{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2773726"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2773726","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η θέση και ο ρόλος της λογοτεχνίας στην αρμονική σύζευξη αισθητικής και πληροφοριακής ανάγνωσης. Εφαρμογές της θεωρίας της L.M.Rosenblatt στη διδακτική της λογοτεχνίας","abstract":"Αυτή η εργασία σκοπό έχει τη διερεύνηση της θέσης και του ρόλου της λογοτεχνίας στην αρμονική σύζευξη αισθητικής και πληροφοριακής ανάγνωσης, όπως και των εκπαιδευτικών προεκτάσεων που αυτή έχει. Χρησιμοποιούνται οι όροι που προτείνει η Louise M. Rosenblatt. Ως αισθητική χαρακτηρίζεται η ανάγνωση με σκοπό την ικανοποίηση των αισθήσεων, την απόλαυση που προσφέρει η ανάγνωση ενός βιβλίου. Ως πληροφοριακή χαρακτηρίζεται η ανάγνωση που επικεντρώνεται στην απόκτηση γνώσεων, όχι για προσωπική ευχαρίστηση αλλά για εξυπηρέτηση κάποιου σκοπού. Ως αρμονική σύζευξη εννοείται η ισορροπία αισθητικής και πληροφοριακής ανάγνωσης. Γι’ αυτό το σκοπό, χαρτογραφείται ακροθιγώς η διαπραγμάτευση και εξέλιξη της σχέσης κειμένου – αναγνώστη στον 20ό αιώνα που οδήγησε στη διαμόρφωση αναγνωστικοκεντρικής στάσης στην κριτική της λογοτεχνίας, και αντιπαραβάλλονται οι θέσεις της θεωρητικού γι’ αυτές. Παρουσιάζεται αδρομερώς το συγκείμενο στο οποίο αυτή η λογική έχει αναδειχθεί, ενώ η συζήτηση εμβαθύνει στη συνεισφορά της Louise M. Rosenblatt στη συναλλακτική θεωρία. Προσδιορίζονται και συζητούνται οι έννοιες της αισθητικής και πληροφοριακής ανάγνωσης, καθώς και η έννοια της αρμονικής σύζευξης και ισορροπίας στα πλαίσια της συναλλακτικής θεωρίας. Η εργασία εστιάζει στην παιδική λογοτεχνία. Συνεπώς, χαρτογραφείται το πεδίο της και διαπραγματεύονται οι παράγοντες που καθορίζουν και επηρεάζουν τη μελέτη της. Στη συνέχεια, αναπτύσσεται η θεωρία του εικονοβιβλίου, η οποία προσεγγίζεται υπό το πρίσμα της ισορροπίας αισθητικής – πληροφοριακής ανάγνωσης. Ειδικότερα, η μελέτη οργανώνεται στη βάση κατηγοριών: το εικονοβιβλίο ως αισθητικό αντικείμενο, ως μεταβατικό αντικείμενο, εικονογράφηση, σχέση λόγου – εικόνας, εικονοβιβλίο και μεταμοντερνισμός, εικονοβιβλίο και παιχνίδι. Μέσα από βασικές ερευνητικές εργασίες ανιχνεύονται παιδαγωγικές προεκτάσεις, οι οποίες υποστηρίζουν την ισορροπία αισθητικής – πληροφοριακής ανάγνωσης. Έχοντας ως θεμέλιο την όλη θεωρητική συζήτηση και στηριζόμενη στις προτάσεις των Jane Doonan και Lawrence R. Sipe, παρουσιάζω μια ανοικτή πρόταση προσέγγισης των εικονοβιβλίων, την εφαρμογή της οποίας και προτείνω ενδεικτικά σε δύο παραδείγματα. Μέσα από την εργασία γίνεται φανερό πως η κάθε παράδοση έχει συνεισφέρει στην πολυπρισματική μελέτη της λογοτεχνίας. Ειδικότερα, η ισορροπία αισθητικής – πληροφοριακής ανάγνωσης μπορεί να υποστηριχθεί μέσα από τη συναλλακτική λογική και να αναδειχθεί μέσα από τη θεωρία του εικονοβιβλίου. Το εικονοβιβλίο αποτελεί ένα artifact, μια ενότητα στην οποία συναντώνται και αλληλοσυμπληρώνονται όλα τα επιμέρους σχεδιαστικά μέρη, με τέτοιο τρόπο, ώστε οι σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ τους να είναι ουσιώδεις για την αναγνωστική εμπειρία. Οι ποιότητες και τα χαρακτηριστικά του όπως η υλικότητά του, οι ενδοεικονικές σχέσεις, οι σχέσεις λόγου – εικόνας, η μεταμυθοπλασία, ορίζουν τον παιγνιώδη χαρακτήρα του και συμβάλλουν στο αναγνωστικό παιχνίδι, ισορροπώντας ανάμεσα στο πληροφοριακό και το αισθητικό. Το εικονοβιβλίο προτείνει την ολική συμμετοχή του αναγνώστη, με το σώμα, το συναίσθημα και το στοχασμό για να ολοκληρωθεί η συναλλαγή. Προϋποθέτει, αλλά και καλλιεργεί ένα ευρύ φάσμα δεξιοτήτων, συμβάλλοντας έτσι στην αναγνωστική ωριμότητα των παιδιών, μέσα από παιγνιώδη τρόπο. Ο ρόλος του δασκάλου είναι πολυσχιδής, αφού καλείται να λειτουργήσει και ως αναγνώστης, εμψυχωτής, διαμεσολαβητής και συνοδοιπόρος. Σ’ αυτή τη διαδικασία σπουδαίο ρόλο έχει και ο διάλογος και η διάδραση, όχι μόνο με τον δάσκαλο αλλά και με την ερμηνευτική κοινότητα. Οι πρωταρχικές ανταποκρίσεις συζητώνται και εκτίθενται στις ποικίλες ανταποκρίσεις των υπολοίπων μελών της ερμηνευτικής κοινότητας και οδηγούνται στον αναστοχασμό και την τελειοποίηση. Η ισορροπία ανάμεσα στη δυναμική των παιδιών και του δασκάλου είναι ουσιώδους σημασίας στη διαμόρφωση μιας παιδοκεντρικής σκαλωσιάς, η οποία ενθαρρύνει τους ποικίλους τρόπους έκφρασης της ανταπόκρισης, τη βαθύτερη σκέψη και την κριτική ερμηνεία. Με αυτό τον τρόπο, δάσκαλος και παιδιά αναζητούν και ανταποκρίνονται σε ερεθίσματα στην υλικότητα, στο λόγο, στις εικόνες, στις μεταξύ τους σχέσεις, όπως και στο γνωστικό, πολιτιστικό και βιωματικό κεφάλαιο, αναδεικνύοντας τα γνωστικά χαρακτηριστικά της αισθητικής εμπειρίας και τον αισθητικό χαρακτήρα που μπορεί να εμπεριέχει η πληροφοριακή πτυχή της ανάγνωσης. Λέξεις – κλειδιά: συναλλακτική θεωρία, Louise M. Rosenblatt, αισθητική ανάγνωση, πληροφοριακή ανάγνωση, παιδική λογοτεχνία, εικονοβιβλίο.","abstract_html":"Αυτή η εργασία σκοπό έχει τη διερεύνηση της θέσης και του ρόλου της λογοτεχνίας στην αρμονική σύζευξη αισθητικής και πληροφοριακής ανάγνωσης, όπως και των εκπαιδευτικών προεκτάσεων που αυτή έχει. Χρησιμοποιούνται οι όροι που προτείνει η Louise M. Rosenblatt. Ως αισθητική χαρακτηρίζεται η ανάγνωση με σκοπό την ικανοποίηση των αισθήσεων, την απόλαυση που προσφέρει η ανάγνωση ενός βιβλίου. Ως πληροφοριακή χαρακτηρίζεται η ανάγνωση που επικεντρώνεται στην απόκτηση γνώσεων, όχι για προσωπική ευχαρίστηση αλλά για εξυπηρέτηση κάποιου σκοπού. Ως αρμονική σύζευξη εννοείται η ισορροπία αισθητικής και πληροφοριακής ανάγνωσης. Γι’ αυτό το σκοπό, χαρτογραφείται ακροθιγώς η διαπραγμάτευση και εξέλιξη της σχέσης κειμένου – αναγνώστη στον 20ό αιώνα που οδήγησε στη διαμόρφωση αναγνωστικοκεντρικής στάσης στην κριτική της λογοτεχνίας, και αντιπαραβάλλονται οι θέσεις της θεωρητικού γι’ αυτές. Παρουσιάζεται αδρομερώς το συγκείμενο στο οποίο αυτή η λογική έχει αναδειχθεί, ενώ η συζήτηση εμβαθύνει στη συνεισφορά της Louise M. Rosenblatt στη συναλλακτική θεωρία. Προσδιορίζονται και συζητούνται οι έννοιες της αισθητικής και πληροφοριακής ανάγνωσης, καθώς και η έννοια της αρμονικής σύζευξης και ισορροπίας στα πλαίσια της συναλλακτικής θεωρίας. Η εργασία εστιάζει στην παιδική λογοτεχνία. Συνεπώς, χαρτογραφείται το πεδίο της και διαπραγματεύονται οι παράγοντες που καθορίζουν και επηρεάζουν τη μελέτη της. Στη συνέχεια, αναπτύσσεται η θεωρία του εικονοβιβλίου, η οποία προσεγγίζεται υπό το πρίσμα της ισορροπίας αισθητικής – πληροφοριακής ανάγνωσης. Ειδικότερα, η μελέτη οργανώνεται στη βάση κατηγοριών: το εικονοβιβλίο ως αισθητικό αντικείμενο, ως μεταβατικό αντικείμενο, εικονογράφηση, σχέση λόγου – εικόνας, εικονοβιβλίο και μεταμοντερνισμός, εικονοβιβλίο και παιχνίδι. Μέσα από βασικές ερευνητικές εργασίες ανιχνεύονται παιδαγωγικές προεκτάσεις, οι οποίες υποστηρίζουν την ισορροπία αισθητικής – πληροφοριακής ανάγνωσης. Έχοντας ως θεμέλιο την όλη θεωρητική συζήτηση και στηριζόμενη στις προτάσεις των Jane Doonan και Lawrence R. Sipe, παρουσιάζω μια ανοικτή πρόταση προσέγγισης των εικονοβιβλίων, την εφαρμογή της οποίας και προτείνω ενδεικτικά σε δύο παραδείγματα. Μέσα από την εργασία γίνεται φανερό πως η κάθε παράδοση έχει συνεισφέρει στην πολυπρισματική μελέτη της λογοτεχνίας. Ειδικότερα, η ισορροπία αισθητικής – πληροφοριακής ανάγνωσης μπορεί να υποστηριχθεί μέσα από τη συναλλακτική λογική και να αναδειχθεί μέσα από τη θεωρία του εικονοβιβλίου. Το εικονοβιβλίο αποτελεί ένα artifact, μια ενότητα στην οποία συναντώνται και αλληλοσυμπληρώνονται όλα τα επιμέρους σχεδιαστικά μέρη, με τέτοιο τρόπο, ώστε οι σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ τους να είναι ουσιώδεις για την αναγνωστική εμπειρία. Οι ποιότητες και τα χαρακτηριστικά του όπως η υλικότητά του, οι ενδοεικονικές σχέσεις, οι σχέσεις λόγου – εικόνας, η μεταμυθοπλασία, ορίζουν τον παιγνιώδη χαρακτήρα του και συμβάλλουν στο αναγνωστικό παιχνίδι, ισορροπώντας ανάμεσα στο πληροφοριακό και το αισθητικό. Το εικονοβιβλίο προτείνει την ολική συμμετοχή του αναγνώστη, με το σώμα, το συναίσθημα και το στοχασμό για να ολοκληρωθεί η συναλλαγή. Προϋποθέτει, αλλά και καλλιεργεί ένα ευρύ φάσμα δεξιοτήτων, συμβάλλοντας έτσι στην αναγνωστική ωριμότητα των παιδιών, μέσα από παιγνιώδη τρόπο. Ο ρόλος του δασκάλου είναι πολυσχιδής, αφού καλείται να λειτουργήσει και ως αναγνώστης, εμψυχωτής, διαμεσολαβητής και συνοδοιπόρος. Σ’ αυτή τη διαδικασία σπουδαίο ρόλο έχει και ο διάλογος και η διάδραση, όχι μόνο με τον δάσκαλο αλλά και με την ερμηνευτική κοινότητα. Οι πρωταρχικές ανταποκρίσεις συζητώνται και εκτίθενται στις ποικίλες ανταποκρίσεις των υπολοίπων μελών της ερμηνευτικής κοινότητας και οδηγούνται στον αναστοχασμό και την τελειοποίηση. Η ισορροπία ανάμεσα στη δυναμική των παιδιών και του δασκάλου είναι ουσιώδους σημασίας στη διαμόρφωση μιας παιδοκεντρικής σκαλωσιάς, η οποία ενθαρρύνει τους ποικίλους τρόπους έκφρασης της ανταπόκρισης, τη βαθύτερη σκέψη και την κριτική ερμηνεία. Με αυτό τον τρόπο, δάσκαλος και παιδιά αναζητούν και ανταποκρίνονται σε ερεθίσματα στην υλικότητα, στο λόγο, στις εικόνες, στις μεταξύ τους σχέσεις, όπως και στο γνωστικό, πολιτιστικό και βιωματικό κεφάλαιο, αναδεικνύοντας τα γνωστικά χαρακτηριστικά της αισθητικής εμπειρίας και τον αισθητικό χαρακτήρα που μπορεί να εμπεριέχει η πληροφοριακή πτυχή της ανάγνωσης. Λέξεις – κλειδιά: συναλλακτική θεωρία, Louise M. Rosenblatt, αισθητική ανάγνωση, πληροφοριακή ανάγνωση, παιδική λογοτεχνία, εικονοβιβλίο.","abstract_has_math":false,"creators":["Σάββα Ανδρούλα","Savva Androulla"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2018,"date_issued":"2018","date_published":"2018","updated_at":"2026-11-19T05:31:28Z","subjects":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2773726"],"render_values":[{"text":"uoadl:2773726","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2773726","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2773726","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2773726","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σάββα Ανδρούλα","Savva Androulla"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2018"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2773726","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2773726"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Αυτή η εργασία σκοπό έχει τη διερεύνηση της θέσης και του ρόλου της λογοτεχνίας στην αρμονική σύζευξη αισθητικής και πληροφοριακής ανάγνωσης, όπως και των εκπαιδευτικών προεκτάσεων που αυτή έχει. Χρησιμοποιούνται οι όροι που προτείνει η Louise M. Rosenblatt. Ως αισθητική χαρακτηρίζεται η ανάγνωση με σκοπό την ικανοποίηση των αισθήσεων, την απόλαυση που προσφέρει η ανάγνωση ενός βιβλίου. Ως πληροφοριακή χαρακτηρίζεται η ανάγνωση που επικεντρώνεται στην απόκτηση γνώσεων, όχι για προσωπική ευχαρίστηση αλλά για εξυπηρέτηση κάποιου σκοπού. Ως αρμονική σύζευξη εννοείται η ισορροπία αισθητικής και πληροφοριακής ανάγνωσης. Γι’ αυτό το σκοπό, χαρτογραφείται ακροθιγώς η διαπραγμάτευση και εξέλιξη της σχέσης κειμένου – αναγνώστη στον 20ό αιώνα που οδήγησε στη διαμόρφωση αναγνωστικοκεντρικής στάσης στην κριτική της λογοτεχνίας, και αντιπαραβάλλονται οι θέσεις της θεωρητικού γι’ αυτές. Παρουσιάζεται αδρομερώς το συγκείμενο στο οποίο αυτή η λογική έχει αναδειχθεί, ενώ η συζήτηση εμβαθύνει στη συνεισφορά της Louise M. Rosenblatt στη συναλλακτική θεωρία. Προσδιορίζονται και συζητούνται οι έννοιες της αισθητικής και πληροφοριακής ανάγνωσης, καθώς και η έννοια της αρμονικής σύζευξης και ισορροπίας στα πλαίσια της συναλλακτικής θεωρίας. Η εργασία εστιάζει στην παιδική λογοτεχνία. Συνεπώς, χαρτογραφείται το πεδίο της και διαπραγματεύονται οι παράγοντες που καθορίζουν και επηρεάζουν τη μελέτη της. Στη συνέχεια, αναπτύσσεται η θεωρία του εικονοβιβλίου, η οποία προσεγγίζεται υπό το πρίσμα της ισορροπίας αισθητικής – πληροφοριακής ανάγνωσης. Ειδικότερα, η μελέτη οργανώνεται στη βάση κατηγοριών: το εικονοβιβλίο ως αισθητικό αντικείμενο, ως μεταβατικό αντικείμενο, εικονογράφηση, σχέση λόγου – εικόνας, εικονοβιβλίο και μεταμοντερνισμός, εικονοβιβλίο και παιχνίδι. Μέσα από βασικές ερευνητικές εργασίες ανιχνεύονται παιδαγωγικές προεκτάσεις, οι οποίες υποστηρίζουν την ισορροπία αισθητικής – πληροφοριακής ανάγνωσης. Έχοντας ως θεμέλιο την όλη θεωρητική συζήτηση και στηριζόμενη στις προτάσεις των Jane Doonan και Lawrence R. Sipe, παρουσιάζω μια ανοικτή πρόταση προσέγγισης των εικονοβιβλίων, την εφαρμογή της οποίας και προτείνω ενδεικτικά σε δύο παραδείγματα. Μέσα από την εργασία γίνεται φανερό πως η κάθε παράδοση έχει συνεισφέρει στην πολυπρισματική μελέτη της λογοτεχνίας. Ειδικότερα, η ισορροπία αισθητικής – πληροφοριακής ανάγνωσης μπορεί να υποστηριχθεί μέσα από τη συναλλακτική λογική και να αναδειχθεί μέσα από τη θεωρία του εικονοβιβλίου. Το εικονοβιβλίο αποτελεί ένα artifact, μια ενότητα στην οποία συναντώνται και αλληλοσυμπληρώνονται όλα τα επιμέρους σχεδιαστικά μέρη, με τέτοιο τρόπο, ώστε οι σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ τους να είναι ουσιώδεις για την αναγνωστική εμπειρία. Οι ποιότητες και τα χαρακτηριστικά του όπως η υλικότητά του, οι ενδοεικονικές σχέσεις, οι σχέσεις λόγου – εικόνας, η μεταμυθοπλασία, ορίζουν τον παιγνιώδη χαρακτήρα του και συμβάλλουν στο αναγνωστικό παιχνίδι, ισορροπώντας ανάμεσα στο πληροφοριακό και το αισθητικό. Το εικονοβιβλίο προτείνει την ολική συμμετοχή του αναγνώστη, με το σώμα, το συναίσθημα και το στοχασμό για να ολοκληρωθεί η συναλλαγή. Προϋποθέτει, αλλά και καλλιεργεί ένα ευρύ φάσμα δεξιοτήτων, συμβάλλοντας έτσι στην αναγνωστική ωριμότητα των παιδιών, μέσα από παιγνιώδη τρόπο. Ο ρόλος του δασκάλου είναι πολυσχιδής, αφού καλείται να λειτουργήσει και ως αναγνώστης, εμψυχωτής, διαμεσολαβητής και συνοδοιπόρος. Σ’ αυτή τη διαδικασία σπουδαίο ρόλο έχει και ο διάλογος και η διάδραση, όχι μόνο με τον δάσκαλο αλλά και με την ερμηνευτική κοινότητα. Οι πρωταρχικές ανταποκρίσεις συζητώνται και εκτίθενται στις ποικίλες ανταποκρίσεις των υπολοίπων μελών της ερμηνευτικής κοινότητας και οδηγούνται στον αναστοχασμό και την τελειοποίηση. Η ισορροπία ανάμεσα στη δυναμική των παιδιών και του δασκάλου είναι ουσιώδους σημασίας στη διαμόρφωση μιας παιδοκεντρικής σκαλωσιάς, η οποία ενθαρρύνει τους ποικίλους τρόπους έκφρασης της ανταπόκρισης, τη βαθύτερη σκέψη και την κριτική ερμηνεία. Με αυτό τον τρόπο, δάσκαλος και παιδιά αναζητούν και ανταποκρίνονται σε ερεθίσματα στην υλικότητα, στο λόγο, στις εικόνες, στις μεταξύ τους σχέσεις, όπως και στο γνωστικό, πολιτιστικό και βιωματικό κεφάλαιο, αναδεικνύοντας τα γνωστικά χαρακτηριστικά της αισθητικής εμπειρίας και τον αισθητικό χαρακτήρα που μπορεί να εμπεριέχει η πληροφοριακή πτυχή της ανάγνωσης. Λέξεις – κλειδιά: συναλλακτική θεωρία, Louise M. Rosenblatt, αισθητική ανάγνωση, πληροφοριακή ανάγνωση, παιδική λογοτεχνία, εικονοβιβλίο.","This study aims to explore the place and role of literature in the harmonic conjunction of aesthetic and efferent reading, as well as the educational implications it entails. The terms suggested by Louise M. Rosenblatt are employed. In aesthetic reading, one engages with the experience of reading itself, whereas, in efferent reading, one focuses on obtaining information, instead of the living-through experience of the reading event. Harmonic conjunction is conceived as a state of balance between efferent and aesthetic reading. For this purpose, it is crucial to describe the general aspects of the evolution of the relationship between text and reader in the 20th century, which lead to the formation of reader-oriented approaches in literary criticism, and the context in which this reasoning became apparent. Hence, the main points of theoretical movements are juxtaposed with Rosenblatt’s views. Furthermore, this study deepens in Rosenblatt’s contribution in transactional theory. The discussion approaches aesthetic and efferent reading as the two extremes of the reading continuum, and the harmonic conjunction as a state of balance between the two, within the transactional theory framework. This study focuses on children’s literature. Consequently, it is essential to explore the relevant framework and discuss the factors that attribute to its discourse. Subsequently, the inquiry pays particular attention to picturebook theory. Specifically, this genre is studied as follows: picturebook as an aesthetic object, picturebook as a transitionary object, illustration, words-images relationship, postmodern influences on picturebook and playfulness and the picturebook. The discussion is filtered through the lens of the harmonic conjunction of aesthetic and efferent reading. Relevant empirical research is investigated and scanned for pedagogical implications which support the aforementioned balance. Based on the theoretical discussion and relied mainly on the work of Jane Doonan and Lawrence R. Sipe, Ι articulate an open model for approaching picturebooks in primary school, the implementation of which I propose for two books. It is evident that every tradition has contributed to the study of literature. In particular, the balance between aesthetic and efferent reading can be supported through the transactional rationale and picturebook theory. Picturebook is an artifact, an aesthetic unit in which all design parts interact and are equally important for the reading experience. Its characteristics, the materiality, the synergy of words and pictures, the intra-iconic relationships and metafictive devices define its playfulness and entice the reader to participate with his body, mind, and sentiment, actively. Picturebook presupposes and cultivates literary skills through its playful character, contributing in literacy competence and maintains the balance between aesthetic and efferent reading. The teacher’s role is multifarious. He is called to act as a fellow reader, a manager, an encourager, a model, a clarifier and a refiner. In this process, interactive readalouds are preferred, as well as engaging dialogue with the interpretive community. Readers discuss their responses, reflect on them, modify them, develop and refine them. It is of vital importance for the teacher to maintain a balance between his own and the children’s dynamic, for it shapes a child-centered scaffolding which encourages multiple meanings, various ways of expressing responses, more profound, creative and critical thinking. Teacher and children query for and respond to stimuli on the materiality, the verbal and illustrative codes, as well as the cognitive, cultural and experiential capital. This perspective highlights the cognitive feature of aesthetic experience and the aesthetic character that the efferent aspect of reading may incorporate. Key words: transactional theory, Louise M. Rosenblatt, aesthetic reading, efferent reading, children’s literature, picturebook."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η θέση και ο ρόλος της λογοτεχνίας στην αρμονική σύζευξη αισθητικής και πληροφοριακής ανάγνωσης. Εφαρμογές της θεωρίας της L.M.Rosenblatt στη διδακτική της λογοτεχνίας"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σάββα Ανδρούλα","Savva Androulla"],"dc:date":["2018"],"dc:description":["Αυτή η εργασία σκοπό έχει τη διερεύνηση της θέσης και του ρόλου της λογοτεχνίας στην αρμονική σύζευξη αισθητικής και πληροφοριακής ανάγνωσης, όπως και των εκπαιδευτικών προεκτάσεων που αυτή έχει. Χρησιμοποιούνται οι όροι που προτείνει η Louise M. Rosenblatt. Ως αισθητική χαρακτηρίζεται η ανάγνωση με σκοπό την ικανοποίηση των αισθήσεων, την απόλαυση που προσφέρει η ανάγνωση ενός βιβλίου. Ως πληροφοριακή χαρακτηρίζεται η ανάγνωση που επικεντρώνεται στην απόκτηση γνώσεων, όχι για προσωπική ευχαρίστηση αλλά για εξυπηρέτηση κάποιου σκοπού. Ως αρμονική σύζευξη εννοείται η ισορροπία αισθητικής και πληροφοριακής ανάγνωσης. Γι’ αυτό το σκοπό, χαρτογραφείται ακροθιγώς η διαπραγμάτευση και εξέλιξη της σχέσης κειμένου – αναγνώστη στον 20ό αιώνα που οδήγησε στη διαμόρφωση αναγνωστικοκεντρικής στάσης στην κριτική της λογοτεχνίας, και αντιπαραβάλλονται οι θέσεις της θεωρητικού γι’ αυτές. Παρουσιάζεται αδρομερώς το συγκείμενο στο οποίο αυτή η λογική έχει αναδειχθεί, ενώ η συζήτηση εμβαθύνει στη συνεισφορά της Louise M. Rosenblatt στη συναλλακτική θεωρία. Προσδιορίζονται και συζητούνται οι έννοιες της αισθητικής και πληροφοριακής ανάγνωσης, καθώς και η έννοια της αρμονικής σύζευξης και ισορροπίας στα πλαίσια της συναλλακτικής θεωρίας. Η εργασία εστιάζει στην παιδική λογοτεχνία. Συνεπώς, χαρτογραφείται το πεδίο της και διαπραγματεύονται οι παράγοντες που καθορίζουν και επηρεάζουν τη μελέτη της. Στη συνέχεια, αναπτύσσεται η θεωρία του εικονοβιβλίου, η οποία προσεγγίζεται υπό το πρίσμα της ισορροπίας αισθητικής – πληροφοριακής ανάγνωσης. Ειδικότερα, η μελέτη οργανώνεται στη βάση κατηγοριών: το εικονοβιβλίο ως αισθητικό αντικείμενο, ως μεταβατικό αντικείμενο, εικονογράφηση, σχέση λόγου – εικόνας, εικονοβιβλίο και μεταμοντερνισμός, εικονοβιβλίο και παιχνίδι. Μέσα από βασικές ερευνητικές εργασίες ανιχνεύονται παιδαγωγικές προεκτάσεις, οι οποίες υποστηρίζουν την ισορροπία αισθητικής – πληροφοριακής ανάγνωσης. Έχοντας ως θεμέλιο την όλη θεωρητική συζήτηση και στηριζόμενη στις προτάσεις των Jane Doonan και Lawrence R. Sipe, παρουσιάζω μια ανοικτή πρόταση προσέγγισης των εικονοβιβλίων, την εφαρμογή της οποίας και προτείνω ενδεικτικά σε δύο παραδείγματα. Μέσα από την εργασία γίνεται φανερό πως η κάθε παράδοση έχει συνεισφέρει στην πολυπρισματική μελέτη της λογοτεχνίας. Ειδικότερα, η ισορροπία αισθητικής – πληροφοριακής ανάγνωσης μπορεί να υποστηριχθεί μέσα από τη συναλλακτική λογική και να αναδειχθεί μέσα από τη θεωρία του εικονοβιβλίου. Το εικονοβιβλίο αποτελεί ένα artifact, μια ενότητα στην οποία συναντώνται και αλληλοσυμπληρώνονται όλα τα επιμέρους σχεδιαστικά μέρη, με τέτοιο τρόπο, ώστε οι σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ τους να είναι ουσιώδεις για την αναγνωστική εμπειρία. Οι ποιότητες και τα χαρακτηριστικά του όπως η υλικότητά του, οι ενδοεικονικές σχέσεις, οι σχέσεις λόγου – εικόνας, η μεταμυθοπλασία, ορίζουν τον παιγνιώδη χαρακτήρα του και συμβάλλουν στο αναγνωστικό παιχνίδι, ισορροπώντας ανάμεσα στο πληροφοριακό και το αισθητικό. Το εικονοβιβλίο προτείνει την ολική συμμετοχή του αναγνώστη, με το σώμα, το συναίσθημα και το στοχασμό για να ολοκληρωθεί η συναλλαγή. Προϋποθέτει, αλλά και καλλιεργεί ένα ευρύ φάσμα δεξιοτήτων, συμβάλλοντας έτσι στην αναγνωστική ωριμότητα των παιδιών, μέσα από παιγνιώδη τρόπο. Ο ρόλος του δασκάλου είναι πολυσχιδής, αφού καλείται να λειτουργήσει και ως αναγνώστης, εμψυχωτής, διαμεσολαβητής και συνοδοιπόρος. Σ’ αυτή τη διαδικασία σπουδαίο ρόλο έχει και ο διάλογος και η διάδραση, όχι μόνο με τον δάσκαλο αλλά και με την ερμηνευτική κοινότητα. Οι πρωταρχικές ανταποκρίσεις συζητώνται και εκτίθενται στις ποικίλες ανταποκρίσεις των υπολοίπων μελών της ερμηνευτικής κοινότητας και οδηγούνται στον αναστοχασμό και την τελειοποίηση. Η ισορροπία ανάμεσα στη δυναμική των παιδιών και του δασκάλου είναι ουσιώδους σημασίας στη διαμόρφωση μιας παιδοκεντρικής σκαλωσιάς, η οποία ενθαρρύνει τους ποικίλους τρόπους έκφρασης της ανταπόκρισης, τη βαθύτερη σκέψη και την κριτική ερμηνεία. Με αυτό τον τρόπο, δάσκαλος και παιδιά αναζητούν και ανταποκρίνονται σε ερεθίσματα στην υλικότητα, στο λόγο, στις εικόνες, στις μεταξύ τους σχέσεις, όπως και στο γνωστικό, πολιτιστικό και βιωματικό κεφάλαιο, αναδεικνύοντας τα γνωστικά χαρακτηριστικά της αισθητικής εμπειρίας και τον αισθητικό χαρακτήρα που μπορεί να εμπεριέχει η πληροφοριακή πτυχή της ανάγνωσης. Λέξεις – κλειδιά: συναλλακτική θεωρία, Louise M. Rosenblatt, αισθητική ανάγνωση, πληροφοριακή ανάγνωση, παιδική λογοτεχνία, εικονοβιβλίο.","This study aims to explore the place and role of literature in the harmonic conjunction of aesthetic and efferent reading, as well as the educational implications it entails. The terms suggested by Louise M. Rosenblatt are employed. In aesthetic reading, one engages with the experience of reading itself, whereas, in efferent reading, one focuses on obtaining information, instead of the living-through experience of the reading event. Harmonic conjunction is conceived as a state of balance between efferent and aesthetic reading. For this purpose, it is crucial to describe the general aspects of the evolution of the relationship between text and reader in the 20th century, which lead to the formation of reader-oriented approaches in literary criticism, and the context in which this reasoning became apparent. Hence, the main points of theoretical movements are juxtaposed with Rosenblatt’s views. Furthermore, this study deepens in Rosenblatt’s contribution in transactional theory. The discussion approaches aesthetic and efferent reading as the two extremes of the reading continuum, and the harmonic conjunction as a state of balance between the two, within the transactional theory framework. This study focuses on children’s literature. Consequently, it is essential to explore the relevant framework and discuss the factors that attribute to its discourse. Subsequently, the inquiry pays particular attention to picturebook theory. Specifically, this genre is studied as follows: picturebook as an aesthetic object, picturebook as a transitionary object, illustration, words-images relationship, postmodern influences on picturebook and playfulness and the picturebook. The discussion is filtered through the lens of the harmonic conjunction of aesthetic and efferent reading. Relevant empirical research is investigated and scanned for pedagogical implications which support the aforementioned balance. Based on the theoretical discussion and relied mainly on the work of Jane Doonan and Lawrence R. Sipe, Ι articulate an open model for approaching picturebooks in primary school, the implementation of which I propose for two books. It is evident that every tradition has contributed to the study of literature. In particular, the balance between aesthetic and efferent reading can be supported through the transactional rationale and picturebook theory. Picturebook is an artifact, an aesthetic unit in which all design parts interact and are equally important for the reading experience. Its characteristics, the materiality, the synergy of words and pictures, the intra-iconic relationships and metafictive devices define its playfulness and entice the reader to participate with his body, mind, and sentiment, actively. Picturebook presupposes and cultivates literary skills through its playful character, contributing in literacy competence and maintains the balance between aesthetic and efferent reading. The teacher’s role is multifarious. He is called to act as a fellow reader, a manager, an encourager, a model, a clarifier and a refiner. In this process, interactive readalouds are preferred, as well as engaging dialogue with the interpretive community. Readers discuss their responses, reflect on them, modify them, develop and refine them. It is of vital importance for the teacher to maintain a balance between his own and the children’s dynamic, for it shapes a child-centered scaffolding which encourages multiple meanings, various ways of expressing responses, more profound, creative and critical thinking. Teacher and children query for and respond to stimuli on the materiality, the verbal and illustrative codes, as well as the cognitive, cultural and experiential capital. This perspective highlights the cognitive feature of aesthetic experience and the aesthetic character that the efferent aspect of reading may incorporate. Key words: transactional theory, Louise M. Rosenblatt, aesthetic reading, efferent reading, children’s literature, picturebook."],"dc:identifier":["uoadl:2773726","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2773726"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"dc:title":["Η θέση και ο ρόλος της λογοτεχνίας στην αρμονική σύζευξη αισθητικής και πληροφοριακής ανάγνωσης. Εφαρμογές της θεωρίας της L.M.Rosenblatt στη διδακτική της λογοτεχνίας"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:31:28Z"}