{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2814310"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2814310","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ανοσολογία και φλεγμονή στον καρκίνο","abstract":"Ο καρκίνος είναι μια δυνητικά θανατηφόρος νόσος με υψηλή επίπτωση σε παγκόσμιο επίπεδο. Η καρκινογένεση αποτελεί μία πολυσταδιακή διαδικασία, στην οποία εμπλέκονται πολύπλοκοι παθογενετικοί μηχανισμοί, οι οποίοι περιλαμβάνουν γενετικές και επιγενετικές τροποποιήσεις, καθώς και αλληλεπίδραση μεταξύ γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Τα καρκινικά κύτταρα αποκτούν κάποια συγκεκριμένα κοινά, μοριακά και κυτταρικά χαρακτηριστικά τα οποία είναι α) η ικανότητα αύξησης ανεξάρτητα από μιτογόνα ή αυξητικά ερεθίσματα, β) η απευαισθητοποίηση σε αντι-αυξητικά σήματα, γ) η αποφυγή της απόπτωσης, δ) η ικανότητα αέναου πολλαπλασιασμού, ε) η επαγωγή της αγγειογένεσης, στ) η ικανότητα διήθησης και μετάστασης, ζ) η γενωμική αστάθεια, η) η διαφυγή από την ανοσοεπιτήρηση, θ) η προαγωγή της ογκογένεσης μέσω της φλεγμονής και ι) ο επαναπρογραμματισμός του ενεργειακού μεταβολισμού. Με τον όρο φλεγμονή αναφερόμαστε στο σύνολο των τοπικών και συστηματικών μηχανισμών που ενεργοποιεί ο οργανισμός ως απάντηση : α) στη δράση βλαπτικών παραγόντων ή β) στην απόκλιση από το φυσιολογικό κάποιων στοιχείων που επηρεάζουν τη κυτταρική και ιστική ομοιοστασία. Οι χρόνιες λοιμώξεις από συγκεκριμένους μικροοργανισμούς (ιούς, βακτήρια, παράσιτα) έχει δειχθεί πως αυξάνουν τον κίνδυνο μετέπειτα ανάπτυξης καρκίνου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ιδιοπαθής φλεγμονώδης νόσος του εντέρου η οποία έχει συσχετισθεί με την ανάπτυξη καρκινωμάτων στο γαστρεντερικό σωλήνα (ορθοκολικός καρκίνος). Περίπου 20% των καρκίνων παγκοσμίως σχετίζεται με την ύπαρξη άλυτης λοίμωξης ή χρόνιας φλεγμονής. Ο ρόλος της ανοσίας και της φλεγμονής είναι καίριας σημασίας, διότι η φλεγμονή μπορεί να συμβάλλει στην έναρξη και εξέλιξη της καρκινογένεσης μέσω τροφοδότησης του μικροπεριβάλλοντος με παράγοντες που επάγουν την αύξηση, επιβίωση, αγγειογένεση, αλλά και μέσω της παραγωγής ROS με τελικό αποτέλεσμα τη δημιουργία γενωμικής αστάθειας. Από την άλλη, η ανοσοεπιτήρηση συμβάλλει στην πρώιμη ανίχνευση κι εξουδετέρωση των μετασχηματισμένων καρκινικών, αλλά και στην καταστροφή τους στην προσπάθειά τους να μετασταθούν. Η ομοιοστασία της εντερικής μικροχλωρίδας είναι απαραίτητο να διατηρείται, διότι έχει δειχθεί πως η ύπαρξη μεταβολής στο μικροβίωμα και η επικράτηση παθογόνων μικροοργανισμών μπορεί να προκαλέσει εντερική φλεγμονή μέσω ενεργοποίησης υποδοχέων που αναγνωρίζουν συγκεκριμένα μοτίβα (PRRs) ή μέσω ενδοκύττωσης ή προσκόλλησης ή και έκκρισης τοξινών. Υπάρχουν τρία είδη τοξινών, α) οι CDT τοξίνες, β) η τυφοειδής τοξίνη και γ) η τοξίνη colibactin. Οι δύο πρώτες προκαλούν δικλωνικές θραύσεις στο DNA και επαγωγή του μηχανισμού απόκρισης στις βλάβες του DNA (DDR) και εάν δεν επιδιορθωθούν είναι δυνατό να προάγουν τον καρκινικό μετασχηματισμό στο έντερο. Ορμώμενοι από ερευνητικά δεδομένα σχετικά με την τυφοειδή τοξίνη, προχωρήσαμε στη μελέτη της επίδρασης της χορήγησης στελεχών Salmonella Typhimurium τα οποία εκφράζουν την ενεργό (TT) ή την ανενεργό μορφή (Delta) της τυφοειδούς τοξίνης σε διαγονιδιακά ποντίκια που έχουν τους ακόλουθους γονότυπους: WT (wild type), TP53 heterozygous (+/-), TP53 KO (knock out, -/-), ATM heterozygous (+/-), ATM KO (knock out, -/-). Σκοπός μας ήταν να δούμε ποια είναι η επίδραση της τυφοειδούς τοξίνης στην ομοιοστασία του εντέρου και ειδικότερα σε ποντίκια στα οποία έχουν απαλειφθεί πλήρως ή μερικώς ο κύριος ανοδικός ρυθμιστής του μονοπατιού του DDR (ATM) και ο βασικός τελεστής του DDR (το p53). Για να απαντηθούν τα συγκεκριμένα ερωτήματα προχωρήσαμε σε ιστολογική και ανοσοϊστοχημική μελέτη των συγκεκριμένων περιστατικών. Η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων μας οδήγησε στα εξής συμπεράσματα: πρώτον, παρατηρήθηκε μείωση της βαρύτητας της φλεγμονής στο παχύ και στο λεπτό έντερο ποντικιών που έλαβαν την ενεργό τοξίνη, αλλά και μείωση των επιπέδων του γΗ2ΑΧ που αποτελεί καθιερωμένο δείκτη ύπαρξης δικλωνικών θραύσεων. Εξετάζοντας τον παράγοντα p65/NF-κΒ, ο οποίος είναι ο κύριος ρυθμιστής της φλεγμονής παρατηρήσαμε στατιστικώς σημαντικά μειωμένα επίπεδα στα ποντίκια που έλαβαν την αδρανή τοξίνη, έναντι αυτών που έλαβαν την ενερό μορφή. Επιπλέον, φαίνεται μέσω εξέτασης δύο δεικτών για Τ και Β λεμφοκύτταρα, η τυφοειδής τοξίνη να έχει ανοσορρυθμιστικό ρόλο. Με βάση τα ανωτέρω, η παρουσία της τυφοειδούς τοξίνης επηρεάζει την ομοιοστασία του εντέρου. Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω αναλύσεις προκειμένου να ρίξουμε φως στους υποκείμενους μηχανισμούς.","abstract_html":"Ο καρκίνος είναι μια δυνητικά θανατηφόρος νόσος με υψηλή επίπτωση σε παγκόσμιο επίπεδο. Η καρκινογένεση αποτελεί μία πολυσταδιακή διαδικασία, στην οποία εμπλέκονται πολύπλοκοι παθογενετικοί μηχανισμοί, οι οποίοι περιλαμβάνουν γενετικές και επιγενετικές τροποποιήσεις, καθώς και αλληλεπίδραση μεταξύ γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Τα καρκινικά κύτταρα αποκτούν κάποια συγκεκριμένα κοινά, μοριακά και κυτταρικά χαρακτηριστικά τα οποία είναι α) η ικανότητα αύξησης ανεξάρτητα από μιτογόνα ή αυξητικά ερεθίσματα, β) η απευαισθητοποίηση σε αντι-αυξητικά σήματα, γ) η αποφυγή της απόπτωσης, δ) η ικανότητα αέναου πολλαπλασιασμού, ε) η επαγωγή της αγγειογένεσης, στ) η ικανότητα διήθησης και μετάστασης, ζ) η γενωμική αστάθεια, η) η διαφυγή από την ανοσοεπιτήρηση, θ) η προαγωγή της ογκογένεσης μέσω της φλεγμονής και ι) ο επαναπρογραμματισμός του ενεργειακού μεταβολισμού. Με τον όρο φλεγμονή αναφερόμαστε στο σύνολο των τοπικών και συστηματικών μηχανισμών που ενεργοποιεί ο οργανισμός ως απάντηση : α) στη δράση βλαπτικών παραγόντων ή β) στην απόκλιση από το φυσιολογικό κάποιων στοιχείων που επηρεάζουν τη κυτταρική και ιστική ομοιοστασία. Οι χρόνιες λοιμώξεις από συγκεκριμένους μικροοργανισμούς (ιούς, βακτήρια, παράσιτα) έχει δειχθεί πως αυξάνουν τον κίνδυνο μετέπειτα ανάπτυξης καρκίνου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ιδιοπαθής φλεγμονώδης νόσος του εντέρου η οποία έχει συσχετισθεί με την ανάπτυξη καρκινωμάτων στο γαστρεντερικό σωλήνα (ορθοκολικός καρκίνος). Περίπου 20% των καρκίνων παγκοσμίως σχετίζεται με την ύπαρξη άλυτης λοίμωξης ή χρόνιας φλεγμονής. Ο ρόλος της ανοσίας και της φλεγμονής είναι καίριας σημασίας, διότι η φλεγμονή μπορεί να συμβάλλει στην έναρξη και εξέλιξη της καρκινογένεσης μέσω τροφοδότησης του μικροπεριβάλλοντος με παράγοντες που επάγουν την αύξηση, επιβίωση, αγγειογένεση, αλλά και μέσω της παραγωγής ROS με τελικό αποτέλεσμα τη δημιουργία γενωμικής αστάθειας. Από την άλλη, η ανοσοεπιτήρηση συμβάλλει στην πρώιμη ανίχνευση κι εξουδετέρωση των μετασχηματισμένων καρκινικών, αλλά και στην καταστροφή τους στην προσπάθειά τους να μετασταθούν. Η ομοιοστασία της εντερικής μικροχλωρίδας είναι απαραίτητο να διατηρείται, διότι έχει δειχθεί πως η ύπαρξη μεταβολής στο μικροβίωμα και η επικράτηση παθογόνων μικροοργανισμών μπορεί να προκαλέσει εντερική φλεγμονή μέσω ενεργοποίησης υποδοχέων που αναγνωρίζουν συγκεκριμένα μοτίβα (PRRs) ή μέσω ενδοκύττωσης ή προσκόλλησης ή και έκκρισης τοξινών. Υπάρχουν τρία είδη τοξινών, α) οι CDT τοξίνες, β) η τυφοειδής τοξίνη και γ) η τοξίνη colibactin. Οι δύο πρώτες προκαλούν δικλωνικές θραύσεις στο DNA και επαγωγή του μηχανισμού απόκρισης στις βλάβες του DNA (DDR) και εάν δεν επιδιορθωθούν είναι δυνατό να προάγουν τον καρκινικό μετασχηματισμό στο έντερο. Ορμώμενοι από ερευνητικά δεδομένα σχετικά με την τυφοειδή τοξίνη, προχωρήσαμε στη μελέτη της επίδρασης της χορήγησης στελεχών Salmonella Typhimurium τα οποία εκφράζουν την ενεργό (TT) ή την ανενεργό μορφή (Delta) της τυφοειδούς τοξίνης σε διαγονιδιακά ποντίκια που έχουν τους ακόλουθους γονότυπους: WT (wild type), TP53 heterozygous (+/-), TP53 KO (knock out, -/-), ATM heterozygous (+/-), ATM KO (knock out, -/-). Σκοπός μας ήταν να δούμε ποια είναι η επίδραση της τυφοειδούς τοξίνης στην ομοιοστασία του εντέρου και ειδικότερα σε ποντίκια στα οποία έχουν απαλειφθεί πλήρως ή μερικώς ο κύριος ανοδικός ρυθμιστής του μονοπατιού του DDR (ATM) και ο βασικός τελεστής του DDR (το p53). Για να απαντηθούν τα συγκεκριμένα ερωτήματα προχωρήσαμε σε ιστολογική και ανοσοϊστοχημική μελέτη των συγκεκριμένων περιστατικών. Η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων μας οδήγησε στα εξής συμπεράσματα: πρώτον, παρατηρήθηκε μείωση της βαρύτητας της φλεγμονής στο παχύ και στο λεπτό έντερο ποντικιών που έλαβαν την ενεργό τοξίνη, αλλά και μείωση των επιπέδων του γΗ2ΑΧ που αποτελεί καθιερωμένο δείκτη ύπαρξης δικλωνικών θραύσεων. Εξετάζοντας τον παράγοντα p65/NF-κΒ, ο οποίος είναι ο κύριος ρυθμιστής της φλεγμονής παρατηρήσαμε στατιστικώς σημαντικά μειωμένα επίπεδα στα ποντίκια που έλαβαν την αδρανή τοξίνη, έναντι αυτών που έλαβαν την ενερό μορφή. Επιπλέον, φαίνεται μέσω εξέτασης δύο δεικτών για Τ και Β λεμφοκύτταρα, η τυφοειδής τοξίνη να έχει ανοσορρυθμιστικό ρόλο. Με βάση τα ανωτέρω, η παρουσία της τυφοειδούς τοξίνης επηρεάζει την ομοιοστασία του εντέρου. Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω αναλύσεις προκειμένου να ρίξουμε φως στους υποκείμενους μηχανισμούς.","abstract_has_math":false,"creators":["Θεοδώρου Σοφία","Theodorou Sofia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2018,"date_issued":"2018","date_published":"2018","updated_at":"2026-11-19T05:32:29Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2814310"],"render_values":[{"text":"uoadl:2814310","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2814310","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2814310","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2814310","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Θεοδώρου Σοφία","Theodorou Sofia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2018"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2814310","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2814310"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Ο καρκίνος είναι μια δυνητικά θανατηφόρος νόσος με υψηλή επίπτωση σε παγκόσμιο επίπεδο. Η καρκινογένεση αποτελεί μία πολυσταδιακή διαδικασία, στην οποία εμπλέκονται πολύπλοκοι παθογενετικοί μηχανισμοί, οι οποίοι περιλαμβάνουν γενετικές και επιγενετικές τροποποιήσεις, καθώς και αλληλεπίδραση μεταξύ γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Τα καρκινικά κύτταρα αποκτούν κάποια συγκεκριμένα κοινά, μοριακά και κυτταρικά χαρακτηριστικά τα οποία είναι α) η ικανότητα αύξησης ανεξάρτητα από μιτογόνα ή αυξητικά ερεθίσματα, β) η απευαισθητοποίηση σε αντι-αυξητικά σήματα, γ) η αποφυγή της απόπτωσης, δ) η ικανότητα αέναου πολλαπλασιασμού, ε) η επαγωγή της αγγειογένεσης, στ) η ικανότητα διήθησης και μετάστασης, ζ) η γενωμική αστάθεια, η) η διαφυγή από την ανοσοεπιτήρηση, θ) η προαγωγή της ογκογένεσης μέσω της φλεγμονής και ι) ο επαναπρογραμματισμός του ενεργειακού μεταβολισμού. Με τον όρο φλεγμονή αναφερόμαστε στο σύνολο των τοπικών και συστηματικών μηχανισμών που ενεργοποιεί ο οργανισμός ως απάντηση : α) στη δράση βλαπτικών παραγόντων ή β) στην απόκλιση από το φυσιολογικό κάποιων στοιχείων που επηρεάζουν τη κυτταρική και ιστική ομοιοστασία. Οι χρόνιες λοιμώξεις από συγκεκριμένους μικροοργανισμούς (ιούς, βακτήρια, παράσιτα) έχει δειχθεί πως αυξάνουν τον κίνδυνο μετέπειτα ανάπτυξης καρκίνου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ιδιοπαθής φλεγμονώδης νόσος του εντέρου η οποία έχει συσχετισθεί με την ανάπτυξη καρκινωμάτων στο γαστρεντερικό σωλήνα (ορθοκολικός καρκίνος). Περίπου 20% των καρκίνων παγκοσμίως σχετίζεται με την ύπαρξη άλυτης λοίμωξης ή χρόνιας φλεγμονής. Ο ρόλος της ανοσίας και της φλεγμονής είναι καίριας σημασίας, διότι η φλεγμονή μπορεί να συμβάλλει στην έναρξη και εξέλιξη της καρκινογένεσης μέσω τροφοδότησης του μικροπεριβάλλοντος με παράγοντες που επάγουν την αύξηση, επιβίωση, αγγειογένεση, αλλά και μέσω της παραγωγής ROS με τελικό αποτέλεσμα τη δημιουργία γενωμικής αστάθειας. Από την άλλη, η ανοσοεπιτήρηση συμβάλλει στην πρώιμη ανίχνευση κι εξουδετέρωση των μετασχηματισμένων καρκινικών, αλλά και στην καταστροφή τους στην προσπάθειά τους να μετασταθούν. Η ομοιοστασία της εντερικής μικροχλωρίδας είναι απαραίτητο να διατηρείται, διότι έχει δειχθεί πως η ύπαρξη μεταβολής στο μικροβίωμα και η επικράτηση παθογόνων μικροοργανισμών μπορεί να προκαλέσει εντερική φλεγμονή μέσω ενεργοποίησης υποδοχέων που αναγνωρίζουν συγκεκριμένα μοτίβα (PRRs) ή μέσω ενδοκύττωσης ή προσκόλλησης ή και έκκρισης τοξινών. Υπάρχουν τρία είδη τοξινών, α) οι CDT τοξίνες, β) η τυφοειδής τοξίνη και γ) η τοξίνη colibactin. Οι δύο πρώτες προκαλούν δικλωνικές θραύσεις στο DNA και επαγωγή του μηχανισμού απόκρισης στις βλάβες του DNA (DDR) και εάν δεν επιδιορθωθούν είναι δυνατό να προάγουν τον καρκινικό μετασχηματισμό στο έντερο. Ορμώμενοι από ερευνητικά δεδομένα σχετικά με την τυφοειδή τοξίνη, προχωρήσαμε στη μελέτη της επίδρασης της χορήγησης στελεχών Salmonella Typhimurium τα οποία εκφράζουν την ενεργό (TT) ή την ανενεργό μορφή (Delta) της τυφοειδούς τοξίνης σε διαγονιδιακά ποντίκια που έχουν τους ακόλουθους γονότυπους: WT (wild type), TP53 heterozygous (+/-), TP53 KO (knock out, -/-), ATM heterozygous (+/-), ATM KO (knock out, -/-). Σκοπός μας ήταν να δούμε ποια είναι η επίδραση της τυφοειδούς τοξίνης στην ομοιοστασία του εντέρου και ειδικότερα σε ποντίκια στα οποία έχουν απαλειφθεί πλήρως ή μερικώς ο κύριος ανοδικός ρυθμιστής του μονοπατιού του DDR (ATM) και ο βασικός τελεστής του DDR (το p53). Για να απαντηθούν τα συγκεκριμένα ερωτήματα προχωρήσαμε σε ιστολογική και ανοσοϊστοχημική μελέτη των συγκεκριμένων περιστατικών. Η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων μας οδήγησε στα εξής συμπεράσματα: πρώτον, παρατηρήθηκε μείωση της βαρύτητας της φλεγμονής στο παχύ και στο λεπτό έντερο ποντικιών που έλαβαν την ενεργό τοξίνη, αλλά και μείωση των επιπέδων του γΗ2ΑΧ που αποτελεί καθιερωμένο δείκτη ύπαρξης δικλωνικών θραύσεων. Εξετάζοντας τον παράγοντα p65/NF-κΒ, ο οποίος είναι ο κύριος ρυθμιστής της φλεγμονής παρατηρήσαμε στατιστικώς σημαντικά μειωμένα επίπεδα στα ποντίκια που έλαβαν την αδρανή τοξίνη, έναντι αυτών που έλαβαν την ενερό μορφή. Επιπλέον, φαίνεται μέσω εξέτασης δύο δεικτών για Τ και Β λεμφοκύτταρα, η τυφοειδής τοξίνη να έχει ανοσορρυθμιστικό ρόλο. Με βάση τα ανωτέρω, η παρουσία της τυφοειδούς τοξίνης επηρεάζει την ομοιοστασία του εντέρου. Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω αναλύσεις προκειμένου να ρίξουμε φως στους υποκείμενους μηχανισμούς.","Cancer is a potentially lethal disease, characterized by high prevalence. Carginogenesis is a multistep process in which complex pathogenetic mechanisms are involved, including genetic and epigenetic aberrations and an interplay between genetic and environmental factors. The cancer cells acquire some capacities; known as the hallmarks of cancer: a) sustaining proliferative signaling, b) evading growth supressors, c) avoiding immune destruction, d) enabling replicative immortality, e) tumor-promoting inflammation, f) activating invasion and metastasis, g) inducing angiogenesis, h) genomic instability, i) resisting cell death and j) deregulating cellular energetics. Inflammation is the biological response to harmful stimuli or loss of cellular and tissue homeostasis. Chronic infection and inflammation are correlated with a high risk of cancer development. IBD is a major example, since was shown to be correlated with the development of colorectal carcinomas. Almost 20% of cancer incidents worldwide are associated with the existence of a persistent infection or chronic inflammation. The role of immunity and inflammation is crucial, since inflammation can contribute to the initiation and progression of carcinogenesis by supplying the tumor microenvironment with growth, survival and angiogenetic factors and also ROS, thus leading to genomic instability. However immunosurveillance contributes to an early detection and elimination of transformed cancer cells, during the initiation or the metastatic stage. Homeostasis of the gut microflora is crucial to be maintained, since changes in the microbiome and the domination of pathogen microorganisms can lead to intestinal inflammation through PRRs activation or through endocytosis or adhesion or toxin secretion. There are three types of toxins known: a)cytolethal distending toxins (CDTs), b) typhoid toxin and c) colibactin. The first two types create double-strand DNA breaks and thus activate the DNA damage response mechanism. If the DNA lesions cannot be repaired, cancer transformation is possible to take place. Fueled by the latest scientific data regarding the typhoid toxin, we studied the effect of administrating Salmonella Typhimurium strains that can express (TT) or not (Delta) the active typhoid toxin to transgenic mice with the following genotypes: WT (wild type), TP53 heteroxygous (+/-), TP53 KO (knockout), ATM heterozygous (+/-) and ATM KO. Our purpose is to clarify the effect of typhoid toxin on the intestinal homeostasis and especially in mice where ATM and p53 are fully or partially missing. We conducted histological and immunohistochemical analysis, that lead to the following conclusions: inflammation of a lower severity and lower levels of the γΗ2ΑΧ marker were observed in the intestines of the mice that received the active toxin (TT) in contrast to the mice that received the inactive form of the toxin (Delta). By examining p65/NF-κΒ, which is the main regulator of inflammation, we observed statistically significant lower levels of the marker in mice that the inactive toxin was administered comparing to those that received the active form. Furthermore, the examination of two markers regarding T and B lymphocytes brought us to the conclusion that typhoid toxin has an immune modulator role. Based on the above, the presence of the typhoid toxin disrupts the intestinal homeostasis. However, further research is required in order to elucidate the underlying mechanisms."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ανοσολογία και φλεγμονή στον καρκίνο"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Θεοδώρου Σοφία","Theodorou Sofia"],"dc:date":["2018"],"dc:description":["Ο καρκίνος είναι μια δυνητικά θανατηφόρος νόσος με υψηλή επίπτωση σε παγκόσμιο επίπεδο. Η καρκινογένεση αποτελεί μία πολυσταδιακή διαδικασία, στην οποία εμπλέκονται πολύπλοκοι παθογενετικοί μηχανισμοί, οι οποίοι περιλαμβάνουν γενετικές και επιγενετικές τροποποιήσεις, καθώς και αλληλεπίδραση μεταξύ γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Τα καρκινικά κύτταρα αποκτούν κάποια συγκεκριμένα κοινά, μοριακά και κυτταρικά χαρακτηριστικά τα οποία είναι α) η ικανότητα αύξησης ανεξάρτητα από μιτογόνα ή αυξητικά ερεθίσματα, β) η απευαισθητοποίηση σε αντι-αυξητικά σήματα, γ) η αποφυγή της απόπτωσης, δ) η ικανότητα αέναου πολλαπλασιασμού, ε) η επαγωγή της αγγειογένεσης, στ) η ικανότητα διήθησης και μετάστασης, ζ) η γενωμική αστάθεια, η) η διαφυγή από την ανοσοεπιτήρηση, θ) η προαγωγή της ογκογένεσης μέσω της φλεγμονής και ι) ο επαναπρογραμματισμός του ενεργειακού μεταβολισμού. Με τον όρο φλεγμονή αναφερόμαστε στο σύνολο των τοπικών και συστηματικών μηχανισμών που ενεργοποιεί ο οργανισμός ως απάντηση : α) στη δράση βλαπτικών παραγόντων ή β) στην απόκλιση από το φυσιολογικό κάποιων στοιχείων που επηρεάζουν τη κυτταρική και ιστική ομοιοστασία. Οι χρόνιες λοιμώξεις από συγκεκριμένους μικροοργανισμούς (ιούς, βακτήρια, παράσιτα) έχει δειχθεί πως αυξάνουν τον κίνδυνο μετέπειτα ανάπτυξης καρκίνου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ιδιοπαθής φλεγμονώδης νόσος του εντέρου η οποία έχει συσχετισθεί με την ανάπτυξη καρκινωμάτων στο γαστρεντερικό σωλήνα (ορθοκολικός καρκίνος). Περίπου 20% των καρκίνων παγκοσμίως σχετίζεται με την ύπαρξη άλυτης λοίμωξης ή χρόνιας φλεγμονής. Ο ρόλος της ανοσίας και της φλεγμονής είναι καίριας σημασίας, διότι η φλεγμονή μπορεί να συμβάλλει στην έναρξη και εξέλιξη της καρκινογένεσης μέσω τροφοδότησης του μικροπεριβάλλοντος με παράγοντες που επάγουν την αύξηση, επιβίωση, αγγειογένεση, αλλά και μέσω της παραγωγής ROS με τελικό αποτέλεσμα τη δημιουργία γενωμικής αστάθειας. Από την άλλη, η ανοσοεπιτήρηση συμβάλλει στην πρώιμη ανίχνευση κι εξουδετέρωση των μετασχηματισμένων καρκινικών, αλλά και στην καταστροφή τους στην προσπάθειά τους να μετασταθούν. Η ομοιοστασία της εντερικής μικροχλωρίδας είναι απαραίτητο να διατηρείται, διότι έχει δειχθεί πως η ύπαρξη μεταβολής στο μικροβίωμα και η επικράτηση παθογόνων μικροοργανισμών μπορεί να προκαλέσει εντερική φλεγμονή μέσω ενεργοποίησης υποδοχέων που αναγνωρίζουν συγκεκριμένα μοτίβα (PRRs) ή μέσω ενδοκύττωσης ή προσκόλλησης ή και έκκρισης τοξινών. Υπάρχουν τρία είδη τοξινών, α) οι CDT τοξίνες, β) η τυφοειδής τοξίνη και γ) η τοξίνη colibactin. Οι δύο πρώτες προκαλούν δικλωνικές θραύσεις στο DNA και επαγωγή του μηχανισμού απόκρισης στις βλάβες του DNA (DDR) και εάν δεν επιδιορθωθούν είναι δυνατό να προάγουν τον καρκινικό μετασχηματισμό στο έντερο. Ορμώμενοι από ερευνητικά δεδομένα σχετικά με την τυφοειδή τοξίνη, προχωρήσαμε στη μελέτη της επίδρασης της χορήγησης στελεχών Salmonella Typhimurium τα οποία εκφράζουν την ενεργό (TT) ή την ανενεργό μορφή (Delta) της τυφοειδούς τοξίνης σε διαγονιδιακά ποντίκια που έχουν τους ακόλουθους γονότυπους: WT (wild type), TP53 heterozygous (+/-), TP53 KO (knock out, -/-), ATM heterozygous (+/-), ATM KO (knock out, -/-). Σκοπός μας ήταν να δούμε ποια είναι η επίδραση της τυφοειδούς τοξίνης στην ομοιοστασία του εντέρου και ειδικότερα σε ποντίκια στα οποία έχουν απαλειφθεί πλήρως ή μερικώς ο κύριος ανοδικός ρυθμιστής του μονοπατιού του DDR (ATM) και ο βασικός τελεστής του DDR (το p53). Για να απαντηθούν τα συγκεκριμένα ερωτήματα προχωρήσαμε σε ιστολογική και ανοσοϊστοχημική μελέτη των συγκεκριμένων περιστατικών. Η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων μας οδήγησε στα εξής συμπεράσματα: πρώτον, παρατηρήθηκε μείωση της βαρύτητας της φλεγμονής στο παχύ και στο λεπτό έντερο ποντικιών που έλαβαν την ενεργό τοξίνη, αλλά και μείωση των επιπέδων του γΗ2ΑΧ που αποτελεί καθιερωμένο δείκτη ύπαρξης δικλωνικών θραύσεων. Εξετάζοντας τον παράγοντα p65/NF-κΒ, ο οποίος είναι ο κύριος ρυθμιστής της φλεγμονής παρατηρήσαμε στατιστικώς σημαντικά μειωμένα επίπεδα στα ποντίκια που έλαβαν την αδρανή τοξίνη, έναντι αυτών που έλαβαν την ενερό μορφή. Επιπλέον, φαίνεται μέσω εξέτασης δύο δεικτών για Τ και Β λεμφοκύτταρα, η τυφοειδής τοξίνη να έχει ανοσορρυθμιστικό ρόλο. Με βάση τα ανωτέρω, η παρουσία της τυφοειδούς τοξίνης επηρεάζει την ομοιοστασία του εντέρου. Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω αναλύσεις προκειμένου να ρίξουμε φως στους υποκείμενους μηχανισμούς.","Cancer is a potentially lethal disease, characterized by high prevalence. Carginogenesis is a multistep process in which complex pathogenetic mechanisms are involved, including genetic and epigenetic aberrations and an interplay between genetic and environmental factors. The cancer cells acquire some capacities; known as the hallmarks of cancer: a) sustaining proliferative signaling, b) evading growth supressors, c) avoiding immune destruction, d) enabling replicative immortality, e) tumor-promoting inflammation, f) activating invasion and metastasis, g) inducing angiogenesis, h) genomic instability, i) resisting cell death and j) deregulating cellular energetics. Inflammation is the biological response to harmful stimuli or loss of cellular and tissue homeostasis. Chronic infection and inflammation are correlated with a high risk of cancer development. IBD is a major example, since was shown to be correlated with the development of colorectal carcinomas. Almost 20% of cancer incidents worldwide are associated with the existence of a persistent infection or chronic inflammation. The role of immunity and inflammation is crucial, since inflammation can contribute to the initiation and progression of carcinogenesis by supplying the tumor microenvironment with growth, survival and angiogenetic factors and also ROS, thus leading to genomic instability. However immunosurveillance contributes to an early detection and elimination of transformed cancer cells, during the initiation or the metastatic stage. Homeostasis of the gut microflora is crucial to be maintained, since changes in the microbiome and the domination of pathogen microorganisms can lead to intestinal inflammation through PRRs activation or through endocytosis or adhesion or toxin secretion. There are three types of toxins known: a)cytolethal distending toxins (CDTs), b) typhoid toxin and c) colibactin. The first two types create double-strand DNA breaks and thus activate the DNA damage response mechanism. If the DNA lesions cannot be repaired, cancer transformation is possible to take place. Fueled by the latest scientific data regarding the typhoid toxin, we studied the effect of administrating Salmonella Typhimurium strains that can express (TT) or not (Delta) the active typhoid toxin to transgenic mice with the following genotypes: WT (wild type), TP53 heteroxygous (+/-), TP53 KO (knockout), ATM heterozygous (+/-) and ATM KO. Our purpose is to clarify the effect of typhoid toxin on the intestinal homeostasis and especially in mice where ATM and p53 are fully or partially missing. We conducted histological and immunohistochemical analysis, that lead to the following conclusions: inflammation of a lower severity and lower levels of the γΗ2ΑΧ marker were observed in the intestines of the mice that received the active toxin (TT) in contrast to the mice that received the inactive form of the toxin (Delta). By examining p65/NF-κΒ, which is the main regulator of inflammation, we observed statistically significant lower levels of the marker in mice that the inactive toxin was administered comparing to those that received the active form. Furthermore, the examination of two markers regarding T and B lymphocytes brought us to the conclusion that typhoid toxin has an immune modulator role. Based on the above, the presence of the typhoid toxin disrupts the intestinal homeostasis. However, further research is required in order to elucidate the underlying mechanisms."],"dc:identifier":["uoadl:2814310","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2814310"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Ανοσολογία και φλεγμονή στον καρκίνο"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:32:29Z"}