυαιθυλένιο (79,5%, n=35). Εντοπίστηκαν 6 μικτά προϊόντα που περιείχαν τόσο microbeads όσο και εναλλακτικά συνθετικά βιοδιασπώμενα ή φυσικά συστατικά με σκοπό την απολέπιση τα οποία ήταν και τα περισσότερα (81,82%, n=36). Στα περισσότερα μικτά προϊόντα τα microbeads περιέχονταν σε μεγαλύτερη ποσότητα από τα εναλλακτικά συστατικά. Δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές αποκλίσεις στην περιεκτικότητα σε microbeads μεταξύ απολεπιστικών προσώπου και σώματος, όπως και αποκλίσεις στην τιμή μεταξύ προϊόντων με microbeads και προϊόντων χωρίς.","abstract_html":"Τα microbeads είναι στερεά πρωτογενή μικροπλαστικά σφαιρίδια με διάμετρο μικρότερη των 5 χιλιοστών (&lt; 5 mm) τα οποία προστίθενται σε απολεπιστικά καλλυντικά προϊόντα (scrubs) με σκοπό κυρίως τον καθαρισμό. Μετά τη χρήση απορρίπτονται στο αποχετευτικό σύστημα και καταλήγουν σε συστήματα επεξεργασίας λυμάτων, απ’ όπου μπορούν να διαφύγουν στο υδατικό περιβάλλον. Αφού απορριφθούν δεν υπάρχει καμία αποδοτική μέθοδος ανάκτησης, ενώ δεν υπάρχουν σε υδατικά περιβάλλοντα οι συνθήκες που να επιτρέπουν την πλήρη βιοδιάσπασή τους. Λόγω μικρού μεγέθους και πλευστότητας, καταναλώνονται από μικροσκοπικούς οργανισμούς, όπως ζωοπλαγκτόν ή μικρά ψάρια, που τα καταπίνουν κατά λάθος ή τα περνάνε λανθασμένα για την τροφή τους, ενώ όσα microbeads βυθίζονται μπορεί να απορροφηθούν από δίθυρα μαλάκια ή φυτά. Οι επιδράσεις των μικροπλαστικών στην υγεία των οργανισμών είναι ένα σχετικά νέο πεδίο έρευνας. Ως άμεσες επιδράσεις η κατάποση ή η απορρόφηση μικροπλαστικών από οργανισμούς όπως πλαγκτόν, υδρόβια φυτά ή μικρά ψάρια μπορεί να προκαλέσει στους οργανισμούς αυτούς μηχανικές καταπονήσεις, όσο και ασιτία λόγω αίσθησης κορεσμού. Παράλληλα τα πρωτογενή μικροπλαστικά ενσωματώνουν επικίνδυνα πρόσθετα τα οποία συμπεριλήφθηκαν κατά την παρασκευή τους και έχουν την ικανότητα να απορροφούν έμμονους οργανικούς ρύπους από το περιβάλλον, και να τα μεταφέρουν στους οργανισμούς. Αν και τα microbeads αποτελούν κατηγορία μικροπλαστικών που δεν περιέχει επικίνδυνα πρόσθετα, σε έρευνες έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να απελευθερώσουν έμμονους ρύπους στο γαστρεντερικό σύστημα υδατικών οργανισμών οι οποίοι βιοσυσσωρεύονται προκαλώντας βλάβες στους ιστούς. Λίγες έρευνες έχουν διεξαχθεί που να αποδεικνύουν την επίδραση από τη βιοσυσσώρευση ρύπων των μικροπλαστικών σε ανώτερους θηρευτές μέσω της τροφικής αλυσίδας. Παρόλο που έχει αποδειχθεί η μεταφορά των ρύπων από επίπεδο σε επίπεδο, από τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα η τοξική επίδραση είναι σχετικά μικρή, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των μικροπλαστικών απεκκρίνεται άμεσα στο περιβάλλον και δεν παραμένει για ικανό διάστημα στον 5 οργανισμό ώστε να προκαλέσει τοξική επίδραση. Οι επιστήμονες είναι καθησυχαστικοί για πιθανές τοξικές επιδράσεις στον άνθρωπο καθώς συνήθως το γαστρεντερικό σύστημα της θαλάσσιας τροφής, στο οποίο καταλήγει το υπόλοιπο μέρος των μικροπλαστικών, αφαιρείται πριν την κατανάλωση. Εξαίρεση αποτελούν τα δίθυρα μαλάκια ,όπου καταναλώνονται ολόκληρα, αλλά ακόμα και αν υπολογιστεί ότι ένας άνθρωπος μπορεί να τραφεί μόνο με αυτά, η τοξική επίδραση είναι απειροελάχιστη. Με κύριο σκεπτικό την ικανότητα διαφυγής των microbeads στο περιβάλλον, τις επιδράσεις σε οργανισμούς του υδατικού περιβάλλοντος και λιγότερο τις πιθανές επιδράσεις στον άνθρωπο, πολλές χώρες, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καναδάς, η Ταιβάν, η Κορέα, αλλά και χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Ιταλία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν επιβάλει ή προτίθενται να επιβάλουν απαγορεύσεις χρήσης των microbeads σε απολεπιστικά καλλυντικά προϊόντα. Παράλληλα μη κυβερνητικοί οργανισμοί, ενώσεις βιομηχανιών καλλυντικών, οργανισμοί για την προστασία του περιβάλλοντος και δράσεις πολιτών πίεσαν και πιέζουν τις βιομηχανίες καλλυντικών να προχωρήσουν σε παύση χρήσης των microbeads. Οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές εταιρείες ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα για αποκλεισμό και ανακοίνωσαν ότι χρησιμοποιούν ήδη εναλλακτικά συστατικά ή αναπροσαρμόζουν την σύνθεση των προϊόντων τους αποκλείοντας τα microbeads. Με βάση τις παραπάνω κινήσεις και την ενεργοποίηση των απαγορεύσεων εκτιμάται ότι η σημερινή παρουσία των microbeads στην ευρωπαϊκή αγορά είναι μικρή και μέχρι το 2020 θα πάψει να υπάρχει. Στο ερευνητικό μέρος της παρούσης εργασίας έγινε μία προσπάθεια καταγραφής όσο το δυνατόν περισσότερων απολεπιστικών προϊόντων που διακινούνταν στην ελληνική αγορά από ελληνικές εταιρείες, με το σκεπτικό ότι η πλειοψηφία έχει προχωρήσεις σε phase out, παρόλο που δεν ισχύει καμία απαγόρευση για τη χώρα. Ανακτήθηκαν 201 προϊόντα απολέπισης προσώπου και σώματος (n=201) από 56 εταιρείες (n=56) και διαπιστώθηκε ότι το 21,9% των προϊόντων (n=44) περιείχαν microbeads που αντιστοιχούσε στο 35,7% των εταιρειών (n=20). Τα προϊόντα με microbeads στην συντριπτική τους πλειοψηφία αποτελούνταν από πολυαιθυλένιο (79,5%, n=35). Εντοπίστηκαν 6 μικτά προϊόντα που περιείχαν τόσο microbeads όσο και εναλλακτικά συνθετικά βιοδιασπώμενα ή φυσικά συστατικά με σκοπό την απολέπιση τα οποία ήταν και τα περισσότερα (81,82%, n=36). Στα περισσότερα μικτά προϊόντα τα microbeads περιέχονταν σε μεγαλύτερη ποσότητα από τα εναλλακτικά συστατικά. Δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές αποκλίσεις στην περιεκτικότητα σε microbeads μεταξύ απολεπιστικών προσώπου και σώματος, όπως και αποκλίσεις στην τιμή μεταξύ προϊόντων με microbeads και προϊόντων χωρίς.","abstract_has_math":false,"creators":["Αναγνώστη Λαμπρινή","Anagnosti Lamprini"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2018,"date_issued":"2018","date_published":"2018","updated_at":"2026-11-19T05:31:24Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2767905"],"render_values":[{"text":"uoadl:2767905","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2767905","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2767905","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2767905","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Αναγνώστη Λαμπρινή","Anagnosti Lamprini"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2018"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2767905","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2767905"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Τα microbeads είναι στερεά πρωτογενή μικροπλαστικά σφαιρίδια με διάμετρο μικρότερη των 5 χιλιοστών (< 5 mm) τα οποία προστίθενται σε απολεπιστικά καλλυντικά προϊόντα (scrubs) με σκοπό κυρίως τον καθαρισμό. Μετά τη χρήση απορρίπτονται στο αποχετευτικό σύστημα και καταλήγουν σε συστήματα επεξεργασίας λυμάτων, απ’ όπου μπορούν να διαφύγουν στο υδατικό περιβάλλον. Αφού απορριφθούν δεν υπάρχει καμία αποδοτική μέθοδος ανάκτησης, ενώ δεν υπάρχουν σε υδατικά περιβάλλοντα οι συνθήκες που να επιτρέπουν την πλήρη βιοδιάσπασή τους. Λόγω μικρού μεγέθους και πλευστότητας, καταναλώνονται από μικροσκοπικούς οργανισμούς, όπως ζωοπλαγκτόν ή μικρά ψάρια, που τα καταπίνουν κατά λάθος ή τα περνάνε λανθασμένα για την τροφή τους, ενώ όσα microbeads βυθίζονται μπορεί να απορροφηθούν από δίθυρα μαλάκια ή φυτά. Οι επιδράσεις των μικροπλαστικών στην υγεία των οργανισμών είναι ένα σχετικά νέο πεδίο έρευνας. Ως άμεσες επιδράσεις η κατάποση ή η απορρόφηση μικροπλαστικών από οργανισμούς όπως πλαγκτόν, υδρόβια φυτά ή μικρά ψάρια μπορεί να προκαλέσει στους οργανισμούς αυτούς μηχανικές καταπονήσεις, όσο και ασιτία λόγω αίσθησης κορεσμού. Παράλληλα τα πρωτογενή μικροπλαστικά ενσωματώνουν επικίνδυνα πρόσθετα τα οποία συμπεριλήφθηκαν κατά την παρασκευή τους και έχουν την ικανότητα να απορροφούν έμμονους οργανικούς ρύπους από το περιβάλλον, και να τα μεταφέρουν στους οργανισμούς. Αν και τα microbeads αποτελούν κατηγορία μικροπλαστικών που δεν περιέχει επικίνδυνα πρόσθετα, σε έρευνες έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να απελευθερώσουν έμμονους ρύπους στο γαστρεντερικό σύστημα υδατικών οργανισμών οι οποίοι βιοσυσσωρεύονται προκαλώντας βλάβες στους ιστούς. Λίγες έρευνες έχουν διεξαχθεί που να αποδεικνύουν την επίδραση από τη βιοσυσσώρευση ρύπων των μικροπλαστικών σε ανώτερους θηρευτές μέσω της τροφικής αλυσίδας. Παρόλο που έχει αποδειχθεί η μεταφορά των ρύπων από επίπεδο σε επίπεδο, από τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα η τοξική επίδραση είναι σχετικά μικρή, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των μικροπλαστικών απεκκρίνεται άμεσα στο περιβάλλον και δεν παραμένει για ικανό διάστημα στον 5 οργανισμό ώστε να προκαλέσει τοξική επίδραση. Οι επιστήμονες είναι καθησυχαστικοί για πιθανές τοξικές επιδράσεις στον άνθρωπο καθώς συνήθως το γαστρεντερικό σύστημα της θαλάσσιας τροφής, στο οποίο καταλήγει το υπόλοιπο μέρος των μικροπλαστικών, αφαιρείται πριν την κατανάλωση. Εξαίρεση αποτελούν τα δίθυρα μαλάκια ,όπου καταναλώνονται ολόκληρα, αλλά ακόμα και αν υπολογιστεί ότι ένας άνθρωπος μπορεί να τραφεί μόνο με αυτά, η τοξική επίδραση είναι απειροελάχιστη. Με κύριο σκεπτικό την ικανότητα διαφυγής των microbeads στο περιβάλλον, τις επιδράσεις σε οργανισμούς του υδατικού περιβάλλοντος και λιγότερο τις πιθανές επιδράσεις στον άνθρωπο, πολλές χώρες, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καναδάς, η Ταιβάν, η Κορέα, αλλά και χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Ιταλία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν επιβάλει ή προτίθενται να επιβάλουν απαγορεύσεις χρήσης των microbeads σε απολεπιστικά καλλυντικά προϊόντα. Παράλληλα μη κυβερνητικοί οργανισμοί, ενώσεις βιομηχανιών καλλυντικών, οργανισμοί για την προστασία του περιβάλλοντος και δράσεις πολιτών πίεσαν και πιέζουν τις βιομηχανίες καλλυντικών να προχωρήσουν σε παύση χρήσης των microbeads. Οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές εταιρείες ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα για αποκλεισμό και ανακοίνωσαν ότι χρησιμοποιούν ήδη εναλλακτικά συστατικά ή αναπροσαρμόζουν την σύνθεση των προϊόντων τους αποκλείοντας τα microbeads. Με βάση τις παραπάνω κινήσεις και την ενεργοποίηση των απαγορεύσεων εκτιμάται ότι η σημερινή παρουσία των microbeads στην ευρωπαϊκή αγορά είναι μικρή και μέχρι το 2020 θα πάψει να υπάρχει. Στο ερευνητικό μέρος της παρούσης εργασίας έγινε μία προσπάθεια καταγραφής όσο το δυνατόν περισσότερων απολεπιστικών προϊόντων που διακινούνταν στην ελληνική αγορά από ελληνικές εταιρείες, με το σκεπτικό ότι η πλειοψηφία έχει προχωρήσεις σε phase out, παρόλο που δεν ισχύει καμία απαγόρευση για τη χώρα. Ανακτήθηκαν 201 προϊόντα απολέπισης προσώπου και σώματος (n=201) από 56 εταιρείες (n=56) και διαπιστώθηκε ότι το 21,9% των προϊόντων (n=44) περιείχαν microbeads που αντιστοιχούσε στο 35,7% των εταιρειών (n=20). Τα προϊόντα με microbeads στην συντριπτική τους πλειοψηφία αποτελούνταν από πολυαιθυλένιο (79,5%, n=35). Εντοπίστηκαν 6 μικτά προϊόντα που περιείχαν τόσο microbeads όσο και εναλλακτικά συνθετικά βιοδιασπώμενα ή φυσικά συστατικά με σκοπό την απολέπιση τα οποία ήταν και τα περισσότερα (81,82%, n=36). Στα περισσότερα μικτά προϊόντα τα microbeads περιέχονταν σε μεγαλύτερη ποσότητα από τα εναλλακτικά συστατικά. Δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές αποκλίσεις στην περιεκτικότητα σε microbeads μεταξύ απολεπιστικών προσώπου και σώματος, όπως και αποκλίσεις στην τιμή μεταξύ προϊόντων με microbeads και προϊόντων χωρίς.","Microbeads are solid primary microplastics beads with diameter of 5mm or less (< 5mm) which are added in rinse-off cosmetic products for cleansing. They are discarded after use to the sewage system and end up to sewage system plants, from where an enormous quantity may escape and end up in aquatic environments. There is no efficient recovery method after discarding, and simultaneously the required conditions to fully biodegrade do not exist in the environment, where they can persist for hundreds of years. Tiny organisms, like zooplankton or small fish ingest them accidentally because of their tiny size, or mistake them for their prey because of their buoyancy, while bivalves or sea plants absorb those that reach the sediment. Microplastics effect on aquatic organisms is a relatively new field of research but with increased interest from scientists. Microplastics ingestion or absorption from organisms is correlated with mechanical stresses and starvation because of saturation. Furthermore it is proven that primary microplastics in certain circumstances may release dangerous additives, that were integrated in the preparation stage, and/or persistent organic pollutants absorbed from the environment. Microbeads are microplastics without known dangerous additives, results from research have proven that POP’s from microbeads may accumulate in the gastrointestinal tracts of species causing tissues damage. Few studies have been conducted proving POP’s accumulation effect on senior predators via food chain. Despite the proven POP’s transfer from one level to another, results so far indicate that toxic effect is relatively low, since the largest part of microplastics is excreted almost directly to the environment and does not stay long enough to cause toxic reaction. Scientists are reassuring that there can be no toxic effects to humans since the remaining microplastics and their POPs are located mostly in the gastrointestinal tract of seafood which is removed before consumption. Bivalves are an exemption that are consumed entirely, but even if a man’s diet is comprised only from them, the toxic reaction is minimum. 8 Considering their proven presence in the environment affection aquatic organisms, and less likely possible human health effects, countries like United States, Canada, Taiwan, Korea and EU members like Italy, France and United Kingdom introduced bans that are already in force or are coming into force the next years. Simultaneously non-government organizations (NGOs), associations of cosmetic industries, environmental protection agencies and actions pressed cosmetic industries to phase out microbeads. Most large industries have responded to the phase out call and announced that they are using already alternatives or are reformulating their products excluding microbeads. It is considered that microbeads presence in European markets is currently extremely low and until 2020 will seize to exist. Present study’s effort was to record as many scrubs that were marketed in Greece from Greek cosmetic industries, considering that most of them have already followed phase out, despite the fact that there is no national ban. A number of 201 face and body scrubs (n=201) from 56 companies (n=56) were retrieved and 21,9% of the products (n=44) contained microbeads corresponding to 35.7% of the companies (n=20). Scrubs with microbeads contained mainly polyethylene (PE) (79,5%, n=35). Most products with microbeads were mixed products (81,82%, n=36), that contained both microbeads and synthetic biodegradable analogues or natural compounds for exfoliation. Microbeads were in higher quantity than analogues in mixed products. No significant deviations were observed between face and body scrubs considering microbeads content, as well as to the proportionate value between products with microbeads and products with alternative abrasives"]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Πλαστικά μικροσφαιρίδια στα καλλυντικά: Περιβαλλοντικοί κίνδυνοι και επιπτώσεις στην υγεία. Η περίπτωση της Ελλάδας"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Αναγνώστη Λαμπρινή","Anagnosti Lamprini"],"dc:date":["2018"],"dc:description":["Τα microbeads είναι στερεά πρωτογενή μικροπλαστικά σφαιρίδια με διάμετρο μικρότερη των 5 χιλιοστών (< 5 mm) τα οποία προστίθενται σε απολεπιστικά καλλυντικά προϊόντα (scrubs) με σκοπό κυρίως τον καθαρισμό. Μετά τη χρήση απορρίπτονται στο αποχετευτικό σύστημα και καταλήγουν σε συστήματα επεξεργασίας λυμάτων, απ’ όπου μπορούν να διαφύγουν στο υδατικό περιβάλλον. Αφού απορριφθούν δεν υπάρχει καμία αποδοτική μέθοδος ανάκτησης, ενώ δεν υπάρχουν σε υδατικά περιβάλλοντα οι συνθήκες που να επιτρέπουν την πλήρη βιοδιάσπασή τους. Λόγω μικρού μεγέθους και πλευστότητας, καταναλώνονται από μικροσκοπικούς οργανισμούς, όπως ζωοπλαγκτόν ή μικρά ψάρια, που τα καταπίνουν κατά λάθος ή τα περνάνε λανθασμένα για την τροφή τους, ενώ όσα microbeads βυθίζονται μπορεί να απορροφηθούν από δίθυρα μαλάκια ή φυτά. Οι επιδράσεις των μικροπλαστικών στην υγεία των οργανισμών είναι ένα σχετικά νέο πεδίο έρευνας. Ως άμεσες επιδράσεις η κατάποση ή η απορρόφηση μικροπλαστικών από οργανισμούς όπως πλαγκτόν, υδρόβια φυτά ή μικρά ψάρια μπορεί να προκαλέσει στους οργανισμούς αυτούς μηχανικές καταπονήσεις, όσο και ασιτία λόγω αίσθησης κορεσμού. Παράλληλα τα πρωτογενή μικροπλαστικά ενσωματώνουν επικίνδυνα πρόσθετα τα οποία συμπεριλήφθηκαν κατά την παρασκευή τους και έχουν την ικανότητα να απορροφούν έμμονους οργανικούς ρύπους από το περιβάλλον, και να τα μεταφέρουν στους οργανισμούς. Αν και τα microbeads αποτελούν κατηγορία μικροπλαστικών που δεν περιέχει επικίνδυνα πρόσθετα, σε έρευνες έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να απελευθερώσουν έμμονους ρύπους στο γαστρεντερικό σύστημα υδατικών οργανισμών οι οποίοι βιοσυσσωρεύονται προκαλώντας βλάβες στους ιστούς. Λίγες έρευνες έχουν διεξαχθεί που να αποδεικνύουν την επίδραση από τη βιοσυσσώρευση ρύπων των μικροπλαστικών σε ανώτερους θηρευτές μέσω της τροφικής αλυσίδας. Παρόλο που έχει αποδειχθεί η μεταφορά των ρύπων από επίπεδο σε επίπεδο, από τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα η τοξική επίδραση είναι σχετικά μικρή, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των μικροπλαστικών απεκκρίνεται άμεσα στο περιβάλλον και δεν παραμένει για ικανό διάστημα στον 5 οργανισμό ώστε να προκαλέσει τοξική επίδραση. Οι επιστήμονες είναι καθησυχαστικοί για πιθανές τοξικές επιδράσεις στον άνθρωπο καθώς συνήθως το γαστρεντερικό σύστημα της θαλάσσιας τροφής, στο οποίο καταλήγει το υπόλοιπο μέρος των μικροπλαστικών, αφαιρείται πριν την κατανάλωση. Εξαίρεση αποτελούν τα δίθυρα μαλάκια ,όπου καταναλώνονται ολόκληρα, αλλά ακόμα και αν υπολογιστεί ότι ένας άνθρωπος μπορεί να τραφεί μόνο με αυτά, η τοξική επίδραση είναι απειροελάχιστη. Με κύριο σκεπτικό την ικανότητα διαφυγής των microbeads στο περιβάλλον, τις επιδράσεις σε οργανισμούς του υδατικού περιβάλλοντος και λιγότερο τις πιθανές επιδράσεις στον άνθρωπο, πολλές χώρες, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καναδάς, η Ταιβάν, η Κορέα, αλλά και χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Ιταλία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν επιβάλει ή προτίθενται να επιβάλουν απαγορεύσεις χρήσης των microbeads σε απολεπιστικά καλλυντικά προϊόντα. Παράλληλα μη κυβερνητικοί οργανισμοί, ενώσεις βιομηχανιών καλλυντικών, οργανισμοί για την προστασία του περιβάλλοντος και δράσεις πολιτών πίεσαν και πιέζουν τις βιομηχανίες καλλυντικών να προχωρήσουν σε παύση χρήσης των microbeads. Οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές εταιρείες ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα για αποκλεισμό και ανακοίνωσαν ότι χρησιμοποιούν ήδη εναλλακτικά συστατικά ή αναπροσαρμόζουν την σύνθεση των προϊόντων τους αποκλείοντας τα microbeads. Με βάση τις παραπάνω κινήσεις και την ενεργοποίηση των απαγορεύσεων εκτιμάται ότι η σημερινή παρουσία των microbeads στην ευρωπαϊκή αγορά είναι μικρή και μέχρι το 2020 θα πάψει να υπάρχει. Στο ερευνητικό μέρος της παρούσης εργασίας έγινε μία προσπάθεια καταγραφής όσο το δυνατόν περισσότερων απολεπιστικών προϊόντων που διακινούνταν στην ελληνική αγορά από ελληνικές εταιρείες, με το σκεπτικό ότι η πλειοψηφία έχει προχωρήσεις σε phase out, παρόλο που δεν ισχύει καμία απαγόρευση για τη χώρα. Ανακτήθηκαν 201 προϊόντα απολέπισης προσώπου και σώματος (n=201) από 56 εταιρείες (n=56) και διαπιστώθηκε ότι το 21,9% των προϊόντων (n=44) περιείχαν microbeads που αντιστοιχούσε στο 35,7% των εταιρειών (n=20). Τα προϊόντα με microbeads στην συντριπτική τους πλειοψηφία αποτελούνταν από πολυαιθυλένιο (79,5%, n=35). Εντοπίστηκαν 6 μικτά προϊόντα που περιείχαν τόσο microbeads όσο και εναλλακτικά συνθετικά βιοδιασπώμενα ή φυσικά συστατικά με σκοπό την απολέπιση τα οποία ήταν και τα περισσότερα (81,82%, n=36). Στα περισσότερα μικτά προϊόντα τα microbeads περιέχονταν σε μεγαλύτερη ποσότητα από τα εναλλακτικά συστατικά. Δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές αποκλίσεις στην περιεκτικότητα σε microbeads μεταξύ απολεπιστικών προσώπου και σώματος, όπως και αποκλίσεις στην τιμή μεταξύ προϊόντων με microbeads και προϊόντων χωρίς.","Microbeads are solid primary microplastics beads with diameter of 5mm or less (< 5mm) which are added in rinse-off cosmetic products for cleansing. They are discarded after use to the sewage system and end up to sewage system plants, from where an enormous quantity may escape and end up in aquatic environments. There is no efficient recovery method after discarding, and simultaneously the required conditions to fully biodegrade do not exist in the environment, where they can persist for hundreds of years. Tiny organisms, like zooplankton or small fish ingest them accidentally because of their tiny size, or mistake them for their prey because of their buoyancy, while bivalves or sea plants absorb those that reach the sediment. Microplastics effect on aquatic organisms is a relatively new field of research but with increased interest from scientists. Microplastics ingestion or absorption from organisms is correlated with mechanical stresses and starvation because of saturation. Furthermore it is proven that primary microplastics in certain circumstances may release dangerous additives, that were integrated in the preparation stage, and/or persistent organic pollutants absorbed from the environment. Microbeads are microplastics without known dangerous additives, results from research have proven that POP’s from microbeads may accumulate in the gastrointestinal tracts of species causing tissues damage. Few studies have been conducted proving POP’s accumulation effect on senior predators via food chain. Despite the proven POP’s transfer from one level to another, results so far indicate that toxic effect is relatively low, since the largest part of microplastics is excreted almost directly to the environment and does not stay long enough to cause toxic reaction. Scientists are reassuring that there can be no toxic effects to humans since the remaining microplastics and their POPs are located mostly in the gastrointestinal tract of seafood which is removed before consumption. Bivalves are an exemption that are consumed entirely, but even if a man’s diet is comprised only from them, the toxic reaction is minimum. 8 Considering their proven presence in the environment affection aquatic organisms, and less likely possible human health effects, countries like United States, Canada, Taiwan, Korea and EU members like Italy, France and United Kingdom introduced bans that are already in force or are coming into force the next years. Simultaneously non-government organizations (NGOs), associations of cosmetic industries, environmental protection agencies and actions pressed cosmetic industries to phase out microbeads. Most large industries have responded to the phase out call and announced that they are using already alternatives or are reformulating their products excluding microbeads. It is considered that microbeads presence in European markets is currently extremely low and until 2020 will seize to exist. Present study’s effort was to record as many scrubs that were marketed in Greece from Greek cosmetic industries, considering that most of them have already followed phase out, despite the fact that there is no national ban. A number of 201 face and body scrubs (n=201) from 56 companies (n=56) were retrieved and 21,9% of the products (n=44) contained microbeads corresponding to 35.7% of the companies (n=20). Scrubs with microbeads contained mainly polyethylene (PE) (79,5%, n=35). Most products with microbeads were mixed products (81,82%, n=36), that contained both microbeads and synthetic biodegradable analogues or natural compounds for exfoliation. Microbeads were in higher quantity than analogues in mixed products. No significant deviations were observed between face and body scrubs considering microbeads content, as well as to the proportionate value between products with microbeads and products with alternative abrasives"],"dc:identifier":["uoadl:2767905","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2767905"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Πλαστικά μικροσφαιρίδια στα καλλυντικά: Περιβαλλοντικοί κίνδυνοι και επιπτώσεις στην υγεία. Η περίπτωση της Ελλάδας"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:31:24Z"}