{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2814952"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2814952","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Επιπτώσεις πρώιμης έκθεσης θηλυκών μυών σε ενδοκρινικούς διαταράκτες στο αναπαραγωγικό σύστημα.","abstract":"Οι ενδοκρινικοί διαταράκτες είναι εξωγενείς χημικές ενώσεις που μπορούν να εισέλθουν στον οργανισμό και να παρέμβουν στη φυσιολογική λειτουργία του ενδοκρινικού συστήματος. Σε αυτούς ανήκουν οι φθαλικοί εστέρες, ενώσεις που χρησιμοποιούνται ευρέως στην κατασκευή πλαστικών και καλλυντικών προϊόντων και φαίνεται να εμπλέκονται στην εμφάνιση διαφόρων παθολογιών. Μεταξύ των στόχων των φθαλικών ενώσεων, βρίσκεται το αναπαραγωγικό σύστημα το οποίο είναι υπεύθυνο για πολλές βασικές διαδικασίες της φυσιολογίας, όπως η παραγωγή γαμετών και η σύνθεση και έκκριση στεροειδών ορμονών. Η βαθύτερη κατανόηση των μηχανισμών δράσης των φθαλικών ενώσεων αποτελεί έναν από τους πολυάριθμους στόχους του Προγράμματος EDC-MixRisk, στο οποίο ερευνητές από την Ευρώπη και την Αμερική, συνεργάζονται με στόχο την εξασφάλιση ασφαλέστερων συνθηκών διαβίωσης για τις επόμενες γενιές. Το εργαστήριο Βασικών Ιατροβιολογικών Επιστημών του Τμήματος Οδοντιατρικής του ΕΚΠΑ, συμμετέχει (partner) στη διεθνή ερευνητική ομάδα του Προγράμματος EDC-MixRisk μελετώντας τις επιπτώσεις της πρώιμης έκθεσης σε μίγματα ενδοκρινικών διαταρακτών σε μύες. Στα πλαίσια της παρούσας διπλωματικής εργασίας μελετήθηκε η επίδραση μίγματος φθαλικών εστέρων (S0) στο αναπαραγωγικό σύστημα προεφηβικών και ενήλικων θηλυκών μυών, μετά από ενδομήτρια έκθεση. Στην πειραματική διαδικασία χρησιμοποιήθηκαν μίγματα δόσεων οι οποίες αντιστοιχούν σε x10, x100 και x500 επίπεδα ανθρώπινης έκθεσης, όπως αυτά προσδιορίστηκαν στην επιδημιολογική μελέτη SELMA. Στα πλαίσια της παρούσας μελέτης, εξετάσθηκαν αρχικά βασικές παράμετροι που φαίνεται να επηρεάζονται από την ενδομήτρια έκθεση σε μίγματα φθαλικών εστέρων. Αυτές περιελάμβαναν το βάρος σώματος σε διάφορα στάδια της ανάπτυξης, την πρωκτογεννητική απόσταση (anogenital distance – AGD) καθώς και την είσοδο στην εφηβεία, η οποία σηματοδοτείται με τη διάνοιξη του κόλπου (vaginal opening). Επιπλέον, προκειμένου να μελετηθούν περαιτέρω οι επιδράσεις του μίγματος S0 στο βασικό όργανο του θηλυκού αναπαραγωγικού συστήματος, την ωοθήκη, πραγματοποιήθηκαν μορφομετρικές, ιστολογικές και βιοχημικές μελέτες σε προεφηβικές και ενήλικες ωοθήκες. Στόχος ήταν ο προσδιορισμός του αριθμού και της μορφολογίας των ωοθυλακίων, καθώς και τα επίπεδα έκφρασης του υποδοχέα FSHR ο οποίος διαμεσολαβεί τη σηματοδότηση μίας πολύ βασικής ορμόνης του θηλυκού αναπαραγωγικού συστήματος, της ωοθυλακιοτρόπου ορμόνης (FSH). Τα αποτελέσματα της εργασίας υποδεικνύουν ότι η έκθεση θηλυκών μυών σε μίγμα φθαλικών ενώσεων κατά τη διάρκεια της εμβρυικής ζωής, προκαλεί μείωση του βάρους σώματος στην προεφηβεία και τροποποιήσεις της πρωκτογεννητικής απόστασης στην πρώιμη μεταγεννητική ζωή και την προεφηβεία. Από τα παραπάνω φαίνεται ότι οι φθαλικοί εστέρες παρεμβαίνουν τόσο στη σωστή λειτουργία του μεταβολισμού όσο και στη φυσιολογική ανάπτυξη χαρακτηριστικών του φύλου. Από την άλλη, δε φάνηκε να τροποποιούν την ηλικία εισόδου στην εφηβεία, έναν δείκτη που έχει δειχθεί ότι επηρεάζεται από άλλους ενδοκρινικούς διαταράκτες. Όσον αφορά στην ωοθήκη, παρόλο που εξωτερικοί παράμετροι όπως το βάρος δε φάνηκε να αλλάζουν ως αποτέλεσμα της έκθεσης στο συγκεκριμένο μίγμα φθαλικών ενώσεων, η εσωτερική μορφολογία της επηρεάστηκε σημαντικά. Πιο συγκεκριμένα, μορφομετρική εξέταση τομών προεφηβικών ωοθηκών, έδειξε αυξημένο αριθμό ατρητικών ωοθυλακίων. Η σημασία της αυξημένης ατρησίας φάνηκε κατά την εξέταση των ενήλικων ωοθηκών, όπου τα ωοθυλάκια αρχικών αναπτυξιακών σταδίων (πρωτογενή και δευτερογενή) βρέθηκαν σημαντικά μειωμένα. Η μείωση των ωοθυλακίων αυτών στις ενήλικες ωοθήκες, ισοδυναμεί με μείωση των διαθέσιμων ωοθυλακίων για μελλοντική ωορρηξία, στοιχείο που έχει συνδυαστεί με την εμφάνιση πρόωρης ωοθηκικής ανεπάρκειας. Ένα ακόμη εύρημα της μελέτης μας, ήταν ο εντοπισμός κύστεων σε ωοθήκες θηλυκών μυών που είχαν εκτεθεί προγεννητικά στο μίγμα S0. Η παρουσία κύστεων μπορεί να συνδεθεί με την εμφάνιση του Συνδρόμου Πολυκυστικών Ωοθηκών στον άνθρωπο, μία πολύ συχνή ασθένεια του αναπαραγωγικού συστήματος τη σημερινή εποχή, ενώ έχει θεωρηθεί από διάφορους ερευνητές, ως ένδειξη αναπαραγωγικής γήρανσης. Τα ευρήματα της παρούσας εργασίας, υποδεικνύουν ότι ενδοκρινικοί διαταράκτες, όπως οι φθαλικές ενώσεις, παρεμποδίζουν τη φυσιολογική ανάπτυξη και λειτουργία του θηλυκού αναπαραγωγικού συστήματος, θέτοντας τις βάσεις για την εκδήλωση διαφόρων παθολογιών. Οι παρατηρήσεις αυτές ενισχύουν την άποψη ότι οι χημικές αυτές ενώσεις αποτελούν κίνδυνο για την υγεία του ανθρώπου, αλλά και όλων των ζωντανών οργανισμών και ότι θα πρέπει να γίνουν προσπάθειες για περιορισμό της χρήσης τους και αντικατάστασής τους από άλλες, πιο ασφαλείς χημικές ουσίες.","abstract_html":"Οι ενδοκρινικοί διαταράκτες είναι εξωγενείς χημικές ενώσεις που μπορούν να εισέλθουν στον οργανισμό και να παρέμβουν στη φυσιολογική λειτουργία του ενδοκρινικού συστήματος. Σε αυτούς ανήκουν οι φθαλικοί εστέρες, ενώσεις που χρησιμοποιούνται ευρέως στην κατασκευή πλαστικών και καλλυντικών προϊόντων και φαίνεται να εμπλέκονται στην εμφάνιση διαφόρων παθολογιών. Μεταξύ των στόχων των φθαλικών ενώσεων, βρίσκεται το αναπαραγωγικό σύστημα το οποίο είναι υπεύθυνο για πολλές βασικές διαδικασίες της φυσιολογίας, όπως η παραγωγή γαμετών και η σύνθεση και έκκριση στεροειδών ορμονών. Η βαθύτερη κατανόηση των μηχανισμών δράσης των φθαλικών ενώσεων αποτελεί έναν από τους πολυάριθμους στόχους του Προγράμματος EDC-MixRisk, στο οποίο ερευνητές από την Ευρώπη και την Αμερική, συνεργάζονται με στόχο την εξασφάλιση ασφαλέστερων συνθηκών διαβίωσης για τις επόμενες γενιές. Το εργαστήριο Βασικών Ιατροβιολογικών Επιστημών του Τμήματος Οδοντιατρικής του ΕΚΠΑ, συμμετέχει (partner) στη διεθνή ερευνητική ομάδα του Προγράμματος EDC-MixRisk μελετώντας τις επιπτώσεις της πρώιμης έκθεσης σε μίγματα ενδοκρινικών διαταρακτών σε μύες. Στα πλαίσια της παρούσας διπλωματικής εργασίας μελετήθηκε η επίδραση μίγματος φθαλικών εστέρων (S0) στο αναπαραγωγικό σύστημα προεφηβικών και ενήλικων θηλυκών μυών, μετά από ενδομήτρια έκθεση. Στην πειραματική διαδικασία χρησιμοποιήθηκαν μίγματα δόσεων οι οποίες αντιστοιχούν σε x10, x100 και x500 επίπεδα ανθρώπινης έκθεσης, όπως αυτά προσδιορίστηκαν στην επιδημιολογική μελέτη SELMA. Στα πλαίσια της παρούσας μελέτης, εξετάσθηκαν αρχικά βασικές παράμετροι που φαίνεται να επηρεάζονται από την ενδομήτρια έκθεση σε μίγματα φθαλικών εστέρων. Αυτές περιελάμβαναν το βάρος σώματος σε διάφορα στάδια της ανάπτυξης, την πρωκτογεννητική απόσταση (anogenital distance – AGD) καθώς και την είσοδο στην εφηβεία, η οποία σηματοδοτείται με τη διάνοιξη του κόλπου (vaginal opening). Επιπλέον, προκειμένου να μελετηθούν περαιτέρω οι επιδράσεις του μίγματος S0 στο βασικό όργανο του θηλυκού αναπαραγωγικού συστήματος, την ωοθήκη, πραγματοποιήθηκαν μορφομετρικές, ιστολογικές και βιοχημικές μελέτες σε προεφηβικές και ενήλικες ωοθήκες. Στόχος ήταν ο προσδιορισμός του αριθμού και της μορφολογίας των ωοθυλακίων, καθώς και τα επίπεδα έκφρασης του υποδοχέα FSHR ο οποίος διαμεσολαβεί τη σηματοδότηση μίας πολύ βασικής ορμόνης του θηλυκού αναπαραγωγικού συστήματος, της ωοθυλακιοτρόπου ορμόνης (FSH). Τα αποτελέσματα της εργασίας υποδεικνύουν ότι η έκθεση θηλυκών μυών σε μίγμα φθαλικών ενώσεων κατά τη διάρκεια της εμβρυικής ζωής, προκαλεί μείωση του βάρους σώματος στην προεφηβεία και τροποποιήσεις της πρωκτογεννητικής απόστασης στην πρώιμη μεταγεννητική ζωή και την προεφηβεία. Από τα παραπάνω φαίνεται ότι οι φθαλικοί εστέρες παρεμβαίνουν τόσο στη σωστή λειτουργία του μεταβολισμού όσο και στη φυσιολογική ανάπτυξη χαρακτηριστικών του φύλου. Από την άλλη, δε φάνηκε να τροποποιούν την ηλικία εισόδου στην εφηβεία, έναν δείκτη που έχει δειχθεί ότι επηρεάζεται από άλλους ενδοκρινικούς διαταράκτες. Όσον αφορά στην ωοθήκη, παρόλο που εξωτερικοί παράμετροι όπως το βάρος δε φάνηκε να αλλάζουν ως αποτέλεσμα της έκθεσης στο συγκεκριμένο μίγμα φθαλικών ενώσεων, η εσωτερική μορφολογία της επηρεάστηκε σημαντικά. Πιο συγκεκριμένα, μορφομετρική εξέταση τομών προεφηβικών ωοθηκών, έδειξε αυξημένο αριθμό ατρητικών ωοθυλακίων. Η σημασία της αυξημένης ατρησίας φάνηκε κατά την εξέταση των ενήλικων ωοθηκών, όπου τα ωοθυλάκια αρχικών αναπτυξιακών σταδίων (πρωτογενή και δευτερογενή) βρέθηκαν σημαντικά μειωμένα. Η μείωση των ωοθυλακίων αυτών στις ενήλικες ωοθήκες, ισοδυναμεί με μείωση των διαθέσιμων ωοθυλακίων για μελλοντική ωορρηξία, στοιχείο που έχει συνδυαστεί με την εμφάνιση πρόωρης ωοθηκικής ανεπάρκειας. Ένα ακόμη εύρημα της μελέτης μας, ήταν ο εντοπισμός κύστεων σε ωοθήκες θηλυκών μυών που είχαν εκτεθεί προγεννητικά στο μίγμα S0. Η παρουσία κύστεων μπορεί να συνδεθεί με την εμφάνιση του Συνδρόμου Πολυκυστικών Ωοθηκών στον άνθρωπο, μία πολύ συχνή ασθένεια του αναπαραγωγικού συστήματος τη σημερινή εποχή, ενώ έχει θεωρηθεί από διάφορους ερευνητές, ως ένδειξη αναπαραγωγικής γήρανσης. Τα ευρήματα της παρούσας εργασίας, υποδεικνύουν ότι ενδοκρινικοί διαταράκτες, όπως οι φθαλικές ενώσεις, παρεμποδίζουν τη φυσιολογική ανάπτυξη και λειτουργία του θηλυκού αναπαραγωγικού συστήματος, θέτοντας τις βάσεις για την εκδήλωση διαφόρων παθολογιών. Οι παρατηρήσεις αυτές ενισχύουν την άποψη ότι οι χημικές αυτές ενώσεις αποτελούν κίνδυνο για την υγεία του ανθρώπου, αλλά και όλων των ζωντανών οργανισμών και ότι θα πρέπει να γίνουν προσπάθειες για περιορισμό της χρήσης τους και αντικατάστασής τους από άλλες, πιο ασφαλείς χημικές ουσίες.","abstract_has_math":false,"creators":["Παναγοπούλου Λυδία-Παναγιώτα","Panagopoulou Lydia-Panagiota"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2018,"date_issued":"2018","date_published":"2018","updated_at":"2026-11-19T05:32:29Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2814952"],"render_values":[{"text":"uoadl:2814952","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2814952","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2814952","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2814952","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Παναγοπούλου Λυδία-Παναγιώτα","Panagopoulou Lydia-Panagiota"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2018"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2814952","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2814952"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Οι ενδοκρινικοί διαταράκτες είναι εξωγενείς χημικές ενώσεις που μπορούν να εισέλθουν στον οργανισμό και να παρέμβουν στη φυσιολογική λειτουργία του ενδοκρινικού συστήματος. Σε αυτούς ανήκουν οι φθαλικοί εστέρες, ενώσεις που χρησιμοποιούνται ευρέως στην κατασκευή πλαστικών και καλλυντικών προϊόντων και φαίνεται να εμπλέκονται στην εμφάνιση διαφόρων παθολογιών. Μεταξύ των στόχων των φθαλικών ενώσεων, βρίσκεται το αναπαραγωγικό σύστημα το οποίο είναι υπεύθυνο για πολλές βασικές διαδικασίες της φυσιολογίας, όπως η παραγωγή γαμετών και η σύνθεση και έκκριση στεροειδών ορμονών. Η βαθύτερη κατανόηση των μηχανισμών δράσης των φθαλικών ενώσεων αποτελεί έναν από τους πολυάριθμους στόχους του Προγράμματος EDC-MixRisk, στο οποίο ερευνητές από την Ευρώπη και την Αμερική, συνεργάζονται με στόχο την εξασφάλιση ασφαλέστερων συνθηκών διαβίωσης για τις επόμενες γενιές. Το εργαστήριο Βασικών Ιατροβιολογικών Επιστημών του Τμήματος Οδοντιατρικής του ΕΚΠΑ, συμμετέχει (partner) στη διεθνή ερευνητική ομάδα του Προγράμματος EDC-MixRisk μελετώντας τις επιπτώσεις της πρώιμης έκθεσης σε μίγματα ενδοκρινικών διαταρακτών σε μύες. Στα πλαίσια της παρούσας διπλωματικής εργασίας μελετήθηκε η επίδραση μίγματος φθαλικών εστέρων (S0) στο αναπαραγωγικό σύστημα προεφηβικών και ενήλικων θηλυκών μυών, μετά από ενδομήτρια έκθεση. Στην πειραματική διαδικασία χρησιμοποιήθηκαν μίγματα δόσεων οι οποίες αντιστοιχούν σε x10, x100 και x500 επίπεδα ανθρώπινης έκθεσης, όπως αυτά προσδιορίστηκαν στην επιδημιολογική μελέτη SELMA. Στα πλαίσια της παρούσας μελέτης, εξετάσθηκαν αρχικά βασικές παράμετροι που φαίνεται να επηρεάζονται από την ενδομήτρια έκθεση σε μίγματα φθαλικών εστέρων. Αυτές περιελάμβαναν το βάρος σώματος σε διάφορα στάδια της ανάπτυξης, την πρωκτογεννητική απόσταση (anogenital distance – AGD) καθώς και την είσοδο στην εφηβεία, η οποία σηματοδοτείται με τη διάνοιξη του κόλπου (vaginal opening). Επιπλέον, προκειμένου να μελετηθούν περαιτέρω οι επιδράσεις του μίγματος S0 στο βασικό όργανο του θηλυκού αναπαραγωγικού συστήματος, την ωοθήκη, πραγματοποιήθηκαν μορφομετρικές, ιστολογικές και βιοχημικές μελέτες σε προεφηβικές και ενήλικες ωοθήκες. Στόχος ήταν ο προσδιορισμός του αριθμού και της μορφολογίας των ωοθυλακίων, καθώς και τα επίπεδα έκφρασης του υποδοχέα FSHR ο οποίος διαμεσολαβεί τη σηματοδότηση μίας πολύ βασικής ορμόνης του θηλυκού αναπαραγωγικού συστήματος, της ωοθυλακιοτρόπου ορμόνης (FSH). Τα αποτελέσματα της εργασίας υποδεικνύουν ότι η έκθεση θηλυκών μυών σε μίγμα φθαλικών ενώσεων κατά τη διάρκεια της εμβρυικής ζωής, προκαλεί μείωση του βάρους σώματος στην προεφηβεία και τροποποιήσεις της πρωκτογεννητικής απόστασης στην πρώιμη μεταγεννητική ζωή και την προεφηβεία. Από τα παραπάνω φαίνεται ότι οι φθαλικοί εστέρες παρεμβαίνουν τόσο στη σωστή λειτουργία του μεταβολισμού όσο και στη φυσιολογική ανάπτυξη χαρακτηριστικών του φύλου. Από την άλλη, δε φάνηκε να τροποποιούν την ηλικία εισόδου στην εφηβεία, έναν δείκτη που έχει δειχθεί ότι επηρεάζεται από άλλους ενδοκρινικούς διαταράκτες. Όσον αφορά στην ωοθήκη, παρόλο που εξωτερικοί παράμετροι όπως το βάρος δε φάνηκε να αλλάζουν ως αποτέλεσμα της έκθεσης στο συγκεκριμένο μίγμα φθαλικών ενώσεων, η εσωτερική μορφολογία της επηρεάστηκε σημαντικά. Πιο συγκεκριμένα, μορφομετρική εξέταση τομών προεφηβικών ωοθηκών, έδειξε αυξημένο αριθμό ατρητικών ωοθυλακίων. Η σημασία της αυξημένης ατρησίας φάνηκε κατά την εξέταση των ενήλικων ωοθηκών, όπου τα ωοθυλάκια αρχικών αναπτυξιακών σταδίων (πρωτογενή και δευτερογενή) βρέθηκαν σημαντικά μειωμένα. Η μείωση των ωοθυλακίων αυτών στις ενήλικες ωοθήκες, ισοδυναμεί με μείωση των διαθέσιμων ωοθυλακίων για μελλοντική ωορρηξία, στοιχείο που έχει συνδυαστεί με την εμφάνιση πρόωρης ωοθηκικής ανεπάρκειας. Ένα ακόμη εύρημα της μελέτης μας, ήταν ο εντοπισμός κύστεων σε ωοθήκες θηλυκών μυών που είχαν εκτεθεί προγεννητικά στο μίγμα S0. Η παρουσία κύστεων μπορεί να συνδεθεί με την εμφάνιση του Συνδρόμου Πολυκυστικών Ωοθηκών στον άνθρωπο, μία πολύ συχνή ασθένεια του αναπαραγωγικού συστήματος τη σημερινή εποχή, ενώ έχει θεωρηθεί από διάφορους ερευνητές, ως ένδειξη αναπαραγωγικής γήρανσης. Τα ευρήματα της παρούσας εργασίας, υποδεικνύουν ότι ενδοκρινικοί διαταράκτες, όπως οι φθαλικές ενώσεις, παρεμποδίζουν τη φυσιολογική ανάπτυξη και λειτουργία του θηλυκού αναπαραγωγικού συστήματος, θέτοντας τις βάσεις για την εκδήλωση διαφόρων παθολογιών. Οι παρατηρήσεις αυτές ενισχύουν την άποψη ότι οι χημικές αυτές ενώσεις αποτελούν κίνδυνο για την υγεία του ανθρώπου, αλλά και όλων των ζωντανών οργανισμών και ότι θα πρέπει να γίνουν προσπάθειες για περιορισμό της χρήσης τους και αντικατάστασής τους από άλλες, πιο ασφαλείς χημικές ουσίες.","Endocrine Disrupting Chemicals (EDCs) are chemical substances that can enter in the organism and disrupt the function of the endocrine system. One category of EDCs, phthalate esters or phthalates, are commonly used in the manufacturing of plastic and personal-care products and seem to be involved in the development of various types of disease. Studies suggest that one target of phthalate action is the reproductive system, which plays an important role in physiology mainly by producing gametes and synthesizing and secreting steroid hormones. The deeper understanding of phthalate mechanism of action, is one of the goals of EDC-MixRisk Program, in which researchers from Europe and the USA are collaborating in order to ensure safer living conditions for future generations. The laboratory of Basic Biomedical Sciences of the Department of Dentistry (National and Kapodistrian University of Athens), as a partner of EDC-MixRisk Program, studies the impact of neonatal exposure to endocrine disruptors in mice. Within the framework of this study, basic parameters that are influenced by the in utero exposure to phthalates’ mixture, were assessed. These included: body weight in different developmental stages, anogenital distance (AGD) and vaginal opening used as an external index of puberty onset. In addition, in order to examine the impact of the mixture S0 on the basic organ of female reproductive system, the ovary, morphometric, histological and biochemical analysis were conducted in prepubertal and adult ovaries. Our objective was to determine the number and morphology of the ovarian follicles, along with the expression levels of the receptor FSHR, which mediates the signaling of a very important hormone of the female reproductive system, follicular stimulating hormone (FSH). The results of our study, suggest that the in utero exposure of female mice to a mixture of phthalate esters, causes reduction of body weight during pre-puberty and changes of the anogenital distance, during neonatal life and pre-puberty. These results indicate that phthalate esters interfere with the normal function of metabolism and the development of secondary sex characteristics. On the other hand, they didn’t seem to cause changes on the day of vaginal opening, a characteristic which is affected by other endocrine disruptors. Concerning the ovary, even though its weight did not seem to change after the exposure to the phthalate mixture, many changes were caused in the ovarian histology. Specifically, morphometric study of ovarian sections, showed increased follicle atresia. The importance of the atresia was shown in the adult ovaries, where follicles of early developmental stages (primary and secondary) were significantly reduced. This reduction means a decrease in available follicles for future ovulations, a sign of premature ovarian failure. During our study, we also observed ovarian cysts in females exposed to the mixture S0. Ovarian cysts have been linked with the occurrence of Polycystic Ovarian Syndrome (PCOS) in humans, a very common disease of female reproductive system nowadays. It has also been considered a sign of reproductive senescence. In total, our results indicate that endocrine disrupting chemicals, such as phthalate esters, interfere with normal development and function of female reproductive system, setting the bases for the occurrence of various diseases. These findings enhance the notion that phthalates pose a severe danger for human health and for all living organisms and that many efforts should focus on the restriction of their use and their replacement from other, safer chemical substances."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Επιπτώσεις πρώιμης έκθεσης θηλυκών μυών σε ενδοκρινικούς διαταράκτες στο αναπαραγωγικό σύστημα."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Παναγοπούλου Λυδία-Παναγιώτα","Panagopoulou Lydia-Panagiota"],"dc:date":["2018"],"dc:description":["Οι ενδοκρινικοί διαταράκτες είναι εξωγενείς χημικές ενώσεις που μπορούν να εισέλθουν στον οργανισμό και να παρέμβουν στη φυσιολογική λειτουργία του ενδοκρινικού συστήματος. Σε αυτούς ανήκουν οι φθαλικοί εστέρες, ενώσεις που χρησιμοποιούνται ευρέως στην κατασκευή πλαστικών και καλλυντικών προϊόντων και φαίνεται να εμπλέκονται στην εμφάνιση διαφόρων παθολογιών. Μεταξύ των στόχων των φθαλικών ενώσεων, βρίσκεται το αναπαραγωγικό σύστημα το οποίο είναι υπεύθυνο για πολλές βασικές διαδικασίες της φυσιολογίας, όπως η παραγωγή γαμετών και η σύνθεση και έκκριση στεροειδών ορμονών. Η βαθύτερη κατανόηση των μηχανισμών δράσης των φθαλικών ενώσεων αποτελεί έναν από τους πολυάριθμους στόχους του Προγράμματος EDC-MixRisk, στο οποίο ερευνητές από την Ευρώπη και την Αμερική, συνεργάζονται με στόχο την εξασφάλιση ασφαλέστερων συνθηκών διαβίωσης για τις επόμενες γενιές. Το εργαστήριο Βασικών Ιατροβιολογικών Επιστημών του Τμήματος Οδοντιατρικής του ΕΚΠΑ, συμμετέχει (partner) στη διεθνή ερευνητική ομάδα του Προγράμματος EDC-MixRisk μελετώντας τις επιπτώσεις της πρώιμης έκθεσης σε μίγματα ενδοκρινικών διαταρακτών σε μύες. Στα πλαίσια της παρούσας διπλωματικής εργασίας μελετήθηκε η επίδραση μίγματος φθαλικών εστέρων (S0) στο αναπαραγωγικό σύστημα προεφηβικών και ενήλικων θηλυκών μυών, μετά από ενδομήτρια έκθεση. Στην πειραματική διαδικασία χρησιμοποιήθηκαν μίγματα δόσεων οι οποίες αντιστοιχούν σε x10, x100 και x500 επίπεδα ανθρώπινης έκθεσης, όπως αυτά προσδιορίστηκαν στην επιδημιολογική μελέτη SELMA. Στα πλαίσια της παρούσας μελέτης, εξετάσθηκαν αρχικά βασικές παράμετροι που φαίνεται να επηρεάζονται από την ενδομήτρια έκθεση σε μίγματα φθαλικών εστέρων. Αυτές περιελάμβαναν το βάρος σώματος σε διάφορα στάδια της ανάπτυξης, την πρωκτογεννητική απόσταση (anogenital distance – AGD) καθώς και την είσοδο στην εφηβεία, η οποία σηματοδοτείται με τη διάνοιξη του κόλπου (vaginal opening). Επιπλέον, προκειμένου να μελετηθούν περαιτέρω οι επιδράσεις του μίγματος S0 στο βασικό όργανο του θηλυκού αναπαραγωγικού συστήματος, την ωοθήκη, πραγματοποιήθηκαν μορφομετρικές, ιστολογικές και βιοχημικές μελέτες σε προεφηβικές και ενήλικες ωοθήκες. Στόχος ήταν ο προσδιορισμός του αριθμού και της μορφολογίας των ωοθυλακίων, καθώς και τα επίπεδα έκφρασης του υποδοχέα FSHR ο οποίος διαμεσολαβεί τη σηματοδότηση μίας πολύ βασικής ορμόνης του θηλυκού αναπαραγωγικού συστήματος, της ωοθυλακιοτρόπου ορμόνης (FSH). Τα αποτελέσματα της εργασίας υποδεικνύουν ότι η έκθεση θηλυκών μυών σε μίγμα φθαλικών ενώσεων κατά τη διάρκεια της εμβρυικής ζωής, προκαλεί μείωση του βάρους σώματος στην προεφηβεία και τροποποιήσεις της πρωκτογεννητικής απόστασης στην πρώιμη μεταγεννητική ζωή και την προεφηβεία. Από τα παραπάνω φαίνεται ότι οι φθαλικοί εστέρες παρεμβαίνουν τόσο στη σωστή λειτουργία του μεταβολισμού όσο και στη φυσιολογική ανάπτυξη χαρακτηριστικών του φύλου. Από την άλλη, δε φάνηκε να τροποποιούν την ηλικία εισόδου στην εφηβεία, έναν δείκτη που έχει δειχθεί ότι επηρεάζεται από άλλους ενδοκρινικούς διαταράκτες. Όσον αφορά στην ωοθήκη, παρόλο που εξωτερικοί παράμετροι όπως το βάρος δε φάνηκε να αλλάζουν ως αποτέλεσμα της έκθεσης στο συγκεκριμένο μίγμα φθαλικών ενώσεων, η εσωτερική μορφολογία της επηρεάστηκε σημαντικά. Πιο συγκεκριμένα, μορφομετρική εξέταση τομών προεφηβικών ωοθηκών, έδειξε αυξημένο αριθμό ατρητικών ωοθυλακίων. Η σημασία της αυξημένης ατρησίας φάνηκε κατά την εξέταση των ενήλικων ωοθηκών, όπου τα ωοθυλάκια αρχικών αναπτυξιακών σταδίων (πρωτογενή και δευτερογενή) βρέθηκαν σημαντικά μειωμένα. Η μείωση των ωοθυλακίων αυτών στις ενήλικες ωοθήκες, ισοδυναμεί με μείωση των διαθέσιμων ωοθυλακίων για μελλοντική ωορρηξία, στοιχείο που έχει συνδυαστεί με την εμφάνιση πρόωρης ωοθηκικής ανεπάρκειας. Ένα ακόμη εύρημα της μελέτης μας, ήταν ο εντοπισμός κύστεων σε ωοθήκες θηλυκών μυών που είχαν εκτεθεί προγεννητικά στο μίγμα S0. Η παρουσία κύστεων μπορεί να συνδεθεί με την εμφάνιση του Συνδρόμου Πολυκυστικών Ωοθηκών στον άνθρωπο, μία πολύ συχνή ασθένεια του αναπαραγωγικού συστήματος τη σημερινή εποχή, ενώ έχει θεωρηθεί από διάφορους ερευνητές, ως ένδειξη αναπαραγωγικής γήρανσης. Τα ευρήματα της παρούσας εργασίας, υποδεικνύουν ότι ενδοκρινικοί διαταράκτες, όπως οι φθαλικές ενώσεις, παρεμποδίζουν τη φυσιολογική ανάπτυξη και λειτουργία του θηλυκού αναπαραγωγικού συστήματος, θέτοντας τις βάσεις για την εκδήλωση διαφόρων παθολογιών. Οι παρατηρήσεις αυτές ενισχύουν την άποψη ότι οι χημικές αυτές ενώσεις αποτελούν κίνδυνο για την υγεία του ανθρώπου, αλλά και όλων των ζωντανών οργανισμών και ότι θα πρέπει να γίνουν προσπάθειες για περιορισμό της χρήσης τους και αντικατάστασής τους από άλλες, πιο ασφαλείς χημικές ουσίες.","Endocrine Disrupting Chemicals (EDCs) are chemical substances that can enter in the organism and disrupt the function of the endocrine system. One category of EDCs, phthalate esters or phthalates, are commonly used in the manufacturing of plastic and personal-care products and seem to be involved in the development of various types of disease. Studies suggest that one target of phthalate action is the reproductive system, which plays an important role in physiology mainly by producing gametes and synthesizing and secreting steroid hormones. The deeper understanding of phthalate mechanism of action, is one of the goals of EDC-MixRisk Program, in which researchers from Europe and the USA are collaborating in order to ensure safer living conditions for future generations. The laboratory of Basic Biomedical Sciences of the Department of Dentistry (National and Kapodistrian University of Athens), as a partner of EDC-MixRisk Program, studies the impact of neonatal exposure to endocrine disruptors in mice. Within the framework of this study, basic parameters that are influenced by the in utero exposure to phthalates’ mixture, were assessed. These included: body weight in different developmental stages, anogenital distance (AGD) and vaginal opening used as an external index of puberty onset. In addition, in order to examine the impact of the mixture S0 on the basic organ of female reproductive system, the ovary, morphometric, histological and biochemical analysis were conducted in prepubertal and adult ovaries. Our objective was to determine the number and morphology of the ovarian follicles, along with the expression levels of the receptor FSHR, which mediates the signaling of a very important hormone of the female reproductive system, follicular stimulating hormone (FSH). The results of our study, suggest that the in utero exposure of female mice to a mixture of phthalate esters, causes reduction of body weight during pre-puberty and changes of the anogenital distance, during neonatal life and pre-puberty. These results indicate that phthalate esters interfere with the normal function of metabolism and the development of secondary sex characteristics. On the other hand, they didn’t seem to cause changes on the day of vaginal opening, a characteristic which is affected by other endocrine disruptors. Concerning the ovary, even though its weight did not seem to change after the exposure to the phthalate mixture, many changes were caused in the ovarian histology. Specifically, morphometric study of ovarian sections, showed increased follicle atresia. The importance of the atresia was shown in the adult ovaries, where follicles of early developmental stages (primary and secondary) were significantly reduced. This reduction means a decrease in available follicles for future ovulations, a sign of premature ovarian failure. During our study, we also observed ovarian cysts in females exposed to the mixture S0. Ovarian cysts have been linked with the occurrence of Polycystic Ovarian Syndrome (PCOS) in humans, a very common disease of female reproductive system nowadays. It has also been considered a sign of reproductive senescence. In total, our results indicate that endocrine disrupting chemicals, such as phthalate esters, interfere with normal development and function of female reproductive system, setting the bases for the occurrence of various diseases. These findings enhance the notion that phthalates pose a severe danger for human health and for all living organisms and that many efforts should focus on the restriction of their use and their replacement from other, safer chemical substances."],"dc:identifier":["uoadl:2814952","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2814952"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Επιπτώσεις πρώιμης έκθεσης θηλυκών μυών σε ενδοκρινικούς διαταράκτες στο αναπαραγωγικό σύστημα."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:32:29Z"}