{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2776552"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2776552","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μελέτη Αστρικών Πληθυσμών στα Αστρικά Σμήνη NGC 6705, NGC 6809 και NGC 6838","abstract":"Τα αστρικά σμήνη είναι συστήματα αστέρων διαφορετικών μαζών, τα οποία καταλαμβάνουν σχετικά μικρό χώρο στο διάστημα, αλληλεπιδρούν μεταξύ τους βαρυτικά και διατηρούν τη δυναμική συνοχή τους για μεγάλα χρονικά διαστήματα, για την κατανομή ταχυτήτων που έχουν τα μέλη τους. Σε μια πρώτη προσέγγιση, θεωρούμε πως όλοι οι αστέρες ενός σμήνους δημιουργήθηκαν σχεδόν ταυτόχρονα από το ίδιο μεσοαστρικό νέφος. Αυτό συνεπάγεται πως θα πρέπει να έχουν κοινή ηλικία, χημική σύσταση, απόσταση από τη Γη και μεσοαστρική απορρόφηση. Όμως με βάση τις εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών στο πεδίο της έρευνας των αστρικών σμηνών, κάτι τέτοιο αποτελεί υπεραπλούστευση της πραγματικότητας. Οι πιο πρόσφατες παρατηρήσεις συνδυαζόμενες με αντίστοιχα θεωρητικά μοντέλα και προσομοιώσεις έχουν αποδείξει πως τα πράγματα είναι αρκετά πιο πολύπλοκα, καθώς είναι δυνατή η ύπαρξη πολλαπλών αστρικών πληθυσμών μέσα στο ίδιο σμήνος (Dotter et al. 2015; Piotto et al. 2015; Gratton et al. 2012; Bekki et al.2011; Sbordone et al. 2011; Vesperini et al. 2011; Piotto et al. 2009 & 2008; D’Antonna et al. 2007) με διαφορές μεταξύ τους στην ηλικία, τη χημική σύσταση, τη δυναμική κατάσταση και την κατανομή μέσα στο σμήνος. Στην περίπτωση που μέσα σε ένα σμήνος, συναντούμε πολλαπλές αστρικές γενεές, γνωρίζουμε πως οι πληθυσμοί πρώτης γενιάς αποτελούνται από πρωτογαλαξιακό μεσοαστρικό μέσο αποτελούμενο κυρίως από ήλιο και υδρογόνο. Οι δεύτερες γενιές αστέρων όμως έχουν διαφορετική χημική σύσταση και αποτελούνται από υλικό το οποίο είναι πρωταρχικό υλικό του σμήνους εμπλουτισμένο και αναμεμειγμένο με στοιχεία που έχουν παραχθεί κατά την αστρική εξέλιξη των πιο μαζικών αστέρων της πρώτης γενιάς. Τα αστρικά σμήνη είναι για τους Αστροφυσικούς πολύτιμα εργαστήρια στη συμπλήρωση/έλεγχο των γνώσεών μας σχετικά με την αστρική εξέλιξη, την δυναμική συμπεριφορά συστημάτων Ν-σωμάτων καθώς και την χημική και δυναμική εξέλιξη των γαλαξιών που τα φιλοξενούν. Το αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η παρατηρησιακή φωτομετρική μελέτη τριών αστρικών σμηνών του Γαλαξία μας, του ανοικτού σμήνους NGC 6705 (M11) και των σφαιρωτών σμηνών NGC 6809 (M55) και NGC 6838 (M71). Οι παρατηρήσεις πραγματοποιήθηκαν με το κατοπτρικό τηλεσκόπιο του Γεροσταθοπούλειου Πανεπιστημιακού Αστεροσκοπείου Αθηνών, στα οπτικά φίλτρα BVRI. Σημαντικό προϊόν και συνεισφορά της εργασίας είναι ένας πλήρης βαθμονομημένος αστρομετρικός και φωτομετρικός κατάλογος για τα χιλιάδες αστέρια των σμηνών, ο οποίος συμπληρώνει κενά της βιβλιογραφίας που εντοπίσαμε (κυρίως για τα φίλτρα R και Ι). Ο κατάλογος χρησιμοποιείται για την κατασκευή 24 διαγραμμάτων χρώματος-μεγέθους (CMD) σε κάθε σμήνος, με τη βοήθεια των οποίων γίνεται η εκτίμηση της σχετικής ηλικίας. Για τον προσδιορισμό της ηλικίας χρησιμοποιούμε τις θεωρητικές ισόχρονες καμπύλες του εξελικτικού κώδικα PARSEC (Bressan et al. 2012, 2013). Ακόμη, κατασκευάζουμε, για κάθε σμήνος, 15 διαγράμματα χρώματος-χρώματος (CCD) ώστε να εκτιμήσουμε την ερύθρωση που υφίστανται οι 6 διαφορετικοί δείκτες χρώματος, συνεισφέροντας στην βιβλιογραφία με ερυθρώσεις σε νέα χρώματα πέραν του κλασικού E(B-V). Ο μεγάλος αριθμός διαγραμμάτων μας δίνει την δυνατότητα να κάνουμε πολλαπλό έλεγχο των εξαγόμενων τιμών (ηλικίας και ερύθρωσης) με αποτέλεσμα της σημαντική μείωση της αβεβαιότητας. Χρησιμοποιώντας την εμπειρική σχέση των Bilir et al. 2013, που συνδέει το απόλυτο μέγεθος του πληθυσμού Red Clump (RC) με τον μέσο δείκτη χρώματος (B-V)o στον οποίο εντοπίζεται και τη μεταλλικότητα του σμήνους, προσδιορίζουμε το απόλυτο μέγεθος του RC και τελικά το μέτρο απόστασης για του NGC 6705. Για τα σφαιρωτά σμήνη NGC 6809 και NGC 6838, ο υπολογισμός του μέτρου απόστασης γίνεται εφαρμόζοντας μια αντίστοιχη εμπειρική σχέση των Demarque et al. 2000, για τον πληθυσμό των γηραιών παλλόμενων μεταβλητών RR-Lyrae, έχοντας σαν δεδομένη μόνο τη μεταλλικότητα του σμήνους. Στη συνέχεια, κατασκευάζουμε τα ακτινικά προφίλ αστρικής επιφανειακής πυκνότητας για τα τρία σμήνη και προσαρμόζουμε σε αυτά κατάλληλα μοντέλα King (King 1962, 1966, 1995). Έτσι, υπολογίζουμε κάποιες από τις δομικές παραμέτρους των σμηνών (όπως η αστρική πυκνότητα του background, η κεντρική πυκνότητα, η παράμετρος συγκέντρωσης και η ακτίνα του πυρήνα), στο βαθμό που μας το επιτρέπουν τα παρατηρησιακά μας δεδομένα. Τέλος, απομονώνουμε κάποιους από τους χαρακτηριστικούς αστρικούς πληθυσμούς που είναι ορατοί στα CMD και κάνουμε έναν έλεγχο της ακτινικής επιφανειακής καθώς και της χωρικής (2D) κατανομής τους μέσα στο σμήνος, αναζητώντας κάποια ενδεχόμενη βαθμίδα στην κατανομή των πληθυσμών, που θα μπορούσε να αποδοθεί σε μηχανισμούς όπως ο διαχωρισμός μάζας, το second-parameter phenomenon ( για αστέρες του Οριζοντίου Κλάδου) ή η ύπαρξη πολλαπλών αστρικών γενεών μέσα στο ίδιο σμήνος.","abstract_html":"Τα αστρικά σμήνη είναι συστήματα αστέρων διαφορετικών μαζών, τα οποία καταλαμβάνουν σχετικά μικρό χώρο στο διάστημα, αλληλεπιδρούν μεταξύ τους βαρυτικά και διατηρούν τη δυναμική συνοχή τους για μεγάλα χρονικά διαστήματα, για την κατανομή ταχυτήτων που έχουν τα μέλη τους. Σε μια πρώτη προσέγγιση, θεωρούμε πως όλοι οι αστέρες ενός σμήνους δημιουργήθηκαν σχεδόν ταυτόχρονα από το ίδιο μεσοαστρικό νέφος. Αυτό συνεπάγεται πως θα πρέπει να έχουν κοινή ηλικία, χημική σύσταση, απόσταση από τη Γη και μεσοαστρική απορρόφηση. Όμως με βάση τις εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών στο πεδίο της έρευνας των αστρικών σμηνών, κάτι τέτοιο αποτελεί υπεραπλούστευση της πραγματικότητας. Οι πιο πρόσφατες παρατηρήσεις συνδυαζόμενες με αντίστοιχα θεωρητικά μοντέλα και προσομοιώσεις έχουν αποδείξει πως τα πράγματα είναι αρκετά πιο πολύπλοκα, καθώς είναι δυνατή η ύπαρξη πολλαπλών αστρικών πληθυσμών μέσα στο ίδιο σμήνος (Dotter et al. 2015; Piotto et al. 2015; Gratton et al. 2012; Bekki et al.2011; Sbordone et al. 2011; Vesperini et al. 2011; Piotto et al. 2009 &amp; 2008; D’Antonna et al. 2007) με διαφορές μεταξύ τους στην ηλικία, τη χημική σύσταση, τη δυναμική κατάσταση και την κατανομή μέσα στο σμήνος. Στην περίπτωση που μέσα σε ένα σμήνος, συναντούμε πολλαπλές αστρικές γενεές, γνωρίζουμε πως οι πληθυσμοί πρώτης γενιάς αποτελούνται από πρωτογαλαξιακό μεσοαστρικό μέσο αποτελούμενο κυρίως από ήλιο και υδρογόνο. Οι δεύτερες γενιές αστέρων όμως έχουν διαφορετική χημική σύσταση και αποτελούνται από υλικό το οποίο είναι πρωταρχικό υλικό του σμήνους εμπλουτισμένο και αναμεμειγμένο με στοιχεία που έχουν παραχθεί κατά την αστρική εξέλιξη των πιο μαζικών αστέρων της πρώτης γενιάς. Τα αστρικά σμήνη είναι για τους Αστροφυσικούς πολύτιμα εργαστήρια στη συμπλήρωση/έλεγχο των γνώσεών μας σχετικά με την αστρική εξέλιξη, την δυναμική συμπεριφορά συστημάτων Ν-σωμάτων καθώς και την χημική και δυναμική εξέλιξη των γαλαξιών που τα φιλοξενούν. Το αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η παρατηρησιακή φωτομετρική μελέτη τριών αστρικών σμηνών του Γαλαξία μας, του ανοικτού σμήνους NGC 6705 (M11) και των σφαιρωτών σμηνών NGC 6809 (M55) και NGC 6838 (M71). Οι παρατηρήσεις πραγματοποιήθηκαν με το κατοπτρικό τηλεσκόπιο του Γεροσταθοπούλειου Πανεπιστημιακού Αστεροσκοπείου Αθηνών, στα οπτικά φίλτρα BVRI. Σημαντικό προϊόν και συνεισφορά της εργασίας είναι ένας πλήρης βαθμονομημένος αστρομετρικός και φωτομετρικός κατάλογος για τα χιλιάδες αστέρια των σμηνών, ο οποίος συμπληρώνει κενά της βιβλιογραφίας που εντοπίσαμε (κυρίως για τα φίλτρα R και Ι). Ο κατάλογος χρησιμοποιείται για την κατασκευή 24 διαγραμμάτων χρώματος-μεγέθους (CMD) σε κάθε σμήνος, με τη βοήθεια των οποίων γίνεται η εκτίμηση της σχετικής ηλικίας. Για τον προσδιορισμό της ηλικίας χρησιμοποιούμε τις θεωρητικές ισόχρονες καμπύλες του εξελικτικού κώδικα PARSEC (Bressan et al. 2012, 2013). Ακόμη, κατασκευάζουμε, για κάθε σμήνος, 15 διαγράμματα χρώματος-χρώματος (CCD) ώστε να εκτιμήσουμε την ερύθρωση που υφίστανται οι 6 διαφορετικοί δείκτες χρώματος, συνεισφέροντας στην βιβλιογραφία με ερυθρώσεις σε νέα χρώματα πέραν του κλασικού E(B-V). Ο μεγάλος αριθμός διαγραμμάτων μας δίνει την δυνατότητα να κάνουμε πολλαπλό έλεγχο των εξαγόμενων τιμών (ηλικίας και ερύθρωσης) με αποτέλεσμα της σημαντική μείωση της αβεβαιότητας. Χρησιμοποιώντας την εμπειρική σχέση των Bilir et al. 2013, που συνδέει το απόλυτο μέγεθος του πληθυσμού Red Clump (RC) με τον μέσο δείκτη χρώματος (B-V)o στον οποίο εντοπίζεται και τη μεταλλικότητα του σμήνους, προσδιορίζουμε το απόλυτο μέγεθος του RC και τελικά το μέτρο απόστασης για του NGC 6705. Για τα σφαιρωτά σμήνη NGC 6809 και NGC 6838, ο υπολογισμός του μέτρου απόστασης γίνεται εφαρμόζοντας μια αντίστοιχη εμπειρική σχέση των Demarque et al. 2000, για τον πληθυσμό των γηραιών παλλόμενων μεταβλητών RR-Lyrae, έχοντας σαν δεδομένη μόνο τη μεταλλικότητα του σμήνους. Στη συνέχεια, κατασκευάζουμε τα ακτινικά προφίλ αστρικής επιφανειακής πυκνότητας για τα τρία σμήνη και προσαρμόζουμε σε αυτά κατάλληλα μοντέλα King (King 1962, 1966, 1995). Έτσι, υπολογίζουμε κάποιες από τις δομικές παραμέτρους των σμηνών (όπως η αστρική πυκνότητα του background, η κεντρική πυκνότητα, η παράμετρος συγκέντρωσης και η ακτίνα του πυρήνα), στο βαθμό που μας το επιτρέπουν τα παρατηρησιακά μας δεδομένα. Τέλος, απομονώνουμε κάποιους από τους χαρακτηριστικούς αστρικούς πληθυσμούς που είναι ορατοί στα CMD και κάνουμε έναν έλεγχο της ακτινικής επιφανειακής καθώς και της χωρικής (2D) κατανομής τους μέσα στο σμήνος, αναζητώντας κάποια ενδεχόμενη βαθμίδα στην κατανομή των πληθυσμών, που θα μπορούσε να αποδοθεί σε μηχανισμούς όπως ο διαχωρισμός μάζας, το second-parameter phenomenon ( για αστέρες του Οριζοντίου Κλάδου) ή η ύπαρξη πολλαπλών αστρικών γενεών μέσα στο ίδιο σμήνος.","abstract_has_math":false,"creators":["Πετροπούλου Μαρία","Petropoulou Maria"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2018,"date_issued":"2018","date_published":"2018","updated_at":"2026-11-19T05:31:45Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2776552"],"render_values":[{"text":"uoadl:2776552","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2776552","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2776552","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2776552","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Πετροπούλου Μαρία","Petropoulou Maria"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2018"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2776552","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2776552"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Τα αστρικά σμήνη είναι συστήματα αστέρων διαφορετικών μαζών, τα οποία καταλαμβάνουν σχετικά μικρό χώρο στο διάστημα, αλληλεπιδρούν μεταξύ τους βαρυτικά και διατηρούν τη δυναμική συνοχή τους για μεγάλα χρονικά διαστήματα, για την κατανομή ταχυτήτων που έχουν τα μέλη τους. Σε μια πρώτη προσέγγιση, θεωρούμε πως όλοι οι αστέρες ενός σμήνους δημιουργήθηκαν σχεδόν ταυτόχρονα από το ίδιο μεσοαστρικό νέφος. Αυτό συνεπάγεται πως θα πρέπει να έχουν κοινή ηλικία, χημική σύσταση, απόσταση από τη Γη και μεσοαστρική απορρόφηση. Όμως με βάση τις εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών στο πεδίο της έρευνας των αστρικών σμηνών, κάτι τέτοιο αποτελεί υπεραπλούστευση της πραγματικότητας. Οι πιο πρόσφατες παρατηρήσεις συνδυαζόμενες με αντίστοιχα θεωρητικά μοντέλα και προσομοιώσεις έχουν αποδείξει πως τα πράγματα είναι αρκετά πιο πολύπλοκα, καθώς είναι δυνατή η ύπαρξη πολλαπλών αστρικών πληθυσμών μέσα στο ίδιο σμήνος (Dotter et al. 2015; Piotto et al. 2015; Gratton et al. 2012; Bekki et al.2011; Sbordone et al. 2011; Vesperini et al. 2011; Piotto et al. 2009 & 2008; D’Antonna et al. 2007) με διαφορές μεταξύ τους στην ηλικία, τη χημική σύσταση, τη δυναμική κατάσταση και την κατανομή μέσα στο σμήνος. Στην περίπτωση που μέσα σε ένα σμήνος, συναντούμε πολλαπλές αστρικές γενεές, γνωρίζουμε πως οι πληθυσμοί πρώτης γενιάς αποτελούνται από πρωτογαλαξιακό μεσοαστρικό μέσο αποτελούμενο κυρίως από ήλιο και υδρογόνο. Οι δεύτερες γενιές αστέρων όμως έχουν διαφορετική χημική σύσταση και αποτελούνται από υλικό το οποίο είναι πρωταρχικό υλικό του σμήνους εμπλουτισμένο και αναμεμειγμένο με στοιχεία που έχουν παραχθεί κατά την αστρική εξέλιξη των πιο μαζικών αστέρων της πρώτης γενιάς. Τα αστρικά σμήνη είναι για τους Αστροφυσικούς πολύτιμα εργαστήρια στη συμπλήρωση/έλεγχο των γνώσεών μας σχετικά με την αστρική εξέλιξη, την δυναμική συμπεριφορά συστημάτων Ν-σωμάτων καθώς και την χημική και δυναμική εξέλιξη των γαλαξιών που τα φιλοξενούν. Το αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η παρατηρησιακή φωτομετρική μελέτη τριών αστρικών σμηνών του Γαλαξία μας, του ανοικτού σμήνους NGC 6705 (M11) και των σφαιρωτών σμηνών NGC 6809 (M55) και NGC 6838 (M71). Οι παρατηρήσεις πραγματοποιήθηκαν με το κατοπτρικό τηλεσκόπιο του Γεροσταθοπούλειου Πανεπιστημιακού Αστεροσκοπείου Αθηνών, στα οπτικά φίλτρα BVRI. Σημαντικό προϊόν και συνεισφορά της εργασίας είναι ένας πλήρης βαθμονομημένος αστρομετρικός και φωτομετρικός κατάλογος για τα χιλιάδες αστέρια των σμηνών, ο οποίος συμπληρώνει κενά της βιβλιογραφίας που εντοπίσαμε (κυρίως για τα φίλτρα R και Ι). Ο κατάλογος χρησιμοποιείται για την κατασκευή 24 διαγραμμάτων χρώματος-μεγέθους (CMD) σε κάθε σμήνος, με τη βοήθεια των οποίων γίνεται η εκτίμηση της σχετικής ηλικίας. Για τον προσδιορισμό της ηλικίας χρησιμοποιούμε τις θεωρητικές ισόχρονες καμπύλες του εξελικτικού κώδικα PARSEC (Bressan et al. 2012, 2013). Ακόμη, κατασκευάζουμε, για κάθε σμήνος, 15 διαγράμματα χρώματος-χρώματος (CCD) ώστε να εκτιμήσουμε την ερύθρωση που υφίστανται οι 6 διαφορετικοί δείκτες χρώματος, συνεισφέροντας στην βιβλιογραφία με ερυθρώσεις σε νέα χρώματα πέραν του κλασικού E(B-V). Ο μεγάλος αριθμός διαγραμμάτων μας δίνει την δυνατότητα να κάνουμε πολλαπλό έλεγχο των εξαγόμενων τιμών (ηλικίας και ερύθρωσης) με αποτέλεσμα της σημαντική μείωση της αβεβαιότητας. Χρησιμοποιώντας την εμπειρική σχέση των Bilir et al. 2013, που συνδέει το απόλυτο μέγεθος του πληθυσμού Red Clump (RC) με τον μέσο δείκτη χρώματος (B-V)o στον οποίο εντοπίζεται και τη μεταλλικότητα του σμήνους, προσδιορίζουμε το απόλυτο μέγεθος του RC και τελικά το μέτρο απόστασης για του NGC 6705. Για τα σφαιρωτά σμήνη NGC 6809 και NGC 6838, ο υπολογισμός του μέτρου απόστασης γίνεται εφαρμόζοντας μια αντίστοιχη εμπειρική σχέση των Demarque et al. 2000, για τον πληθυσμό των γηραιών παλλόμενων μεταβλητών RR-Lyrae, έχοντας σαν δεδομένη μόνο τη μεταλλικότητα του σμήνους. Στη συνέχεια, κατασκευάζουμε τα ακτινικά προφίλ αστρικής επιφανειακής πυκνότητας για τα τρία σμήνη και προσαρμόζουμε σε αυτά κατάλληλα μοντέλα King (King 1962, 1966, 1995). Έτσι, υπολογίζουμε κάποιες από τις δομικές παραμέτρους των σμηνών (όπως η αστρική πυκνότητα του background, η κεντρική πυκνότητα, η παράμετρος συγκέντρωσης και η ακτίνα του πυρήνα), στο βαθμό που μας το επιτρέπουν τα παρατηρησιακά μας δεδομένα. Τέλος, απομονώνουμε κάποιους από τους χαρακτηριστικούς αστρικούς πληθυσμούς που είναι ορατοί στα CMD και κάνουμε έναν έλεγχο της ακτινικής επιφανειακής καθώς και της χωρικής (2D) κατανομής τους μέσα στο σμήνος, αναζητώντας κάποια ενδεχόμενη βαθμίδα στην κατανομή των πληθυσμών, που θα μπορούσε να αποδοθεί σε μηχανισμούς όπως ο διαχωρισμός μάζας, το second-parameter phenomenon ( για αστέρες του Οριζοντίου Κλάδου) ή η ύπαρξη πολλαπλών αστρικών γενεών μέσα στο ίδιο σμήνος.","Stellar clusters are groups of stars, of various masses, held together by mutual gravity for long periods of time. In a first approximation, we assume that all the stars-members of a cluster were formed, almost simultaneously, inside the same interstellar molecular cloud. Therefore, they may share the same age, chemical composition, interstellar absorption and distance from Earth. However, recent studies have revealed that things are much more complicated, as star clusters are not consisted of homogeneous stellar populations (Dotter et al. 2015; Piotto et al. 2015; Gratton et al. 2012; Bekki et al.2011; Sbordone et al. 2011; Vesperini et al. 2011; Piotto et al. 2009 & 2008; D’Antonna et al. 2007). Actually, they may host distinct populations as far as their age, abundances, dynamical state and spatial distribution, concern. In case we detect multiple generations of stars in one cluster, we know that the first generation is made mostly from helium and hydrogen, while the second generation stars include a combination of the initial material, enriched with elements produced during the evolution of the most massive stars of the first starburst. Stellar clusters are valuable laboratories for Astrophysicists as they help us test/complete our knowledge on stellar evolution, N-body interactions as well as the chemical and dynamical history of the galaxies, they are members of. In the present thesis, we conducted photometric observations of three galactic clusters, open NGC 6705 (M11) and globulars (GC) NGC 6809 (M55), NGC 6838 (M71), in four optical bands (BVRI), using the mirror telescope of University of Athens Observatory. An important product of our work is the homogeneous, calibrated astrometric and photometric catalogue for the thousands of stars in each cluster. This catalogue contributes to the literature, with measurements of R and I magnitudes, which are usually absent from the astronomical databases. By means of the catalog, we build 24 Color-Magnitude Diagrams (CMD), in order to estimate the relative ages of the clusters, using theoretical isochrones of the PARSEC evolutionary code (Bressan et al. 2012, 2013). We also construct 15 Color-Color Diagrams (CCD) that let us estimate reddening of the 6 available color indices. The large number of diagrams gives as the advantage of multiple cross-checking the values we derive, reducing the uncertainties. Knowing the metallicity and the de-reddened color index, (B-V)o of the Red Clump-RC (for open clusters), we get the mean absolute magnitude of the RC, using the empirical law of Bilir et al. 2013. Comparing the last with the corresponding apparent magnitude of our CMD, we derive the distance modulus for the cluster. On the other hand, to get distance modulus of GCs, we apply the empirical law of Demarque et al. (2000), utilizing RR-Lyrae pulsating variables, as a driver. We build the radial density profiles of the clusters and then fitting the appropriate King models (King 1962, 1967, 1995) we estimate some of the structural parameters (i.e. core radius, central and background surface stellar density and concentration parameter). Finally, we examine the spatial (2D) distribution of characteristic, distinct stellar populations searching for gradients that can be explained by mass segregation, second-parameter phenomenon (Horizontal Branch stars) or multiple generations of stars in the same cluster."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μελέτη Αστρικών Πληθυσμών στα Αστρικά Σμήνη NGC 6705, NGC 6809 και NGC 6838"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Πετροπούλου Μαρία","Petropoulou Maria"],"dc:date":["2018"],"dc:description":["Τα αστρικά σμήνη είναι συστήματα αστέρων διαφορετικών μαζών, τα οποία καταλαμβάνουν σχετικά μικρό χώρο στο διάστημα, αλληλεπιδρούν μεταξύ τους βαρυτικά και διατηρούν τη δυναμική συνοχή τους για μεγάλα χρονικά διαστήματα, για την κατανομή ταχυτήτων που έχουν τα μέλη τους. Σε μια πρώτη προσέγγιση, θεωρούμε πως όλοι οι αστέρες ενός σμήνους δημιουργήθηκαν σχεδόν ταυτόχρονα από το ίδιο μεσοαστρικό νέφος. Αυτό συνεπάγεται πως θα πρέπει να έχουν κοινή ηλικία, χημική σύσταση, απόσταση από τη Γη και μεσοαστρική απορρόφηση. Όμως με βάση τις εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών στο πεδίο της έρευνας των αστρικών σμηνών, κάτι τέτοιο αποτελεί υπεραπλούστευση της πραγματικότητας. Οι πιο πρόσφατες παρατηρήσεις συνδυαζόμενες με αντίστοιχα θεωρητικά μοντέλα και προσομοιώσεις έχουν αποδείξει πως τα πράγματα είναι αρκετά πιο πολύπλοκα, καθώς είναι δυνατή η ύπαρξη πολλαπλών αστρικών πληθυσμών μέσα στο ίδιο σμήνος (Dotter et al. 2015; Piotto et al. 2015; Gratton et al. 2012; Bekki et al.2011; Sbordone et al. 2011; Vesperini et al. 2011; Piotto et al. 2009 & 2008; D’Antonna et al. 2007) με διαφορές μεταξύ τους στην ηλικία, τη χημική σύσταση, τη δυναμική κατάσταση και την κατανομή μέσα στο σμήνος. Στην περίπτωση που μέσα σε ένα σμήνος, συναντούμε πολλαπλές αστρικές γενεές, γνωρίζουμε πως οι πληθυσμοί πρώτης γενιάς αποτελούνται από πρωτογαλαξιακό μεσοαστρικό μέσο αποτελούμενο κυρίως από ήλιο και υδρογόνο. Οι δεύτερες γενιές αστέρων όμως έχουν διαφορετική χημική σύσταση και αποτελούνται από υλικό το οποίο είναι πρωταρχικό υλικό του σμήνους εμπλουτισμένο και αναμεμειγμένο με στοιχεία που έχουν παραχθεί κατά την αστρική εξέλιξη των πιο μαζικών αστέρων της πρώτης γενιάς. Τα αστρικά σμήνη είναι για τους Αστροφυσικούς πολύτιμα εργαστήρια στη συμπλήρωση/έλεγχο των γνώσεών μας σχετικά με την αστρική εξέλιξη, την δυναμική συμπεριφορά συστημάτων Ν-σωμάτων καθώς και την χημική και δυναμική εξέλιξη των γαλαξιών που τα φιλοξενούν. Το αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η παρατηρησιακή φωτομετρική μελέτη τριών αστρικών σμηνών του Γαλαξία μας, του ανοικτού σμήνους NGC 6705 (M11) και των σφαιρωτών σμηνών NGC 6809 (M55) και NGC 6838 (M71). Οι παρατηρήσεις πραγματοποιήθηκαν με το κατοπτρικό τηλεσκόπιο του Γεροσταθοπούλειου Πανεπιστημιακού Αστεροσκοπείου Αθηνών, στα οπτικά φίλτρα BVRI. Σημαντικό προϊόν και συνεισφορά της εργασίας είναι ένας πλήρης βαθμονομημένος αστρομετρικός και φωτομετρικός κατάλογος για τα χιλιάδες αστέρια των σμηνών, ο οποίος συμπληρώνει κενά της βιβλιογραφίας που εντοπίσαμε (κυρίως για τα φίλτρα R και Ι). Ο κατάλογος χρησιμοποιείται για την κατασκευή 24 διαγραμμάτων χρώματος-μεγέθους (CMD) σε κάθε σμήνος, με τη βοήθεια των οποίων γίνεται η εκτίμηση της σχετικής ηλικίας. Για τον προσδιορισμό της ηλικίας χρησιμοποιούμε τις θεωρητικές ισόχρονες καμπύλες του εξελικτικού κώδικα PARSEC (Bressan et al. 2012, 2013). Ακόμη, κατασκευάζουμε, για κάθε σμήνος, 15 διαγράμματα χρώματος-χρώματος (CCD) ώστε να εκτιμήσουμε την ερύθρωση που υφίστανται οι 6 διαφορετικοί δείκτες χρώματος, συνεισφέροντας στην βιβλιογραφία με ερυθρώσεις σε νέα χρώματα πέραν του κλασικού E(B-V). Ο μεγάλος αριθμός διαγραμμάτων μας δίνει την δυνατότητα να κάνουμε πολλαπλό έλεγχο των εξαγόμενων τιμών (ηλικίας και ερύθρωσης) με αποτέλεσμα της σημαντική μείωση της αβεβαιότητας. Χρησιμοποιώντας την εμπειρική σχέση των Bilir et al. 2013, που συνδέει το απόλυτο μέγεθος του πληθυσμού Red Clump (RC) με τον μέσο δείκτη χρώματος (B-V)o στον οποίο εντοπίζεται και τη μεταλλικότητα του σμήνους, προσδιορίζουμε το απόλυτο μέγεθος του RC και τελικά το μέτρο απόστασης για του NGC 6705. Για τα σφαιρωτά σμήνη NGC 6809 και NGC 6838, ο υπολογισμός του μέτρου απόστασης γίνεται εφαρμόζοντας μια αντίστοιχη εμπειρική σχέση των Demarque et al. 2000, για τον πληθυσμό των γηραιών παλλόμενων μεταβλητών RR-Lyrae, έχοντας σαν δεδομένη μόνο τη μεταλλικότητα του σμήνους. Στη συνέχεια, κατασκευάζουμε τα ακτινικά προφίλ αστρικής επιφανειακής πυκνότητας για τα τρία σμήνη και προσαρμόζουμε σε αυτά κατάλληλα μοντέλα King (King 1962, 1966, 1995). Έτσι, υπολογίζουμε κάποιες από τις δομικές παραμέτρους των σμηνών (όπως η αστρική πυκνότητα του background, η κεντρική πυκνότητα, η παράμετρος συγκέντρωσης και η ακτίνα του πυρήνα), στο βαθμό που μας το επιτρέπουν τα παρατηρησιακά μας δεδομένα. Τέλος, απομονώνουμε κάποιους από τους χαρακτηριστικούς αστρικούς πληθυσμούς που είναι ορατοί στα CMD και κάνουμε έναν έλεγχο της ακτινικής επιφανειακής καθώς και της χωρικής (2D) κατανομής τους μέσα στο σμήνος, αναζητώντας κάποια ενδεχόμενη βαθμίδα στην κατανομή των πληθυσμών, που θα μπορούσε να αποδοθεί σε μηχανισμούς όπως ο διαχωρισμός μάζας, το second-parameter phenomenon ( για αστέρες του Οριζοντίου Κλάδου) ή η ύπαρξη πολλαπλών αστρικών γενεών μέσα στο ίδιο σμήνος.","Stellar clusters are groups of stars, of various masses, held together by mutual gravity for long periods of time. In a first approximation, we assume that all the stars-members of a cluster were formed, almost simultaneously, inside the same interstellar molecular cloud. Therefore, they may share the same age, chemical composition, interstellar absorption and distance from Earth. However, recent studies have revealed that things are much more complicated, as star clusters are not consisted of homogeneous stellar populations (Dotter et al. 2015; Piotto et al. 2015; Gratton et al. 2012; Bekki et al.2011; Sbordone et al. 2011; Vesperini et al. 2011; Piotto et al. 2009 & 2008; D’Antonna et al. 2007). Actually, they may host distinct populations as far as their age, abundances, dynamical state and spatial distribution, concern. In case we detect multiple generations of stars in one cluster, we know that the first generation is made mostly from helium and hydrogen, while the second generation stars include a combination of the initial material, enriched with elements produced during the evolution of the most massive stars of the first starburst. Stellar clusters are valuable laboratories for Astrophysicists as they help us test/complete our knowledge on stellar evolution, N-body interactions as well as the chemical and dynamical history of the galaxies, they are members of. In the present thesis, we conducted photometric observations of three galactic clusters, open NGC 6705 (M11) and globulars (GC) NGC 6809 (M55), NGC 6838 (M71), in four optical bands (BVRI), using the mirror telescope of University of Athens Observatory. An important product of our work is the homogeneous, calibrated astrometric and photometric catalogue for the thousands of stars in each cluster. This catalogue contributes to the literature, with measurements of R and I magnitudes, which are usually absent from the astronomical databases. By means of the catalog, we build 24 Color-Magnitude Diagrams (CMD), in order to estimate the relative ages of the clusters, using theoretical isochrones of the PARSEC evolutionary code (Bressan et al. 2012, 2013). We also construct 15 Color-Color Diagrams (CCD) that let us estimate reddening of the 6 available color indices. The large number of diagrams gives as the advantage of multiple cross-checking the values we derive, reducing the uncertainties. Knowing the metallicity and the de-reddened color index, (B-V)o of the Red Clump-RC (for open clusters), we get the mean absolute magnitude of the RC, using the empirical law of Bilir et al. 2013. Comparing the last with the corresponding apparent magnitude of our CMD, we derive the distance modulus for the cluster. On the other hand, to get distance modulus of GCs, we apply the empirical law of Demarque et al. (2000), utilizing RR-Lyrae pulsating variables, as a driver. We build the radial density profiles of the clusters and then fitting the appropriate King models (King 1962, 1967, 1995) we estimate some of the structural parameters (i.e. core radius, central and background surface stellar density and concentration parameter). Finally, we examine the spatial (2D) distribution of characteristic, distinct stellar populations searching for gradients that can be explained by mass segregation, second-parameter phenomenon (Horizontal Branch stars) or multiple generations of stars in the same cluster."],"dc:identifier":["uoadl:2776552","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2776552"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Μελέτη Αστρικών Πληθυσμών στα Αστρικά Σμήνη NGC 6705, NGC 6809 και NGC 6838"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:31:45Z"}