{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2775721"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2775721","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Οι τεχνικές όπτησης στη Μεσοελλαδική περίοδο και η συμβολή τους στην αναγνώριση υπερ-τοπικών κεραμικών παραδόσεων","abstract":"Η παρούσα εργασία εξετάζει τις τεχνικές όπτησης που αξιοποιήθηκαν στην κεραμική παραγωγή της Ηπειρωτικής Ελλάδας κατά τη διάρκεια της Μεσοελλαδικής περιόδου. Αν και η όπτηση αποτελεί ένα εξαιρετικά σημαντικό στάδιο στην παραγωγή κεραμικών, οι τεχνικές όπτησης αποτελούν μέχρι σήμερα ένα σχετικά παραμελημένο πεδίο στη μελέτη της κεραμικής τεχνολογίας. Η εξέταση των τεχνικών αυτών είναι σημαντική για τη διάκριση και κατανόηση τεχνολογικών παραδόσεων και κατ’ επέκταση για τη μελέτη της κοινωνικής διάστασης της τεχνολογίας. Συγκεκριμένα, η σημασία τους σχετίζεται με δύο σημαντικές παραμέτρους. Αρχικά, οι συγκεκριμένες τεχνικές αποτελούν διαδικασίες που μεταδίδονται μέσω ανάπτυξης σχέσεων μαθητείας και, επομένως, ενδείκνυνται για την εξέταση δικτύων ανταλλαγής γνώσεων και τεχνικών. Παράλληλα, οι τεχνικές όπτησης επηρεάζουν αποφασιστικά το οπτικό αποτέλεσμα των παραγόμενων προϊόντων και η επιλογή τους σχετίζεται άμεσα με τον τρόπο πρόσληψης των αντικειμένων από τον άνθρωπο και τις κοινωνίες. Αφορμή της εργασίας αυτής αποτέλεσε η μελέτη δύο Μεσοελλαδικών κεραμικών κλιβάνων από τη θέση Πλάσι Μαραθώνα, οι οποίοι ανασκάφησαν στο πλαίσιο της πανεπιστημιακής ανασκαφής του ΕΚΠΑ. Ωστόσο, η ανάγκη ερμηνείας και ένταξης των κλιβάνων στο κοινωνικό τους πλαίσιο οδήγησε στη διαπίστωση ότι, προκειμένου να κατανοηθούν και να ανασυντεθούν οι τεχνικές όπτησης, απαιτείται η παράλληλη μελέτη των μέσων παραγωγής, των κεραμικών κλιβάνων (άμεσων δεδομένων) και των τελικών προϊόντων, της κεραμικής (έμμεσων δεδομένων), το οποίο επιχειρείται σε αυτή τη μελέτη. Στο πρώτο μέρος της εργασίας εξετάζονται τα άμεσα δεδομένα, οι Μεσοελλαδικοί κεραμικοί κλίβανοι της Ηπειρωτικής Ελλάδας. Οι δύο βασικοί άξονες μελέτης των κλιβάνων είναι η συγκριτική εξέταση της τεχνολογίας κατασκευής τους και η μελέτη τους σε σχέση με τα αρχαιολογικά τους συμφραζόμενα. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει τη μελέτη ζητημάτων ανταλλαγής γνώσεων και τεχνικών, αλλά και οργάνωσης της παραγωγής. Στο δεύτερο μέρος μελετώνται οι τεχνικές όπτησης, οι οποίες αξιοποιήθηκαν για την παραγωγή Στιλβωμένης και Γραπτής κεραμικής σε εννέα θέσεις της Ηπειρωτικής Ελλάδας, οι οποίες εκτείνονται από την παραλιακή Θεσσαλία έως και τη νότια Πελοπόννησο (Πευκάκια, Μήτρου, Ορχομενός, Λευκαντί, Ελευσίνα, Κολώνα, Λέρνα, Άγιος Στέφανος, Νιχώρια). Η συγκριτική εξέταση των τεχνικών όπτησης συμβάλλει στην αναγνώριση και τη συγκριτική ερμηνεία τουλάχιστον τριών υπερ-τοπικών κεραμικών παραδόσεων, οι οποίες συζητούνται διεξοδικά στο τέλος του δεύτερου μέρους. Στο τέλος ακολουθεί η συνεξέταση των πορισμάτων που προέκυψαν από τη μελέτη των άμεσων και έμμεσων δεδομένων και η ερμηνεία τους με βάση το κοινωνικό πλαίσιο της περιόδου.","abstract_html":"Η παρούσα εργασία εξετάζει τις τεχνικές όπτησης που αξιοποιήθηκαν στην κεραμική παραγωγή της Ηπειρωτικής Ελλάδας κατά τη διάρκεια της Μεσοελλαδικής περιόδου. Αν και η όπτηση αποτελεί ένα εξαιρετικά σημαντικό στάδιο στην παραγωγή κεραμικών, οι τεχνικές όπτησης αποτελούν μέχρι σήμερα ένα σχετικά παραμελημένο πεδίο στη μελέτη της κεραμικής τεχνολογίας. Η εξέταση των τεχνικών αυτών είναι σημαντική για τη διάκριση και κατανόηση τεχνολογικών παραδόσεων και κατ’ επέκταση για τη μελέτη της κοινωνικής διάστασης της τεχνολογίας. Συγκεκριμένα, η σημασία τους σχετίζεται με δύο σημαντικές παραμέτρους. Αρχικά, οι συγκεκριμένες τεχνικές αποτελούν διαδικασίες που μεταδίδονται μέσω ανάπτυξης σχέσεων μαθητείας και, επομένως, ενδείκνυνται για την εξέταση δικτύων ανταλλαγής γνώσεων και τεχνικών. Παράλληλα, οι τεχνικές όπτησης επηρεάζουν αποφασιστικά το οπτικό αποτέλεσμα των παραγόμενων προϊόντων και η επιλογή τους σχετίζεται άμεσα με τον τρόπο πρόσληψης των αντικειμένων από τον άνθρωπο και τις κοινωνίες. Αφορμή της εργασίας αυτής αποτέλεσε η μελέτη δύο Μεσοελλαδικών κεραμικών κλιβάνων από τη θέση Πλάσι Μαραθώνα, οι οποίοι ανασκάφησαν στο πλαίσιο της πανεπιστημιακής ανασκαφής του ΕΚΠΑ. Ωστόσο, η ανάγκη ερμηνείας και ένταξης των κλιβάνων στο κοινωνικό τους πλαίσιο οδήγησε στη διαπίστωση ότι, προκειμένου να κατανοηθούν και να ανασυντεθούν οι τεχνικές όπτησης, απαιτείται η παράλληλη μελέτη των μέσων παραγωγής, των κεραμικών κλιβάνων (άμεσων δεδομένων) και των τελικών προϊόντων, της κεραμικής (έμμεσων δεδομένων), το οποίο επιχειρείται σε αυτή τη μελέτη. Στο πρώτο μέρος της εργασίας εξετάζονται τα άμεσα δεδομένα, οι Μεσοελλαδικοί κεραμικοί κλίβανοι της Ηπειρωτικής Ελλάδας. Οι δύο βασικοί άξονες μελέτης των κλιβάνων είναι η συγκριτική εξέταση της τεχνολογίας κατασκευής τους και η μελέτη τους σε σχέση με τα αρχαιολογικά τους συμφραζόμενα. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει τη μελέτη ζητημάτων ανταλλαγής γνώσεων και τεχνικών, αλλά και οργάνωσης της παραγωγής. Στο δεύτερο μέρος μελετώνται οι τεχνικές όπτησης, οι οποίες αξιοποιήθηκαν για την παραγωγή Στιλβωμένης και Γραπτής κεραμικής σε εννέα θέσεις της Ηπειρωτικής Ελλάδας, οι οποίες εκτείνονται από την παραλιακή Θεσσαλία έως και τη νότια Πελοπόννησο (Πευκάκια, Μήτρου, Ορχομενός, Λευκαντί, Ελευσίνα, Κολώνα, Λέρνα, Άγιος Στέφανος, Νιχώρια). Η συγκριτική εξέταση των τεχνικών όπτησης συμβάλλει στην αναγνώριση και τη συγκριτική ερμηνεία τουλάχιστον τριών υπερ-τοπικών κεραμικών παραδόσεων, οι οποίες συζητούνται διεξοδικά στο τέλος του δεύτερου μέρους. Στο τέλος ακολουθεί η συνεξέταση των πορισμάτων που προέκυψαν από τη μελέτη των άμεσων και έμμεσων δεδομένων και η ερμηνεία τους με βάση το κοινωνικό πλαίσιο της περιόδου.","abstract_has_math":false,"creators":["Καψάλη Παυλίνα","Kapsali Pavlina"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2018,"date_issued":"2018","date_published":"2018","updated_at":"2026-11-19T05:31:36Z","subjects":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2775721"],"render_values":[{"text":"uoadl:2775721","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2775721","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2775721","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2775721","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Καψάλη Παυλίνα","Kapsali Pavlina"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2018"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Αρχαιολογία","Archaeology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2775721","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2775721"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα εργασία εξετάζει τις τεχνικές όπτησης που αξιοποιήθηκαν στην κεραμική παραγωγή της Ηπειρωτικής Ελλάδας κατά τη διάρκεια της Μεσοελλαδικής περιόδου. Αν και η όπτηση αποτελεί ένα εξαιρετικά σημαντικό στάδιο στην παραγωγή κεραμικών, οι τεχνικές όπτησης αποτελούν μέχρι σήμερα ένα σχετικά παραμελημένο πεδίο στη μελέτη της κεραμικής τεχνολογίας. Η εξέταση των τεχνικών αυτών είναι σημαντική για τη διάκριση και κατανόηση τεχνολογικών παραδόσεων και κατ’ επέκταση για τη μελέτη της κοινωνικής διάστασης της τεχνολογίας. Συγκεκριμένα, η σημασία τους σχετίζεται με δύο σημαντικές παραμέτρους. Αρχικά, οι συγκεκριμένες τεχνικές αποτελούν διαδικασίες που μεταδίδονται μέσω ανάπτυξης σχέσεων μαθητείας και, επομένως, ενδείκνυνται για την εξέταση δικτύων ανταλλαγής γνώσεων και τεχνικών. Παράλληλα, οι τεχνικές όπτησης επηρεάζουν αποφασιστικά το οπτικό αποτέλεσμα των παραγόμενων προϊόντων και η επιλογή τους σχετίζεται άμεσα με τον τρόπο πρόσληψης των αντικειμένων από τον άνθρωπο και τις κοινωνίες. Αφορμή της εργασίας αυτής αποτέλεσε η μελέτη δύο Μεσοελλαδικών κεραμικών κλιβάνων από τη θέση Πλάσι Μαραθώνα, οι οποίοι ανασκάφησαν στο πλαίσιο της πανεπιστημιακής ανασκαφής του ΕΚΠΑ. Ωστόσο, η ανάγκη ερμηνείας και ένταξης των κλιβάνων στο κοινωνικό τους πλαίσιο οδήγησε στη διαπίστωση ότι, προκειμένου να κατανοηθούν και να ανασυντεθούν οι τεχνικές όπτησης, απαιτείται η παράλληλη μελέτη των μέσων παραγωγής, των κεραμικών κλιβάνων (άμεσων δεδομένων) και των τελικών προϊόντων, της κεραμικής (έμμεσων δεδομένων), το οποίο επιχειρείται σε αυτή τη μελέτη. Στο πρώτο μέρος της εργασίας εξετάζονται τα άμεσα δεδομένα, οι Μεσοελλαδικοί κεραμικοί κλίβανοι της Ηπειρωτικής Ελλάδας. Οι δύο βασικοί άξονες μελέτης των κλιβάνων είναι η συγκριτική εξέταση της τεχνολογίας κατασκευής τους και η μελέτη τους σε σχέση με τα αρχαιολογικά τους συμφραζόμενα. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει τη μελέτη ζητημάτων ανταλλαγής γνώσεων και τεχνικών, αλλά και οργάνωσης της παραγωγής. Στο δεύτερο μέρος μελετώνται οι τεχνικές όπτησης, οι οποίες αξιοποιήθηκαν για την παραγωγή Στιλβωμένης και Γραπτής κεραμικής σε εννέα θέσεις της Ηπειρωτικής Ελλάδας, οι οποίες εκτείνονται από την παραλιακή Θεσσαλία έως και τη νότια Πελοπόννησο (Πευκάκια, Μήτρου, Ορχομενός, Λευκαντί, Ελευσίνα, Κολώνα, Λέρνα, Άγιος Στέφανος, Νιχώρια). Η συγκριτική εξέταση των τεχνικών όπτησης συμβάλλει στην αναγνώριση και τη συγκριτική ερμηνεία τουλάχιστον τριών υπερ-τοπικών κεραμικών παραδόσεων, οι οποίες συζητούνται διεξοδικά στο τέλος του δεύτερου μέρους. Στο τέλος ακολουθεί η συνεξέταση των πορισμάτων που προέκυψαν από τη μελέτη των άμεσων και έμμεσων δεδομένων και η ερμηνεία τους με βάση το κοινωνικό πλαίσιο της περιόδου.","This dissertation examines the firing techniques that were used in the manufacture of ceramics in Middle Bronze Age Mainland Greece. Although firing is a very important stage in pottery production, the techniques involved have scarcely been studied in Aegean archaeology. Yet, the study of these techniques allows for the identification and better understanding of pottery-making traditions and, subsequently, of the social dimensions of ancient technology. The transmission of these techniques requires apprenticeship relations to develop. Therefore, they are ideal for identifying and assessing inter-regional technological networks and ceramic traditions. Moreover, firing techniques have a considerable effect on the visual appearance of the finished products. Their choice relates directly to the way people and communities understand the materiality of things. The motivation for this study was given by the excavation of two Middle Helladic pottery kilns at Plasi in Marathon (Attica, Greece), conducted by the National and Kapodistrian University of Athens. In order to interpret and contextualise these two kilns and better understand the firing techniques in use, it was necessary to include in this dissertation a study of both direct data (i.e. the pottery kilns of the Middle Bronze Age) and of indirect data (i.e. the finished products themselves). The first part of this dissertation focuses on the Middle Bronze Age pottery kilns of Mainland Greece. It examines in detail the construction technologies involved and attempts to integrate them in their archaeological contexts. This approach allows for exchanges of know-how to be studied at a local as well as at a regional level, and to examine in more detail the organization of production. The second part examines the firing techniques that were employed for the production of the two most important Middle Bronze Age ceramic categories: the Burnished/Polished pottery and the Painted pottery. The pottery of nine well-published Middle Bronze Age sites across Mainland Greece, is then studied in detail. These sites are located as far north as Thessaly to as far south as southern Peloponnese thus covering a wide range of regions and allowing for different practices to be identified in relation to the production of pots. The comparative analysis of the different firing techniques at play across Mainland Greece in the course of the Middle Bronze Age allowed the identification of at least three inter-regional pottery ‘traditions’. These ‘traditions’, and the social implications stemming from their identification, are discussed in detail at the end of the second part of the dissertation. The results and overall implications of this study are summed up in the Conclusions."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Οι τεχνικές όπτησης στη Μεσοελλαδική περίοδο και η συμβολή τους στην αναγνώριση υπερ-τοπικών κεραμικών παραδόσεων"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Καψάλη Παυλίνα","Kapsali Pavlina"],"dc:date":["2018"],"dc:description":["Η παρούσα εργασία εξετάζει τις τεχνικές όπτησης που αξιοποιήθηκαν στην κεραμική παραγωγή της Ηπειρωτικής Ελλάδας κατά τη διάρκεια της Μεσοελλαδικής περιόδου. Αν και η όπτηση αποτελεί ένα εξαιρετικά σημαντικό στάδιο στην παραγωγή κεραμικών, οι τεχνικές όπτησης αποτελούν μέχρι σήμερα ένα σχετικά παραμελημένο πεδίο στη μελέτη της κεραμικής τεχνολογίας. Η εξέταση των τεχνικών αυτών είναι σημαντική για τη διάκριση και κατανόηση τεχνολογικών παραδόσεων και κατ’ επέκταση για τη μελέτη της κοινωνικής διάστασης της τεχνολογίας. Συγκεκριμένα, η σημασία τους σχετίζεται με δύο σημαντικές παραμέτρους. Αρχικά, οι συγκεκριμένες τεχνικές αποτελούν διαδικασίες που μεταδίδονται μέσω ανάπτυξης σχέσεων μαθητείας και, επομένως, ενδείκνυνται για την εξέταση δικτύων ανταλλαγής γνώσεων και τεχνικών. Παράλληλα, οι τεχνικές όπτησης επηρεάζουν αποφασιστικά το οπτικό αποτέλεσμα των παραγόμενων προϊόντων και η επιλογή τους σχετίζεται άμεσα με τον τρόπο πρόσληψης των αντικειμένων από τον άνθρωπο και τις κοινωνίες. Αφορμή της εργασίας αυτής αποτέλεσε η μελέτη δύο Μεσοελλαδικών κεραμικών κλιβάνων από τη θέση Πλάσι Μαραθώνα, οι οποίοι ανασκάφησαν στο πλαίσιο της πανεπιστημιακής ανασκαφής του ΕΚΠΑ. Ωστόσο, η ανάγκη ερμηνείας και ένταξης των κλιβάνων στο κοινωνικό τους πλαίσιο οδήγησε στη διαπίστωση ότι, προκειμένου να κατανοηθούν και να ανασυντεθούν οι τεχνικές όπτησης, απαιτείται η παράλληλη μελέτη των μέσων παραγωγής, των κεραμικών κλιβάνων (άμεσων δεδομένων) και των τελικών προϊόντων, της κεραμικής (έμμεσων δεδομένων), το οποίο επιχειρείται σε αυτή τη μελέτη. Στο πρώτο μέρος της εργασίας εξετάζονται τα άμεσα δεδομένα, οι Μεσοελλαδικοί κεραμικοί κλίβανοι της Ηπειρωτικής Ελλάδας. Οι δύο βασικοί άξονες μελέτης των κλιβάνων είναι η συγκριτική εξέταση της τεχνολογίας κατασκευής τους και η μελέτη τους σε σχέση με τα αρχαιολογικά τους συμφραζόμενα. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει τη μελέτη ζητημάτων ανταλλαγής γνώσεων και τεχνικών, αλλά και οργάνωσης της παραγωγής. Στο δεύτερο μέρος μελετώνται οι τεχνικές όπτησης, οι οποίες αξιοποιήθηκαν για την παραγωγή Στιλβωμένης και Γραπτής κεραμικής σε εννέα θέσεις της Ηπειρωτικής Ελλάδας, οι οποίες εκτείνονται από την παραλιακή Θεσσαλία έως και τη νότια Πελοπόννησο (Πευκάκια, Μήτρου, Ορχομενός, Λευκαντί, Ελευσίνα, Κολώνα, Λέρνα, Άγιος Στέφανος, Νιχώρια). Η συγκριτική εξέταση των τεχνικών όπτησης συμβάλλει στην αναγνώριση και τη συγκριτική ερμηνεία τουλάχιστον τριών υπερ-τοπικών κεραμικών παραδόσεων, οι οποίες συζητούνται διεξοδικά στο τέλος του δεύτερου μέρους. Στο τέλος ακολουθεί η συνεξέταση των πορισμάτων που προέκυψαν από τη μελέτη των άμεσων και έμμεσων δεδομένων και η ερμηνεία τους με βάση το κοινωνικό πλαίσιο της περιόδου.","This dissertation examines the firing techniques that were used in the manufacture of ceramics in Middle Bronze Age Mainland Greece. Although firing is a very important stage in pottery production, the techniques involved have scarcely been studied in Aegean archaeology. Yet, the study of these techniques allows for the identification and better understanding of pottery-making traditions and, subsequently, of the social dimensions of ancient technology. The transmission of these techniques requires apprenticeship relations to develop. Therefore, they are ideal for identifying and assessing inter-regional technological networks and ceramic traditions. Moreover, firing techniques have a considerable effect on the visual appearance of the finished products. Their choice relates directly to the way people and communities understand the materiality of things. The motivation for this study was given by the excavation of two Middle Helladic pottery kilns at Plasi in Marathon (Attica, Greece), conducted by the National and Kapodistrian University of Athens. In order to interpret and contextualise these two kilns and better understand the firing techniques in use, it was necessary to include in this dissertation a study of both direct data (i.e. the pottery kilns of the Middle Bronze Age) and of indirect data (i.e. the finished products themselves). The first part of this dissertation focuses on the Middle Bronze Age pottery kilns of Mainland Greece. It examines in detail the construction technologies involved and attempts to integrate them in their archaeological contexts. This approach allows for exchanges of know-how to be studied at a local as well as at a regional level, and to examine in more detail the organization of production. The second part examines the firing techniques that were employed for the production of the two most important Middle Bronze Age ceramic categories: the Burnished/Polished pottery and the Painted pottery. The pottery of nine well-published Middle Bronze Age sites across Mainland Greece, is then studied in detail. These sites are located as far north as Thessaly to as far south as southern Peloponnese thus covering a wide range of regions and allowing for different practices to be identified in relation to the production of pots. The comparative analysis of the different firing techniques at play across Mainland Greece in the course of the Middle Bronze Age allowed the identification of at least three inter-regional pottery ‘traditions’. These ‘traditions’, and the social implications stemming from their identification, are discussed in detail at the end of the second part of the dissertation. The results and overall implications of this study are summed up in the Conclusions."],"dc:identifier":["uoadl:2775721","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2775721"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"dc:title":["Οι τεχνικές όπτησης στη Μεσοελλαδική περίοδο και η συμβολή τους στην αναγνώριση υπερ-τοπικών κεραμικών παραδόσεων"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:31:36Z"}