{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2817087"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2817087","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η ιστορική εξέλιξη των δομών προνοιακής στήριξης των παιδιών προσχολικής ηλικίας στην Ελλάδα. Με έμφαση στην περίπτωση των Παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών","abstract":"Η παρούσα εργασία ασχολείται με τις προνοιακές δομές στήριξης παιδιών προσχολικής ηλικίας στην Ελλάδα από την ίδρυση το νεοσύστατου κράτους. Έμφαση δίνεται στους παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς, που ιδρύθηκαν με σκοπό να φροντίσουν και να προστατέψουν τα ορφανά και απροστάτευτα παιδιά και τα παιδιά εκείνα που δεν είχαν κάποιον να τα προσέχει όταν οι γονείς εργάζονταν. Γίνεται ιστορική αναδρομή των δομών που ιδρύθηκαν στην χώρα από το 1830, μέχρι και τον 21ο αιώνα. Στην πλειονότητα τους είναι ορφανοτροφεία και βρεφοκομεία, που δημιουργήθηκαν από φιλάνθρωπους Έλληνες και ομογενείς και από φιλέλληνες ξένους. Σκοπός τους ήταν όχι μόνο η προστασία των παιδιών από την φτώχεια, την ανέχεια και την πείνα, αλλά και η προστασία της ίδιας της κοινωνίας από αυτά τα παιδιά. Το πρώτο ίδρυμα δημιουργείται από τον κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, αλλά σταματάει η λειτουργία του όταν εκείνος δολοφονείται. Η κρατική παρουσία στην πρόνοια για το παιδιά αργεί να φανεί. Πρωτοστατούν οι ιδιώτες, που έχουν ζήσει στο εξωτερικό και έχουν αποκτήσει το αίσθημα της φιλανθρωπίας. Η πρόνοια στην Ελλάδα παραμένει ίδια μέχρι το τέλος του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, όπου αρχίζει το επίσημο κράτος να αναλαμβάνει ευθύνες. Ωστόσο, είναι ενδεικτική η απουσία του κράτους αν αναφερθεί το γεγονός πως το 1977 δεν υπάρχει ακόμα κάποιος επίσημος κρατικός φορέας για τα ιδρύματα στη χώρα (Δημοπούλου, 1977). Σήμερα σκοπός αυτών των ιδρυμάτων είναι να επιστρέφουν τα παιδιά στην φυσική τους οικογένεια και όταν αυτό δεν είναι δυνατό να υιοθετούνται από άλλη οικογένεια ή να γίνεται αναδοχή. Επιπλέον, για τα παιδιά που δεν έχουν καταφέρει να απομακρυνθούν από τα ιδρύματα, υπάρχουν πιο μικρές δομές, που μοιάζουν πιο πολύ σε οικογένειες, συγκριτικά με το παρελθόν, με σκοπό να αποφευχθεί η ιδρυματοποίηση. Αυτά τα παιδιά κοινωνικοποιούνται, εισέρχονται στην κοινωνία από νωρίς και δεν αντιμετωπίζουν κοινωνικό αποκλεισμό. Πρώτο βήμα για αυτό είναι η φιλοξενία τους στους παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς και στη συνέχεια η ομαλή ένταξη στο σχολικό περιβάλλον. Στη συνέχεια παρουσιάζεται η ίδρυση και παρουσία των παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών στην χώρα και η στήριξη που παρέχουν στους γονείς. Αρχικά δημιουργούνται για την προστασία των παιδιών άπορων οικογενειών και εργατών. Αργότερα τέτοιες δομές ιδρύουν και βιομηχανίες για τα παιδιά των εργατριών τους. Στις δύσκολες συγκυρίες για την χώρα, όπως οι προσαρτήσεις εδαφών, οι παιδικοί και βρεφονηπιακοί σταθμοί είναι ένα μέσο διατήρησης του εθνικού φρονήματος. Είναι εμφανής ο προνοιακός τους ρόλος, αφού προορίζονται για την παροχή φροντίδας. Ωστόσο, όσο ο καιρός περνάει και τα κοινωνικά δεδομένα αλλάζουν, οι δομές αυτές αποκτούν παιδαγωγικό χαρακτήρα και αρχίζουν να φιλοξενούνται παιδιά όλων των κοινωνικών στρωμάτων. Παρέχουν αγωγή, φροντίδα και κοινωνικοποίηση. Επίσης, στις μέρες μας, που η χώρα αντιμετωπίζει οικονομική και κοινωνική κρίση, οι παιδικοί και βρεφονηπιακοί σταθμοί φροντίζουν για την ανάπτυξη, την σίτιση και την φροντίδα, όχι μόνο των εργαζομένων, όπως παλαιότερα, αλλά και των οικογενειών που μειονεκτούν (ανέργων, χαμηλόμισθων, μονογονεϊκών και άλλων). Η σημαντικότητα των μονάδων για την προσχολική ηλικία φαίνεται και από τις αναφορές των σύγχρονων επιστημονικών δεδομένων, που αναφέρουν πως προλαμβάνουν τις μαθησιακές δυσκολίες και την σχολική διαρροή, μικραίνουν το κοινωνικό χάσμα, μακροπρόθεσμα μειώνουν τις κρατικές δαπάνες και αποτρέπουν τον κοινωνικό και εργασιακό αποκλεισμό. Η προσχολική αγωγή και φροντίδα, πρέπει να είναι πρωταρχικό μέλημα κάθε κοινωνικής πολιτικής, καθώς οι βάσεις για την διαμόρφωση των προτύπων και των συνηθειών του ανθρώπου χτίζονται στα πρώτα χρόνια της ζωής (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2011). Επίσης, έχει αναγνωριστεί ως πολύ σημαντική για την εξάλειψη των κοινωνικοοικονομικών μειονεκτημάτων και για την επιτυχή μελλοντική ανάπτυξη των παιδιών (UNICEF, 2012).","abstract_html":"Η παρούσα εργασία ασχολείται με τις προνοιακές δομές στήριξης παιδιών προσχολικής ηλικίας στην Ελλάδα από την ίδρυση το νεοσύστατου κράτους. Έμφαση δίνεται στους παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς, που ιδρύθηκαν με σκοπό να φροντίσουν και να προστατέψουν τα ορφανά και απροστάτευτα παιδιά και τα παιδιά εκείνα που δεν είχαν κάποιον να τα προσέχει όταν οι γονείς εργάζονταν. Γίνεται ιστορική αναδρομή των δομών που ιδρύθηκαν στην χώρα από το 1830, μέχρι και τον 21ο αιώνα. Στην πλειονότητα τους είναι ορφανοτροφεία και βρεφοκομεία, που δημιουργήθηκαν από φιλάνθρωπους Έλληνες και ομογενείς και από φιλέλληνες ξένους. Σκοπός τους ήταν όχι μόνο η προστασία των παιδιών από την φτώχεια, την ανέχεια και την πείνα, αλλά και η προστασία της ίδιας της κοινωνίας από αυτά τα παιδιά. Το πρώτο ίδρυμα δημιουργείται από τον κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, αλλά σταματάει η λειτουργία του όταν εκείνος δολοφονείται. Η κρατική παρουσία στην πρόνοια για το παιδιά αργεί να φανεί. Πρωτοστατούν οι ιδιώτες, που έχουν ζήσει στο εξωτερικό και έχουν αποκτήσει το αίσθημα της φιλανθρωπίας. Η πρόνοια στην Ελλάδα παραμένει ίδια μέχρι το τέλος του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, όπου αρχίζει το επίσημο κράτος να αναλαμβάνει ευθύνες. Ωστόσο, είναι ενδεικτική η απουσία του κράτους αν αναφερθεί το γεγονός πως το 1977 δεν υπάρχει ακόμα κάποιος επίσημος κρατικός φορέας για τα ιδρύματα στη χώρα (Δημοπούλου, 1977). Σήμερα σκοπός αυτών των ιδρυμάτων είναι να επιστρέφουν τα παιδιά στην φυσική τους οικογένεια και όταν αυτό δεν είναι δυνατό να υιοθετούνται από άλλη οικογένεια ή να γίνεται αναδοχή. Επιπλέον, για τα παιδιά που δεν έχουν καταφέρει να απομακρυνθούν από τα ιδρύματα, υπάρχουν πιο μικρές δομές, που μοιάζουν πιο πολύ σε οικογένειες, συγκριτικά με το παρελθόν, με σκοπό να αποφευχθεί η ιδρυματοποίηση. Αυτά τα παιδιά κοινωνικοποιούνται, εισέρχονται στην κοινωνία από νωρίς και δεν αντιμετωπίζουν κοινωνικό αποκλεισμό. Πρώτο βήμα για αυτό είναι η φιλοξενία τους στους παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς και στη συνέχεια η ομαλή ένταξη στο σχολικό περιβάλλον. Στη συνέχεια παρουσιάζεται η ίδρυση και παρουσία των παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών στην χώρα και η στήριξη που παρέχουν στους γονείς. Αρχικά δημιουργούνται για την προστασία των παιδιών άπορων οικογενειών και εργατών. Αργότερα τέτοιες δομές ιδρύουν και βιομηχανίες για τα παιδιά των εργατριών τους. Στις δύσκολες συγκυρίες για την χώρα, όπως οι προσαρτήσεις εδαφών, οι παιδικοί και βρεφονηπιακοί σταθμοί είναι ένα μέσο διατήρησης του εθνικού φρονήματος. Είναι εμφανής ο προνοιακός τους ρόλος, αφού προορίζονται για την παροχή φροντίδας. Ωστόσο, όσο ο καιρός περνάει και τα κοινωνικά δεδομένα αλλάζουν, οι δομές αυτές αποκτούν παιδαγωγικό χαρακτήρα και αρχίζουν να φιλοξενούνται παιδιά όλων των κοινωνικών στρωμάτων. Παρέχουν αγωγή, φροντίδα και κοινωνικοποίηση. Επίσης, στις μέρες μας, που η χώρα αντιμετωπίζει οικονομική και κοινωνική κρίση, οι παιδικοί και βρεφονηπιακοί σταθμοί φροντίζουν για την ανάπτυξη, την σίτιση και την φροντίδα, όχι μόνο των εργαζομένων, όπως παλαιότερα, αλλά και των οικογενειών που μειονεκτούν (ανέργων, χαμηλόμισθων, μονογονεϊκών και άλλων). Η σημαντικότητα των μονάδων για την προσχολική ηλικία φαίνεται και από τις αναφορές των σύγχρονων επιστημονικών δεδομένων, που αναφέρουν πως προλαμβάνουν τις μαθησιακές δυσκολίες και την σχολική διαρροή, μικραίνουν το κοινωνικό χάσμα, μακροπρόθεσμα μειώνουν τις κρατικές δαπάνες και αποτρέπουν τον κοινωνικό και εργασιακό αποκλεισμό. Η προσχολική αγωγή και φροντίδα, πρέπει να είναι πρωταρχικό μέλημα κάθε κοινωνικής πολιτικής, καθώς οι βάσεις για την διαμόρφωση των προτύπων και των συνηθειών του ανθρώπου χτίζονται στα πρώτα χρόνια της ζωής (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2011). Επίσης, έχει αναγνωριστεί ως πολύ σημαντική για την εξάλειψη των κοινωνικοοικονομικών μειονεκτημάτων και για την επιτυχή μελλοντική ανάπτυξη των παιδιών (UNICEF, 2012).","abstract_has_math":false,"creators":["Κολιού Λαμπρινή","Koliou Lamprini"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2018,"date_issued":"2018","date_published":"2018","updated_at":"2026-11-19T05:32:34Z","subjects":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2817087"],"render_values":[{"text":"uoadl:2817087","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2817087","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2817087","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2817087","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κολιού Λαμπρινή","Koliou Lamprini"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2018"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2817087","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2817087"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα εργασία ασχολείται με τις προνοιακές δομές στήριξης παιδιών προσχολικής ηλικίας στην Ελλάδα από την ίδρυση το νεοσύστατου κράτους. Έμφαση δίνεται στους παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς, που ιδρύθηκαν με σκοπό να φροντίσουν και να προστατέψουν τα ορφανά και απροστάτευτα παιδιά και τα παιδιά εκείνα που δεν είχαν κάποιον να τα προσέχει όταν οι γονείς εργάζονταν. Γίνεται ιστορική αναδρομή των δομών που ιδρύθηκαν στην χώρα από το 1830, μέχρι και τον 21ο αιώνα. Στην πλειονότητα τους είναι ορφανοτροφεία και βρεφοκομεία, που δημιουργήθηκαν από φιλάνθρωπους Έλληνες και ομογενείς και από φιλέλληνες ξένους. Σκοπός τους ήταν όχι μόνο η προστασία των παιδιών από την φτώχεια, την ανέχεια και την πείνα, αλλά και η προστασία της ίδιας της κοινωνίας από αυτά τα παιδιά. Το πρώτο ίδρυμα δημιουργείται από τον κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, αλλά σταματάει η λειτουργία του όταν εκείνος δολοφονείται. Η κρατική παρουσία στην πρόνοια για το παιδιά αργεί να φανεί. Πρωτοστατούν οι ιδιώτες, που έχουν ζήσει στο εξωτερικό και έχουν αποκτήσει το αίσθημα της φιλανθρωπίας. Η πρόνοια στην Ελλάδα παραμένει ίδια μέχρι το τέλος του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, όπου αρχίζει το επίσημο κράτος να αναλαμβάνει ευθύνες. Ωστόσο, είναι ενδεικτική η απουσία του κράτους αν αναφερθεί το γεγονός πως το 1977 δεν υπάρχει ακόμα κάποιος επίσημος κρατικός φορέας για τα ιδρύματα στη χώρα (Δημοπούλου, 1977). Σήμερα σκοπός αυτών των ιδρυμάτων είναι να επιστρέφουν τα παιδιά στην φυσική τους οικογένεια και όταν αυτό δεν είναι δυνατό να υιοθετούνται από άλλη οικογένεια ή να γίνεται αναδοχή. Επιπλέον, για τα παιδιά που δεν έχουν καταφέρει να απομακρυνθούν από τα ιδρύματα, υπάρχουν πιο μικρές δομές, που μοιάζουν πιο πολύ σε οικογένειες, συγκριτικά με το παρελθόν, με σκοπό να αποφευχθεί η ιδρυματοποίηση. Αυτά τα παιδιά κοινωνικοποιούνται, εισέρχονται στην κοινωνία από νωρίς και δεν αντιμετωπίζουν κοινωνικό αποκλεισμό. Πρώτο βήμα για αυτό είναι η φιλοξενία τους στους παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς και στη συνέχεια η ομαλή ένταξη στο σχολικό περιβάλλον. Στη συνέχεια παρουσιάζεται η ίδρυση και παρουσία των παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών στην χώρα και η στήριξη που παρέχουν στους γονείς. Αρχικά δημιουργούνται για την προστασία των παιδιών άπορων οικογενειών και εργατών. Αργότερα τέτοιες δομές ιδρύουν και βιομηχανίες για τα παιδιά των εργατριών τους. Στις δύσκολες συγκυρίες για την χώρα, όπως οι προσαρτήσεις εδαφών, οι παιδικοί και βρεφονηπιακοί σταθμοί είναι ένα μέσο διατήρησης του εθνικού φρονήματος. Είναι εμφανής ο προνοιακός τους ρόλος, αφού προορίζονται για την παροχή φροντίδας. Ωστόσο, όσο ο καιρός περνάει και τα κοινωνικά δεδομένα αλλάζουν, οι δομές αυτές αποκτούν παιδαγωγικό χαρακτήρα και αρχίζουν να φιλοξενούνται παιδιά όλων των κοινωνικών στρωμάτων. Παρέχουν αγωγή, φροντίδα και κοινωνικοποίηση. Επίσης, στις μέρες μας, που η χώρα αντιμετωπίζει οικονομική και κοινωνική κρίση, οι παιδικοί και βρεφονηπιακοί σταθμοί φροντίζουν για την ανάπτυξη, την σίτιση και την φροντίδα, όχι μόνο των εργαζομένων, όπως παλαιότερα, αλλά και των οικογενειών που μειονεκτούν (ανέργων, χαμηλόμισθων, μονογονεϊκών και άλλων). Η σημαντικότητα των μονάδων για την προσχολική ηλικία φαίνεται και από τις αναφορές των σύγχρονων επιστημονικών δεδομένων, που αναφέρουν πως προλαμβάνουν τις μαθησιακές δυσκολίες και την σχολική διαρροή, μικραίνουν το κοινωνικό χάσμα, μακροπρόθεσμα μειώνουν τις κρατικές δαπάνες και αποτρέπουν τον κοινωνικό και εργασιακό αποκλεισμό. Η προσχολική αγωγή και φροντίδα, πρέπει να είναι πρωταρχικό μέλημα κάθε κοινωνικής πολιτικής, καθώς οι βάσεις για την διαμόρφωση των προτύπων και των συνηθειών του ανθρώπου χτίζονται στα πρώτα χρόνια της ζωής (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2011). Επίσης, έχει αναγνωριστεί ως πολύ σημαντική για την εξάλειψη των κοινωνικοοικονομικών μειονεκτημάτων και για την επιτυχή μελλοντική ανάπτυξη των παιδιών (UNICEF, 2012).","This essay concerns the welfare services for preschool children of Greece, since the foundation of the new Greek state. Emphasis is given to the kindergartens, that were established in order to take care and protect the orphans and helpless children and those whose parents worked and were unavailable to take care of them. There is a historical retrospection of these institutions from 1830 to the 21st century. The majority of these foundations are orphanages, that were established by philanthropist native Greeks, Greek emigrants and philhellenes. They aimed not only to protect children from poverty and hunger, but also to defend society itself from these minors. The first institution was establish by the governor Ioannis Kapodistrias, but unfortunately stopped functioning after his murder. The state's presence in childcare took time to become visible. Individuals, who had lived abroad and had acquired a sense of charity, were on the forefront. Welfare in Greece remained the same until the end of the Second World War, when the official state began to take responsibility. However, the absence of the state is indicative to the fact that in 1977 there was not yet an official state agency for the institutions of the country (Dimopoulou, 1977). Nowadays, the aim of these institutions is for children to return to their birth families and when is not possible, to be adopted by another family or go into foster care. In addition, for those children who have not managed to complete these processes, there are smaller institutions which cause the children to feel more like part of a family, than in the past, in order to avoid institutionalization. These children are socialized, enter society early and do not face social exclusion. The first step for this is their hospitality in the kindergartens and nursery schools and then the smooth integration into the school environment. Furthermore, the establishment of the kindergartens and nursery schools, their presence and support they provide to the parents are presented. They are initially created to protect children of needy families and workers. Later industries established such institutions for the children of their employees. In difficult times for the country, such as land annexation, kindergartens and nurseries were a means of preserving national beliefs. Their welfare role was obvious, since they were intended to provide care. However, as time passed and social circumstances changed, these structures developed a more child- like character and children of all social strata were given the opportunity to attend. They provided treatment, care and socialization. Also, nowadays, that the country faces a financial and social crisis, kindergartens and nursery schools cater for the development, feeding and care of not only the offspring of workers as before, but also those of disadvantaged families (unemployed, low-paid, single parents e.t.c.). The importance of pre-school foundations is also reflected in the reviews of modern scientific data, which indicate that they prevent learning difficulties and early school leavance, reduce the social gap, lessen the money the state invest in the long run and prevent social and employment exclusion. Pre-school education and care must be primary concern of any social policy, as the bases for shaping human patterns and habits are built in the early years of life (European Commission, 2011). It has also been recognized as very important in eliminating socio-economic disadvantages and for successful child development in the future (UNICEF, 2012)."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η ιστορική εξέλιξη των δομών προνοιακής στήριξης των παιδιών προσχολικής ηλικίας στην Ελλάδα. Με έμφαση στην περίπτωση των Παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κολιού Λαμπρινή","Koliou Lamprini"],"dc:date":["2018"],"dc:description":["Η παρούσα εργασία ασχολείται με τις προνοιακές δομές στήριξης παιδιών προσχολικής ηλικίας στην Ελλάδα από την ίδρυση το νεοσύστατου κράτους. Έμφαση δίνεται στους παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς, που ιδρύθηκαν με σκοπό να φροντίσουν και να προστατέψουν τα ορφανά και απροστάτευτα παιδιά και τα παιδιά εκείνα που δεν είχαν κάποιον να τα προσέχει όταν οι γονείς εργάζονταν. Γίνεται ιστορική αναδρομή των δομών που ιδρύθηκαν στην χώρα από το 1830, μέχρι και τον 21ο αιώνα. Στην πλειονότητα τους είναι ορφανοτροφεία και βρεφοκομεία, που δημιουργήθηκαν από φιλάνθρωπους Έλληνες και ομογενείς και από φιλέλληνες ξένους. Σκοπός τους ήταν όχι μόνο η προστασία των παιδιών από την φτώχεια, την ανέχεια και την πείνα, αλλά και η προστασία της ίδιας της κοινωνίας από αυτά τα παιδιά. Το πρώτο ίδρυμα δημιουργείται από τον κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, αλλά σταματάει η λειτουργία του όταν εκείνος δολοφονείται. Η κρατική παρουσία στην πρόνοια για το παιδιά αργεί να φανεί. Πρωτοστατούν οι ιδιώτες, που έχουν ζήσει στο εξωτερικό και έχουν αποκτήσει το αίσθημα της φιλανθρωπίας. Η πρόνοια στην Ελλάδα παραμένει ίδια μέχρι το τέλος του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, όπου αρχίζει το επίσημο κράτος να αναλαμβάνει ευθύνες. Ωστόσο, είναι ενδεικτική η απουσία του κράτους αν αναφερθεί το γεγονός πως το 1977 δεν υπάρχει ακόμα κάποιος επίσημος κρατικός φορέας για τα ιδρύματα στη χώρα (Δημοπούλου, 1977). Σήμερα σκοπός αυτών των ιδρυμάτων είναι να επιστρέφουν τα παιδιά στην φυσική τους οικογένεια και όταν αυτό δεν είναι δυνατό να υιοθετούνται από άλλη οικογένεια ή να γίνεται αναδοχή. Επιπλέον, για τα παιδιά που δεν έχουν καταφέρει να απομακρυνθούν από τα ιδρύματα, υπάρχουν πιο μικρές δομές, που μοιάζουν πιο πολύ σε οικογένειες, συγκριτικά με το παρελθόν, με σκοπό να αποφευχθεί η ιδρυματοποίηση. Αυτά τα παιδιά κοινωνικοποιούνται, εισέρχονται στην κοινωνία από νωρίς και δεν αντιμετωπίζουν κοινωνικό αποκλεισμό. Πρώτο βήμα για αυτό είναι η φιλοξενία τους στους παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς και στη συνέχεια η ομαλή ένταξη στο σχολικό περιβάλλον. Στη συνέχεια παρουσιάζεται η ίδρυση και παρουσία των παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών στην χώρα και η στήριξη που παρέχουν στους γονείς. Αρχικά δημιουργούνται για την προστασία των παιδιών άπορων οικογενειών και εργατών. Αργότερα τέτοιες δομές ιδρύουν και βιομηχανίες για τα παιδιά των εργατριών τους. Στις δύσκολες συγκυρίες για την χώρα, όπως οι προσαρτήσεις εδαφών, οι παιδικοί και βρεφονηπιακοί σταθμοί είναι ένα μέσο διατήρησης του εθνικού φρονήματος. Είναι εμφανής ο προνοιακός τους ρόλος, αφού προορίζονται για την παροχή φροντίδας. Ωστόσο, όσο ο καιρός περνάει και τα κοινωνικά δεδομένα αλλάζουν, οι δομές αυτές αποκτούν παιδαγωγικό χαρακτήρα και αρχίζουν να φιλοξενούνται παιδιά όλων των κοινωνικών στρωμάτων. Παρέχουν αγωγή, φροντίδα και κοινωνικοποίηση. Επίσης, στις μέρες μας, που η χώρα αντιμετωπίζει οικονομική και κοινωνική κρίση, οι παιδικοί και βρεφονηπιακοί σταθμοί φροντίζουν για την ανάπτυξη, την σίτιση και την φροντίδα, όχι μόνο των εργαζομένων, όπως παλαιότερα, αλλά και των οικογενειών που μειονεκτούν (ανέργων, χαμηλόμισθων, μονογονεϊκών και άλλων). Η σημαντικότητα των μονάδων για την προσχολική ηλικία φαίνεται και από τις αναφορές των σύγχρονων επιστημονικών δεδομένων, που αναφέρουν πως προλαμβάνουν τις μαθησιακές δυσκολίες και την σχολική διαρροή, μικραίνουν το κοινωνικό χάσμα, μακροπρόθεσμα μειώνουν τις κρατικές δαπάνες και αποτρέπουν τον κοινωνικό και εργασιακό αποκλεισμό. Η προσχολική αγωγή και φροντίδα, πρέπει να είναι πρωταρχικό μέλημα κάθε κοινωνικής πολιτικής, καθώς οι βάσεις για την διαμόρφωση των προτύπων και των συνηθειών του ανθρώπου χτίζονται στα πρώτα χρόνια της ζωής (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2011). Επίσης, έχει αναγνωριστεί ως πολύ σημαντική για την εξάλειψη των κοινωνικοοικονομικών μειονεκτημάτων και για την επιτυχή μελλοντική ανάπτυξη των παιδιών (UNICEF, 2012).","This essay concerns the welfare services for preschool children of Greece, since the foundation of the new Greek state. Emphasis is given to the kindergartens, that were established in order to take care and protect the orphans and helpless children and those whose parents worked and were unavailable to take care of them. There is a historical retrospection of these institutions from 1830 to the 21st century. The majority of these foundations are orphanages, that were established by philanthropist native Greeks, Greek emigrants and philhellenes. They aimed not only to protect children from poverty and hunger, but also to defend society itself from these minors. The first institution was establish by the governor Ioannis Kapodistrias, but unfortunately stopped functioning after his murder. The state's presence in childcare took time to become visible. Individuals, who had lived abroad and had acquired a sense of charity, were on the forefront. Welfare in Greece remained the same until the end of the Second World War, when the official state began to take responsibility. However, the absence of the state is indicative to the fact that in 1977 there was not yet an official state agency for the institutions of the country (Dimopoulou, 1977). Nowadays, the aim of these institutions is for children to return to their birth families and when is not possible, to be adopted by another family or go into foster care. In addition, for those children who have not managed to complete these processes, there are smaller institutions which cause the children to feel more like part of a family, than in the past, in order to avoid institutionalization. These children are socialized, enter society early and do not face social exclusion. The first step for this is their hospitality in the kindergartens and nursery schools and then the smooth integration into the school environment. Furthermore, the establishment of the kindergartens and nursery schools, their presence and support they provide to the parents are presented. They are initially created to protect children of needy families and workers. Later industries established such institutions for the children of their employees. In difficult times for the country, such as land annexation, kindergartens and nurseries were a means of preserving national beliefs. Their welfare role was obvious, since they were intended to provide care. However, as time passed and social circumstances changed, these structures developed a more child- like character and children of all social strata were given the opportunity to attend. They provided treatment, care and socialization. Also, nowadays, that the country faces a financial and social crisis, kindergartens and nursery schools cater for the development, feeding and care of not only the offspring of workers as before, but also those of disadvantaged families (unemployed, low-paid, single parents e.t.c.). The importance of pre-school foundations is also reflected in the reviews of modern scientific data, which indicate that they prevent learning difficulties and early school leavance, reduce the social gap, lessen the money the state invest in the long run and prevent social and employment exclusion. Pre-school education and care must be primary concern of any social policy, as the bases for shaping human patterns and habits are built in the early years of life (European Commission, 2011). It has also been recognized as very important in eliminating socio-economic disadvantages and for successful child development in the future (UNICEF, 2012)."],"dc:identifier":["uoadl:2817087","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2817087"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"],"dc:title":["Η ιστορική εξέλιξη των δομών προνοιακής στήριξης των παιδιών προσχολικής ηλικίας στην Ελλάδα. Με έμφαση στην περίπτωση των Παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:32:34Z"}