{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2805424"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2805424","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μελέτη της έκφρασης των PD-1/PD-L1 σε κακοήθη αιματολογικά νοσήματα","abstract":"Σημαντικό ποσοστό ασθενών με κακοήθη αιματολογικά νοσήματα δεν ανταποκρίνεται στην θεραπεία ή υποτροπιάζει μετά την πρώτη ύφεση της νόσου. Η αλληλεπίδραση των PD-1/PD-L1 συγκαταλέγεται στους πιθανούς τρόπους διαφυγής των νεοπλασματικών κυττάρων από την ανοσοεπιτήρηση. Η δυσλειτουργία των Τ λεμφοκυττάρων οφείλεται στη δράση του υποδοχέα PD-1 (Programmed Death-1), ο οποίος επάγεται από τον συνδέτη PD-L1 (Programmed Death Ligand-1) που υπερεκφράζουν τα κακοήθη κύτταρα. Σκοπός της παρούσης εργασίας είναι η μελέτη της έκφρασης του PD-1 στα λεμφοκύτταρα καθώς και του PD-L1 στα νεοπλασματικά κύτταρα ασθενών με αιματολογικά νεοπλάσματα με πολυπαραμετρική κυτταρομετρία ροής. H έκφραση των PD-1/PD-L1 μελετήθηκε συνολικά σε 117 ασθενείς και 15 μάρτυρες. Η ομάδα των ασθενών αποτελείται από 20 ασθενείς με Χρόνια Λεμφοκυτταρική Λευχαιμία (CLL-SLL), 19 με Non Hodgkin Λεμφώματα (NHL), 10 με Πολλαπλό Μυέλωμα (MM), 18 με Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα (MDS), 41 με Οξεία Μυελογενή Λευχαιμία (AML) και 9 ασθενείς με Οξεία Λεμφοβλαστική Λευχαιμία (ALL). Για την μελέτη του PD-L1 στα κακοήθη κύτταρα και του PD-1 στους υποπληθυσμούς των λεμφοκυττάρων σχεδιάσθηκε πρωτόκολλο πενταπλού και επταπλού φθορισμού αντίστοιχα. Η έκφραση του PD-1 διαφέρει σημαντικά μεταξύ ασθενών και μαρτύρων. Η έκφραση του PD-1 στους υποπληθυσμούς των λεμφοκυττάρων είναι στατιστικά σημαντικά αυξημένη στα NHL (στα CD4, CD8 Τ κύτταρα), MDS (στα CD4 Τ, ΝΚ κύτταρα) και την AML (στα Τ, ΝΚ κύτταρα). Η έκφραση του PD-1 μεταξύ των υποπληθυσμών των λεμφοκυττάρων (Β, CD4 T, CD8 T, NK) εμφανίζει ισχυρά θετική συσχέτιση (r >0.5, p <0.05) στις ομάδες των ALL, ΜΜ, MDS, NHL και AML. Η έκφραση του PD-L1 είναι σημαντικά ισχυρότερη στα κακοήθη κύτταρα των NHL, CLL, MM, MDS και ΑΜL (p=0,001) σε σχέση με τα λεμφοκύτταρα. H συσχέτιση μεταξύ των επίπεδων των PD-1/PD-L1 ανά ασθενή κάθε ομάδας ανέδειξε σημαντικές σχέσεις, σε όλες τις ομάδες των ασθενών εκτός από το ΜΜ. Στην ALL, τα επίπεδα του PD-1 στα Β κύτταρα εμφανίζουν αρνητική συσχέτιση με την ηλικία των ασθενών. Στην ομάδα των MDS παρατηρήθηκε υπερέκφραση του PD-1 στα Β κύτταρα των ασθενών >65 ετών. Το ποσοστό των νεοπλασματικών κυττάρων των ασθενών με MDS και AML εμφανίζει αρνητική συσχέτιση με τα επίπεδα του PD-1 (στα Β, ΝΚ, CD8 Τ και τα ολικά Τ κύτταρα) και PD-L1 αντίστοιχα. Οι ασθενείς με AML και μειωμένα WBC (< 4.000 κύτταρα/μL) τείνουν να έχουν αυξημένα επίπεδα του PD-L1 κατά τη διάγνωση, σε σχέση με τους ασθενείς με λευκοκυττάρωση (>10.000 κύτταρα/μL). Οι ασθενείς με MDS και θρομβοπενία (<150.000 αιμοπετάλια/μL) στη διάγνωση φέρουν αυξημένα επίπεδα του PD-1, συγκριτικά με τους ασθενείς με φυσιολογικό αριθμό αιμοπεταλίων. Οι ασθενείς με AML που εκφράζει λεμφοκυτταρικά αντιγόνα (π.χ. CD56, CD7) παρουσιάζουν μειωμένη έκφραση του PD-L1 στα λευχαιμικά κύτταρα, συγκριτικά με τους υπόλοιπους ασθενείς. Όμως, η παρατηρούμενη διαφορά είναι οριακά σημαντική (p=0,055) και απαιτείται μεγαλύτερος αριθμός δειγμάτων για να διερευνηθεί η παραπάνω σχέση. Η έκφραση του PD-1 είναι αυξημένη στα Τ λεμφοκύτταρα και μειωμένη στα Β, ΝΚ κύτταρα των ασθενών με καρυότυπο υψηλού κινδύνου. Ο PD-L1 δείχνει να εκφράζεται ισχυρότερα στα κακοήθη κύτταρα των ασθενών με καρυότυπο χαμηλού κινδύνου. Όμως, οι παραπάνω διαφορές είναι στατιστικά μη σημαντικές (p >0,05). Στους ασθενείς με NPM1(+) AML, παρατηρήθηκε μειωμένη έκφραση των PD-1 και PD-L1 στους υποπληθυσμούς των Τ λεμφοκυττάρων και στα κακοήθη κύτταρα αντίστοιχα. Όμως, η παρατηρούμενη διαφορά για το μεν PD-1 είναι μη σημαντική (p >0,05), για δε το PD-L1 οριακά σημαντική (p=0,056). Στην FLT3-ITD (+) AML, παρατηρείται ισχυρότερη έκφραση του PD-L1στα κακοήθη κύτταρα και ασθενέστερη έκφραση του PD-1 στα CD4, CD8 T κύτταρα. Και αυτές οι διαφορές δεν είναι στατιστικά σημαντικές (p >0,05), ενώ οι διαφορές για τα επίπεδα του PD-1 στα CD4 (p= 0,064) και CD8 T κύτταρα (p= 0,082) είναι οριακά σημαντικές.","abstract_html":"Σημαντικό ποσοστό ασθενών με κακοήθη αιματολογικά νοσήματα δεν ανταποκρίνεται στην θεραπεία ή υποτροπιάζει μετά την πρώτη ύφεση της νόσου. Η αλληλεπίδραση των PD-1/PD-L1 συγκαταλέγεται στους πιθανούς τρόπους διαφυγής των νεοπλασματικών κυττάρων από την ανοσοεπιτήρηση. Η δυσλειτουργία των Τ λεμφοκυττάρων οφείλεται στη δράση του υποδοχέα PD-1 (Programmed Death-1), ο οποίος επάγεται από τον συνδέτη PD-L1 (Programmed Death Ligand-1) που υπερεκφράζουν τα κακοήθη κύτταρα. Σκοπός της παρούσης εργασίας είναι η μελέτη της έκφρασης του PD-1 στα λεμφοκύτταρα καθώς και του PD-L1 στα νεοπλασματικά κύτταρα ασθενών με αιματολογικά νεοπλάσματα με πολυπαραμετρική κυτταρομετρία ροής. H έκφραση των PD-1/PD-L1 μελετήθηκε συνολικά σε 117 ασθενείς και 15 μάρτυρες. Η ομάδα των ασθενών αποτελείται από 20 ασθενείς με Χρόνια Λεμφοκυτταρική Λευχαιμία (CLL-SLL), 19 με Non Hodgkin Λεμφώματα (NHL), 10 με Πολλαπλό Μυέλωμα (MM), 18 με Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα (MDS), 41 με Οξεία Μυελογενή Λευχαιμία (AML) και 9 ασθενείς με Οξεία Λεμφοβλαστική Λευχαιμία (ALL). Για την μελέτη του PD-L1 στα κακοήθη κύτταρα και του PD-1 στους υποπληθυσμούς των λεμφοκυττάρων σχεδιάσθηκε πρωτόκολλο πενταπλού και επταπλού φθορισμού αντίστοιχα. Η έκφραση του PD-1 διαφέρει σημαντικά μεταξύ ασθενών και μαρτύρων. Η έκφραση του PD-1 στους υποπληθυσμούς των λεμφοκυττάρων είναι στατιστικά σημαντικά αυξημένη στα NHL (στα CD4, CD8 Τ κύτταρα), MDS (στα CD4 Τ, ΝΚ κύτταρα) και την AML (στα Τ, ΝΚ κύτταρα). Η έκφραση του PD-1 μεταξύ των υποπληθυσμών των λεμφοκυττάρων (Β, CD4 T, CD8 T, NK) εμφανίζει ισχυρά θετική συσχέτιση (r &gt;0.5, p &lt;0.05) στις ομάδες των ALL, ΜΜ, MDS, NHL και AML. Η έκφραση του PD-L1 είναι σημαντικά ισχυρότερη στα κακοήθη κύτταρα των NHL, CLL, MM, MDS και ΑΜL (p=0,001) σε σχέση με τα λεμφοκύτταρα. H συσχέτιση μεταξύ των επίπεδων των PD-1/PD-L1 ανά ασθενή κάθε ομάδας ανέδειξε σημαντικές σχέσεις, σε όλες τις ομάδες των ασθενών εκτός από το ΜΜ. Στην ALL, τα επίπεδα του PD-1 στα Β κύτταρα εμφανίζουν αρνητική συσχέτιση με την ηλικία των ασθενών. Στην ομάδα των MDS παρατηρήθηκε υπερέκφραση του PD-1 στα Β κύτταρα των ασθενών &gt;65 ετών. Το ποσοστό των νεοπλασματικών κυττάρων των ασθενών με MDS και AML εμφανίζει αρνητική συσχέτιση με τα επίπεδα του PD-1 (στα Β, ΝΚ, CD8 Τ και τα ολικά Τ κύτταρα) και PD-L1 αντίστοιχα. Οι ασθενείς με AML και μειωμένα WBC (&lt; 4.000 κύτταρα/μL) τείνουν να έχουν αυξημένα επίπεδα του PD-L1 κατά τη διάγνωση, σε σχέση με τους ασθενείς με λευκοκυττάρωση (&gt;10.000 κύτταρα/μL). Οι ασθενείς με MDS και θρομβοπενία (&lt;150.000 αιμοπετάλια/μL) στη διάγνωση φέρουν αυξημένα επίπεδα του PD-1, συγκριτικά με τους ασθενείς με φυσιολογικό αριθμό αιμοπεταλίων. Οι ασθενείς με AML που εκφράζει λεμφοκυτταρικά αντιγόνα (π.χ. CD56, CD7) παρουσιάζουν μειωμένη έκφραση του PD-L1 στα λευχαιμικά κύτταρα, συγκριτικά με τους υπόλοιπους ασθενείς. Όμως, η παρατηρούμενη διαφορά είναι οριακά σημαντική (p=0,055) και απαιτείται μεγαλύτερος αριθμός δειγμάτων για να διερευνηθεί η παραπάνω σχέση. Η έκφραση του PD-1 είναι αυξημένη στα Τ λεμφοκύτταρα και μειωμένη στα Β, ΝΚ κύτταρα των ασθενών με καρυότυπο υψηλού κινδύνου. Ο PD-L1 δείχνει να εκφράζεται ισχυρότερα στα κακοήθη κύτταρα των ασθενών με καρυότυπο χαμηλού κινδύνου. Όμως, οι παραπάνω διαφορές είναι στατιστικά μη σημαντικές (p &gt;0,05). Στους ασθενείς με NPM1(+) AML, παρατηρήθηκε μειωμένη έκφραση των PD-1 και PD-L1 στους υποπληθυσμούς των Τ λεμφοκυττάρων και στα κακοήθη κύτταρα αντίστοιχα. Όμως, η παρατηρούμενη διαφορά για το μεν PD-1 είναι μη σημαντική (p &gt;0,05), για δε το PD-L1 οριακά σημαντική (p=0,056). Στην FLT3-ITD (+) AML, παρατηρείται ισχυρότερη έκφραση του PD-L1στα κακοήθη κύτταρα και ασθενέστερη έκφραση του PD-1 στα CD4, CD8 T κύτταρα. Και αυτές οι διαφορές δεν είναι στατιστικά σημαντικές (p &gt;0,05), ενώ οι διαφορές για τα επίπεδα του PD-1 στα CD4 (p= 0,064) και CD8 T κύτταρα (p= 0,082) είναι οριακά σημαντικές.","abstract_has_math":false,"creators":["Δοδόπουλος Αθανάσιος","Dodopoulos Athanasios"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2018,"date_issued":"2018","date_published":"2018","updated_at":"2026-11-19T05:32:09Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2805424"],"render_values":[{"text":"uoadl:2805424","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2805424","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2805424","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2805424","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Δοδόπουλος Αθανάσιος","Dodopoulos Athanasios"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2018"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2805424","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2805424"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Σημαντικό ποσοστό ασθενών με κακοήθη αιματολογικά νοσήματα δεν ανταποκρίνεται στην θεραπεία ή υποτροπιάζει μετά την πρώτη ύφεση της νόσου. Η αλληλεπίδραση των PD-1/PD-L1 συγκαταλέγεται στους πιθανούς τρόπους διαφυγής των νεοπλασματικών κυττάρων από την ανοσοεπιτήρηση. Η δυσλειτουργία των Τ λεμφοκυττάρων οφείλεται στη δράση του υποδοχέα PD-1 (Programmed Death-1), ο οποίος επάγεται από τον συνδέτη PD-L1 (Programmed Death Ligand-1) που υπερεκφράζουν τα κακοήθη κύτταρα. Σκοπός της παρούσης εργασίας είναι η μελέτη της έκφρασης του PD-1 στα λεμφοκύτταρα καθώς και του PD-L1 στα νεοπλασματικά κύτταρα ασθενών με αιματολογικά νεοπλάσματα με πολυπαραμετρική κυτταρομετρία ροής. H έκφραση των PD-1/PD-L1 μελετήθηκε συνολικά σε 117 ασθενείς και 15 μάρτυρες. Η ομάδα των ασθενών αποτελείται από 20 ασθενείς με Χρόνια Λεμφοκυτταρική Λευχαιμία (CLL-SLL), 19 με Non Hodgkin Λεμφώματα (NHL), 10 με Πολλαπλό Μυέλωμα (MM), 18 με Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα (MDS), 41 με Οξεία Μυελογενή Λευχαιμία (AML) και 9 ασθενείς με Οξεία Λεμφοβλαστική Λευχαιμία (ALL). Για την μελέτη του PD-L1 στα κακοήθη κύτταρα και του PD-1 στους υποπληθυσμούς των λεμφοκυττάρων σχεδιάσθηκε πρωτόκολλο πενταπλού και επταπλού φθορισμού αντίστοιχα. Η έκφραση του PD-1 διαφέρει σημαντικά μεταξύ ασθενών και μαρτύρων. Η έκφραση του PD-1 στους υποπληθυσμούς των λεμφοκυττάρων είναι στατιστικά σημαντικά αυξημένη στα NHL (στα CD4, CD8 Τ κύτταρα), MDS (στα CD4 Τ, ΝΚ κύτταρα) και την AML (στα Τ, ΝΚ κύτταρα). Η έκφραση του PD-1 μεταξύ των υποπληθυσμών των λεμφοκυττάρων (Β, CD4 T, CD8 T, NK) εμφανίζει ισχυρά θετική συσχέτιση (r >0.5, p <0.05) στις ομάδες των ALL, ΜΜ, MDS, NHL και AML. Η έκφραση του PD-L1 είναι σημαντικά ισχυρότερη στα κακοήθη κύτταρα των NHL, CLL, MM, MDS και ΑΜL (p=0,001) σε σχέση με τα λεμφοκύτταρα. H συσχέτιση μεταξύ των επίπεδων των PD-1/PD-L1 ανά ασθενή κάθε ομάδας ανέδειξε σημαντικές σχέσεις, σε όλες τις ομάδες των ασθενών εκτός από το ΜΜ. Στην ALL, τα επίπεδα του PD-1 στα Β κύτταρα εμφανίζουν αρνητική συσχέτιση με την ηλικία των ασθενών. Στην ομάδα των MDS παρατηρήθηκε υπερέκφραση του PD-1 στα Β κύτταρα των ασθενών >65 ετών. Το ποσοστό των νεοπλασματικών κυττάρων των ασθενών με MDS και AML εμφανίζει αρνητική συσχέτιση με τα επίπεδα του PD-1 (στα Β, ΝΚ, CD8 Τ και τα ολικά Τ κύτταρα) και PD-L1 αντίστοιχα. Οι ασθενείς με AML και μειωμένα WBC (< 4.000 κύτταρα/μL) τείνουν να έχουν αυξημένα επίπεδα του PD-L1 κατά τη διάγνωση, σε σχέση με τους ασθενείς με λευκοκυττάρωση (>10.000 κύτταρα/μL). Οι ασθενείς με MDS και θρομβοπενία (<150.000 αιμοπετάλια/μL) στη διάγνωση φέρουν αυξημένα επίπεδα του PD-1, συγκριτικά με τους ασθενείς με φυσιολογικό αριθμό αιμοπεταλίων. Οι ασθενείς με AML που εκφράζει λεμφοκυτταρικά αντιγόνα (π.χ. CD56, CD7) παρουσιάζουν μειωμένη έκφραση του PD-L1 στα λευχαιμικά κύτταρα, συγκριτικά με τους υπόλοιπους ασθενείς. Όμως, η παρατηρούμενη διαφορά είναι οριακά σημαντική (p=0,055) και απαιτείται μεγαλύτερος αριθμός δειγμάτων για να διερευνηθεί η παραπάνω σχέση. Η έκφραση του PD-1 είναι αυξημένη στα Τ λεμφοκύτταρα και μειωμένη στα Β, ΝΚ κύτταρα των ασθενών με καρυότυπο υψηλού κινδύνου. Ο PD-L1 δείχνει να εκφράζεται ισχυρότερα στα κακοήθη κύτταρα των ασθενών με καρυότυπο χαμηλού κινδύνου. Όμως, οι παραπάνω διαφορές είναι στατιστικά μη σημαντικές (p >0,05). Στους ασθενείς με NPM1(+) AML, παρατηρήθηκε μειωμένη έκφραση των PD-1 και PD-L1 στους υποπληθυσμούς των Τ λεμφοκυττάρων και στα κακοήθη κύτταρα αντίστοιχα. Όμως, η παρατηρούμενη διαφορά για το μεν PD-1 είναι μη σημαντική (p >0,05), για δε το PD-L1 οριακά σημαντική (p=0,056). Στην FLT3-ITD (+) AML, παρατηρείται ισχυρότερη έκφραση του PD-L1στα κακοήθη κύτταρα και ασθενέστερη έκφραση του PD-1 στα CD4, CD8 T κύτταρα. Και αυτές οι διαφορές δεν είναι στατιστικά σημαντικές (p >0,05), ενώ οι διαφορές για τα επίπεδα του PD-1 στα CD4 (p= 0,064) και CD8 T κύτταρα (p= 0,082) είναι οριακά σημαντικές.","Despite advances in treatment and drug design, there are still patients with hematological malignancies who fail to reach full remission. T lymphocyte dysfunction, as the result of inhibitory receptor expression, could be one of the causes. Coinhibitory receptors are mainly expressed on activated T lymphocytes, to maintain self-tolerance and prevent excessive tissue damage during inflammatory reaction. Interaction between PD-1 (Programmed Death protein 1) and its respective ligand (PD-L1) contributes to T cell anergy, ergo helping malignant cells to evade immune surveillance. This study attempted to assess the expression of these two T cell exhaustion markers (PD-1, PD-L1) on peripheral blood and bone marrow samples from newly diagnosed patients, by using multiparameter flow cytometry. PD-L1/PD-1 expression was assessed on patients’ samples with a 5 and 7 color protocol respectively. Patients group consisted of 117 people, including 9 patients with Acute Lymphoblastic Leukemia (ALL), 41 with Acute Myelogenous Leukemia (AML), 18 with Myelodysplastic Syndromes (MDS), 10 with Multiple Myeloma (MM), 19 with Non Hodgkin Lymphomas (NHL) and 20 patients with Chronic Lymphocytic Leukemia (CLL). PD-1/PD-L1 expression is significantly different between patients’ groups. MM group shows the strongest and CLL group the weakest PD-1 expression. PD-1 is significantly overexpressed on lymphocyte subpopulations in NHL (CD4 and CD8 T cells), MDS (NK, CD4 T cells) and AML (NK, T cells) group. Positive correlation (r >0.5, p <0.05) was found between PD-1 expression in lymphocyte subpopulations (Β, CD4 T, CD8 T, NK) for ΜΜ, MDS, NHL and AML patients. PD-L1 is significantly overexpressed on malignant cells of NHL, CLL, MM, MDS and ΑΜL patients, in comparison with PD-L1 expression on patients’ normal lymphocytes. PD-1 expression on total white blood cells correlates with PD-L1 levels on malignant cells in all patients’ group, except MM. PD-1 is overexpressed in MDS elderly patients (>65 years old) and correlates negatively with ALL patients’ age. Diagnosis disease burden (blast cells percentage) is negatively correlated with MDS patients’ PD-1 levels and AML patients’ PD-L1 levels. AML patients with low WBC count at diagnosis tend to have increased PD-L1 levels. MDS patients with thrombocytopenia at diagnosis tend to overexpress PD-1 in comparison with other MDS patients. AML patients with aberrant antigen expression (ex. CD56, CD7) seem to have decreased PD-L1 expression on leukemic cells, but the difference is statistically unclear (p=0,055). Regarding patients’ molecular status at diagnosis, PD-1 is overexpressed on patients with low risk karyotype. On the other hand, PD-L1 is overexpressed on malignant cells from patients with low risk karyotype. But, both differences are not significant (p >0,05). Decreased PD-1 (p >0,05) and PD-L1 expression (p=0,056) was found in patients with mutated NPM1. In patients with FLT3-ITD (+) AML, PD-L1 was overexpressed on malignant cells (p >0,05) and PD-1 expression was decreased on CD4, CD8 T cells (0,05<p<0,01) in comparison to FLT3-ITD (-) AML patients. PD-1/PD-L1 expression determined by flow cytometry might be useful for patients’ prognosis assessment. Both molecules, in combination with other markers, can be used to evaluate host anti-tumor response and select patients for immunotherapy."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μελέτη της έκφρασης των PD-1/PD-L1 σε κακοήθη αιματολογικά νοσήματα"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Δοδόπουλος Αθανάσιος","Dodopoulos Athanasios"],"dc:date":["2018"],"dc:description":["Σημαντικό ποσοστό ασθενών με κακοήθη αιματολογικά νοσήματα δεν ανταποκρίνεται στην θεραπεία ή υποτροπιάζει μετά την πρώτη ύφεση της νόσου. Η αλληλεπίδραση των PD-1/PD-L1 συγκαταλέγεται στους πιθανούς τρόπους διαφυγής των νεοπλασματικών κυττάρων από την ανοσοεπιτήρηση. Η δυσλειτουργία των Τ λεμφοκυττάρων οφείλεται στη δράση του υποδοχέα PD-1 (Programmed Death-1), ο οποίος επάγεται από τον συνδέτη PD-L1 (Programmed Death Ligand-1) που υπερεκφράζουν τα κακοήθη κύτταρα. Σκοπός της παρούσης εργασίας είναι η μελέτη της έκφρασης του PD-1 στα λεμφοκύτταρα καθώς και του PD-L1 στα νεοπλασματικά κύτταρα ασθενών με αιματολογικά νεοπλάσματα με πολυπαραμετρική κυτταρομετρία ροής. H έκφραση των PD-1/PD-L1 μελετήθηκε συνολικά σε 117 ασθενείς και 15 μάρτυρες. Η ομάδα των ασθενών αποτελείται από 20 ασθενείς με Χρόνια Λεμφοκυτταρική Λευχαιμία (CLL-SLL), 19 με Non Hodgkin Λεμφώματα (NHL), 10 με Πολλαπλό Μυέλωμα (MM), 18 με Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα (MDS), 41 με Οξεία Μυελογενή Λευχαιμία (AML) και 9 ασθενείς με Οξεία Λεμφοβλαστική Λευχαιμία (ALL). Για την μελέτη του PD-L1 στα κακοήθη κύτταρα και του PD-1 στους υποπληθυσμούς των λεμφοκυττάρων σχεδιάσθηκε πρωτόκολλο πενταπλού και επταπλού φθορισμού αντίστοιχα. Η έκφραση του PD-1 διαφέρει σημαντικά μεταξύ ασθενών και μαρτύρων. Η έκφραση του PD-1 στους υποπληθυσμούς των λεμφοκυττάρων είναι στατιστικά σημαντικά αυξημένη στα NHL (στα CD4, CD8 Τ κύτταρα), MDS (στα CD4 Τ, ΝΚ κύτταρα) και την AML (στα Τ, ΝΚ κύτταρα). Η έκφραση του PD-1 μεταξύ των υποπληθυσμών των λεμφοκυττάρων (Β, CD4 T, CD8 T, NK) εμφανίζει ισχυρά θετική συσχέτιση (r >0.5, p <0.05) στις ομάδες των ALL, ΜΜ, MDS, NHL και AML. Η έκφραση του PD-L1 είναι σημαντικά ισχυρότερη στα κακοήθη κύτταρα των NHL, CLL, MM, MDS και ΑΜL (p=0,001) σε σχέση με τα λεμφοκύτταρα. H συσχέτιση μεταξύ των επίπεδων των PD-1/PD-L1 ανά ασθενή κάθε ομάδας ανέδειξε σημαντικές σχέσεις, σε όλες τις ομάδες των ασθενών εκτός από το ΜΜ. Στην ALL, τα επίπεδα του PD-1 στα Β κύτταρα εμφανίζουν αρνητική συσχέτιση με την ηλικία των ασθενών. Στην ομάδα των MDS παρατηρήθηκε υπερέκφραση του PD-1 στα Β κύτταρα των ασθενών >65 ετών. Το ποσοστό των νεοπλασματικών κυττάρων των ασθενών με MDS και AML εμφανίζει αρνητική συσχέτιση με τα επίπεδα του PD-1 (στα Β, ΝΚ, CD8 Τ και τα ολικά Τ κύτταρα) και PD-L1 αντίστοιχα. Οι ασθενείς με AML και μειωμένα WBC (< 4.000 κύτταρα/μL) τείνουν να έχουν αυξημένα επίπεδα του PD-L1 κατά τη διάγνωση, σε σχέση με τους ασθενείς με λευκοκυττάρωση (>10.000 κύτταρα/μL). Οι ασθενείς με MDS και θρομβοπενία (<150.000 αιμοπετάλια/μL) στη διάγνωση φέρουν αυξημένα επίπεδα του PD-1, συγκριτικά με τους ασθενείς με φυσιολογικό αριθμό αιμοπεταλίων. Οι ασθενείς με AML που εκφράζει λεμφοκυτταρικά αντιγόνα (π.χ. CD56, CD7) παρουσιάζουν μειωμένη έκφραση του PD-L1 στα λευχαιμικά κύτταρα, συγκριτικά με τους υπόλοιπους ασθενείς. Όμως, η παρατηρούμενη διαφορά είναι οριακά σημαντική (p=0,055) και απαιτείται μεγαλύτερος αριθμός δειγμάτων για να διερευνηθεί η παραπάνω σχέση. Η έκφραση του PD-1 είναι αυξημένη στα Τ λεμφοκύτταρα και μειωμένη στα Β, ΝΚ κύτταρα των ασθενών με καρυότυπο υψηλού κινδύνου. Ο PD-L1 δείχνει να εκφράζεται ισχυρότερα στα κακοήθη κύτταρα των ασθενών με καρυότυπο χαμηλού κινδύνου. Όμως, οι παραπάνω διαφορές είναι στατιστικά μη σημαντικές (p >0,05). Στους ασθενείς με NPM1(+) AML, παρατηρήθηκε μειωμένη έκφραση των PD-1 και PD-L1 στους υποπληθυσμούς των Τ λεμφοκυττάρων και στα κακοήθη κύτταρα αντίστοιχα. Όμως, η παρατηρούμενη διαφορά για το μεν PD-1 είναι μη σημαντική (p >0,05), για δε το PD-L1 οριακά σημαντική (p=0,056). Στην FLT3-ITD (+) AML, παρατηρείται ισχυρότερη έκφραση του PD-L1στα κακοήθη κύτταρα και ασθενέστερη έκφραση του PD-1 στα CD4, CD8 T κύτταρα. Και αυτές οι διαφορές δεν είναι στατιστικά σημαντικές (p >0,05), ενώ οι διαφορές για τα επίπεδα του PD-1 στα CD4 (p= 0,064) και CD8 T κύτταρα (p= 0,082) είναι οριακά σημαντικές.","Despite advances in treatment and drug design, there are still patients with hematological malignancies who fail to reach full remission. T lymphocyte dysfunction, as the result of inhibitory receptor expression, could be one of the causes. Coinhibitory receptors are mainly expressed on activated T lymphocytes, to maintain self-tolerance and prevent excessive tissue damage during inflammatory reaction. Interaction between PD-1 (Programmed Death protein 1) and its respective ligand (PD-L1) contributes to T cell anergy, ergo helping malignant cells to evade immune surveillance. This study attempted to assess the expression of these two T cell exhaustion markers (PD-1, PD-L1) on peripheral blood and bone marrow samples from newly diagnosed patients, by using multiparameter flow cytometry. PD-L1/PD-1 expression was assessed on patients’ samples with a 5 and 7 color protocol respectively. Patients group consisted of 117 people, including 9 patients with Acute Lymphoblastic Leukemia (ALL), 41 with Acute Myelogenous Leukemia (AML), 18 with Myelodysplastic Syndromes (MDS), 10 with Multiple Myeloma (MM), 19 with Non Hodgkin Lymphomas (NHL) and 20 patients with Chronic Lymphocytic Leukemia (CLL). PD-1/PD-L1 expression is significantly different between patients’ groups. MM group shows the strongest and CLL group the weakest PD-1 expression. PD-1 is significantly overexpressed on lymphocyte subpopulations in NHL (CD4 and CD8 T cells), MDS (NK, CD4 T cells) and AML (NK, T cells) group. Positive correlation (r >0.5, p <0.05) was found between PD-1 expression in lymphocyte subpopulations (Β, CD4 T, CD8 T, NK) for ΜΜ, MDS, NHL and AML patients. PD-L1 is significantly overexpressed on malignant cells of NHL, CLL, MM, MDS and ΑΜL patients, in comparison with PD-L1 expression on patients’ normal lymphocytes. PD-1 expression on total white blood cells correlates with PD-L1 levels on malignant cells in all patients’ group, except MM. PD-1 is overexpressed in MDS elderly patients (>65 years old) and correlates negatively with ALL patients’ age. Diagnosis disease burden (blast cells percentage) is negatively correlated with MDS patients’ PD-1 levels and AML patients’ PD-L1 levels. AML patients with low WBC count at diagnosis tend to have increased PD-L1 levels. MDS patients with thrombocytopenia at diagnosis tend to overexpress PD-1 in comparison with other MDS patients. AML patients with aberrant antigen expression (ex. CD56, CD7) seem to have decreased PD-L1 expression on leukemic cells, but the difference is statistically unclear (p=0,055). Regarding patients’ molecular status at diagnosis, PD-1 is overexpressed on patients with low risk karyotype. On the other hand, PD-L1 is overexpressed on malignant cells from patients with low risk karyotype. But, both differences are not significant (p >0,05). Decreased PD-1 (p >0,05) and PD-L1 expression (p=0,056) was found in patients with mutated NPM1. In patients with FLT3-ITD (+) AML, PD-L1 was overexpressed on malignant cells (p >0,05) and PD-1 expression was decreased on CD4, CD8 T cells (0,05<p<0,01) in comparison to FLT3-ITD (-) AML patients. PD-1/PD-L1 expression determined by flow cytometry might be useful for patients’ prognosis assessment. Both molecules, in combination with other markers, can be used to evaluate host anti-tumor response and select patients for immunotherapy."],"dc:identifier":["uoadl:2805424","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2805424"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Μελέτη της έκφρασης των PD-1/PD-L1 σε κακοήθη αιματολογικά νοσήματα"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:32:09Z"}